2020
Lo chống COVID-19, mỗi ngày con người thải thêm hàng ngàn tấn rác nhựa
Lo chống COVID-19, mỗi ngày con người thải thêm hàng ngàn tấn rác nhựa
Theo số liệu của nhà chức trách Bangkok, có tới 3.432 tấn nhựa đã bị vứt đi ở thủ đô Thái Lan mỗi ngày vào tháng 4. Các loại chai và ly nhựa, túi nilông, hộp xốp chiếm tới 80%.
Thức ăn mang đi được đựng trong rất nhiều bịch nilông ở Thái Lan – Ảnh: Reuters
Trong suốt 8 năm liền, nhà hoạt động bảo vệ môi trường Lauren Singer luôn tự hào chưa bao giờ quăng thứ gì trong nhà ra bãi rác. Nhưng tháng trước, trong một bài viết trên trang Instagram có hơn 380.000 người theo dõi, Singer thừa nhận COVID-19 đã làm cô thay đổi.
“Tôi đã mua đồ đựng trong bọc nilông và rất nhiều loại khác mà không biết chúng có thể được tái chế hay không. Tại sao tôi lại đi ngược lại điều tôi đã luôn khuyến khích mọi người làm theo?” – Singer thú nhận COVID-19 đã khiến cô phải mua nhiều đồ tích trữ và phần lớn đều được đóng gói trong bao bì nhựa.
Đừng chiến đấu trên nhiều mặt trận cùng một lúc. Bây giờ, ưu tiên số 1 vẫn là COVID-19.
Bộ trưởng Môi trường Thái Lan Varawut Silpa-archa thừa nhận thất bại trong cuộc chiến về rác thải nhựa, nhưng cho biết ông vẫn hi vọng Thái Lan có thể lấy lại được những gì đã mất.
Lượng rác dồn về đô thị
Dịch COVID-19 đã cứu nhiều địa điểm du lịch nổi tiếng của Thái Lan. Theo báo Bangkok Post, lượng rác thải mỗi ngày ở Phuket đã giảm từ 970 tấn còn 840 tấn trong tháng 4, con số tại Pattaya – thành phố biển nổi tiếng – còn ấn tượng hơn, từ 850 tấn chỉ còn 380 tấn. Nhưng điều đó hoàn toàn ngược lại tại các đô thị lớn, điển hình như Bangkok.
Lượng rác thải nhựa của Bangkok đã tăng 62% trong tháng 4, khi nhiều người lựa chọn mua thực phẩm và hàng hóa qua mạng. Theo số liệu của nhà chức trách Bangkok, có tới 3.432 tấn nhựa đã bị vứt đi ở thủ đô Thái Lan mỗi ngày vào tháng 4, tăng so với mức trung bình 2.115 tấn của năm ngoái. Các loại chai và ly nhựa, túi nilông, hộp xốp chiếm tới 80%.
Trung bình, một đơn hàng giao đồ ăn qua mạng có thể tạo ra ít nhất 5 chất thải nhựa rắn, như túi nilông xách bên ngoài, hộp xốp/nhựa dẻo đựng đồ ăn, bịch gia vị, ly nhựa đựng nước giải khát và các dụng cụ ăn uống như ống hút, dao nĩa bằng nhựa.
Dịch vụ giao đồ ăn, cùng với các nền tảng mua sắm trực tuyến, đã phát triển nhanh chóng những năm gần đây – đặc biệt là ở các khu vực đô thị như Bangkok – một phần bởi các tiến bộ về công nghệ và tình trạng ùn tắc giao thông.
Trong giai đoạn bình thường các doanh nghiệp trong lĩnh vực này có thể tăng trưởng 10-20% năm, nhưng đại dịch COVID-19 đã thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của cả ngành, với tăng trưởng được dự báo có thể lên hơn 100% trong năm nay. Đó là một tín hiệu tốt, nhưng sẽ là tin buồn cho môi trường nếu không có các biện pháp giảm thiểu nhựa dùng một lần.
Thói quen cũ quay lại?
Khi con người bị “giam lỏng” trong nhà, họ đã chọn cách đặt đồ ăn qua mạng. Có rất ít người đếm được mỗi ngày đã sử dụng bao nhiêu túi nilông, hộp xốp trong thời buổi dịch bệnh.
Theo Hãng thông tấn Bloomberg, hai công ty lớn chuyên sản xuất các sản phẩm polystyrene là Ineos Styrolution và Trinseo đã chứng kiến doanh số bán hàng tăng trưởng tới hai chữ số trong các ngành công nghiệp bao bì thực phẩm và chăm sóc sức khỏe trong suốt tháng 2, 3 và 4.
Tại Mỹ, dịch COVID-19 đã khiến cuộc chiến chống nhựa sử dụng một lần bị lãng quên. Trong lúc Bộ An ninh nội địa Mỹ yêu cầu tăng việc sản xuất nhựa sử dụng một lần, New York cùng nhiều bang khác đã tạm hoãn luật cấm sử dụng túi nilông trong mùa dịch.
Đại dịch COVID-19 đã khiến mọi người ưu tiên vấn đề vệ sinh hơn bảo vệ môi trường. Các nhóm vận động hành lang cho ngành nhựa cũng tranh thủ những lo ngại sức khỏe trong mùa dịch để tuyên truyền rằng nhựa sử dụng một lần là giải pháp hợp vệ sinh nhất so với các loại tái sử dụng.
Lãnh đạo một số công ty nhựa ở Mỹ trấn an rằng xu hướng dùng nhựa sử dụng một lần sẽ kết thúc khi giá dầu lên cao và dịch bệnh qua đi.
Tuy nhiên, nhiều nhà bảo vệ môi trường tin rằng điều này sẽ trở nên trầm trọng hơn nếu COVID-19 làm suy thoái kinh tế.
“Khi thu nhập của người ta bị ảnh hưởng, họ sẽ chẳng còn nghĩ gì nhiều tới chuyện bảo vệ môi trường. Lúc đó mọi người sẽ quay lại thói quen xấu cũ, bao gồm cả chuyện sử dụng đồ nhựa dùng một lần” – một nhà bảo vệ môi trường than thở.
Hạn chế ra sao?
Việc giảm đồ nhựa dùng một lần đòi hỏi sự phối hợp của khách hàng, các quán ăn và công ty giao đồ ăn qua mạng.
Chẳng hạn các hàng quán chủ động không đưa nĩa, muỗng hay ống hút nhựa nếu khách không yêu cầu; chọn hộp đựng đồ ăn có thể phân hủy sinh học được làm bằng giấy hoặc bã mía; sử dụng loại hộp có nhiều ngăn để đựng chung cùng lúc nhiều thực phẩm thay vì đựng riêng.
Các công ty giao hàng có thể giảm giá đồ ăn hoặc thức uống nếu khách hàng chọn không lấy dao nĩa hay ống hút nhựa.
2020
Người trẻ phát triển toàn diện
Người trẻ phát triển toàn diện
Nói tới “trưởng thành” người ta thường liên tưởng tới sự đĩnh đạc, chín chắn, hoàn chỉnh, hoàn thiện… và vì thế nghe có vẻ “già dặn”… Hiểu như thế, cụm từ “người trẻ trưởng thành” dường như không dễ dàng đi đôi với nhau, vì “khôn đâu có trẻ, khỏe đâu có già”… Đã trưởng thành (“khôn”) thì không còn “trẻ” nữa rồi!
Thực ra, “trưởng thành” ở đây không có nghĩa là biến các người trẻ thành các ông bà cụ non mà là giúp họ phát triển toàn diện cách tốt đẹp và trọn vẹn nhất theo như lứa tuổi, hoàn cảnh và vận mệnh của họ. Đó là một tiến trình “bước tới” tiệm tiến và không ngừng nghỉ. Đức Thánh Cha Phanxicô dùng một hình ảnh rất cụ thể để nói về người trẻ rằng: “Người trẻ đi bằng đôi chân của mình như người lớn, nhưng khác người lớn, người lớn giữ hai chân song song, nhưng người trẻ luôn đặt một chân trước, một chân sau, sẵn sàng để bước tới, để nhảy. Người trẻ luôn lao mình về phía trước” (Christus vivit, số 139).
Ở đây, chúng ta chỉ bàn đến một vài điểm nhấn quan trọng trong việc đồng hành với người trẻ trong bước đường trưởng thành của họ.
Phát triển toàn diện
Khi nói về giáo dục đào tạo, những tiêu chí thường được đưa ra để định hướng cho sự phát triển toàn diện, chẳng hạn “Tiên học lễ, hậu học văn”, “3 S: Sanctité, Science et Santé”, “Tứ Dục” (Thể Dục, Trí Dục, Đức Dục, Linh Dục), “4 H: Head, Heart, Health, Hand”, “Thành Tài, Thành Công, Thành Nhân, Thành Thánh”. Nói cách nôm na là giáo dục các em trở thành những người “có tài có đức” hay “có tâm có tầm”.
Nhìn vào cung cách giáo dục đào tạo hôm nay, chúng ta thấy dường như nhà trường và cộng đồng đang quá chú ý đến kiến thức và kỹ thuật, ít lưu tâm đến kinh nghiệm và kỹ năng, càng ít chú trọng đến nhân cách, đạo đức. Điều này dẫn tới một sự phát triển thiếu quân bình và trọn vẹn, do đó không giúp người trẻ đạt tới trưởng thành đầy đủ đúng nghĩa. Để bổ khuyết cho tình trạng này, thiết nghĩ cần tạo cho các bạn trẻ nhiều cơ hội để trải nghiệm và chiêm nghiệm cuộc sống, giúp các bạn được lớn lên về nhân cách và đạo đức, nhờ đó các bạn không chỉ sống khỏe, sống vui mà còn sống có định hướng, có ý nghĩa và sống dồi dào.
Sống có định hướng
Một trong những căn bệnh thời đại là “sống qua ngày, chờ qua đời”. Đó là lối sống vật vờ, không có định hướng. Tuổi trẻ tràn đầy ước mơ hoài bão nhưng cần lớn lên, cần chọn lựa một hướng đi cho cuộc đời. Không thể cứ “kéo dài tuổi thơ” để “tiếp tục là trẻ con”, không phải suy nghĩ, không phải chọn lựa và… không phải chịu trách nhiệm gì cả! Đức Thánh Cha gọi đó là tình trạng “lơ lửng” cần phải vượt qua! Tuổi trẻ là “tuổi phải đưa ra lựa chọn và chính điều này làm nên sự hấp dẫn và cũng là nhiệm vụ lớn nhất của tuổi trẻ”. Đây là thời điểm mà mỗi người cần đưa ra những quyết định không chỉ về nghề nghiệp, gia đình, xã hội mà còn là hướng đi cho cuộc đời nữa (x. Christus vivit, số 140).
Một cách cụ thể, người trẻ cần định hướng về ơn gọi, bậc sống, nghề nghiệp cho mình vào thời điểm này. Sự đồng hành với người trẻ để giúp họ nhận ra vận mệnh của họ trong cuộc đời nhờ việc cầu nguyện, phân định và bàn hỏi qua các lớp giáo lý, các buổi chia sẻ, giao lưu, các buổi linh thao, hành hương, các hoạt động bác ái xã hội… có thể giúp người trẻ khám phá ra chỗ đứng đặc biệt mà Chúa muốn cho họ trong lòng Giáo Hội và thế giới (x. Christus vivit, chương 8 và 9). Điều đặc biệt cần nhấn mạnh ở đây là giúp các bạn tiến triển trong khả năng suy tư độc lập, biết phân tích nhận định, biết cân nhắc và chọn lựa dựa trên đức tin và lý trí sáng suốt.
Sống có ý nghĩa
Sống có ý nghĩa là sống có mục đích, có ý thức và trách nhiệm, sống tích cực và hy vọng, sống có lý tưởng và dấn thân. Cuộc sống sẽ nhạt nhẽo khi con người sống lê lết hoặc vô hồn. Có những thách đố đang xảy ra trên thế giới (những tổn thương do khủng hoảng, tệ nạn, mặt trái của kỹ thuật số, xáo trộn di dân…) có thể làm cho người trẻ bị rơi vào tình trạng “cô đơn trống rỗng” vì bị cám dỗ chạy theo những “thú vui thoáng qua và thành công hời hợt” (x. Christus vivit, số 71-110).
Sống “kết nối” thân thiết với Chúa, sống thân tình cảm thông chia sẻ với người xung quanh, nhất là người nghèo khổ, sống thân thiện với thiên nhiên và thân mật với bản thân mình sẽ làm nên một cuộc sống hài hòa, quân bình, thanh thản và vui tươi, nhờ vào những mối tương quan chân thật, sâu đậm và đầy tình yêu mến.
Sống dồi dào (x. Ga 10,10)
Có thể hiểu cuộc sống dồi dào là cuộc sống viên mãn, tròn đầy mà Chúa muốn cho mỗi người. Đó không chỉ là cuộc sống vật chất mà cả tinh thần nữa, không chỉ là cuộc sống đời này mà còn sự sống vĩnh cửu mai sau nữa. Điều này tùy thuộc vào sự phát triển toàn diện, nghĩa là không chỉ phát triển về thể lý (thể lực, ngoại hình) hay phát triển trí tuệ (tài năng, kiến thức) mà còn là và nhất là phát triển tâm linh. Phát triển tâm linh này là mục tiêu “cao hơn” cho cuộc sống, được thực hiện nhờ “kết nối trực tuyến” với Chúa Giêsu, tìm kiếm “sự công chính, đức tin, đức ái, bình an”, hầu ghi dấu ấn độc đáo lên thế giới bằng việc “nên thánh, nghĩa là trở nên chính mình một cách đầy đủ nhất, trở nên điều mà Thiên Chúa đã muốn mơ ước và tạo dựng” (x. Chistus vivit, số 158-162).
Đức Thánh Cha Phanxicô đã đưa ra những hướng dẫn rất cụ thể để giúp các bạn sống dồi dào: Nếm cảm sự thinh lặng và sống tình bạn với Chúa (số 224), trải nghiệm các hoạt động bác ái phục vụ (số 225), khám phá vẻ đẹp nơi nghệ thuật, âm nhạc, thể thao, thiên nhiên, phụng tự… (số 226-229).
“Người trẻ cần được tôn trọng sự tự do, nhưng họ cũng cần được đồng hành” (Christus vivit, số 242). Đồng hành là để “đón nhận, động viên, khích lệ và thúc đẩy người trẻ” với sự cảm thông, trân quý và yêu thương (x. số 243). Ước mong sự đồng hành của cả Giáo Hội cũng như những người hữu trách sẽ giúp các bạn trẻ hôm nay phát triển toàn diện để đạt tới sự trưởng thành mà Chúa mong muốn nơi họ và nhờ đó mà cuộc sống của họ trở nên ý nghĩa và hạnh phúc.
Xin được một lần nữa trích lời nhắn nhủ của Vị Cha Chung để kết cho bài chia sẻ này: Cha hy vọng con quý trọng bản thân mình, thật nghiêm túc với chính mình đến mức cố gắng phát triển bản thân về đời sống thiêng liêng. Ngoài nhiệt huyết đặc trưng của tuổi trẻ, còn có vẻ đẹp của việc tìm kiếm “sự công chính, đức tin, đức ái, bình an” (2 Tm 2,22)… (Christus vivit, số 159).
Lm. Đaminh Trần Ngọc Đăng
2020
Trưởng thành đối với người trẻ đáng mong ước
Cha mẹ sinh thành, dưỡng dục con cái, mong chúng trưởng thành, thành người, thành thân, tự lo liệu cho mình, mới yên lòng. Thầy cô dạy dỗ học sinh, cung cấp đủ tri thức và nhân cách, để các em ra đời, bay thật cao thật xa, mới mong hoàn thành trách nhiệm trồng người. Cha xứ dạy kinh, dạy giáo lý và đời sống thiêng liêng cho đoàn chiên để giữa bao giông tố của cuộc đời, đức tin của con cái mình vẫn kiên vững mới thanh thản tâm hồn… Nói tóm lại cha mẹ, thầy cô hay cha xứ đều mong muốn cho con cái hay học trò của mình trưởng thành. Vậy trưởng thành là gì? Trưởng thành có cần thiết không? Làm thế nào để trưởng thành?
Trưởng thành là gì?
Theo từ điển tiếng Việt, “trưởng thành là phát triển đến mức hoàn chỉnh, đầy đủ về mọi mặt. Nó cũng có nghĩa là trở nên lớn mạnh, vững vàng qua quá trình thử thách rèn luyện.” Dựa trên khái niệm đó, chúng ta có thể nói một người trưởng thành là một người phát triển hoàn chỉnh về thể xác, tâm lý, tình cảm, và tâm linh. Muốn trưởng thành, một người phải được giáo dục toàn diện: giáo dục thể chất, đào tạo tri thức, đạo đức, và tâm linh để có sống đúng với nhân phẩm.
Theo thánh Công đồng Vatican II, trường thành là ý thức tự trị cũng như ý thức trách nhiệm để các tín hữu trưởng thành trên bình diện tinh thần và chân lý “trên toàn thế giới, ngày càng gia tăng ý thức tự lập và trách nhiệm, điều rất cần cho sự trưởng thành của nhân loại trên bình diện tinh thần và luân lý” [1]. Như thế, người trưởng thành là người tự lập và có trách nhiệm. Tự lập có nghĩa là có thể đứng vững về tài chính, về tâm lý, tình cảm và các quyết định. Người trưởng thành còn là người có trách nhiệm về các quyết định của mình cũng như trách nhiệm với gia đình, xã hội và giáo hội.
Đối với các kitô hữu, sự trưởng thành còn là việc tự do chọn lựa ơn gọi, chịu trách nhiệm về quyết định lựa chọn ơn gọi, và sống hết mình cho sự chọn lựa đúng đắn ấy. Kitô hữu trưởng thành còn là người có suy nghĩ riêng, biết tin vào ai và biết theo ai. Một khi đã biết, đã tin, đã theo thì theo với tất cả ý thức trách nhiệm và theo một cách triệt để. Người mà chúng ta tin và bước theo là chính Đức Giêsu. Đức Thánh Cha Phanxico trong Tông huấn Chúa Kitô đang sống đã viết: “Sự trưởng thành đích thực của người trẻ không phải chỉ là sự phát triển thể lý và ngoại hình, tài năng và kiến thức mà còn là dấn thân tìm kiếm tâm linh. Tìm kiếm Chúa, giữ lời Chúa, tìm cách đáp lại lời Chúa, bằng chính đời sống của mình, lớn lên trong các nhân đức, làm cho tâm hồn của những người trẻ trở nên mạnh mẽ”[2].
Trưởng thành có thực sự cần thiết?
Trưởng thành thật sự rất cần thiết bởi một người không trưởng thành không thể sống xứng với nhân phẩm. Một người không khoẻ mạnh chẳng bao giờ có thể làm tốt những công việc nặng nhọc được trao phó. Một người tâm lý bất ổn sẽ phản ứng thất thường, buồn vui lẫn lộn, không kiếm chế được tình cảm và ý chí của mình. Một người không có nhân cách tốt chẳng bao giờ có thể cư xử đúng mực với mình và với người khác.
Đối với các kitô hữu trẻ, sự trưởng thành nhân bản còn là nền tảng cho sự trưởng thành Kitô giáo. Ngoài những đức tính nhân bản như nhân, nghĩa, lễ, trí, tín, công dung, ngôn, hạnh, các tín hữu còn phải tập luyện các đức tính Kitô giáo như khôn ngoan, tiết độ, công bằng, can đảm, tin, cậy, mến và sống các lời khuyên Phúc âm: khiết tịnh, khó nghèo, và vâng phục theo bậc sống. Vì thế, chúng ta có thể khẳng định rằng, trường thành nói chung và kitô giáo nói riếng đối với các bạn trẻ đáng ước vọng lắm thay!
Làm thế nào để trưởng thành?
Có nhiều cách thức để trưởng thành và mỗi khía cạnh trưởng thành đều có những phương cách tập luyện khác nhau. Đối với sự trưởng thành thể lý, ngoài nhu cầu ăn uống cụ thể, mỗi người cần tập thể dục, chơi thể thao, tập dưỡng sinh, ăn uống, ngủ nghỉ sao cho điều độ… Để trưởng thành tình cảm, người ta cần tập sống lành mạnh, thiết lập và điều chỉnh các mối quan hệ sao cho quân bình. Để trưởng thành nhân cách, mỗi người cần tập luyện các đức tính tốt như: nhân nghĩa lễ trí tín, công dung ngôn hạnh; loại bỏ tham sân si, nhất là luôn tập sống bao dụng độ lượng với mọi người.
Ngoài sự trưởng thành thể lý, nhân bản, tình cảm, các kitô hữu trẻ còn phải tập sống đức khôn ngoan, công bằng, tiết độ, can đảm, tin, cậy, mến và các lời khuyên Phúc âm theo bậc sống. Muốn đạt được các nhân đức ấy, các tín hữu phải học hỏi, tập luyện, và cầu nguyện. Đức Thánh Cha Phanxicô yêu cầu các bạn trẻ “giữ ‘kết nối’ với Đức Giêsu để được ‘kết hợp trực tuyến’ với Người , vì con sẽ không lớn lên trong hạnh phúc và thánh thiện chỉ với sức mạnh và sự thông minh của mình. Giống như con lo lắng để không mất kết nối Internet, hãy luôn bảo đảm rằng con luôn kết nối với Chúa. Điều này có nghĩa là không ngắt cuộc đối thoại với Chúa, nhưng lắng nghe Người, chia sẻ cho Người nghe mọi chuyện của con và khi con không biết rõ ràng con nên làm gì thì hãy nói với Ngài ‘Lạy Chúa Giêsu ở địa vị con, Người sẽ làm gì?’”[3]
Nói về sự trưởng thành của người trẻ, chúng ta vừa mừng vừa lo. Mừng vì trong thế giới hiện đại, người trẻ có rất nhiều phương tiện và điều kiện để rèn luyện bản thân. Lo vì dường như người trẻ có quá nhiều thứ để theo đuổi nên việc trưởng thành lại là thứ yếu. Các bạn trẻ dễ bị lôi kéo vào cuộc sống hưởng thụ, phóng khoáng, bất chấp kỷ luật. Hậu quả là không ít bạn trẻ lớn xác mà bé tâm hồn, có nhiều thứ có thể đem lại lợi ích cho mình và cho người khác, nhưng chúng lại trở nên vô nghĩa với các bạn trẻ. Nhiều bạn trẻ thụ động hơn chủ động trong những quyết định cho mình và những quyết định liên quan đến người khác.
Tóm lại: Trưởng thành là sự chín chắn quyết định, chịu trách nhiệm về quyết định của mình, đủ nghị lực chu toàn sứ mạng được trao phó. Sự trưởng thành này mang tính quyết định thành công hay thất bại cho đời người. Muốn có được sự trưởng thành đúng nghĩa, mỗi người trẻ phải không ngừng học hỏi, phấn đấu, rèn luyện trong thử thách và chuyên chăm giữ “kết nối” với Chúa Giêsu qua đời sống cầu nguyện. Tiến trình vươn tới sự trưởng thành vừa là niềm lạc quan nhưng cũng là những bận tâm lớn của những người hữu trách. Ước mong cho các bạn trẻ hiều được thế nào là trưởng thành, ý nghĩa tầm quan trọng của trưởng thành trong đời sống, và nhất là nỗ lực rèn luyện hầu có thể trưởng thành mọi mặt như cha mẹ, người hữu trách và Thiên Chúa mong đợi.
[1] Công đồng Vatican II, Hiến chế Mục vụ, số 55
[2] ĐTC Phanxicô, Chúa Kitô Đang Sống, số 158, Nxb. Tôn giáo, Tr. 99
[3] ĐTC Phanxicô, Chúa Kitô Đang Sống, số 158, Nxb. Tôn giáo, Tr. 99
Lm. Giuse Nguyễn Văn Toanh
2020
Hậu đại dịch covid-19: Kiên nhẫn, nhân đức của đời thường
Bài viết mới của Cha Lombardi nói về sự kiên nhẫn: Chúng ta sẽ tiếp tục cần nó, sẽ là thiếu thận trọng khi nghĩ rằng tất cả chuyện này sẽ kết thúc. Đó không chỉ là đức tính cần thiết trong tình yêu thương đối với người khác: Mà còn là một chiều kích của đức tin chúng ta.
Cả trong thời gian cách ly do đại dịch và thời điểm bắt đầu lại các mối tương quan và hoạt động, một sự kiên nhẫn rất lớn đã được yêu cầu và tiếp tục được yêu cầu đối với tất cả chúng ta, có lẽ chúng ta chưa quen điều này. Sống với nhau trong một thời gian dài nơi gia đình trong không gian hạn hẹp, không có cách lẩn trốn hay sự thư giãn hoặc những cuộc gặp gỡ đa dạng đều đặn, hơn nữa cảm thấy áp lực của nỗi sợ về việc lây nhiễm và những lo lắng về tương lai, chắc chắn đưa đến thử thách cho sự cân bằng và sự vững chắc nơi các mối tương quan của chúng ta. Và điều này cũng không khác nhiều trong các cộng đoàn, ngay cả trong cộng đoàn nhà tu, mặc cho những thời gian cầu nguyện và các quy tắc vững chắc trong cách cư xử. Sự căng thẳng, bấp bênh, sự bực dọc đã dễ cảm thấy ngay cả khi không có những tác động lây nhiễm.
Trong thời kỳ này, giữa nhiều nhân đức đã trở nên đáng quý hơn bình thường, có cả nhân đức kiên nhẫn. Và tôi nghĩ rằng chúng ta sẽ tiếp tục cần nó, bởi vì như chúng ta biết, sẽ rất thiếu thận trọng khi nghĩ rằng tất cả chuyện này như đã kết thúc.
Kiên nhẫn là một đức tính của đời thường. Không có nó, mối tương quan giữa các cặp vợ chồng, của gia đình và của công việc trước hay sau gì cũng ngày càng trở nên căng thẳng, bị ghi dấu bởi những va chạm hoặc xung đột, thậm chí cuối cùng có thể là không thể sống chung được. Cần phải lớn lên trong một mái trường của sự đón tiếp và chấp nhận lẫn nhau, mặc dù (điều này) tốt đẹp, nhưng có cả những khía cạnh mệt mỏi của nó. Nhưng cách suy nghĩ chung ngày nay không giúp chúng ta đảm nhận sự khó khăn này như cái giá của một điều gì đó lớn lao. Ngay cả nó thường mang đến thái độ dễ cáu gắt, chỉ trích những khuyết điểm và hạn chế của người khác, đưa đến sự cắt đứt cách dễ dàng và nhanh chóng như là giải pháp duy nhất cho các vấn đề. Nhưng điều này có đúng đắn không?
«Bài ca về đức mến» mà Thánh Phaolô nêu lên trong lá thư thứ nhất gửi tín hữu Côrintô (13, 1-13), không nên coi như là một bản thơ xa vời, nhưng như một «Tấm gương soi» trong đó chúng ta có thể lượng giá xem liệu đức mến của mình chỉ là một từ trống rỗng hoặc biết chuyển dịch trong những thái độ cụ thể hàng ngày. Thánh Phaolô liệt kê đến 15 thái độ này. Đầu tiên là: «Đức mến thì nhẫn nhục»; cuối cùng là: «Đức mến thì chịu đựng tất cả». Và nhiều thái độ khác trong số những liệt kê có liên quan nhiều đến «Đức mến cách nhẫn nại». Như thế, đức mến «Là nhân từ … không tức giận… không nhớ đến điều xấu nhận được?…».
Nhưng sự kiên nhẫn không chỉ là một đức tính cần thiết trong tình yêu thương hàng ngày đối với những người thân yêu của chúng ta và tất cả những người khác mà chúng ta phải chung sống. Nó còn là một chiều kích nơi niềm tin và hy vọng của chúng ta ngang qua tất cả các biến cố của cuộc sống và lịch sử. Thánh Giacôbê mời gọi chúng ta hãy nhìn người nông dân, như người biết rằng cần phải chờ đợi: «Thưa anh em, xin anh em cứ kiên nhẫn cho tới ngày Chúa quang lâm. Hãy xem nhà nông, họ kiên nhẫn chờ đợi cho đất trổ sinh hoa màu quý giá: Họ phải đợi cả mưa đầu mùa lẫn mưa cuối mùa. Anh em cũng vậy, hãy kiên nhẫn và bền tâm vững chí» (Gc 5,7-8).
Đối với các Kitô hữu tiên khởi, sự kiên nhẫn được liên kết chặt chẽ với sự kiên trì nơi đức tin trong suốt các cuộc bách hại và những khó khăn mà họ đã phải đối mặt như một cộng đoàn mong manh và nhỏ bé trong các biến cố của lịch sử. Do đó, nói về sự kiên nhẫn thì cũng luôn luôn nói về thử thách, về đau khổ mà qua đó chúng ta được mời gọi vượt qua trong hành trình của mình. Thánh Phaolô nối kết chúng ta trong một sự năng động để nắm lấy và đưa chúng ta đi xa hơn. Trong sự năng động này, sự kiên nhẫn là một quãng đường không thể tránh khỏi: «Ai gặp gian truân thì quen chịu đựng; ai quen chịu đựng, thì được kể là người trung kiên; ai được công nhận là trung kiên, thì có quyền trông cậy. Trông cậy như thế, chúng ta sẽ không phải thất vọng, vì Thiên Chúa đã đổ tình yêu của Người vào lòng chúng ta, nhờ Thánh Thần mà Người ban cho chúng ta» (Rm 5,3-5).
Thử thách của đại dịch chắc chắn là nguyên nhân của sự đau khổ bởi nhiều lý do khác nhau, nó đòi hỏi đức mến cách nhẫn nại trong mối tương quan với những người gần gũi chúng ta, nó đòi hỏi sự kiên nhẫn trong bệnh tật, đòi hỏi sự kiên nhẫn nhìn xa trông rộng nơi cách thức chống lại virút và nối lại hành trình trong sự liên đới với cộng đoàn giáo hội cũng như cộng đồng dân sự mà chúng ta là phần tử trong đó. Liệu chúng ta có biết vượt qua sự bực dọc, sự mệt mỏi và sự khép lại trong chính mình để bền tâm vững chí trong thử thách nhân đức và trong niềm hy vọng? Thư gửi tín hữu Do Thái (chương 12) mời gọi chúng ta bám chặt cái nhìn của mình vào Chúa Giêsu như một mẫu gương về sự kiên nhẫn và kiên trì trong thử thách. Và Chúa Giêsu, nơi cuối bài diễn từ về những gian truân mà các môn đệ của Người sẽ phải trải qua, trong đó Người sẽ không bỏ rơi họ, nói một lời giá trị để luôn đồng hành cùng chúng ta, ngay cả hôm nay: «Có kiên trì, anh em mới giữ được mạng sống mình (Lc 21,19)»./.
Các bạn có thể đọc thêm bài đã viết trong loạt bài “Nhìn xa hơn cuộc khủng hoảng covid-19” của cha Federico Lombardi theo link sau:
Bài 1: Hậu Covid-19: Chúng ta sẽ gặp lại nhau với cái nhìn nào?
Bài 2: Hậu Covid-19: Cơ hội để xếp đặt trật tự cuộc sống chúng ta