2023
Thứ ba tuần III mùa chay
Thứ ba tuần III mùa chay
Ca nhập lễ
Lạy Chúa, tôi kêu van Chúa, bởi Chúa nhậm lời tôi, xin lắng tai về bên tôi, xin nghe rõ tiếng tôi. Lạy Chúa, xin gìn giữ tôi như con ngươi mắt Chúa, xin che chở tôi trong bóng cánh của Ngài.
Lời nguyện nhập lễ
Lạy Chúa, xin hằng giáng phúc cho chúng con, và không ngừng ban ơn che chở, để chúng con được luôn trung thành phụng sự Chúa. Chúng con cầu xin…
Bài Ðọc I: Ðn 3, 25. 34-43
“Với tâm thần sám hối và tinh thần khiêm tốn, chúng tôi được chấp nhận”.
Trích sách Tiên tri Ðaniel.
Trong những ngày ấy, Adaria đứng giữa lửa mở miệng cầu nguyện rằng: “Vì danh Chúa, xin đừng bỏ con mãi mãi cho quân thù, và xin đừng huỷ bỏ lời giao ước của Chúa. Xin chớ cất lòng từ bi Chúa khỏi chúng con. Vì Abraham kẻ Chúa yêu, Isaac tôi tớ Chúa, và Israel người lành thánh của Chúa, những kẻ Chúa đã hứa cho sinh con cháu ra nhiều như sao trên trời và như cát bãi biển. Vì lạy Chúa, chúng con đã trở nên yếu hèn hơn mọi dân tộc và hôm nay, vì tội lỗi chúng con, chúng con bị nhục nhã ở mọi nơi. Hiện giờ không còn vua chúa, thủ lãnh, tiên tri, không còn của lễ toàn thiêu, lễ hiến tế, lễ vật, nhũ hương và nơi để dâng lên Chúa của đầu mùa để được Chúa thương. Nhưng với tâm hồn sám hối và với tinh thần khiêm tốn, chúng con xin Chúa chấp nhận; chúng con như những con dê, bò rừng và những chiên béo được dâng lên Chúa làm của lễ toàn thiêu, xin cho của hiến tế chúng con dâng trước tôn nhan Chúa hôm nay, được đẹp lòng Chúa, vì những ai tin tưởng nơi Chúa không phải hổ thẹn. Và bây giờ chúng con hết lòng theo Chúa, kính sợ Chúa và tìm kiếm tôn nhan Chúa. Xin đừng để chúng con phải hổ thẹn, nhưng xin hãy đối xử với chúng con theo lòng nhân hậu và lòng từ bi sung mãn của Chúa. Lạy Chúa, xin làm những việc lạ lùng mà cứu thoát chúng con, và xin cho thánh danh Chúa được vinh quang”.
Ðó là lời Chúa.
Ðáp Ca: Tv 24, 4bc-5ab. 6-7bc. 8-9
Ðáp: Lạy Chúa, xin hãy nhớ lòng thương xót của Ngài
Xướng: Lạy Chúa, xin chỉ cho con đường đi của Chúa, xin dạy bảo con về lối bước của Ngài. Xin hướng dẫn con trong chân lý và dạy bảo con, vì Chúa là Thiên Chúa cứu độ con.
Xướng: Lạy Chúa, xin hãy nhớ lòng thương xót của Ngài, lòng thương xót tự muôn đời vẫn có. Xin hãy nhớ con theo lòng thương xót của Ngài, vì lòng nhân hậu của Ngài, thân lạy Chúa.
Xướng: Chúa nhân hậu và công minh, vì thế Ngài sẽ dạy cho tội nhân hay đường lối. Ngài hướng dẫn kẻ khiêm cung trong đức công minh, dạy bảo người khiêm cung đường lối của Ngài.
Câu Xướng Trước Phúc Âm
Người ta sống không nguyên bởi bánh, nhưng bởi mọi lời do miệng Thiên Chúa phán ra.
PHÚC ÂM: Mt 18, 21-35
“Nếu mỗi người trong chúng con không tha thứ cho anh em, thì Chúa Cha cũng không tha thứ cho chúng con”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Matthêu.
Khi ấy, Phêrô đến thưa cùng Chúa Giêsu rằng: “Lạy Thầy, khi anh em xúc phạm đến con, con phải tha thứ cho họ mấy lần? Có phải đến bảy lần không?” Chúa Giêsu đáp: “Ta không bảo con phải tha đến bảy lần, nhưng đến bảy mươi lần bảy. Về vấn đề này, thì Nước Trời cũng giống như ông vua kia muốn tính sổ với các đầy tớ. Trước hết, người ta dẫn đến vua một người mắc nợ mười ngàn nén bạc. Người này không có gì trả, nên chủ ra lệnh bán y, vợ con và tất cả tài sản của y để trả hết nợ. Người đầy tớ liền sấp mình dưới chân chủ và van lơn rằng: “Xin vui lòng cho tôi khất một kỳ hạn và tôi sẽ trả cho ngài tất cả”. Người chủ động lòng thương, trả tự do và tha nợ cho y. Khi ra về, tên đầy tớ gặp một người bạn mắc nợ y một trăm bạc. Y tóm lấy, bóp cổ mà nói rằng: “Hãy trả nợ cho ta”. Bấy giờ người bạn sấp mình dưới chân và van lơn rằng: “Xin vui lòng cho tôi khất một kỳ hạn, tôi sẽ trả hết nợ cho anh”. Y không nghe, bắt người bạn tống giam vào ngục, cho đến khi trả nợ xong. Các bạn y chứng kiến cảnh tượng đó, rất khổ tâm, họ liền đi thuật với chủ tất cả câu truyện. Bấy giờ chủ đòi y đến và bảo rằng: “Tên đầy tớ độc ác kia, ta đã tha hết nợ cho ngươi, vì ngươi đã van xin ta; còn ngươi, sao ngươi không chịu thương bạn ngươi như ta đã thương ngươi?” Chủ nổi giận, trao y cho lý hình hành hạ, cho đến khi trả hết nợ. Vậy Cha Ta trên trời cũng xử với các con đúng như thế, nếu mỗi người trong các con không hết lòng tha thứ cho anh em mình”.
Ðó là lời Chúa.
Lời nguyện tiến lễ
Lạy Chúa, xin cho hiến lễ cứu độ này thanh tẩy chúng con sạch muôn vàn tội lỗi, để chúng con đáng được Chúa xót thương. Chúng con cầu xin…
Lời Tiền Tụng
Lạy Chúa là Cha chí thánh, là Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, chúng con tạ ơn Chúa mọi nơi mọi lúc, thật là chính đáng, phải đạo và đem lại ơn cứu độ cho chúng con.
Chúa đã muốn chúng con dùng việc hãm mình mà tạ ơn Chúa, để nhờ đó, chúng con là những người tội lỗi, giảm bớt được tính kiêu căng, và khi giúp nuôi dưỡng những kẻ túng thiếu, chúng con trở nên những người biết noi theo lòng nhân hậu của Chúa.
Vì thế, cùng với vô số thiên thần, chúng con đồng thanh tôn vinh Chúa mà ca tụng rằng:
Thánh! Thánh! Thánh!…
Ca hiệp lễ
Lạy Chúa, ai sẽ được ở trong nhà tạm Chúa, ai được cư ngụ trên núi thánh của Ngài. Người sống thanh liêm và thực thi công chính.
Lời nguyện hiệp lễ
Lạy Chúa, chúng con vừa tham dự mầu nhiệm thánh; xin cho chúng con được sự sống dồi dào, ơn tha thứ trọn vẹn và nguồn trợ lực linh thiêng của Chúa. Chúng con cầu xin…
2023
Tin là chấp nhận
13.3 Thứ Hai
Thứ Hai trong tuần thứ Ba Mùa Chay
2 V 5:1-15; Tv 42:2-3; Lc 4:24-30
Tin là chấp nhận
Trong Tin Mừng hôm nay Chúa Giêsu đã chỉ trích thái độ tự mãn, ích kỷ của người Do Thái. Người Do Thái trong hội đường Nagiarét đã tìm cách hãm hại Chúa Giêsu khi Ngài lên tiếng chê trách niềm tin của họ. Có lẽ ai trong chúng ta cũng bất bình về việc làm của nhóm người này, nhưng kỳ thực nhiều khi trong cuộc sống chúng ta đã sao chép nguyên bản việc làm ấy.
Tự hào là Kitô hữu, là người nắm giữ niềm tin, nhưng rồi với một mớ lễ nghi hình thức, niềm tin trong chúng ta chỉ còn là ngọn đèn leo lét, chỉ là thân cây mất hết nhựa sống chờ ngày gãy đổ. Ðó là thứ niềm tin mà tác giả cuốn sách Ðường Hy Vọng đã nhắc nhở: “Nhiều người nói tôi có đức tin, tôi còn đức tin, có lẽ đức tin của đời sống. Ít người sống theo đức tin. Ðừng bao giờ mê tín mãn nguyện với một đức tin lý thuyết, hình thức, nhưng phải sống một đức tin chân thật, thiết ái, trung thành.”
Tự mãn với chính mình mà không chịu mở lòng đón nhận khiến người Do Thái mất đi Chúa Giêsu – nền tảng của niềm tin. Cũng vậy, nếu Kitô hữu chỉ đóng khung trong một nghi thức, luật lệ, thì sớm muộn gì họ cũng xa cội nguồn sự sống, vì sống là gì nếu không phải là một luân lưu trao đổi. Con người sẽ chết khi hệ tuần hoàn không luân chuyển, hệ thần kinh không vận động. Ðời sống đức tin cũng đòi hỏi một sự luân lưu trao đổi với Thiên Chúa và với anh em.
Người đương thời với Đức Giêsu, họ không thể chấp nhận một con người bình dân học vụ như thế mà lại là Đấng Cứu Thế! Dưới mắt họ, Ngài chỉ là con của ông thợ mộc Giuse và bà Maria, bản thân Ngài không hơn không kém một thanh niên như mọi thanh niên khác trong làng.
Chính sự coi thường, khinh khi, nên lòng họ ra chai cứng, không còn khiêm nhường, nhạy bén để nhận ra Đấng Uy Quyền, là Chúa Tể trời đất đang ở giữa họ, vì thế, họ đã khước từ chân tính đích thực của Đức Giêsu. Thấy vậy, Đức Giêsu mặc khải cho họ biết: họ sẽ không được bằng dân ngoại, và ơn cứu độ lẽ ra đến với họ trước tiên và phong phú, nhưng khi đã từ chối thì ơn đó sẽ đến với dân ngoại.
Xuyên suốt câu chuyện Tin Mừng cho chúng ta thấy, người Dothái “thích sự thật khi sự thật tán tụng họ, nhưng họ căm ghét sự thật khi sự thật lên án họ” (thánh Augutstinô).
Dân làng Na-gia-rét không nhận biết Đức Giê-su: vì họ phán đoán hoàn toàn theo sở thích loài người. Đức Giê-su là ngôn sứ, Người hành động theo sứ mạng Thiên Chúa.
Không phải những đòi hỏi của người trần ấn định cho hành động của các ngôn sứ, của Đức Ki-tô, các ngài không hành động vì lợi riêng cho mình. Các ngài chỉ hành động theo ý Thiên Chúa. Ngôn sứ không được hành động theo quyết định bản thân mình, nhưng luôn luôn theo quyết định của Thiên Chúa, Đấng đã sai mình.
Thiên Chúa quyết định cho hai ngôn sứ : Ê-li-a và Ê-li-sê đến làm phép lạ cứu giúp những người lương dân chứ không cứu người đồng hương. Đức Giê-su không hoàn toàn đến thực hiện ơn cứu độ cao cả cho quê hương mình, Người phải đi cứu độ những người dân xa lạ. Thiên Chúa dành cho mình có quyền tự do phân phát ơn cứu độ.
Không ai có thể đòi quyền được ơn cứu độ. Quả thật như vậy, không ai được phép đòi có quyền đó, phải tin ơn cứu độ mình được là nhưng không. Nước Thiên Chúa mà Đức Giê-su rao giảng và thực hiện ơn cứu độ cho những người Thiên Chúa yêu thương, ơn cứu độ là một ân huệ chứ không do công lao mình làm. Nhưng đó là ân huệ chúng ta được quyền hưởng vì Đức Giê-su đã chết cho chúng ta, và chúng ta phải sống hoàn toàn theo ý Cha của Người, đó là điều kiện căn bản, còn chúng ta vẫn có tự do đón nhận hay từ chối ơn cứu độ.
Nhờ Đức Giê-su, Thiên Chúa đến viếng thăm dân Ngài và ban các ân huệ dồi dào, xưa kia Ngài cũng ban cho dân như vậy qua các ngôn sứ, số phận các ngôn sứ thế nào thì số phận Đức Giê-su cũng vậy.
Ðối với người Kitô, tin trước hết là chấp nhận được cứu rỗi, được tha thứ, được yêu thương. Chúa không phải là Ðấng bắt con người phải kính mến. Nói đúng hơn Thiên Chúa là Ðấng mà con người phải để cho Ngài yêu thương vô hạn. Tin là chấp nhận Chúa Kitô và quyết tâm sống chết cho Ngài.
Sứ điệp Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta hãy biết khiêm tốn nhìn nhận sự yếu hèn của mình để cần đến ơn cứu độ. Cần tránh thói hư là: “Gần Chùa gọi Bụt bằng anh”; hay “bụt nhà không thiêng”. Hãy biết tôn trọng anh chị em mình trong sự thật, đừng vì ghen ghét, hiềm khích hay sợ người anh em trổi trang hơn mình mà ra tay làm hại hay nói năng những lời nguy hại đến thanh danh tiếng tốt của họ! Làm như thế, ấy là chúng ta đang đi vào vết xe đổ của những người đồng hương với Đức Giêsu, và như một lẽ tất yếu, chúng ta sẽ mất ơn cứu độ vì không thuộc về Thiên Chúa.
2023
Thứ hai tuần III mùa chay
Thứ hai tuần III mùa chay
Ca nhập lễ
Linh hồn tôi khát khao và mòn mỏi mong vào hành lang nhà Chúa. Tâm thần và thể xác tôi hoan hỷ tìm đến Thiên Chúa trường sinh.
Lời nguyện nhập lễ
Lạy Chúa, xin hằng thương thanh tẩy và giữ gìn Hội Thánh; vì nếu Chúa không hướng dẫn chỉ huy, Hội Thánh không thể nào đứng vững. Chúng con cầu xin…
Bài Ðọc I: 2 V 5, 1-15a
“Có nhiều người phong cùi trong Israel, nhưng không có một người nào trong bọn họ được chữa lành, mà chỉ có Naaman, người Syria”.
Trích sách Các Vua quyển thứ hai.
Trong những ngày ấy, Naaman, tướng đạo binh của vua xứ Syria, là người có uy thế đối với vua và được tôn trọng, vì Chúa đã dùng ông mà cứu dân Syria; ông còn là người hùng mạnh và giàu có, nhưng lại mắc bịnh phong cùi. Lúc bấy giờ một vài toán dân Syria bắt một thiếu nữ ở đất Israel dẫn về để hầu hạ bà Naaman. Cô ta nói với bà chủ: “Chớ chi ông chủ tôi đến gặp vị tiên tri ở Samaria, chắc chắn vị tiên tri ấy sẽ chữa ông khỏi phong cùi”. Naaman đến tâu vua rằng: “Cô nhỏ xứ Israel đã nói thế này thế này”. Vua xứ Syria liền nói: “Khanh hãy đi, trẫm sẽ gởi cho vua Israel một bức thơ”. Naaman ra đi, mang theo mười lạng bạc, sáu ngàn nén vàng và mười bộ áo. Ông trao cho vua Israel bức thơ nội dung như sau: “Khi bức thơ này đến tay nhà vua, nhà vua biết tôi sai Naaman, tôi tớ tôi, đến với nhà vua, để xin nhà vua chữa ông khỏi phong cùi”.
Sau khi đọc bức thơ, vua Israel liền xé áo và nói: “Ta có phải là Chúa, có thể giết chết và cho sống hay sao mà vua ấy gởi người đến xin ta chữa lành phong cùi? Các ngươi thấy không, vua ấy tìm cớ hại Ta đó”. Khi Êlisêô, người của Thiên Chúa, nghe tin vua Israel đã xé áo mình, nên sai người đến tâu vua rằng: “Tại sao nhà vua lại xé áo? Ông ấy cứ đến với tôi thì sẽ biết trong Israel có một vị tiên tri”.
Naaman lên xe ngựa đi, và dừng lại trước cửa nhà Êlisêô. Tiên tri nói với Naaman rằng: “Ông hãy đi tắm bảy lần ở sông Giođan, thì da thịt ông sẽ được lành sạch”. Naaman nổi giận bỏ đi nói rằng: “Tôi tưởng ông ấy ra đón tôi và đứng trước tôi kêu cầu danh Chúa là Thiên Chúa của ông, rồi đặt tay lên chỗ phong cùi của tôi và chữa tôi lành mạnh. Các con sông Abana và Pharphar ở Ðamas không sạch hơn các con sông ở Israel để tôi tắm và được lành sạch hay sao?” Ông trở về lòng đầy tức giận.
Các đầy tớ của ông đến nói với ông rằng: “Thưa cha, vị tiên tri có yêu cầu cha làm một việc lớn lao thì cha cũng phải làm. Phương chi bây giờ người bảo cha: “Hãy đi tắm, thì được sạch”. Naaman xuống tắm bảy lần ở sông Gio-đan như lời tiên tri, người của Thiên Chúa dạy, da thịt ông lại trở nên tốt như da thịt của đứa trẻ, và ông được sạch.
Sau đó ông và đoàn tuỳ tùng trở lại gặp người của Thiên Chúa. Ðến nơi, ông đứng trước mặt người của Thiên Chúa và nói: “Thật tôi biết không có Thiên Chúa nào khác trên hoàn vũ, ngoài một Thiên Chúa ở Israel”.
Ðó là lời Chúa.
Ðáp Ca: Tv 41, 2. 3, và Tv 42, 3. 4
Ðáp: Hồn con khát Chúa Trời, Chúa Trời hằng sống, ngày nào con được tìm về ra mắt Chúa Trời? (x. Tv 41, 3)
Xướng: Như nai rừng khát mong nguồn nước, hồn con khát Chúa, Chúa Trời ôi!
Xướng: Hồn con khát Chúa Trời, Chúa Trời hằng sống, ngày nào con được tìm về ra mắt Chúa Trời?
Xướng: Xin chiếu giãi quang minh và chân thực của Chúa, để những điều đó hướng dẫn con, đưa con lên núi thánh và cung lâu của Ngài.
Xướng: Con sẽ tiến tới bàn thờ Thiên Chúa, đến cùng Thiên Chúa làm cho con được hoan hỉ, mừng vui. Với cây cầm thụ con sẽ ca ngợi Chúa, ôi Chúa là Thiên Chúa của con.
Câu Xướng Trước Phúc Âm: Tv 129, 5 và 7
Con trông cậy Chúa, con mong đợi lời hứa của Chúa, vì nơi Chúa sẵn có lòng từ bi và chan chứa ơn cứu độ.
Phúc Âm: Lc 4, 24-30
“Như Elia và Elisêô, Chúa Giêsu không phải chỉ được sai đến người Do-thái mà thôi đâu”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Luca.
(Khi Chúa Giêsu đến thành Nadarét, Ngài nói với dân chúng tụ họp trong hội đường rằng): “Quả thật, Ta bảo các ngươi, chẳng có một tiên tri nào được tiếp đón tử tế ở quê hương mình. Ta bảo các ngươi, chắc hẳn trong thời Elia có nhiều bà goá ở Israel, khi trời hạn hán và một nạn đói lớn hoành hành khắp nước suốt ba năm sáu tháng, nhưng Elia không được sai đến với một người nào trong bọn họ, mà chỉ được sai đến với một bà goá ở Sarépta xứ Siđôn thôi. Cũng có nhiều người phong cùi trong Israel thời tiên tri Elisêô, nhưng không một người nào trong bọn họ được chữa lành, mà chỉ có Naaman, người Syria”.
Vừa nghe đến đó, mọi người trong hội đường đều đầy phẫn nộ. Họ đứng dậy, đẩy Người ra khỏi thành và dẫn Người đến một triền đồi, nơi họ xây thành, để xô Người xuống vực. Nhưng Người tiến qua giữa họ mà đi.
Ðó là lời Chúa.
Lời nguyện tiến lễ
Lạy Chúa, chúng con dâng những lễ vật này lên Chúa để tỏ lòng thần phục suy tôn; xin Chúa biến đổi thành bí tích cứu độ cho chúng con hưởng nhờ. Chúng con cầu xin…
Lời Tiền Tụng
Lạy Chúa là Cha chí thánh, là Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, chúng con tạ ơn Chúa mọi nơi mọi lúc, thật là chính đáng, phải đạo và đem lại ơn cứu độ cho chúng con.
Chúa đã muốn chúng con dùng việc hãm mình mà tạ ơn Chúa, để nhờ đó, chúng con là những người tội lỗi, giảm bớt được tính kiêu căng, và khi giúp nuôi dưỡng những kẻ túng thiếu, chúng con trở nên những người biết noi theo lòng nhân hậu của Chúa.
Vì thế, cùng với vô số thiên thần, chúng con đồng thanh tôn vinh Chúa mà ca tụng rằng:
Thánh! Thánh! Thánh!…
Ca hiệp lễ
Toàn thể dân tộc, hãy ngợi khen Chúa, vì tình thương Chúa dành cho chúng ta thật là mãnh liệt.
Lời nguyện hiệp lễ
Lạy Chúa, chúng con vừa cùng nhau tham dự tiệc thánh này; xin Chúa thương thanh tẩy mọi người chúng con và làm cho chúng con nên một trong Chúa. Chúng con cầu xin…
2023
Đức Phanxicô là mục tử của thế giới
Đức Phanxicô chào một bà lớn tuổi ở khu dân cư nghèo ở Asuncion, Paraguay ngày 12 tháng 7 năm 2015. Ảnh CNS/Paul Haring
ncroline.org, Michael Sean Winters, 2023-02-13
Một tháng kể từ hôm nay sẽ là ngày đánh dấu kỷ niệm 10 năm bầu chọn Đức Phanxicô. Trong những tuần sắp tới, tôi sẽ viết một số bài để suy ngẫm về thập kỷ đáng kể này trong lịch sử giáo hoàng. Đây không phải là một bài cáo phó sớm. Tôi cũng sẽ giải thích trong 10 năm qua lịch sử đã vẽ như thế nào về những gì chúng ta có thể mong chờ ở giáo hoàng khi ngài bắt đầu thập kỷ thứ hai lèo lái chiếc thuyền Phêrô.
Điểm nổi bật đầu tiên là cách tiếp xúc của Đức Phanxicô trong chức vụ giáo hoàng là tính nhạy cảm mục vụ của ngài. Đây là điều làm cho ngài nổi bật vào đêm đầu tiên khi ngài được bầu năm 2013. Sau khi chào đám đông bằng câu “chào buổi chiều, buona sera” và nói các hồng y đã đi “tận cùng thế giới” để tìm một giám mục mới cho Rôma, ngài xin mọi người cầu nguyện cho ngài, cho giáo hoàng danh dự Bênêđictô XVI tiền nhiệm của ngài. Sau đó, ngài xướng Kinh Lạy Cha, Kính Mừng và Sáng Danh ở Quảng trường Thánh Phêrô, những kinh mà cả trẻ em cũng thuộc. Trước khi ban phép lành, ngài xin mọi người cầu nguyện cho tân giám mục của họ, ngài nghiêng mình cúi đầu và để thinh lặng bao phủ đám đông khổng lồ ở đây. Tiếp theo ngài nói lời chúc phúc và chúc mọi người ngủ ngon.
Ngày hôm sau, chúng ta biết ngài sẽ không ở dinh tông tòa mà về ở Nhà trọ Thánh Marta, nhà khách dành cho các giáo sĩ vãng lai khi họ có việc về Vatican. Điều này nói lên tinh thần khó nghèo của ngài. Căn hộ của giáo hoàng ở dinh tông tòa thật sự không đặc biệt sang trọng. Bức họa Raphael và các căn hộ Borgia mà khách du lịch có thể ghé thăm trong chuyến thăm bảo tàng Vatican đều sang trọng, nhưng căn hộ của giáo hoàng thì không. Và Đức Phanxicô cho biết, việc ngài dọn về ở Nhà trọ Thánh Marta là ngài muốn được ở gần mọi người.
Ngay từ đầu triều giáo hoàng, ngài đã tạo xôn xao khi, trong cuộc họp báo trên chuyến bay từ Brazil về Rôma, ngài nói về các linh mục đồng tính. “Nếu ai đó là người đồng tính và họ có thiện tâm đi tìm Chúa thì tôi là ai để phán xét?” Đầu óc nổ tung, mọi người ngạc nhiên! Làm sao một giáo hoàng lại có thể nói như vậy? Những nhà phê bình bảo thủ tỏ ra “bối rối”, nhưng phần còn lại của chúng tôi, chúng tôi nhận ra đây là một mục tử thực sự quan tâm đến việc khuyến khích mọi người hơn là phán xét họ.
Sau đó ngài giảng lễ mỗi ngày ở Nhà nguyện Thánh Marta và Vatican đăng bài giảng tóm tắt. Các bài giảng là nồng ấm, dễ đọc. Có một mức độ dày đặc trong bài giảng của Đức Bênêđictô XVI, nhưng với Đức Phanxicô thì không. Điều đó không có nghĩa các bài giảng của ngài nhẹ nhàng. Nhưng ngược lại nó có một mức độ triệt để. Sở trường của ngài là đi vào trọng tâm vấn đề và vì thế tạo được tiếng vang nơi người ngồi nghe.
Một trong những bài giảng tôi yêu thích là bài giảng ngày 15 tháng 12 năm 2014, khi ngài giảng về các thầy cả chất vấn Chúa Giêsu về thẩm quyền nào mà Chúa Giêsu giảng dạy. Ngài nói về sự quá thận trọng của mỗi thời: “Đây là vở kịch đạo đức giả của dân tộc này. Chúa Giêsu không bao giờ nhân nhượng với trái tim Con Thiên Chúa của mình, nhưng Ngài cởi mở với dân chúng, luôn tìm con đường để giúp họ. Họ: “Nhưng điều này không thể làm được; kỷ luật của chúng tôi, học thuyết của chúng tôi nói rằng điều này không thể làm được! Tại sao các môn đệ của ông ăn lúa trên cánh đồng ngày sa-bát, không thể được!” Kỷ luật của họ quá cứng nhắc: “Không, không được đụng vào kỷ luật, kỷ luật là thiêng liêng.” Ngài thú nhận: “Khi tôi thấy một tín hữu kitô thuộc loại này, với một trái tim mềm yếu, không vững vàng, không bám trên đá là Chúa Giêsu, với sự cứng nhắc bên ngoài của họ như vậy, tôi xin Chúa: ‘Nhưng lạy Chúa, xin xin Chúa để vỏ chuối trước mặt họ, để họ ngã, họ xấu hổ vì mình là kẻ tội lỗi, làm cho họ đi tìm Chúa, nhận ra Chúa là Đấng Cứu Rỗi’. Thường thường tội lỗi làm chúng ta cảm thấy xấu hổ, và làm chúng ta đi tìm Chúa, Đấng tha thứ cho chúng ta, như những người bệnh đã ở đó, họ đến xin Chúa chữa lành.”
Tôi nhớ tôi đã bật cười thành tiếng khi ngồi trước máy tính và đọc đoạn vỏ chuối này!
Đôi khi, phong cách mục vụ của giáo hoàng làm cho những người theo chủ nghĩa tự do cảm thấy khó chịu. Ngay từ đầu triều, rõ ràng ngài thường đề cập đến ma quỷ nhiều hơn là các tiền nhiệm sau công đồng của ngài. Xem sự dữ như một điều gì đó được nhân cách hóa không phải là cách mà hầu hết những người hiện đại nghĩ về sự dữ, nhưng Chúa Giêsu không có cùng đắn đo như vậy. Lòng đạo đức bình dân, đặc biệt là nơi những người thực sự bị gạt ra bên lề luôn có ý tưởng, cái ác hiện diện theo cách gợi ý về một nhân cách hóa mạnh mẽ siêu việt.
Chúng ta không còn thấy ngài ở giữa đám đông như những năm đầu tiên. Đầu gối đau của ngài làm cho ngài đi đứng khó khăn. Nhưng hình ảnh ngài dừng xe giáo hoàng để các cha mẹ bồng con cho ngài ban phép lành, hoặc bước ra khỏi xe để gần gũi thăm hỏi người bị biến dạng nghiêm trọng, những hình ảnh này cho thấy ngài đã dấn thân vào thế giới bằng con mắt của Chúa Giêsu. Khó có thể tìm ra một định nghĩa nào tốt hơn về một mục tử hơn là định nghĩa đó, đến với mọi người bằng con mắt của Chúa Giêsu.
Đức Phanxicô dừng lại để hôn một em bé khi ngài đi trên xe giáo hoàng ở Hội trường Độc lập ngày 26 tháng 9 năm 2015 ở Philadelphia. (CNS/Reuters/Jim Bourg)
Một phẩm chất đáng lưu ý của ngài là ngài chỉ dành những lời cay nghiệt cho những người đạo đức giả và những chiếc áo nhồi bông, hay nói đúng hơn là những chiếc áo chùng nhồi bông. Với dân Chúa, ngài quảng đại và thông cảm. Còn với âm mưu của Giáo triều la-mã thì không.
Sự bất công cũng làm cho ngài nổi giận, nhưng nó không bắt nguồn từ một cam kết cao cả nào để có một trật tự xã hội khác, nhưng từ kinh nghiệm của ngài với tình trạng nghèo đói cùng cực, đầu tiên là ở các khu ổ chuột ở Buenos Aires và bây giờ là ở các khu ổ chuột khác nhau trên toàn thế giới, gần đây nhất là ở châu Phi. Ngài tố cáo kinh tế học tân tự do không phải từ quan điểm kinh tế mà từ quan điểm con người, từ những gì con người làm, chứ không từ các lý thuyết của nó. Ngài hiểu và yêu thương những người bị bỏ rơi bên lề đường sau khi gặp những tên cướp Giêricô tân tự do. Có phải chỉ có tôi nghĩ thế, hay dường như ngài có vẻ thoải mái hơn khi ở nhà giữa những người nghèo cùng cực hơn là ở các buổi lễ chào đón ở sân bay khi xung quanh ngài là những người có quyền lực và các người cầm quyền của họ không?
Trong hầu hết hai thế kỷ qua, các hồng y đã bầu các nhà ngoại giao hoặc các ứng cử viên có kinh nghiệm mục vụ làm giáo hoàng. Trớ trêu thay, các nhà mục vụ như Đức Piô IX và Đức Piô X lại có khuynh hướng phản đối sự thay đổi hơn, và các nhà ngoại giao như Đức Piô VII, Đức Bênêđictô XV và Đức Gioan XXIII lại có khuynh hướng mục vụ hơn. Vào thời chúng ta, Đức Gioan-Phaolô II không phản động, nhưng ngài đưa ra một cách giải thích Công đồng Vatican II bảo thủ hơn so với nhiều giám mục anh em của ngài. Đức Bênêđictô XVI đã ngồi bàn giấy ở Giáo triều 24 năm khi ngài được bầu chọn. Đức Phanxicô, người con của Châu Mỹ Latinh hưởng lợi từ việc lục địa này đón nhận Công đồng Vatican II với quyết tâm không ngừng đặt ra câu hỏi: Lựa chọn ưu tiên cho người nghèo có nghĩa là gì? Cuộc đấu tranh để trả lời câu hỏi đó đã định hình phong cách mục vụ của ngài rất nhiều.
Mục tử. Đó là từ đầu tiên đến trong đầu chúng ta khi chúng ta cố gắng hiểu Đức Phanxicô. Chắc chắn ngài sắc sảo về mặt thần học, nhưng ngài được đào tạo về thần học mục vụ cũng như nghiên cứu về tín lý hoặc đạo đức. Ngài không ngại tiếp xúc với các chính trị gia trên thế giới, nhưng ngài thiếu sự thận trọng của một nhà ngoại giao. Ngài bước vào thế giới với vòng tay rộng mở và thế giới yêu mến ngài vì điều này. Giáo hoàng Phanxicô là cha xứ của thế giới, và phẩm chất này tạo cơ sở và định hình mọi khía cạnh khác trong triều giáo hoàng của ngài.
Marta An Nguyễn dịch