2023
Vấn đề từ ngữ: KINH THÁNH hay THÁNH KINH ?
Vấn đề từ ngữ: KINH THÁNH hay THÁNH KINH ?
Để chỉ các Sách Thánh của Ki-tô giáo, chúng ta thấy người ta dùng hai từ ngữ : Khi thì Thánh Kinh khi thì Kinh Thánh. Chúng ta tìm hiểu lý do của sự khác biệt này.
- Từ kinhvà thánh
Đây là hai từ Hán-Việt :
Kinhlà sách thời xưa, dùng làm khuôn mẫu, quy luật cho một tôn giáo, như Ngũ Kinh trong Nho Giáo, Kinh Phật trong Phật Giáo, Kinh Coran trong Hồi Giáo. Từ này còn được dùng để chỉ lời cầu nguyện, như trong từ ngữ “Kinh cầu các thánh”.
Thánhlà một cái gì cao siêu, có khi thuộc giới thần linh.
- Cặp từ Kinh Thánh / Thánh Kinh
Trong cặp từ này kinh là danh từ, thánh là tính từ. Trong chữ Hán, tính từ đi trước danh từ, ví dụ : bạch yến, ác nhân. Còn trong tiếng Việt, tính từ thường đi sau, ví dụ : mèo đen, người tốt. Như vậy Thánh Kinh là từ ngữ dùng theo chữ Hán, còn Kinh Thánh là từ ngữ dùng theo tiếng Việt.
- Các từ điển dùng từ ngữ nào ?
Tra cứu một số từ điển, chúng ta thấy cách dùng không đồng nhất :
* Chỉ dùng Thánh Kinh :
– Từ điển Việt-Pháp của JFM Génibrel (1898)
– Từ điển Việt-Hoa-Pháp của Gustave Hue (1937), Eugène Gouin (1957)
– Từ điển Hán-Việt của Đào Duy Anh (1932), Nguyễn Văn Khôn (1960)
– Từ điển Pháp-Việt của Đào Duy Anh (1957), Thanh Nghị (1967)
* Chỉ dùng Kinh Thánh :
– Từ điển Pháp-Việt của Lê Khả Kế (1988), Nguyễn Thành Thống (2001)
– Từ điển Anh-Việt của Viện Khoa học Xã hội Việt Nam (1991)
– Từ điển Anh-Anh-Việt của Nguyễn Sanh Phúc (1999)
* Dùng cả Thánh Kinh và Kinh Thánh : Rất nhiều từ điển coi hai từ ngữ này như đồng nghĩa ; dưới đây xin nêu ra một số :
– Đại Nam quốc âm tự vị của Huỳnh Tịnh Của (1895)
– Việt Nam tân tự điển của Thanh Nghị (1967)
– Tự điển Việt Nam của Lê Văn Đức – Lê Ngọc Trụ (1970)
– Từ điển Việt Nam của Ban Tu thư Khai Trí (1971)
– Từ điển Việt Pháp của Viện Ngôn Ngữ (1989)
– Từ điển Việt-Anh của Bảo Phụng (1993)
– Từ điển tiếng Việt của Minh Tân (1998)
– Đại từ điển tiếng Việt của Nguyễn Như Ý (1998)
– Từ điển từ và ngữ Việt Nam của Nguyễn Lân (2000)
– Từ điển tiếng Việt phổ thông của Viện Ngôn ngữ học (2002)
– Từ điển tiếng Việt của Trung tâm Từ điển học (2007)
- Các bản dịch Kinh Thánh dùng từ ngữ nào ?
* Dùng Thánh Kinh :
Các bản dịch của
– Gérard Gagnon (1962-1963)
– An Sơn Vị (1983)
– Trần Văn Kiệm (1993)
* Dùng Kinh Thánh :
Bản dịch đầu tiên dùng từ này là bộ Kinh Thánh cứ bản Vulgata của Albertus Schlicklin (Cố Chính Linh) (1913-1916)
Sau đó là các bản dịch của
– Trần Đức Huân (1970)
– Nguyễn Thế Thuấn (1976)
– Trịnh Văn Căn (1985)
– Nhóm Phiên Dịch CÁC GIỜ KINH PHỤNG VỤ (từ 1994)
Các bản dịch Tin Lành cũng dùng từ này.
Từ việc tìm hiểu trên, chúng ta thấy tiếng Việt chấp nhận cả hai từ ngữ Thánh Kinh và Kinh Thánh, người dùng có thể lựa chọn.
An-be-tô Trần Phúc Nhân
2023
Sự công bằng của Chúa
24.9 Chúa Nhật thứ Hai Mươi-Năm Mùa Quanh Năm
Is 55:6-9; Tv 145:2-3,8-9,17-18; Pl 1:20-24,27; Mt 20:1-16
Sự công bằng của Chúa
Qua tiên tri Isaia, Thiên Chúa đã khẳng định: tư tưởng của Ta không phải là tư tưởng của các ngươi và đường nẻo của Ta cũng không phải là đường nẻo của các ngươi. Với dụ ngôn những người thợ giờ thứ mười một, Chúa Giêsu đã cho chúng ta thấy sự khác biệt giữa đường lối và cách cư xử của Chúa.
Thật vậy, một người chủ thuê thợ vào làm trong vườn nho của mình. Những người thợ này được thuê vào những giờ giấc khác nhau. Những người được thuê vào sáng sớm với giá thoả thuận là một quan tiền một ngày. Những người thợ khác thì được thuê vào giờ thứ ba, giờ thứ sáu và giờ thứ chín. Nhưng cũng có những người được thuê vào giờ thứ mười một, nghĩa là vào một thời điểm rất muộn. Tuy được thuê vào các giờ khác nhau, nhưng họ lại kết thúc công việc trong cùng một lúc.
Như thế, số giờ làm việc có khác nhau, nhưng số tiền mọi người lãnh được lại bằng nhau, kẻ đến sớm cũng như người tới muộn, mỗi người đều nhận được một quan tiền, theo sự thoả thuận giữa ông chủ và những người thợ được thuê sớm nhất. Cách đối xử của ông chủ đã làm cho những người đến muộn vui mừng, nhưng lại tạo nên sự bất mãn nơi những kẻ được thuê từ sáng sớm. Bất mãn vì không được hơn người tới muộn, mà cũng có thể là bất mãn vì người tới muộn cũng được lãnh như mình. Và ông chủ đã trả lời cho những kẻ bất mãn về lý do hành động của ông như sau: Há tôi lại không được phép làm như tôi muốn hay sao?
Những ám chỉ của dụ ngôn thật rõ ràng: Ông chủ tượng trưng cho Thiên Chúa. Những người thợ được thuê từ sớm là những người Do Thái. Còn những người thợ giờ thứ mười một là tất cả các dân tộc khác, được gọi là dân ngoại. Dụ ngôn là câu trả lời của Chúa Giêsu cho những người biệt phái và Do Thái, từng kêu trách về sự ưu đãi của Chúa đối với những người họ gọi là dân ngoại. Đồng thời qua đó Chúa Giêsu còn cho chúng ta thấy rõ lòng nhân từ của Thiên Chúa thì vượt lên trên tất cả những loại trả công của nhân loại. Tuy nhiên, không phải vì thế mà hành động của Ngài lại mang tính cách tuỳ tiện và bất chấp sự công bằng. Đối với Nước Trời, không có vấn đề buôn bán hay trả giá, mà hoàn toàn chỉ vì lòng nhân từ và thương xót của Chúa.
Chúa Giêsu có thói quen dùng những sự kiện cụ thể xuất phát từ đời sống để xây dựng những câu chuyện có tính cách giáo huấn: Nào là mùa nho tới cần phải hái mau. Nào là những người thất nghiệp không có công ăn việc làm. Nào là số tiền lương một đồng tươi xứng với mức sống tối thiểu. Từ đó, Chúa Giêsu đã kể lại câu chuyện dụ ngôn ngày hôm nay, và qua câu chuyện này Ngài muốn làm cho chúng ta hiểu rằng Thiên Chúa không phải là một ông chủ theo kiểu các ông chủ trên trái đất này. Họ có bổn phận giữ sự công bằng với thợ thuyền. Còn Thiên Chúa, Ngài không có một bổn phận như thế đối với loài người vì Ngài đứng ở bên kia sự công bằng của loài người, một sự công bằng được giới hạn bởi những gì chúng ta mắc nợ.
Sức cố gắng suốt một ngày làm việc sẽ có một số tiền công tương xứng của một ngày và không có gì hơn. Đồng thời với sức cố gắng của một giờ, lẽ công bằng của loài người sẽ trả số tiền công tương xứng với một giờ, và cũng không có gì hơn. Nhưng đi xa hơn lẽ công bằng còn có lòng nhân từ. Và lòng nhân từ thì không có giới hạn nào hơn là khả năng ban phát.
Thiên Chúa là Đấng nhân từ vô cùng, Ngài có khả năng vô biên. Lòng nhân từ thì đi xa hơn lẽ công bằng. Và lòng nhân từ của Chúa còn đi xa hơn điều mà loài người đáng được hưởng vô cùng. Thiên Chúa cần tới các tay thợ để hái quả trong vườn nho của Ngài. Một sự công bằng tối thiểu được bảo đảm nếu họ quyết tâm ở lại trên bình diện ấy. Nhưng Thiên Chúa còn biếu thêm nữa nếu họ có tấm lòng rộng lớn.
Dụ ngôn này nhắc cho chúng ta tránh đi cách suy nghĩ về Thiên Chúa theo cách thức của loài người, nhất là trong thời buổi hiện nay, một thời buổi đang cố gắng kéo Phúc Âm xuống ngang hàng với những tư tưởng của loài người. Sứ điệp của Tin Mừng là tình yêu, là lòng nhân từ, và khía cạnh chính yếu của nó là sự tự do. Trong khi đó sự công bằng thì bị ràng buộc bởi bổn phận và những gì chúng ta mắc nợ người khác.
Thực vậy, tình yêu và lòng nhân từ thì không bị ràng buộc bởi kết ước. Điều chính yếu đó là ban phát mà không cần đáp trả, một sự ban phát hoàn toàn có tính cách nhưng không. Chỉ cần chúng ta biết đón nhận mà thôi. Hơn nữa, sứ điệp của Phúc Âm đã làm xáo trộn cách thức suy nghĩ cũng như nếp sống của con người. Dụ ngôn trước hết làm cho bọn biệt phái sửng sốt vì nó đặt người ngoại giáo, những kẻ đến sau, ngang hàng với con cái Israel trong Nước Trời. Đồng thời dụ ngôn cũng làm cho chính chúng ta phải ngạc nhiên, bởi vì chính chúng ta cũng có khuynh hướng tự ban phát cho mình công nghiệp, quyền lợi, và nhiều đòi hỏi. Hãy khiêm tốn đặt mình dưới sự cai quản duy nhất của lòng nhân từ Chúa. Xin Chúa ban cho chúng ta cũng như cho những anh em ngoại giáo, không phải những gì tương xứng với sự công bằng, mà còn những gì do lòng nhân từ của Chúa gợi ra.
Ước gì qua Lời Chúa hôm nay xin cho mỗi người chúng ta biết sống theo Lời Chúa dạy: Đừng ghen tị để ăn ở cho xứng với Tin Mừng của Đức Kitô. Đó là “Hãy vui với người vui, khóc với người khóc. Hãy đồng tâm nhất trí với nhau, đừng tự cao tự đại, nhưng ham thích những gì hèn mọn. Anh em đừng cho mình là khôn ngoan, đừng lấy ác báo ác, hãy chú tâm vào những điều mọi người cho là tốt. Hãy làm tất cả những gì anh em có thể làm được, để sống hoà thuận với mọi người” (Rm 12,14-18).
2023
Chúa Nhật Tuần XXV – Mùa Thường Niên
Chúa Nhật Tuần XXV – Mùa Thường Niên
Ca nhập lễ
Chúa phán : “Ta là Đấng cứu độ dân Ta,
trong mọi cơn gian nan thử thách,
nếu chúng kêu cầu Ta,
Ta sẽ thương nhận lời,
và cho đến muôn đời muôn thuở,
Ta sẽ là Chúa Trời của chúng.”
Lời nguyện nhập lễ
Lạy Chúa, Chúa đã thu gọn toàn thể lề luật thánh vào giới răn độc nhất là mến Chúa yêu người, xin giúp chúng con hằng vâng giữ điều Chúa truyền dạy, để sau này đạt tới phúc trường sinh. Chúng con cầu xin…
Bài đọc 1
Is 55,6-9
Tư tưởng của Ta không phải là tư tưởng của các ngươi.
Bài trích sách ngôn sứ I-sai-a.
6Hãy tìm Đức Chúa khi Người còn cho gặp,
kêu cầu Người lúc Người ở kề bên.
7Kẻ gian ác, hãy bỏ đường lối mình đang theo,
người bất lương, hãy bỏ tư tưởng mình đang có
mà trở về với Đức Chúa – và Người sẽ xót thương -,
về với Thiên Chúa chúng ta, vì Người sẽ rộng lòng tha thứ.
8Thật vậy, tư tưởng của Ta không phải là tư tưởng của các ngươi,
và đường lối các ngươi không phải là đường lối của Ta
– sấm ngôn của Đức Chúa.
9Trời cao hơn đất chừng nào
thì đường lối của Ta cũng cao hơn đường lối các ngươi,
và tư tưởng của Ta cũng cao hơn tư tưởng các ngươi chừng ấy.
Đáp ca
Tv 144,2-3.8-9.17-18 (Đ. c.18a)
Đ.Chúa gần gũi tất cả những ai cầu khẩn Người.
2Ngày lại ngày, con xin chúc tụng Chúa
và ca ngợi Thánh Danh muôn thuở muôn đời.3Chúa thật cao cả, xứng muôn lời ca tụng.
Người cao cả khôn dò khôn thấu.
Đ.Chúa gần gũi tất cả những ai cầu khẩn Người.
8Chúa là Đấng từ bi nhân hậu,
Người chậm giận và giàu tình thương.9Chúa nhân ái đối với mọi người,
tỏ lòng nhân hậu với muôn loài Chúa đã dựng nên.
Đ.Chúa gần gũi tất cả những ai cầu khẩn Người.
17Chúa công minh trong mọi đường lối Chúa,
đầy yêu thương trong mọi việc Người làm.18Chúa gần gũi tất cả những ai cầu khẩn Chúa,
mọi kẻ thành tâm cầu khẩn Người.
Đ.Chúa gần gũi tất cả những ai cầu khẩn Người.
Bài đọc 2
Pl 1,20c-24.27a
Đối với tôi, sống là Đức Ki-tô.
Bài trích thư của thánh Phao-lô tông đồ gửi tín hữu Phi-líp-phê.
20c Thưa anh em, Đức Ki-tô sẽ tỏ bày quyền uy cao cả của Người nơi thân xác tôi, dù tôi sống hay tôi chết : 21 vì đối với tôi, sống là Đức Ki-tô, và chết là một mối lợi. 22 Nếu sống ở đời này mà công việc của tôi được sinh hoa kết quả, thì tôi không biết phải chọn đàng nào. 23 Vì tôi bị giằng co giữa hai đàng : ao ước của tôi là ra đi để được ở với Đức Ki-tô, điều này tốt hơn bội phần : 24 nhưng ở lại đời này thì cần thiết hơn, vì anh em.
27a Chỉ có một điều là anh em phải ăn ở làm sao cho xứng với Tin Mừng của Đức Ki-tô.
Tung hô Tin Mừng
- Cv 16,14b
Ha-lê-lui-a. Ha-lê-lui-a. Lạy Chúa, xin mở lòng chúng con, để chúng con lắng nghe lời của Con Chúa. Ha-lê-lui-a.
Tin Mừng
Mt 20,1-16a
Phải chăng vì thấy tôi tốt bụng, mà bạn đâm ra ghen tức ?
✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.
1 Khi ấy, Đức Giê-su kể cho các môn đệ nghe dụ ngôn này : “Nước Trời giống như chuyện chủ nhà kia, vừa tảng sáng đã ra mướn thợ vào làm việc trong vườn nho của mình. 2 Sau khi đã thoả thuận với thợ là mỗi ngày một quan tiền, ông sai họ vào vườn nho làm việc. 3 Khoảng giờ thứ ba, ông trở ra, thấy có những người khác ở không, đang đứng ngoài chợ. 4 Ông cũng bảo họ : ‘Cả các anh nữa, hãy đi vào vườn nho, tôi sẽ trả cho các anh hợp lẽ công bằng.’ 5 Họ liền đi. Khoảng giờ thứ sáu, rồi giờ thứ chín, ông lại trở ra và cũng làm y như vậy. 6 Khoảng giờ mười một, ông trở ra và thấy còn có những người khác đứng đó, ông nói với họ : ‘Sao các anh đứng đây suốt ngày không làm gì hết ?’ 7 Họ đáp : ‘Vì không ai mướn chúng tôi.’ Ông bảo họ : ‘Cả các anh nữa, hãy đi vào vườn nho !’ 8 Chiều đến, ông chủ vườn nho bảo người quản lý : ‘Anh gọi thợ lại mà trả công cho họ, bắt đầu từ những người vào làm sau chót tới những người vào làm trước nhất.’ 9 Vậy những người mới vào làm lúc giờ mười một tiến lại, và lãnh được mỗi người một quan tiền. 10 Khi đến lượt những người vào làm trước nhất, họ tưởng sẽ được lãnh nhiều hơn, thế nhưng cũng chỉ lãnh được mỗi người một quan tiền. 11 Họ vừa lãnh vừa cằn nhằn chủ nhà : 12 ‘Mấy người sau chót này chỉ làm có một giờ, thế mà ông lại coi họ ngang hàng với chúng tôi là những người đã phải làm việc nặng nhọc cả ngày, lại còn bị nắng nôi thiêu đốt.’ 13 Ông chủ trả lời cho một người trong bọn họ : ‘Này bạn, tôi đâu có xử bất công với bạn. Bạn đã chẳng thoả thuận với tôi là một quan tiền sao ? 14 Cầm lấy phần của bạn mà đi đi. Còn tôi, tôi muốn cho người vào làm sau chót này cũng được bằng bạn đó. 15 Chẳng lẽ tôi lại không có quyền tuỳ ý định đoạt về những gì là của tôi sao ? Hay vì thấy tôi tốt bụng, mà bạn đâm ra ghen tức ?’ 16a Thế là những kẻ đứng chót sẽ được lên hàng đầu, còn những kẻ đứng đầu sẽ phải xuống hàng chót.”
Lời nguyện tiến lễ
Lạy Chúa, xin vui lòng chấp nhận của lễ cộng đoàn chúng con dâng, và nhờ thánh lễ này, xin cho chúng con được hưởng những hồng ân cao cả, mà chúng con hết lòng tin tưởng cậy trông. Chúng con cầu xin…
Lời Tiền Tụng
Lạy Chúa là Cha chí thánh, là Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, chúng con tạ ơn Chúa mọi nơi mọi lúc, thật là chính đáng, phải đạo và đem lại ơn cứu độ cho chúng con.
Vì Chúa được các thánh của Chúa dâng lời ca ngợi, và những gì liên quan tới cuộc khổ nạn của các ngài, đều là công trình kỳ diệu của quyền năng Chúa là Ðấng ban cho các ngài được cháy lửa đức tin, thôi thúc các ngài bền đỗ đến cùng, và ban tặng vinh thắng trong cuộc chiến của các ngài, nhờ Ðức Ki-tô, Chúa chúng con.
Bởi đó, mọi loài trên trời dưới đất hát bài ca mới thờ lạy Chúa, và cùng với toàn thể đạo binh các Thiên thần, chúng con không ngừng tung hô Chúa rằng:
Thánh! Thánh! Thánh!…
Ca hiệp lễ
Tv 118,4-5
Lạy Chúa, Ngài đã ban huấn lệnh,
truyền chúng con tuân giữ vẹn toàn.
Ước mong sao con hằng vững bước
theo thánh chỉ Ngài ban.
Lời nguyện hiệp lễ
Lạy Chúa, Chúa đã lấy Mình và Máu Ðức Kitô nuôi dưỡng chúng con; xin nâng đỡ và giữ gìn chúng con luôn mãi, để chúng con được hưởng nhờ hiệu quả ơn cứu chuộc trong thánh lễ cũng như trong đời sống hàng ngày. Chúng con cầu xin…
2023
Mảnh đất tâm hồn
Thứ Bảy trong tuần thứ Hai Mươi-Tư Mùa Quanh Năm
1 Tm 6:13-16; Tv 100:2,3,4,5; Lc 8:4-15
Mảnh đất tâm hồn
Có một người gieo hạt giống trên 4 mảnh đất khác nhau, đó là mảnh đất vệ đường, mảnh đất sỏi đá, mảnh đất nhiều bụi gai, và cuối cùng là mảnh đất tốt. Trong 4 mảnh đất được gieo thì chỉ có nơi mảnh đất tốt, hạt lúa mới sinh hoa kết quả.
Chúa Giêsu giải thích dụ ngôn này như sau: người gieo hạt giống là Thiên Chúa, hạt giống là Lời Chúa.
* Mảnh đất vệ đường là những kẻ chẳng thiết tha gì đến Lời Chúa. Lời gieo xuống đó chẳng bao lâu thì bị quỉ dữ cướp đi.
* Mảnh đất sỏi đá là những người mau mắn đón nhận Lời Chúa nhưng không quý chuộng bao nhiêu. Khi gặp một chút gian khó là bỏ cuộc.
* Mảnh đất nhiều bụi gai là những người cũng đón nhận Lời Chúa, nhưng điều họ quan tâm hơn cả là những thú vui tội lỗi, những đam mê của cải trần gian … Các thứ này được ví như là gai góc um tùm dần dần làm cho Lời Chúa chết ngẹt trong tâm hồn họ.
* Mảnh đất tốt là những người sốt sắng đón nghe Lời Chúa, ghi sâu vào tâm hồn và quảng đại đem ra thi hành trong cuộc sống.
Nội dung dụ ngôn mà chúng ta vừa nghe rất đơn giản, ngắn gọn nhưng lại chứa đựng nhiều bài học phong phú và ý nghĩa. Cụ thể, khi chiêm ngắm hình ảnh người gieo hạt giống nơi trang Tin Mừng hôm nay, chúng ta có thể gặp được hình ảnh một vị Thiên Chúa giàu lòng quảng đại, tin tưởng và hy vọng vào con người.
Thật vậy, với dụ ngôn “Người gieo hạt giống” này, Chúa Giêsu muốn cho chúng ta thấy lòng quảng đại, tin tưởng và hy vọng của Thiên Chúa đối với con người chúng ta. Thiên Chúa quảng đại khi gieo hạt giống Lời Chúa và ân sủng của Chúa vào lòng mỗi người chúng ta. Hạt giống ấy là Đức Giêsu Kitô, là Ngôi Lời, Con yêu dấu của Chúa Cha được gửi đến thế giới này, cho dù lúc Chúa Giêsu đến, nhiều người vẫn không thèm đón tiếp Người (x.Ga 1, 11). Và cho dù tâm hồn chúng ta còn chai cứng như lề đường, đầy sỏi đá và còn bị nhiều bụi gai dục vọng, đam mê phủ lấp, nhưng Thiên Chúa vẫn gieo vì tin tưởng trong lòng mỗi người chúng ta đây, không ai hoàn toàn là mảnh đất “lề đường”, mảnh đất “sỏi đá” hay “bụi gai”, nhưng trong tâm hồn mỗi người chúng ta đang có một mảnh đất tốt nào đó cho dù nó có nhỏ bé, thế nhưng khi Lời Chúa được gieo vào tâm hồn thì chắc chắn sẽ sinh hoa trái là những việc tốt lành thánh thiện.
Thiên Chúa vẫn luôn quảng đại, tin tưởng và hy vọng nơi từng người chúng ta. Còn phần chúng ta, chúng ta có cái nhìn và thái độ nào đối với bản thân và mọi người xung quanh?
Thiết nghĩ rằng, nếu Thiên Chúa đã luôn quảng đại, tin tưởng và hy vọng vào chúng ta, thì chúng ta cũng cần có cái nhìn và thái độ lạc quan về bản thân chúng ta và mọi người xung quanh như thế.
Trước hết, với bản thân, chúng ta không có lý do gì để mà tự ti, mặc cảm, thất vọng về bản thân mình. Chúng ta cần vượt qua những mặc cảm tội lỗi, những yếu đuối để đứng dậy làm lại cuộc đời, để sống tốt hơn. Thiên Chúa luôn gieo ân sủng của Ngài cho chúng ta qua các bí tích và Lời của Ngài. Mỗi người chúng ta đều có một giá trị đặc biệt nào đó trước mắt Thiên Chúa. Thiên Chúa mời gọi chúng ta hãy mở lòng đón nhận ân sủng của Ngài và làm cho ân sủng đó ngày càng phát triển trong đời sống chúng ta.
Tiếp theo, chúng ta cũng phải luôn có cái nhìn tích cực đối với mọi người xung quanh. Người ta vẫn thường nói: “Trong hai người cùng đi đường với ta, thế nào cũng có một người là thầy ta” và “Không ai xấu đến nỗi không có gì tốt để cho chúng ta học hỏi”. Chính vì thế, trong các hoạt động tông đồ, chúng ta xác tín rằng không ai hoàn toàn là mảnh đất lề đường, là mảnh đất sỏi đá hay mảnh đất bụi gai, mà luôn có một phần nhỏ mảnh đất tốt nào đó để Lời Chúa sinh hoa trái tốt lành, thánh thiện. Do đó, chúng ta hãy loan báo Lời Chúa, loan báo sự thật, loan báo sự thiện cho mọi người, bởi vì chính Thiên Chúa mới là Đấng làm cho hạt giống Lời Chúa mọc lên và sinh hoa kết quả, chứ không phải chúng ta (x. 1 Cr 3, 5-9).
Hạt giống nào cũng ẩn chứa những hy vọng; bông hoa nào cũng mang đến những niềm vui. Dẫu biết rằng có những hạt giống bị hư hao do các loại tâm hồn vệ đường, đá sỏi, bụi gai, nhưng người gieo giống – hình tượng của Thiên Chúa – vẫn lạc quan, vì hy vọng sẽ có những hạt rơi vào tâm hồn đất tốt, để rồi sinh hoa kết hạt bội thu. Có vẻ như thất bại của các hạt giống càng lúc càng gia tăng: hạt giống chưa kịp nảy mầm bị chim trời ăn mất, hạt giống đã nảy mầm nhưng bị chết héo, hạt giống đã thành cây con nhưng bị chết ngạt. Thế nhưng, chỉ cần vài hạt giống rơi vào đất tốt, hạt gấp trăm, chẳng những bù đắp những hư hao, và còn dư dật phong phú. Dụ ngôn cho ta cái nhìn lạc quan về Nước trời, về việc nên thánh của người con cái Chúa.
Dẫu biết rằng tâm hồn mình còn nhiều sỏi đá, cỏ lùng, đừng thất vọng mà để hoang tàn, nhưng xin vẫn cứ chăm chỉ: Chăm chỉ nhặt sỏi, chăm chỉ nhổ cỏ, vun trồng chuẩn bị tốt cho mảnh đất của đời mình để sẵn sàng đón nhận hạt giống được gieo trong mùa màng hồng ân. Khi mùa gặt tới, mong rằng, mảnh đất đời tôi, đời bạn nuôi dưỡng giống, ít nhất cho những hạt sinh được ba mươi…