2022
BÀI CA HẠNH PHÚC
6.6 Thứ Hai trong tuần thứ Mười Mùa Quanh Năm
1 V 17:1-6; Tv 121:1-2,3-4,5-6,7-8; Mt 5:1-12
BÀI CA HẠNH PHÚC
Trình thuật Tin Mừng hôm nay là một bài ca Hạnh Phúc được Đức Giêsu nhấn mạnh như một lẽ sống của những ai mong muốn được hưởng hạnh phúc đích thực. Cụm từ “Phúc cho ai…” được lặp lại tám lần như một điệp ca vang vọng mãi ở trên núi. Tám mối phúc Đức Giêsu đề cập đến như đi ngược lại với quan niệm về hạnh phúc của đám đông dân chúng. Với Đức Giêsu, hạnh phúc không thuộc về những trọc phú, những người có chức tước, có quyền lực trong xã hội mà là người có tinh thần nghèo khó, người hiền lành, người có tâm hồn trong sạch, người bị bách hại vì sống công chính…
Các Mối Phúc công bố những thái độ và cách xử sự con người phải theo để được thuộc về Nước Trời, tức để được sống dưới quyền lãnh đạo của Thiên Chúa. Dựa theo thứ tự các Mối Phúc, chúng ta nhận ra rằng chúng ta được mời gọi luôn mở ra với Thiên Chúa (Mối Phúc 1, 2 và 3) và cương quyết thực hiện thánh ý Ngài (Mối Phúc 4), để có thể sống các Mối Phúc dấn thân phục vụ tha nhân (Mối Phúc 5, 6 và 7). Khi chấp nhận chịu bách hại vì kiên trì sống theo đường lối của Thiên Chúa, chúng ta nên giống Đức Giêsu, Con Thiên Chúa hằng sống, và Thiên Chúa sẽ hài lòng về chúng ta như vẫn hài lòng về Con yêu dấu của Ngài.
Thật ra, các Mối Phúc chỉ quy về có một Mối: trở nên giống Đức Kitô, bởi vì Người đã sống trọn các Mối Phúc này.
Mỗi Mối Phúc có ba phần. Phần đầu là lời công bố Mối Phúc. Phần hai nói về người được đón nhận Mối Phúc. Và phần ba là nền tảng của Mối Phúc (= Mối Phúc ấy dựa trên điều gì?). Nền tảng này luôn luôn là một hành động của Thiên Chúa, được khẳng định vững vàng và được đoan hứa chắc chắn. Còn người được hưởng Mối Phúc chính là những người thực hiện một cách sống hay một thái độ được quy định trong Mối Phúc. Họ được tuyên bố là “phúc thay”, bởi vì hành động kia của Thiên Chúa chắc chắn được dành cho họ.
Đức Giêsu không diễn tả các Mối Phúc theo kiểu tình cờ. Người trình bày nền tảng cụ thể của mỗi Mối Phúc. Như chúng ta đã nói, phần thứ ba của mỗi Mối Phúc nói về hành động của Thiên Chúa. Mối Phúc đầu tiên và Mối Phúc thứ tám có cùng một nền tảng: “vì Nước Trời là của họ”. Matthew nói về Nước Thiên Chúa chỉ trong một vài đoạn; thông thường tác giả dùng thành ngữ “Nước Trời” là kiểu nói của người Do Thái thời đó. “Nước Thiên Chúa” và “Nước Trời” có ý nghĩa như nhau: không có nghĩa là một lãnh thổ hay một nơi chốn, mà là quyền chúa tể của Thiên Chúa được tỏ bày ra trực tiếp rõ ràng.
Vậy “Nước Trời là của họ” có nghĩa là Thiên Chúa với quyền chúa tể là của họ; đây không phải là quyền thống trị của một bạo chúa, mà là hành động quan phòng nhân hậu của một vị Mục tử. Người sẽ chứng tỏ rằng Vương quyền của Người vượt trên mọi thế lực hiện đang thống trị. Những ai sống theo lời Đức Giêsu dạy sẽ thuộc về Người, còn Người, đầy quyền năng và nhân ái, Người sẽ là của họ. Mối Phúc hoàn toàn dựa trên sự hiện diện trong uy quyền và nhân ái của Thiên Chúa. Chính vì thế thành ngữ “Nước Trời” được nói đến ở Mối Phúc đầu và Mối Phúc cuối như một lời mở và kết luận, và có giá trị cho tất cả các Mối Phúc khác.
Họ là những “người nghèo của Thiên Chúa”. Một niềm hạnh phúc đích thực được mở ra cho những người cô thế cô thân, những bà góa và những trẻ em mồ côi. Nơi Đức Giêsu, hạnh phúc vượt lên các giá trị trần gian, vượt qua những bãi bờ ghềnh thác của quyền lực và danh vọng. Hạnh phúc đó được ấp ủ và dưỡng nuôi trong hạnh phúc lớn lao của Thiên Chúa là Đấng giàu lòng thương xót. Hạnh phúc ấy được kết tinh trong Người Con duy nhất, nơi chất chứa những điều diệu kỳ nhất mà không một thế lực nào dù mạnh mẽ, ngoạn mục đến đâu cũng không thể phá hủy được.
Giam mình vào ánh vinh quang của vật chất, người ta chìm trong những mong manh vụn vỡ để rồi đánh mất cả thân xác và hồn phách. Những cái lịch sự bóng bẩy của thế gian thường dẫn đến những ảo giác lệch lạc. Có hay chăng một hạnh phúc đong đầy những mất mát, những bắt bớ, những hiểu lầm và nghi kỵ. Người môn đệ của Đức Giêsu là người hạnh phúc trong chân lý sự thật dù phải trải qua những mất mát đớn đau để rồi xác tín như thánh Phaolô“cho thì có phúc hơn là nhận” (Cv 20, 35).
Bài ca Bát Phúc luôn là một lời thách đố hay một tin vui, đón nhận hay không là tự do của mỗi con người. Một khi con người đã xác định cho mình hướng đi, luôn khát khao vươn tới thì dù ở đâu trong hành trình vạn dặm cũng tìm thấy Hạnh phúc.Với con mắt đức tin, chúng ta biết rằng Thiên Chúa hằng tuôn đổ ân phúc của Người ngay cả lúc chúng ta gặp đau khổ thất bại và mang đầy những lầm lỗi. Vì thế hạnh phúc cũng có thể là nhận ra những giới hạn của thân phận con người trước tình thương vô biên của Thiên Chúa.
Như bản tình ca được kết dệt bởi những nốt trầm bổng, hạnh phúc không chỉ là lúc chúng ta nhận được nhiều điều may lành nhưng cũng là lúc chúng ta dám cho đi, dám trao tặng, dám hao mòn vì tình yêu; không chỉ là lúc chúng ta bình an sum họp mà cả những lúc chia xa đổ vỡ. Tất cả là hồng ân, không có gì của con người nằm ngoài bàn tay yêu thương quan phòng của Thiên Chúa. Bao lâu chúng ta sống xa Chúa đó là chúng ta đang gánh chịu nỗi bất hạnh. Chỉ phút giây nào chúng ta còn sống theo lời dạy của Thiên Chúa đó là chúng ta đang có hạnh phúc thật, ngoài Thiên Chúa ra chúng ta không tìm đâu được hạnh phúc. Nói như thánh Augustinô “Lạy Chúa, Chúa đã dựng nên trái tim con cho Chúa, linh hồn con còn mãi khắc khoải cho đến khi nào được an nghỉ trong Chúa”.
Mỗi Mối Phúc có một ý nghĩa và một tầm mức riêng, nhưng kết hợp với nhau như các yếu tố của một bản giao hưởng, làm nên chương trình sống cho người Kitô hữu. Như những ánh đèn tỏa sáng và hướng dẫn trong đêm tối, các Mối Phúc là những nẻo đường hy vọng cho nhân loại.
2022
Thứ hai tuần X thường niên
Thứ hai tuần X thường niên
Ca nhập lễ
Chúa là sự sáng, là Đấng cứu độ tôi, tôi sợ chi ai? Chúa là Đấng phù trợ đời tôi, tôi sợ gì ai? Khi những đứa ác xông vào để xả thịt tôi, bọn thù ghét tôi sẽ siêu té và ngã gục.
Lời nguyện nhập lễ
Lạy Chúa, Chúa là nguồn phát sinh mọi điều thiện hảo, xin đáp lời con cái nài van mà soi sáng cho biết những gì là chính đáng, và giúp chúng con đủ sức thi hành. Chúng con cầu xin…
Ðáp Ca: Tv 33, 2-3. 4-5. 6-7. 8-9
Ðáp: Các bạn hãy nếm thử và hãy nhìn coi cho biết Chúa thiện hảo nhường bao
Xướng: Tôi chúc tụng Chúa trong mọi lúc, miệng tôi hằng liên lỉ ngợi khen Người. Trong Chúa linh hồn tôi hãnh diện, bạn nghèo hãy nghe và hãy mừng vui – Ðáp.
Xướng: Các bạn hãy cùng tôi ca ngợi Chúa, cùng nhau ta hãy tán tạ danh Người. Tôi cầu khẩn Chúa, Chúa đã nhậm lời, và Người đã cứu tôi khỏi mọi điều lo sợ. – Ðáp.
Xướng: Hãy nhìn về Chúa để các bạn vui tươi, và các bạn khỏi hổ ngươi bẽ mặt. Kìa người đau khổ cầu cứu và Chúa đã nghe, và Người đã cứu họ khỏi mọi điều tai nạn. – Ðáp.
Xướng: Thiên thần Chúa hạ trại đồn binh chung quanh những người sợ Chúa và bênh chữa họ. Các bạn hãy nếm thử và hãy nhìn coi, cho biết Chúa thiện hảo nhường bao. Phúc đức ai tìm nương tựa ở nơi Người. – Ðáp.
Bài Ðọc I: 1 V 17, 1-6
“Êlia đứng trước tôn nhan Chúa, Thiên Chúa Israel”.
Trích sách Các Vua quyển thứ nhất.
Trong những ngày ấy, Êlia người Thesbê thuộc miền Galaad, tâu vua Acáp rằng: “Có Chúa là Ðấng hằng sống, Thiên Chúa dân Israel, mà tôi đứng trước tôn nhan! Trong những năm sắp tới, sẽ không có sương mà cũng không có mưa, nếu tôi không ra lệnh”. Và Chúa đã phán cùng Êlia như sau: “Ngươi hãy bỏ nơi này, đi về hướng đông và ẩn náu tại suối Karit ở phía đông sông Giođan. Nơi đây ngươi sẽ uống nước suối, và Ta đã truyền cho chim quạ nuôi ngươi”. Vậy ông trẩy đi và làm như lời Chúa dạy. Ông đến ẩn náu tại suối Karit ở phía đông sông Giođan. Sáng sớm quạ đem cho ông bánh và thịt; ban chiều quạ cũng lại đem cho ông bánh và thịt, và ông uống nước suối.
Ðó là lời Chúa.
Ðáp Ca: Tv 120, 1-2. 3-4. 5-6. 7-8
Ðáp: Ơn phù trợ của tôi do nơi danh Chúa, là Ðấng đã tạo thành đất với trời (c. 2).
Xướng: Tôi ngước mắt nhìn lên đỉnh núi cao, ơn phù trợ cho tôi sẽ từ đâu ban tới? Ơn phù trợ của tôi do nơi danh Chúa, là Ðấng đã tạo thành đất với trời.
Xướng: Người chẳng để cho chân ngươi xiêu té, Ðấng bảo vệ ngươi, Người chẳng có ngủ say. Kìa Ðấng bảo vệ Israel, Người không thiếp giấc, không ngủ say.
Xướng: Chúa sẽ bảo vệ thân ngươi, Chúa là Ðấng che chở ngươi ở bên tay hữu. Mặt trời sẽ không hại ngươi lúc ban ngày, và mặt trăng cũng chẳng hại ngươi về ban đêm.
Xướng: Chúa sẽ gìn giữ ngươi khỏi mọi điều tai biến, Người sẽ bảo vệ linh hồn ngươi. Chúa sẽ bảo vệ ngươi khi đi, khi tới, ngay tự bây giờ và cho đến muôn đời.
Alleluia: 1 Sm 3, 9
Alleluia, alleluia! – Lạy Chúa, xin hãy phán, vì tôi tớ Chúa đang lắng tai nghe; Chúa có lời ban sự sống đời đời. – Alleluia.
(Hoặc đọc: Alleluia, alleluia! Anh em hãy vui mừng hớn hở, vì phần thưởng dành cho anh em ở trên trời thật lớn lao. Alleluia.)
Phúc Âm: Mt 5, 1-12
“Phúc cho những ai có tinh thần nghèo khó”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi ấy, Chúa Giêsu thấy đoàn lũ đông đảo, Người đi lên núi, và lúc Người ngồi xuống, các môn đệ đến gần Người. Bấy giờ Người mở miệng dạy họ rằng: “Phúc cho những ai có tinh thần nghèo khó, vì Nước Trời là của họ. – Phúc cho những ai hiền lành, vì họ sẽ được Ðất Nước làm cơ nghiệp. – Phúc cho những ai đau buồn, vì họ sẽ được ủi an. – Phúc cho những ai đói khát điều công chính, vì họ sẽ được no thoả. – Phúc cho những ai hay thương xót người, vì họ sẽ được xót thương. – Phúc cho những ai có lòng trong sạch, vì họ sẽ được nhìn xem Thiên Chúa. – Phúc cho những ai ăn ở thuận hoà, vì họ sẽ được gọi là con Thiên Chúa. – Phúc cho những ai bị bách hại vì lẽ công chính, vì Nước Trời là của họ”.
“Phúc cho các con khi người ta ghen ghét, bách hại các con, và bởi ghét Thầy, họ vu khống cho các con mọi điều gian ác. Các con hãy vui mừng hân hoan, vì phần thưởng của các con sẽ trọng đại ở trên trời. Người ta cũng đã từng bắt bớ các tiên tri trước các con như vậy”.
Ðó là lời Chúa.
Lời nguyện tiến lễ
Lạy Chúa chúng con dâng tiến lễ vật này, để tỏ lòng thần phục suy tôn; cúi xin Chúa vui lòng chấp nhận và cho chúng con được thêm lòng mến Chúa. Chúng con cầu xin…
Lời Tiền Tụng
Lạy Chúa là Cha chí thánh, là Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, chúng con tạ ơn Cha mọi nơi mọi lúc, thật là chính đáng, phải đạo và đem lại ơn cứu độ cho chúng con.
Chúa đã tác thành mọi sự trong vũ trụ, đã sắp đặt cho thời gian thay đổi tuần hoàn.
Còn loài người, Chúa đã dựng nên giống hình ảnh Chúa và bắt mọi sự kỳ diệu quy phục loài người để họ thay quyền Chúa thống trị mọi loài Chúa đã sáng tạo và luôn ca tụng Chúa vì muôn việc kỳ diệu Chúa đã làm, nhờ Ðức Kitô, Chúa chúng con.
Bởi vậy, trong khi cử hành lễ hân hoan này, cùng với toàn thể các Thiên thần, chúng con ca ngợi tung hô Chúa rằng:
Thánh! Thánh! Thánh!…
Ca hiệp lễ
Chúa là sơn động chỗ tôi nương mình, là Đấng cứu độ và là sức hộ phù tôi.
Hoặc đọc:
Thiên Chúa là tình yêu, và ai ở trong tình yêu, thì ở trong Thiên Chúa, và Thiên Chúa ở trong người ấy.
Lời nguyện hiệp lễ
Lạy Chúa, xin dùng ơn thiêng của bí tích này để chữa lành và bổ dưỡng chúng con, cho chúng con thoát khỏi mọi khuynh hướng xấu và bước đi vững vàng trên con đường thánh thiện. Chúng con cầu xin…
2022
Đức Thánh Cha Phanxicô: phục vụ sự Quan phòng bằng thực hành sự chia sẻ
Đức Thánh Cha Phanxicô: phục vụ sự Quan phòng bằng thực hành sự chia sẻ
Trưa thứ Hai 30/5, tại Hội trường Clementina trong nội thành Vatican, Đức Thánh Cha đã tiếp khoảng 80 thành viên của Tổng hội Dòng Tôi tớ nghèo của Chúa Quan phòng.
Trong diễn văn trước các tham dự viên của Tổng hội có chủ đề “Tính ngôn sứ của sự Hiệp thông”, Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng: Sự hiệp thông của chúng ta được sinh ra và nuôi dưỡng trước hết trong mối tương quan với Thiên Chúa Ba Ngôi, và sau đó được biểu lộ một cách cụ thể trong tình huynh đệ, trong tinh thần gia đình, cũng như trong sự hiệp hành với toàn thể Giáo hội.
Khi chiêm ngắm Chúa Giêsu trong cuộc đời công khai và trong lời rao giảng, ngay cả trong các cuộc trò chuyện với các môn đệ, chúng ta thấy rằng Chúa Giêsu luôn tín thác vào Cha và phó thác mình cho sự quan phòng của Người. Bởi vì, Chúa Cha biết chúng ta hơn chính chúng ta, và biết rõ những gì chúng ta cần.
Đức Thánh Cha ghi nhận rằng: việc nuôi dưỡng niềm tin vào sự quan phòng của Chúa cùng với người nghèo giúp cho các thành viên của Dòng trở thành những nghệ nhân của một “nền văn hoá quan phòng”. Đây là một liều thuốc giải độc cho văn hoá thờ ơ, không may lại phổ biến trong xã hội được gọi là sung túc.
Linh đạo quan phòng của Kitô giáo không phải là thuyết định mệnh, nó cũng không có nghĩa là sự chờ đợi từ trên trời rơi xuống các giải pháp cho các vấn đề và những điều chúng ta cần. Nhưng ngược lại, nó có nghĩa là tìm cách, trong Chúa Thánh Thần, đồng hình với Cha trên trời trong việc chăm sóc thụ tạo của Người, đặc biệt là những người nhỏ bé nhất và dễ bị tổn thương nhất; nghĩa là chia sẻ với người khác sự ít ỏi mà chúng ta có để không ai thiếu thốn những điều cần thiết. Đó là thái độ quan tâm, hơn bao giờ hết cần thiết để chống lại thái độ thờ ơ.
Đức Thánh Cha đặc biệt nhấn mạnh đến khía cạnh chia sẻ và ngài trưng dẫn tấm gương của những người lớn tuổi, ông bà của chúng ta. Đối với họ, khi có khách đến thăm nhà, hoặc khi một người nghèo đến gõ cửa xin giúp đỡ, thì điều bình thường là chia sẻ một đĩa súp hoặc cháo ngô. Đây là một cách sống quan phòng rất cụ thể, như sự chia sẻ. Chúng ta không cần lý tưởng hoá thế giới đó, cũng không cần hồi tưởng quá khứ, nhưng chúng ta cần phục hồi những giá trị nhất định. Đó là việc cùng nhau bẻ bánh trong khi dâng lời tạ ơn Thiên Chúa, và tin chắc rằng bánh sẽ đủ cho chúng ta và cho những người lân cận. Đây là cách Chúa Giêsu đã dạy chúng trong trong phép lạ chia sẻ, chứ không phải hoá nhiều, bánh và cá. Ngày nay, rất cần các Kitô hữu phục vụ Sự Quan phòng bằng cách thực hành sự chia sẻ.
Văn Yên, SJ
2022
Đức Thánh Cha tiếp phái đoàn quốc tế B’nai B’rith của Do Thái giáo
Đức Thánh Cha tiếp phái đoàn quốc tế B’nai B’rith của Do Thái giáo
Sáng thứ Hai 30/5, Đức Thánh Cha đã tiếp khoảng 30 đại diện của phái đoàn quốc tế B’nai B’rith của Do Thái giáo.
Trước khi phát biểu trước những người hiện diện, Đức Thánh Cha xin lỗi họ về việc ngài đến trễ vì ngài phải trị liệu vật lý, mà bác sĩ và văn phòng chuẩn thức không đồng ý với nhau, dẫn đến lệch lịch trình.
ĐTC diễn tả sự vui mừng vì được đón tiếp phái đoàn Do Thái trở lại sau 2 năm ngưng do đại dịch.
Trong diễn văn trước những người hiện diện, Đức Thánh Cha nhấn mạnh đến việc dấn thân bác ái như là nghĩa vụ của cả tín đồ Do Thái giáo và Kitô hữu: “đối với chúng ta, giúp đỡ những người khốn khó cũng có nghĩa là thực hiện ý muốn của Đấng Tối Cao, Đấng mà Thánh Vịnh nói, ‘Người bảo vệ những khách ngoại kiều và nâng đỡ cô nhi quả phụ” (Tv 146,9), nghĩa là Người chăm sóc những người yếu thế nhất trong xã hội, những người bị gạt ra ngoài lề xã hội nhất.”
Hơn nữa, việc giúp đỡ người nghèo và bệnh tật là cách cụ thể nhất để thúc đẩy tình huynh đệ lớn hơn. Đức Thánh Cha suy tư: “khi nghĩ đến rất nhiều xung đột và cực đoan nguy hiểm, đe doạ sự an toàn của tất cả mọi người, thì cần phải nhận thấy rằng yếu tố rủi ro lớn nhất thường được thể hiện bằng sự nghèo đói về vật chất, giáo dục và tinh thần. Điều này trở thành mảnh đất màu mỡ nuôi dưỡng hận thù, giận dữ, thất vọng và chủ nghĩa cực đoan.”
Đức Thánh Cha nhấn mạnh: chúng ta đang sống trong một thời đại mà hòa bình đang bị đe dọa tại nhiều nơi trên thế giới: những quan điểm cá biệt và chủ nghĩa dân tộc, bị thúc đẩy bởi những lợi ích ích kỷ và tham lam, dường như ngày càng thịnh hành. Và cuối cùng, làm gia tăng nguy cơ đánh mất và chà đạp nhân phẩm.
Đức Thánh Cha nhắc lại câu chuyện trong Kinh Thánh về Cain giết Abel, em mình. Khi đó Chúa hỏi Cain: “Em ngươi đâu?” Cain đã trả lời: “Con không biết. Con là người giữ em con hay sao?” Cain phủ nhận việc biết người em vừa bị chính tay mình giết đang ở đâu, anh không quan tâm đến em mình: bạo lực luôn có những lời nói dối và sự thờ ơ đi kèm.
“Em ngươi đâu?” Chúng ta hãy cho phép mình bị khiêu khích bởi câu hỏi này, chúng ta hãy lặp lại nó thường xuyên. Chúng ta không thể thay thế giấc mơ của Thiên Chúa, được tạo nên từ một thế giới của những người anh em, bằng một thế giới chỉ có những đứa con bạo lực và thờ ơ. Trước bạo lực, đối mặt với sự thờ ơ, những trang sách thánh đưa chúng ta trở lại khuôn mặt của người anh em. Đức Thánh Cha nhấn mạnh: “người ta không thể tìm thấy chính mình mà không tìm kiếm anh em của mình, người ta không thể tìm thấy Đấng vĩnh cửu mà không ôm lấy người lân cận.” Chúng ta có thể làm việc vì những người rốt hết, vì hòa bình, công lý và bảo vệ thụ tạo.
Văn Yên, SJ