2023
Thứ ba sau Chúa Nhật VII Phục Sinh
Thứ ba sau Chúa Nhật VII Phục Sinh
Ca nhập lễ
Ta là Đấng trước hết và là Đấng sau cùng; Ta là Đấng hằng sống, Ta đã chết, nhưng Ta vẫn sống đến muôn đời – Alleluia.
Lời nguyện nhập lễ
Lạy Thiên Chúa toàn năng và nhân hậu, xin Chúa cử Thánh Thần đến ngự trong tâm hồn chúng con, để Người biến đổi chúng con thành đền thờ vinh quang của Người. Chúng con cầu xin…
Bài Ðọc I: Cv 20, 17-27
“Tôi đi cho hết quãng đường đời và hoàn tất nhiệm vụ rao giảng lời Chúa”.
Trích sách Tông đồ Công vụ.
Trong những ngày ấy, từ Milê, Phaolô sai người đi Êphêxô mời các trưởng giáo đoàn đến. Khi họ đến với ngài và hội họp, ngài nói với họ: “Các ông biết ngay tự ngày đầu khi tôi vào đất Tiểu Á, tôi đã cư xử thế nào với các ông trong suốt thời gian đó, tôi hết lòng khiêm nhường phụng sự Chúa, phải khóc lóc và thử thách do người Do-thái âm mưu hại tôi. Các ông biết tôi không từ chối làm một điều gì hữu ích cho các ông, tôi đã rao giảng và dạy dỗ các ông nơi công cộng và tại tư gia, minh chứng cho người Do-thái và dân ngoại biết phải hối cải trở về với Thiên Chúa, phải tin Ðức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta. Và giờ đây được Thánh Thần bắt buộc đi Giêrusalem mà không biết ở đó có những gì xảy đến cho tôi, chỉ biết là từ thành này qua thành khác, Thánh Thần báo trước cho tôi rằng: xiềng xích và gian lao đang chờ tôi ở Giêrusalem. Nhưng tôi không sợ chi cả, không kể mạng sống tôi làm quý, miễn là tôi đi cho hết quãng đường đời và hoàn tất nhiệm vụ rao giảng lời Chúa mà tôi đã lãnh nhận nơi Chúa Giêsu là làm chứng về Tin Mừng ơn Thiên Chúa. Và giờ đây, tôi biết rằng hết thảy các ông là những người được tôi ghé qua rao giảng nước Thiên Chúa, các ông sẽ chẳng còn thấy mặt tôi nữa. Vì thế hôm nay tôi quả quyết với các ông rằng: tôi trong sạch không dính máu người nào cả. Vì chưng, tôi không trốn tránh, khi phải rao giảng cho các ông mọi ý định của Thiên Chúa”.
Ðó là lời Chúa.
Ðáp Ca: Tv 67, 10-11. 20-21
Ðáp: Chư quốc trần ai, hãy ca khen Thiên Chúa
Hoặc đọc: Alleluia.
Xướng: Ôi Thiên Chúa, Ngài làm mưa ân huệ xuống cho dân Ngài, và khi họ mệt mỏi, Ngài đã bổ dưỡng cho. Ôi Thiên Chúa, đoàn chiên Ngài định cư trong xứ sở, mà do lòng nhân hậu, Ngài chuẩn bị cho kẻ cơ bần. – Ðáp.
Xướng: Chúc tụng Chúa ngày nọ qua ngày kia. Thiên Chúa là Ðấng cứu độ, Ngài vác đỡ gánh nặng chúng ta. Thiên Chúa chúng ta là Thiên Chúa cứu độ, Chúa là Thiên Chúa ban ơn giải thoát khỏi tay tử thần. – Ðáp.
Alleluia: Ga 14, 16
Alleluia, alleluia! – Thầy sẽ xin cùng Cha, và Người sẽ ban cho các con Ðấng Phù Trợ khác, để Ngài ở với các con luôn mãi. – Alleluia.
Phúc Âm: Ga 17, 1-11a
“Lạy Cha, xin hãy làm vinh hiển Con Cha”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan.
Khi ấy, Chúa Giêsu ngước mắt lên trời và nói: “Lạy Cha, giờ đã đến, xin hãy làm vinh hiển Con Cha, để Con Cha làm vinh hiển Cha. Vì Cha đã ban cho Con quyền trên mọi huyết nhục, để con cũng ban sự sống đời đời cho mọi kẻ Cha đã giao phó cho Con. Sự sống đời đời chính là chúng nhận biết Cha là Thiên Chúa duy nhất chân thật, và Ðấng Cha đã sai, là Giêsu Kitô.
“Con đã làm vinh hiển Cha dưới đất, Con đã chu toàn công việc mà Cha đã giao phó cho Con. Giờ đây, lạy Cha, xin hãy làm cho Con được vinh hiển nơi Cha với sự vinh hiển mà Con đã có nơi Cha, trước khi có thế gian. Con đã tỏ danh Cha cho mọi kẻ Cha đã đưa khỏi thế gian mà ban cho Con. Chúng thuộc về Cha, và Cha đã ban chúng cho Con, và chúng đã tuân giữ lời Cha. Bây giờ chúng biết rằng những gì Cha ban cho Con, đều bởi Cha mà ra. Vì những lời Cha ban cho Con thì Con đã ban cho chúng và chúng đã lãnh nhận, và biết đích thực rằng Con bởi Cha mà ra, và chúng tin rằng Cha đã sai Con.
“Con cầu xin cho chúng, Con không cầu xin cho thế gian, nhưng cho những kẻ Cha đã ban cho Con, bởi vì chúng là của Cha. Và mọi sự của Con là của Cha, và mọi sự của Cha cũng là của Con, và Con đã được vinh hiển nơi chúng. Con không còn ở thế gian nữa, nhưng chúng vẫn còn ở thế gian, phần Con, Con về cùng Cha”.
Ðó là lời Chúa.
Lời nguyện tiến lễ
Lạy Chúa, xin chấp nhận những lời cầu xin và lễ vật chúng con dâng tiến, mà làm cho thánh lễ chúng con đang sốt sắng cử hành mở đường dẫn chúng con tới quê trời vinh hiển. Chúng con cầu xin…
Lời tiền tụng
Lạy Chúa, chúng con tuyên xưng Chúa mọi lúc, nhất là trong mùa cực thánh này, chúng con càng hãnh diện tung hô Chúa khi Ðức Ki-tô đã được hiến tế làm Chiên Vượt Qua của chúng con, thật là chính đáng, phải đạo và đem lại ơn cứu độ cho chúng con. Nhờ việc hiến dâng thân xác mình làm hy lễ thật trên thập giá, Người kiện toàn các nghi lễ xưa, và khi phó mình cho Chúa để cứu độ chúng con, Người đã tỏ mình là tư tế, là bàn thờ và là Con Chiên.
Vì thế, với niềm hân hoan chứa chan trong lễ Phục Sinh, toàn thể nhân loại trên khắp địa cầu đều nhảy mừng. Cũng vậy, các Dũng thần và Quyền thần không ngừng hát bài ca chúc tụng vinh quang Chúa rằng:
Thánh! Thánh! Thánh!…
Ca hiệp lễ
Chúa phán:”Thánh Thần mà Cha sẽ sai đến nhân danh Thầy, chính Người sẽ dạy các con mọi điều, và sẽ nhắc nhở các con tất cả những gì Thầy đã nói với các con” – Alleluia.
Lời nguyện hiệp lễ
Lạy Chúa, chúng con vừa cử hành lễ tạ ơn để tưởng nhớ Ðức Kitô Con Chúa, như lời Người truyền dạy, và chúng con đã được rước Mình và Máu Thánh Người; cúi xin Chúa nhận lời chúng con khẩn nguyện và ban cho chúng con được thêm lòng yêu mến. Chúng con cầu xin…
2023
Chúa đã thắng thế gian
22.5. Thứ Hai trong tuần thứ Bảy Mùa Phục Sinh
Cv 19:1-8; Tv 68:2-3,4-5,6-7; Ga 16:29-33
Chúa đã thắng thế gian
Hôm nay, Đức Giêsu tiên báo cho các môn đệ biết rằng: các ông là những người đi theo Chúa, không có lý do gì các ông không bị bách hại như chính Ngài. Nhưng liền sau đó, Ngài khích lệ các ông: “Giữa thế gian, các con sẽ phải đau khổ, nhưng hãy can đảm lên, Thầy đã thắng thế gian”(Ga 16, 33).
Vững tin vào Lời Chúa phán cùng với sứ mạng đã đón nhận là hãy đi loan báo Tin Mừng khắp thế gian, nhất là sự xác tín vào niềm vui Nước Trời sau cuộc sống trần gian, các môn đệ đã không sợ gì nguy khốn, các ngài đã băng rừng, vượt suối và chấp nhận mọi sự đau khổ, ngay cả cái chết để loan báo về Tin Mừng tình thương, chân lý và sự sống cho mọi người, để ai tin và đón nhận thì cũng được hưởng niềm vui, hạnh phúc như mình.
Trong cuộc sống của người Kitô hữu ngày nay, hẳn mỗi người cũng đều cảm thấy khó khăn trong việc sống đạo! Thật thế, hơn bao giờ hết, chúng ta đang phải đối diện với những trào lưu tục hóa trên diện rộng, mọi nơi và mọi lúc. Trào lưu đó có thể là một hệ tư tưởng; có thể vì giá trị đạo đức bị đảo lộn; cũng có thể vì miếng cơm manh áo… mà người ta bắt chúng ta phải tin và hành động theo…
Những lúc như thế, lương tâm lên tiếng và chúng ta được mời gọi sống những giá trị Tin Mừng ngay trong những thực tại đó. Vẫn biết đây là khó, nhưng hãy cam đảm lên, vì Chúa đã thắng.
Trong cuộc đời của Chúa Giêsu, thỉnh thoảng Ngài cũng cảm thấy một niềm vui khi các tông đồ hiểu được giáo huấn của Chúa, như trong cuộc đàm đạo sau bữa tiệc ly mà Tin mừng hôm nay ghi lại.
Các tông đồ xem chừng đã tin rằng Chúa Giêsu là Con Thiên Chúa, Ngài đến từ Thiên Chúa và sẽ trở về cùng Thiên. Chúa tuy nhiên, Chúa Giêsu báo cho họ biết rằng họ đã có niềm tin nhưng niềm tin của họ chưa đủ vững mạnh để kiên vững trong cuộc Tử nạn của Chúa. Khi đến giờ Chúa chịu đau khổ, bị bắt và bị giết, các ông sẽ hoảng sợ mà chạy trốn hết. Nhưng Chúa Giêsu khẳng định Ngài không đơn độc một mình, vì có Chúa Cha luôn ở với Ngài. Ngoài ra, Chúa còn loan báo những đau khổ, thử thách và cả bắt bớ nữa đang chờ đợi họ. Họ cũng sẽ được thông chia đau khổ với Ngài, và điều Chúa bảo đảm là sẽ ở với họ và nâng đỡ họ, vì Chúa đã thắng thế gian.
Các tông đồ sau những tháng năm sống gần gũi Chúa mà còn yếu kém niềm tin, thì đối với chúng ta cũng chẳng hơn gì. . Nhiều khi chúng ta tưởng niềm tin của mình đã vững mạnh để có thể dương đầu với khó khăn, thử thách, nhưng thực tế cho thấy có những lần gặp khốn khó khổ đau chúng ta muốn bỏ Chúa, đã hết tin tưởng nơi Chúa.
Chúng ta hãy xin Chúa hướng dẫn và ban sức mạnh, để chúng ta thêm xác tín, cậy trông, để với niềm tin tưởng Chúa đã thắng thế gian, chúng ta được luôn trung thành bước theo Chúa ngõ hầu được chia sẻ vinh quang với Chúa.
Tình yêu và sự vâng phục đối với Thiên Chúa Cha, cũng như tình yêu thương đối với loài người, khiến cho Chúa Giêsu bình thản nhận lấy cái chết trên Thập Giá. Thái độ bình thản của Ngài trước những giờ phút nguy ngập nhất, được Thánh Sử Gioan ghi nhận trong phân đoạn Thánh Kinh, được trích đọc hôm nay, qua lời khích lệ các Tông Đồ của Ngài. “Hãy can đảm lên, vì Thầy đã thắng thế gian”
Ngài đã thắng thế gian bởi Ngài đã đáp trả lại gian ác bằng tình thương, hận thù bằng tha thứ.
Đau khổ vẫn mãi mãi là điều phi lý đối với con người. Nhưng với tình yêu, thì đau khổ sẽ không còn phi lý nữa. Đây chính là kinh nghiệm của Đấng đã động viên các Tông Đồ của Ngài giữa cơn thử thách :
“Hãy can đảm lên”
Hãy can đảm lên, vì chúng ta luôn có Chúa ở bên
Hãy can đảm lên, vì dù thử thách có lớn lao đến đâu, cuộc sống của chúng ta vẫn có ý nghĩa.
Hãy can đảm lên, vì Thiên Chúa Đấng thấu suốt mọi sự, Ngài đã yêu thương ta hết lòng, nên không bao giờ Ngài để cho những đau khổ thử thách xảy đến với chúng ta quá sức chúng ta chịu đựng.
Hãy can đảm lên, vì cho dù Chúa chỉ nhận được toàn là những phản bội, nhưng Ngài vẫn tiếp tục yêu thương ta.
Can đảm lên, Thầy đã thắng thế gian. Một lời an ủi như bơm thêm sức mạnh cho chúng ta. Nhưng không khỏi làm cho ta thắc mắc: Chúa đã thắng thế gian như thế nào ? Trong cuộc chiến chống lại thế gian, Chúa Giêsu đã dùng vũ khí sắc bén là Thập Giá để đạt tới mục tiêu cuối cùng là thánh ý Cha. Sống là chiến đấu, nhưng chiến đấu cho ai mới được ?
Chúng ta thường hiểu chiến đấu để loại trừ thử thách đau thương trong cuộc sống; nhưng hôm nay Chúa Giêsu lại dạy chúng ta: thử thách là qui luật của cuộc sống, và đã là qui luật thì không tránh được. Vậy mục đích quan trọng của cuộc chiến của chúng ta hôm nay là chiến đấu để được có Chúa Kitô trong cuộc sống. Nhưng một khi đã được có Chúa trong cuộc sống, Chúa thường quấy rầy chúng ta, không chịu để ta yên sống theo sở thích hay đam mê của mình. Vì thế chúng ta lại phải chiến đấu với chính mình để Đức Kitô chiến thắng trong ta. Trong cuộc chiến này, Chúa Giêsu khích lệ chúng ta: Hãy can đảm lên, Thầy đã thắng thế gian.
Chúa đã thắng thế gian, chúng ta cũng phải thắng thế gian trong ta với Chúa Kitô, để cho Chúa Kitô được toàn thắng.
2023
Thứ hai sau Chúa Nhật VII Phục Sinh
Thứ hai sau Chúa Nhật VII Phục Sinh
Ca nhập lễ
Các con sẽ nhận được sức mạnh của Thánh Thần ngự xuống trên các con, và các con sẽ nên chứng nhân cho Thầy đến tận cùng trái đất – Alleluia.
Lời nguyện nhập lễ
Lạy Chúa, chúng con nài xin Chúa ban sức mạnh Thánh Thần cho chúng con, để chúng con hằng nhận ra thánh ý và sống sao cho đẹp lòng Chúa suốt đời. Chúng con cầu xin…
Bài Ðọc I: Cv 19, 1-8
“Anh em tin mà đã nhận Thánh Thần chưa?”
Trích sách Tông đồ Công vụ.
Xảy ra là khi Apollô ở Côrintô, thì Phaolô đi miền thượng du, rồi đến Êphêxô gặp một số môn đồ, và ngài hỏi họ: “Anh em tin mà đã nhận Thánh Thần chưa?” Họ trả lời: “Nguyên việc có Thánh Thần hay không, chúng tôi cũng chưa nghe nói”. Ngài lại hỏi: “Vậy các ngươi đã chịu phép rửa của ai?” Họ thưa: “Phép rửa của Gioan”. Phaolô liền bảo: “Gioan thanh tẩy dân chúng bằng phép rửa sám hối mà rằng: Hãy tin vào Ðấng sẽ đến sau ông, tức là Ðức Giêsu”. Nghe vậy, họ đã chịu phép rửa nhân danh Chúa Giêsu. Và khi Phaolô đặt tay trên họ, thì Thánh Thần đến ngự xuống trên họ, họ liền nói được nhiều thứ tiếng và nói tiên tri. Tất cả đàn ông chừng mười hai người.
Ngài vào hội đường, và trong suốt ba tháng, Ngài mạnh dạn rao giảng, tranh luận và thuyết phục về nước Thiên Chúa.
Ðó là lời Chúa.
Ðáp Ca: Tv 67, 2-3. 4-5ac. 6-7ab
Ðáp: Chư quốc trần ai, hãy ca khen Thiên Chúa
Hoặc đọc: Alleluia.
Xướng: Thiên Chúa đứng lên, quân thù của Người tan rã, và những kẻ ghét Người chạy trốn khỏi long nhan. Như làn khói toả, chúng rã tan, như mẩu sáp ong gần lửa chảy ra, những đứa ác nhân tiêu vong trước nhan Thiên Chúa. – Ðáp.
Xướng: Những người hiền đức mừng rỡ hỉ hoan, trước nhan Thiên Chúa họ mừng vui sung sướng. Hãy hát mừng Thiên Chúa, hãy đàn ca danh Người, danh hiệu Người là Chúa, hãy mừng rỡ hân hoan trước nhan Người. – Ðáp.
Xướng: Là Cha kẻ mồ côi, là Ðấng bênh vực người quả phụ, Thiên Chúa ngự trong thánh điện của Người. Thiên Chúa tạo nhà cửa cho những người bị bỏ rơi, dẫn đưa những người tù tội ra nơi thịnh đạt. – Ðáp.
Alleluia: Mt 28, 19 và 20
Alleluia, alleluia! – Chúa phán: “Các con hãy đi giảng dạy muôn dân: Thầy sẽ ở cùng các con mọi ngày cho đến tận thế”. – Alleluia.
(Hoặc: Alleluia, alleluia!. Anh em đã được chỗi dậy cùng với Đức Ki-tô, nen hãy tìm kiễm những gì thuộc thượng giới, nơi Đức Ki-tô đang ngự bên hữu Thiên Chúa. Alleluia.)
Phúc Âm: Ga 16, 29-33
“Hãy can đảm lên, Thầy đã thắng thế gian”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan.
Khi ấy, các môn đệ thưa Chúa Giêsu rằng: “Ðúng thế, bây giờ Thầy nói rõ ràng, và không dùng dụ ngôn nữa. Bây giờ chúng con biết rằng Thầy biết mọi sự, không cần có ai hỏi Thầy nữa. Bởi đó chúng con tin Thầy bởi Thiên Chúa mà ra”. Chúa Giêsu đáp lại các ông: “Bây giờ các con mới tin ư? Này đến giờ, và đã đến rồi, các con sẽ tản mát mỗi người một ngả, bỏ mặc Thầy một mình. Nhưng Thầy không ở một mình đâu, vì có Cha hằng ở với Thầy. Thầy nói với các con những điều đó để các con được bình an trong Thầy. Giữa thế gian, các con sẽ phải đau khổ, nhưng hãy can đảm lên, Thầy đã thắng thế gian”.
Ðó là lời Chúa
Lời nguyện tiến lễ
Lạy Chúa, xin cho của lễ tinh tuyền này thanh tẩy chúng con sạch muôn tội lỗi và tuôn đổ thần lực bởi trời xuống tâm hồn chúng con. Chúng con cầu xin…
Lời tiền tụng
Lạy Chúa, chúng con tuyên xưng Chúa mọi lúc, nhất là trong mùa cực thánh này, chúng con càng hãnh diện tung hô Chúa khi Ðức Ki-tô đã được hiến tế làm Chiên Vượt Qua của chúng con, thật là chính đáng, phải đạo và đem lại ơn cứu độ cho chúng con. Nhờ việc hiến dâng thân xác mình làm hy lễ thật trên thập giá, Người kiện toàn các nghi lễ xưa, và khi phó mình cho Chúa để cứu độ chúng con, Người đã tỏ mình là tư tế, là bàn thờ và là Con Chiên.
Vì thế, với niềm hân hoan chứa chan trong lễ Phục Sinh, toàn thể nhân loại trên khắp địa cầu đều nhảy mừng. Cũng vậy, các Dũng thần và Quyền thần không ngừng hát bài ca chúc tụng vinh quang Chúa rằng:
Thánh! Thánh! Thánh!…
Ca hiệp lễ
Chúa phán: Thầy sẽ không bỏ các con mồ côi: Thầy sẽ lại đến với các con, và lòng các con sẽ vui mừng” – Alleluia.
Lời nguyện hiệp lễ
Lạy Chúa, xin phù trợ chúng con là đoàn dân của Chúa, Chúa đã lấy bánh bởi trời nuôi dưỡng chúng con, xin cũng giúp chúng con từ bỏ nếp sống cũ để hân hoan bước vào đời sống mới nhờ kết hợp với Ðức Kitô phục sinh. Người hằng sống và hiển trị muôn đời.
2023
ĐẠI CHỦNG VIỆN THÁNH GIUSE SÀI GÒN: ĐỨC CHA PHÊRÔ NGUYỄN VĂN KHẢM HUẤN ĐỨC
ĐẠI CHỦNG VIỆN THÁNH GIUSE SÀI GÒN:
ĐỨC CHA PHÊRÔ NGUYỄN VĂN KHẢM HUẤN ĐỨC
BBT Truyền Thông ĐCV Thánh Giuse Sài Gòn
“Làm chủ bản thân là điều rất quan trọng và thiết yếu trong đời sống chủng sinh, linh mục”. Đó là chủ đề bài huấn đức mà Đức cha Phêrô Nguyễn Văn Khảm, Giám mục Giáo phận Mỹ Tho đã chia sẻ cùng quý thầy Đại Chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn vào chiều ngày 8 tháng 5 năm 2023.
Đầu giờ huấn đức lúc 17giờ30, Đức cha phụ tá Giuse Bùi Công Trác, Giám đốc Đại Chủng viện đã có lời chào mừng cũng như cảm ơn Đức cha Phêrô đã đến thăm và huấn đức, chia sẻ thao thức mục vụ cho quý thầy chủng sinh. Sự hiện diện của Đức cha nói lên sự quan tâm của Hội Thánh dành cho công việc đào tạo linh mục của các giáo phận.
Trong phần huấn đức, Đức cha Phêrô đề cập đến việc người linh mục tương lai phải biết sống tự chủ như thế nào. Làm chủ bản thân khi sử dụng phương tiện truyền thông và làm chủ bản thân trong ứng xử mục vụ: biết tôn trọng những ranh giới của các công việc mục vụ, ranh giới trong giao tiếp cũng như những vấn đề khác.
Đức cha kể lại thời còn học tại Tiểu chủng viện, quý cha giáo đã giúp các tiểu chủng sinh dần dần vào khuôn khổ và tuân giữ các kỷ luật chung. Từ đó, Đức cha nhận thấy, nhờ việc biết tôn trọng những kỷ luật như: thức dậy đúng giờ, biết giữ thinh lặng… giúp cho mình làm chủ bản thân và sống trưởng thành.
Việc tự chủ trong đời sống, nhất là đời tu trì, rất quan trọng, giúp bản thân chúng ta trưởng thành hơn mỗi ngày, và nhất là, rất hữu ích cho sứ vụ linh mục mai ngày. Đức cha cho thấy khi bản thân không biết tự chủ sẽ gây đổ vỡ trong các tương quan với người khác, và cản trở, hay có khi gây nguy hại cho sứ vụ được trao ban. Chẳng hạn, nếu không biết tự chủ khi sử dụng các phương tiện truyền thông, bản thân sẽ dễ bị ảnh hưởng, bị lệ thuộc, dẫn đến dễ bị nghiêng chiều về những điều xấu. Đức cha chia sẻ: “Vốn dĩ, ta có thể khai thác các kiến thức cũng như các kỹ năng cần thiết cho sứ vụ khi biết sử dụng các phương tiện truyền thông, tuy nhiên, sự mất tự chủ đã làm mọi sự trở nên xấu hơn. Cũng thế, trong giao tiếp, không biết tự chủ sẽ không biết đâu là ranh giới cần dừng lại và cũng dễ gây rạn nứt trong các mối tương quan. Đức tính tự chủ không phải tự nhiên mà có mà cần phải tập luyện mỗi ngày. Vì thế, cần phải thường xuyên tự chất vấn xem mình có biết tự chủ khi thi hành sứ vụ hay không? Từ việc cố gắng để học và sống đức tính tự chủ, chúng ta sẽ xem những kỷ luật của chủng viện chính là những phương tiện hữu ích để ta có thể thủ đắc nhân đức ấy.”
Kết thúc buổi huấn đức, một thầy đại diện cho gia đình Đại Chủng viện có đôi lời tri ân Đức cha Phêrô đã đến thăm và chia sẻ những thao thức của người mục tử. Đáp từ, Đức cha Phêrô cũng cầu chúc cho mỗi anh em chủng sinh biết sống tự chủ hơn mỗi ngày, biết ý thức và yêu mến các kỷ luật chung để có thể thăng tiến hơn. Sau buổi huấn đức, Đức cha Phêrô đã ở lại dùng bữa cơm tối thân tình với gia đình Đại Chủng viện.