2023
Ðức giám mục ở Bang Washington: Linh mục thà vào tù chứ không lỗi ấn tòa giải tội.
Ðức giám mục ở Bang Washington: Linh mục thà vào tù chứ không lỗi ấn tòa giải tội.
Ðức cha Thomas Daly, Giám mục Giáo phận Spokane, thuộc bang Washington ở miền tây Bắc Mỹ, cam đoan rằng các linh mục trong giáo phận của ngài chẳng thà vào tù chứ không chịu lỗi bí mật ấn tòa giải tội.
Hiện nay, Nghị viện bang Washington đang thảo luận về dự luật buộc các linh mục phải trình báo những vụ lạm dụng tính dục trẻ vị thành niên, kể cả những điều biết được trong tòa giải tội. Hạ viện chấp nhận dự luật này, nhưng hôm 17 tháng Tư năm 2023, Thượng viện không đồng ý điều này và chuẩn chước cho các linh mục không phải trình báo cho nhà chức trách những điều trong tòa giải tội. Dự luật được gửi trả lại Hạ viện bang Washington để tái cứu xét. Nếu Hạ viện chấp nhận văn bản nguyên thủy dự luật của Thượng viện thì văn bản được coi như thông qua và gửi lên Thống đốc của bang.
Trong thư đề ngày 19 tháng Tư năm 2023, gửi đến các tín hữu trong Giáo phận Spokane, Ðức cha Daly viết: “Tôi muốn bảo đảm với anh chị em rằng các mục tử của anh chị em, giám mục và linh mục, cam kết giữ ấn tòa giải tội, dù phải vào tù… Bí tích thống hối là thánh thiêng và sẽ tiếp tục là thánh thiêng trong Giáo phận Spokane”.
Trong thư, Ðức cha Daly cũng khuyến khích các nhà lập pháp “làm đạo luật tốt có thể được tuân giữ và thi hành” và ngài bày tỏ lạc quan vì tự do tôn giáo sẽ được tôn trọng. Thư có đoạn viết: “Bang Washington không phải là cơ quan quản trị đầu tiên toan tính quyết tâm coi quyết tâm của chúng tôi giữ bí mật tòa giải tội là điều phạm pháp. Lịch sử có nhiều ví dụ về những nhà vua, nữ hoàng, những nhà độc tài và cường quyền, những nhà lập pháp toan tính vi phạm ấn tín tòa giải tội bằng luật pháp, cưỡng bách hoặc bằng những sắc lệnh, nhưng tất cả đều đã thất bại”.
Hội đồng Công giáo Bang Washington, một cơ quan đại diện các giám mục trong các tương quan với chính quyền về các vấn đề xã hội dân sự, cho báo chí biết mình đang cố gắng vận động với các nhà lập pháp bang này để làm một luật vừa bảo vệ các trẻ em, vừa bảo vệ ấn tín tòa giải tội.
(CNA 21-4-2023)
Trần Ðức Anh, O.P.
2023
Sứ điệp Tòa Thánh gửi các Phật tử nhân lễ Vesak.
Sứ điệp Tòa Thánh gửi các Phật tử nhân lễ Vesak.
Bộ Ðối thoại Liên tôn của Tòa Thánh chúc mừng các tín đồ Phật giáo, nhân lễ Vesak và mời gọi cùng nhau góp phần thoa dịu những đau khổ của nhân loại.
Ðối với các tín đồ Phật giáo Nguyên thủy, lễ Vesak mừng cuộc đản sinh, thành đạo và viên tịch của Ðức Phật, năm 2023 vào ngày 05 tháng Năm năm 2023 và các tín đồ Phật giáo Ðại thừa, đó là Lễ Phật Ðản, năm 2023 được mừng vào ngày 26 tháng Năm năm 2023.
Trong sứ điệp, Ðức Hồng y Ayuso Guixot, người Tây Ban Nha, Bộ trưởng Bộ Liên tôn và Ðức ông Tổng thư ký Indunil Kodithuwakku người Sri Lanka nhắc đến những vấn đề mà nhân loại đang phải đương đầu: “nạn nghèo đói, kỳ thị và bạo lực, thái độ dửng dưng đối với những người nghèo, sự nô lệ do những kiểu mẫu phát triển không tôn trọng con người và thiên nhiên, oán ghét vì nạn tôn giáo cuồng tín và quốc gia chủ nghĩa, xách động và nuôi dưỡng, nhất là thái độ thất vọng đối với cuộc sống được biểu lộ qua những thứ lo lắng và nghiện ngập”.
Bộ Ðối thoại Liên tôn đề cao sự đóng góp của các Phật tử trong việc hỗ trợ nhân loại, đứng trước những thách đố và đau khổ vừa nói, bằng cách thực thi tâm bi (karuna), theo giáo huấn của Ðức Phật, hành động một cách vô vị lợi, như Ðức Bồ Tát đã làm, Người đã từ khước vào niết bàn để ở lại trong trần thế để hoạt động, thoa dịu khổ đau khỏi chúng sinh cho đến khi họ được giải thoát.
Về phần các Kitô hữu, sứ điệp của Bộ Ðối thoại Liên tôn đề cao việc thực thi bác ái, agapè, tình thương vô vị lợi, là gia sản lớn mà Chúa Giêsu đã để lại cho các môn đệ của Ngài và dạy họ hãy thương yêu nhau (Ga 15,13). Chúa Giêsu nêu ví dụ về một người nỗ lực săn sóc một người xa lạ, kẻ thù của dân tộc mình, nạn nhân của trộm cướp, đó là người Samaritano trên đường đi, đã cảm thương và cứu giúp người bị cướp đánh bỏ mặc bên vệ đường.
Và hai vị lãnh đạo Bộ Ðối thoại Liên tôn nói rằng: “Ước gì tất cả chúng ta đều cố gắng sống yêu thương và từ bi hơn, cùng nhau cộng tác cho việc xây dựng một thế giới công bằng, an bình và hiệp nhất hơn. Ước gì chúng ta có thể “chiếu tỏa một tình thương vô giới hạn đối với toàn thế giới, trên cao, bên dưới và ở chiều ngang, không cản trở, không ác ý, không thù nghịch” (Kinh Từ Bi – Karaniya Metta Sutta, Sn. 1.8). Và các bạn Phật tử thân mến, ước gì các bạn có thể tận dụng những phúc lành dồi dào và niềm vui góp phần vào việc chữa lành những vết thương của xã hội và trái đất, là căn nhà chung của chúng ta”.
(Sala Stampa 21-4-2023)
Trần Ðức Anh, O.P.
2023
Tòa Thánh tăng cường cộng tác bảo vệ trẻ em.
Tòa Thánh tăng cường cộng tác bảo vệ trẻ em.
Ủy ban Tòa Thánh bảo vệ trẻ vị thành niên và Bộ Loan báo Tin mừng tăng cường cộng tác với nhau để chống nạn lạm dụng tính dục trẻ em và những người dễ bị tổn thương.
Hôm 21 tháng Tư năm 2023, một hiệp định về sự cộng tác theo chiều hướng này đã được ký kết giữa Ðức Hồng y Sean Patrick O’Malley, Chủ tịch Ủy ban Tòa Thánh bảo vệ trẻ vị thành niên, và Ðức Hồng y Luis Antonio Tagle, Quyền Tổng trưởng Bộ Loan báo Tin mừng, đã được ký kết, qua đó hai cơ quan Tòa Thánh cam kết cộng tác tích cực với nhau để phục vụ các nạn nhân và các Giáo hội địa phương, theo lời kêu gọi của Ðức Thánh cha, để Giáo triều Roma hiện diện trong đời sống của mỗi giáo phận, đặc biệt trong các miền truyền giáo. Hai cơ quan của Giáo triều sẽ trao đổi thông tin, tài nguyên và huấn luyện nhắm phục vụ các nạn nhân, các Giáo hội địa phương và sau cùng là các giám mục”.
Sự cộng tác nhắm phát triển các thể thức hữu hiệu nhất dựa trên kinh nghiệm đã thấy nơi các nạn nhân trong các thủ tục liên hệ.
Hiệp định có giá trị ba năm và việc phát triển sự cộng tác với nhau giữa hai cơ quan sẽ được trình bày trong phúc trình hằng năm. Hiện nay, Ủy ban Tòa Thánh bảo vệ trẻ vị thành niên cũng đang tiếp xúc với các cơ quan khác của Tòa Thánh có liên hệ tới việc bảo vệ trẻ vị thành niên trong toàn Giáo hội.
Trong cuộc phỏng vấn dành cho Ðài Vatican, Ðức Hồng y O’Malley, Dòng Capuchino, người Mỹ và cũng là Tổng giám mục Giáo phận Boston, cho biết ngài hy vọng sẽ có sự can dự của các Hội đồng Giám mục thuộc các xứ truyền giáo trong lãnh vực này, đặc biệt khi các giám mục về Roma viếng mộ hai thánh tông đồ Phêrô Phaolô và thăm Tòa Thánh. Ủy ban Tòa Thánh bảo vệ trẻ vị thành niên mong muốn các giám mục, trong các phúc trình 5 năm gửi về Tòa Thánh, cũng có nói đến vấn đề bảo vệ trẻ em và những trình thuật về những thách đố cũng như những thành công. Các cuộc viếng thăm đó cũng là cơ hội trao đổi giữa các giám mục với Ủy ban Tòa Thánh bảo vệ trẻ em.
Về phần Ðức Hồng y Tagle, Quyền Tổng trưởng Bộ Loan báo Tin mừng, trong cuộc phỏng vấn, ngài coi hiệp định vừa nói là một sự tiến triển tích cực, hợp với tinh thần đồng hành mà Ðức Thánh cha cổ võ trong Tông hiến mới “Các con hãy loan báo Tin mừng” về Giáo triều Roma, theo đó các cơ quan Tòa Thánh được kêu gọi cộng tác, học hỏi, trao đổi thông tin và giúp đỡ nhau.
Qua hiệp định này, Bộ Loan báo Tin mừng mở cho Ủy ban Tòa Thánh nhiều lãnh vực Giáo hội mà Bộ phụ trách, liên quan tới các giáo phận, và đặc biệt trong lãnh vực huấn luyện: huấn luyện cho các giám mục, linh mục, chủng sinh và tu sĩ. Ðồng thời, Ủy ban Tòa Thánh có thể giúp Bộ, cũng như các Hội đồng Giám mục thuộc các miền truyền giáo, hiểu rõ hơn ảnh hưởng của nạn lạm dụng đối với đời sống con người và các cộng đoàn.
Ngoài ra, Ðức Hồng y Tagle nhận xét rằng: “Giáo hội Công giáo tại các miền truyền giáo thường là những cộng đoàn thiểu số, chúng tôi hy vọng với sáng kiến này, các Giáo hội địa phương có thể trở thành men trong xã hội, một đóng góp cho xã hội trong lãnh vực này”.
(Vatican News 21-4-2023)
- Trần Ðức Anh, O.P.
2023
Thánh giá, thập giá…
Thánh giá, thập giá…
Bài viết của Cha Stêphanô Huỳnh Trụ có sự đóng góp ý kiến và sửa lỗi của anh Phêrô Nguyễn Tâm Thành và bà Bernadette Pauline Lê Kim Ngọc Tuyết.
_______
1. Mỗi lần đọc Kinh Tin Kính, tôi hay bị chia trí khi đọc đến câu “chịu đóng đinh trên cây Thánh giá”. Tôi thường nghĩ quan Phongxiô Philatô lấy đâu cây Thánh giá để đóng đinh Chúa Giêsu? Cây giá đó đã là Thánh thì làm sao gây đau khổ cho Chúa Giêsu? Làm sao lại là một hình phạt được? Cây giá đó trong tiếng Việt có nhiều cách gọi. Chúng ta cần tìm hiểu ý nghĩa của các thuật từ chỉ về cây giá đó: thập tự giá, thập giá, Thánh giá, khổ giá và thập ác.
2. Nghĩa của những chữ thập, tự, giá, thánh, khổ, ác.
2.1 Thập.
Có những chữ Hán này: 十, 什, 拾. Trong thuật từ thập tự giá là chữ 十 (thập), nghĩa là: (dt.) (1) Tên số một cộng chín: thập nhân (mười người); (2) Một trong 214 bộ của chữ Hán. (tt.) (3) Số nhiều: thập mục sở thị (ai ai cũng thấy). (pt.) (4) Rất, hết mức: thập phân, thập nhị phân (ngoại hạng); (5) Hoàn toàn: thập toàn thập mỹ.
2.2 Tự.
Có nhiều chữ Hán: 字, 似, 佀, 寺, 自, 叙, 敘, 嗣, 序, 姒, 嶼, 屿, 祀, 禩, 牸, 緒, 緖, 飴, 饴, 飼, 饲,飤, 漵, 溆, 鱮, 沮. Ở đây là chữ 字 (tự), nghĩa là: (dt.) (1) Chữ, ký hiệu ghi ngôn ngữ: văn tự; tự điển; (2) Biệt danh (tự là tên được đặt khi đủ 20 tuổi làm lễ đội mũ và công khai gia nhập xã hội người lớn): Đức Khổng Tử có “tự” là “Trọng Ni”; (3) Họ Tự. (đt.) (4) Người con gái đã hứa hôn.
2.3 Giá.
Có nhiều chữ Hán: 架, 這, 这, 嫁, 價, 価, 价, 柘, 駕, 驾, 鷓, 稼, 蔗, 假, 仮, 叚. Trong trường hợp này là chữ 架, nghĩa là: (dt.) (1) Khung để treo: y giá (khung áo); (2) Gác (để đặt đồ vật): thư giá (kệ sách); (3) Cấu trúc của vật: cốt giá; (4) Giàn: đậu giá (giàn đậu); (đt.) (5) Bắt cóc: cường hành giá tẩu (dùng sức mạnh bắt đi); (6) Xây dựng cầu, bắc cầu: giá kiều; (7) Đánh lộn: đả giá; (8) Chống lại: giá bất trú (đấu không lại; không chịu nổi); (9) Tranh cãi: khuyến giá (can đôi bên); (10) Làm điệu, ra vẻ ta đây: bài giá tử. (lt., lgt.) (11) Cỗ, chiếc: nhất giá phi cơ (một chiếc máy bay).
2.4 Thánh[1] (聖).
Có những nghĩa sau đây: (dt.) (1) Người tu dưỡng nhân cách tới cõi cùng cực; (2) Phàm cái gì mà tới tột bực đều gọi là thánh; (3) Lời nói tôn kính nhất; (4) Người hiểu thấu mọi việc; sáng suốt, cái gì cũng biết rõ; (5) Họ Thánh; (6) Tôn xưng ông vua; (7) Người học thức hoặc đạo đức thâm cao; (8) Nhân vật được tôn thờ hoặc thần linh; (9) Đấng tạo ra trời, đất, chúa tể của muôn loài, theo một số tôn giáo. (tt.) (10) Cái gì thuộc về nhà vua thời phong kiến; (11) Chữ trong Kitô giáo dùng để gọi Chúa Giêsu và những gì thuộc về Chúa (Ví dụ: tượng thánh, chén thánh, nước thánh, Toà Thánh…).
2.5 Khổ.
Khổ chỉ có hai chữ Hán: 苦, 楛. Trong trường hợp khổ giá là chữ 苦, nghĩa là: (dt.) (1) Trà; (2) Đắng, một trong ngũ vị: điềm 甜 (ngọt), toan 酸 (chua), khổ 苦 (đắng), lạt 辣 (cay), hàm 鹹 (mặn); (3) Khó chịu đựng: đồng cam cộng khổ. (đt.) (4) Lao lực; (5) Ghét; (6) Cảm thấy không đủ: xuân tiêu khổ đoản nhật cao khởi (Đêm xuân chưa thấy gì thì mặt trời đã mọc lên). (tt.) (7) Gian lao; (8) Vị đắng; (9) U sầu; (10) Buồn sầu; (11) Làm cho người ta buồn. (pt.) (12) Cố gắng: mai đầu khổ đọc (cắm đầu cố gắng học).
2.6. Ác.
Có nhiều chữ: 惡, 恶, 堊, 垩, 喔, 幄, 渥, 握, 齷, 龌, trong thuật từ thập ác là chữ 惡, nghĩa là: (dt.) (1) Việc xấu: vô ác bất tác (không việc xấu nào mà không làm); (2) Người chuyên làm việc xấu: thừa thiên tru ác (thừa lệnh trời giết người ác); (3) Bệnh tật; (4) Vấy bẩn; (5) Cứt (phân); (6) Tà khí; (7) Kém hèn. (tt.) (8) Hung dữ; (9) Không lương thiện; (10) Xấu xa; (11) Thô thiển. (pt.) (12) Rất.
3. Nghĩa của thuật từ thập tự giá, thập giá, thánh giá, khổ giá và thập ác.
3.1. Thập tự giá (十 字 架).
Thập là mười; tự là chữ; giá là đồ dùng để treo cái gì lên. Như vậy thập tự giá là cái giá có hình chữ thập. Chữ “thập” là chữ thập của chữ Hán, gồm hai nét ngang và dọc: 十, chỉ số 10. Số mười thường viết là 10. Đây là điểm quan trọng cho thấy muốn hiểu tiếng Việt không thể không biết chữ Hán. Đối với những ai không muốn dùng chữ Hán, có lẽ phải nói là “giá dấu cộng” (+) chứ không thể nói “thập tự giá”.
Thập tự giá là một dụng cụ hành hình tàn nhẫn thời xưa, thịnh hành nhất tại Persia, Đamas, Giuđêa, Israel, Carthage, Rôma. Thông thường dùng để xử tử những người phản nghịch, dị giáo, nô lệ và những người không có quyền công dân của Đế quốc Rôma.
Thập tự giá tiếng Anh là cross, bắt nguồn từ chữ Latinh crux. Trong Tân Ước dùng chữ Hy Lạp là stauros, chữ này có hai nghĩa: khúc cây bình thường và cây thập tự giá đóng đinh Chúa Giêsu. Một số giáo phái Tin Lành, như “Chứng nhân Yehowa”, thì chỉ dịch là khúc cây và họ từ chối nhìn nhận thập tự giá của Chúa Giêsu. Trong tiếng Anh cổ xưa cũng dùng chữ rood (thập tự giá) hay rod (cây). Sách Bách Khoa Berry kể ra đến 385 loại thập tự giá.
Trong văn học phương Tây, coi thập tự giá như tượng trưng cho sự đau khổ, nhưng đối với Kitô hữu, đó là thể hiện ơn cứu chuộc của Chúa Kitô.
3.2. Thập giá (十 架).
Thập là mười; giá là khuôn treo. Thập giá: là mười cái khuôn treo hay mười chiếc, không có nghĩa là cái giá hình chữ thập. Thập tự giá nói tắt thành “thập giá” thì không đúng chút nào, cũng như chúng ta không thể rút ngắn thuật từ “chữ thập đỏ” thành “thập đỏ”, hay “hồng thập tự” thành “hồng thập”. Thuật từ “thập giá” thay cho thuật từ “thập tự giá” đã có từ lâu và sử dụng quá phổ biến, nên đã trở thành thuật ngữ chuyên biệt của Kitô giáo, đạo Cao Đài thì chỉ dùng thuật từ “thập tự giá”. Đối với Kitô hữu, ai ai cũng chấp nhận “thập giá” đồng nghĩa với “thập tự giá”, cho nên khi ban đầu dùng sai rồi, nay kể như là đúng, mà cũng không ai thắc mắc, được kể như một thuật từ chuyên dùng. Đây là một trong những trường hợp ngoại lệ. Nói như vậy không có nghĩa là tất cả các thuật từ dùng sai rồi, đã phổ biến, thì đương nhiên trở thành thuật từ đúng, đổi trắng thay đen được. Cũng vậy thuật từ “tạo vật” nghĩa là Đấng “Tạo Hoá”, không thể vì không hiểu mà trở thành “thụ tạo” được. Về phương diện nghiên cứu, không nên chỉ theo cảm tính, mà phải theo lý trí.
3.3. Thánh giá (聖 架).
Thánh nghĩa là thuộc về Chúa, dâng hiến cho Chúa; giá: đồ dùng hay khuôn để treo lên. Thánh giá nghĩa là khuôn được thánh hiến. Thuật từ thánh giá không nói đến “giá” có hình dáng gì, mà chỉ nói đến cái giá được thánh hiến mà thôi.
Chúng ta biết Chúa Kitô đã bị đóng đinh vào cây giá (Lc 24,39; Ga 20,25), nhưng không biết cây giá đó có hình chữ T hay có phần trồi lên trên thanh ngang như hình chữ “thập” (十), truyền thống Giáo Hội thì thường là hình chữ thập. Tuy nhiên cũng có lưu truyền loại hình chữ T (gọi là crux commissa hay là thánh giá của Thánh Antôn).
Thánh giá cũng có nghĩa là xe của vua[2]. Vì là chữ 駕 (giá) này, là xe cộ.
Đây cũng là một trường hợp thuật từ thánh giá được sử dụng quá phổ biến mà trở thành một thuật từ riêng biệt của Kitô giáo.
Nếu chúng ta muốn dùng thuật từ thánh giá để chỉ cái giá có hình chữ thập theo truyền thống Công giáo, thì thuật từ thập tự thánh giá mới đúng hơn. Bằng không thì thuật từ thánh giá cũng rất hay, vì không cần tranh luận cái giá đóng đinh Chúa có hình dáng gì.
3.4. Khổ giá.
Nghĩa là cái giá đau khổ, gây đau khổ cho Chúa Giêsu. Chính vì Chúa Giêsu chịu đóng đinh trên cái giá đó, nên trở thành khổ giá. Chúa Giêsu đã đem lại cho đau khổ và sự chết một ý nghĩa lớn lao nhờ chia sẻ sâu xa thân phận bi đát của con người. Đau khổ và sự chết của Đức Giêsu trở thành cần thiết cho một mùa màng lớn lao tức là ơn cứu chuộc muôn dân.
Để cho rõ nghĩa hơn, nên nói “thập tự khổ giá”, nhưng chúng ta cũng quen dùng khổ giá để chỉ thập tự khổ giá.
3.5. Thập ác.
Thập là mười, ác là việc xấu, thập ác là mười việc xấu hay mười tội ác. Nguyên từ này có hai nghĩa:
(1) Mười tội ác theo đạo Phật, do thân, khẩu, ý gây ra:
- Thân (thân thể) gây ra ba tội ác: sát sanh (giết hại sinh vật), du đạo (trộm cướp), tà dâm (lấy vợ hay chồng người).
- Khẩu (miệng) gây ra bốn tội ác: vọng ngữ (nói dối), ỷ ngữ (nói nhơ nhớp, tục tĩu), lưỡng thiệt (hai lưỡi, nói đâm thọc), ác khẩu (nói điều ác độc).
- Ý (tư tưởng) gây ra ba tội ác: tham (tham lam), sân (giận hờn), si (mê muội, tà kiến).
(2) Mười tội ác theo pháp luật Trung Quốc ngày xưa: Mưu phản, mưu đại nghịch, mưu bạn, ác nghịch, bất đạo, đại bất đạo, bất hiếu, bất mục, bất nghĩa, nội loạn[3]. Cho nên tục ngữ Trung Quốc có nói: “Thập ác bất xá” (mười việc ác không được tha thứ).
Nhưng sau này một số người dân ngoại dùng chỉ cây thập tự, với ý khinh miệt các Kitô hữu[4], nên chúng ta không thể dùng thuật từ này để chỉ thập tự giá hay thập giá. Chính Gs. Nguyễn Lân cũng nói “thập ác: (dt.) Từ mà người không theo đạo Thiên Chúa gọi cái Thánh giá: Ở địa phương, muốn bảo đảm đoàn kết, không nên gọi cây thánh giá là thập ác[5]”.
4. Khác biệt của thập giá và thánh giá.
4.1. Thập giá.
Trước khi Chúa Giêsu chịu khổ hình trên cây thập tự thì cây thập tự chỉ được gọi là cây THẬP TỰ GIÁ, là một cái giá hành hình có kiểu dáng chữ thập, là một cực hình của thế giới phương Tây.
Biểu tượng của cây thập tự giá đối với những người không có niềm tin vào Đức Giêsu Kitô là một biểu tượng của sự chết, là sự ô nhục, điên rồ và ngu xuẩn (1 Cr 1,23).
Thập tự giá cũng là biểu tượng của việc hy sinh hãm mình của Kitô hữu: “Ai muốn theo Tôi, hãy từ bỏ mình, vác thập giá hằng ngày mà theo!” (Lc 9,23).
4.2. Thánh giá.
Sau khi Chúa Giêsu phục sinh từ cõi chết, lên trời vinh hiển thì cây THẬP TỰ GIÁ trở thành một báu vật của nhân loại và được gọi là THÁNH GIÁ bởi vì cây thập giá ấy đã được diễm phúc làm nơi cho Thánh Tử Giêsu yên nghỉ. Đối với những người có niềm tin vào Đức Giêsu Kitô thì cây thập giá biến thành cây THÁNH GIÁ và là biểu tượng của niềm tin. Khi dâng thánh lễ, trên bàn thờ phải có cây thánh giá.
5. Kết luận.
Kitô hữu luôn kính mến cây giá đóng đinh Chúa Giêsu là thánh giá, bất kể vật chất hay phi vật chất. Ví dụ chúng ta thường nói làm dấu thánh giá, hay khi chúc lành, giáo sĩ cũng dùng tay làm dấu thánh giá.
Không chỉ trong Kinh Tin Kính ghi là Chúa Giêsu “chịu đóng đinh trên cây thánh giá[6]”, mà các kinh xưa của Giáo Hội tại Việt Nam, khi nhắc đến cây thập giá đều dùng thuật từ thánh giá. Như khi ngắm Năm Sự Thương “Thứ bốn thì ngắm: Đức Chúa Giêsu vác cây thánh giá “. Hay chặng đàng thánh giá, chặng thứ hai: “Đức Chúa Giêsu xê vai lại mà vác lấy thánh giá”; chặng thứ năm: “Quân dữ bắt ép ông Simon vác đỡ thánh giá với Chúa[7]”.
Đây là một ý nghĩa hay của Giáo Hội tại Việt Nam, nhưng nên chăng chúng ta cần phân biệt cái giá trước và sau khi đóng đinh Chúa, tức là thập giá và thánh giá.
______________________
[1] x. nghĩa chữ thánh ở các trang 265, 411, 564, 574, 580, 584, 589, 593.
[2] Lê Văn Đức, TỪ ĐIỂN VIỆT NAM, Nhà sách Khai Trí, Sài Gòn, 1970.
[3] Đào Duy Anh, HÁN VIỆT TỪ ĐIỂN, in lần thứ ba, nxb. Trường Thi, Sài Gòn, 1957.
[4] Lm. Eugène Gouin, MEP, DICTIONNAIRE VIETNAMIEN CHINOIS FRANÇAIS, D’Extrême Orient, Sài Gòn, 1957.
[5] Nguyễn Lân, TỪ ĐIỂN TỪ VÀ NGỮ HÁN VIỆT, nxb. TP.HCM, TP.HCM, 1989.
[6] MỤC LỤC NHỰT KHOÁ, nxb. Tôn giáo, Hà Nội, 2004, tr. 94.
[7] sđd. tr. 190, 193.