2023
Thứ Ba Tuần XXVIII – Mùa Thường Niên
Thứ Ba Tuần XXVIII – Mùa Thường Niên
Ca nhập lễ
Tv 129,3-4
Ôi lạy Chúa, nếu như Ngài chấp tội,
nào có ai đứng vững được chăng ?
Nhưng Chúa vẫn rộng lòng tha thứ,
lạy Chúa là Thiên Chúa Ít-ra-en.
Lời nguyện nhập lễ
Lạy Thiên Chúa toàn năng ước gì ân sủng Chúa vừa mở đường cho chúng con đi, vừa đồng hành với chúng con luôn mãi, để chúng con sốt sắng thực hành những điều Chúa truyền dạy, Chúng con cầu xin…
Bài đọc
Tuy biết Thiên Chúa, họ đã không tôn vinh Người cho phải đạo.
Bài trích thư của thánh Phao-lô tông đồ gửi tín hữu Rô-ma.
16 Thưa anh em, tôi không hổ thẹn vì Tin Mừng. Quả thế, Tin Mừng là sức mạnh Thiên Chúa dùng để cứu độ bất cứ ai có lòng tin, trước là người Do-thái, sau là người Hy-lạp. 17 Vì trong Tin Mừng, sự công chính của Thiên Chúa được mặc khải, nhờ đức tin để đưa đến đức tin, như có lời chép : Người công chính nhờ đức tin sẽ được sống.
18 Thật vậy, từ trời, Thiên Chúa mặc khải cơn thịnh nộ của Người chống lại mọi thứ vô luân và bất chính của những người lấy sự bất chính mà giam hãm chân lý. 19 Những gì người ta có thể biết về Thiên Chúa, thì thật là hiển nhiên trước mắt họ, vì chính Thiên Chúa đã cho họ thấy rõ. 20 Quả vậy, những gì người ta không thể nhìn thấy được nơi Thiên Chúa, tức là quyền năng vĩnh cửu và thần tính của Người, thì từ khi Thiên Chúa tạo thành vũ trụ, trí khôn con người có thể nhìn thấy được qua những công trình của Người. Do đó, họ không thể tự bào chữa được, 21 vì tuy biết Thiên Chúa, họ đã không tôn vinh hay cảm tạ Người cho phải đạo. Trái lại, đầu óc họ suy luận viển vông và tâm trí ngu si của họ hoá ra mê muội. 22 Họ khoe mình khôn ngoan, nhưng đã trở nên điên rồ. 23 Thay vì Thiên Chúa vinh quang bất tử, họ đã thờ hình tượng người phàm là loài phải chết, hay hình tượng các loài chim chóc, thú vật, rắn rết.
24 Vì thế, Thiên Chúa đã để mặc họ buông theo dục vọng mà làm những điều ô uế, khiến thân thể họ ra hư hèn. 25 Thay vì Thiên Chúa thật, họ đã theo những thần giả ; họ đã tôn thờ những loài thọ tạo, thay vì chính Đấng Tạo Hoá. Chúc tụng Người đến muôn thuở muôn đời. A-men.
Đáp ca
Tv 18A,2-3.4-5ab (Đ. c.2a)
Đ.Trời xanh tường thuật vinh quang Thiên Chúa.
2Trời xanh tường thuật vinh quang Thiên Chúa,
không trung loan báo việc tay Người làm.3Ngày qua mách bảo cho ngày tới,
đêm này kể lại với đêm kia.
Đ.Trời xanh tường thuật vinh quang Thiên Chúa.
4Chẳng một lời một lẽ, chẳng nghe thấy âm thanh,5abmà tiếng vang đã dội khắp hoàn cầu
và thông điệp loan đi tới chân trời góc biển.
Đ.Trời xanh tường thuật vinh quang Thiên Chúa.
Tung hô Tin Mừng
Hr 4,12
Ha-lê-lui-a. Ha-lê-lui-a. Lời Thiên Chúa là lời sống động và hữu hiệu, lời đó phê phán tâm tình cũng như tư tưởng của lòng Người. Ha-lê-lui-a.
Tin Mừng
Lc 11,37-41
Hãy bố thí thì mọi sự sẽ trở nên trong sạch cho các người.
✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.
37 Khi ấy, Đức Giê-su đang nói, thì có một ông Pha-ri-sêu mời Người đến nhà dùng bữa. Tới nơi, Người liền vào bàn ăn. 38 Thấy vậy, ông Pha-ri-sêu lấy làm lạ vì Người không rửa tay trước bữa ăn. 39 Nhưng Chúa nói với ông ấy rằng : “Này, nhóm Pha-ri-sêu các người, bên ngoài chén đĩa, thì các người rửa sạch, nhưng bên trong các người thì đầy những chuyện cướp bóc, gian tà. 40 Thật là ngốc ! Đấng làm ra cái bên ngoài lại đã không làm ra cái bên trong sao ? 41 Tốt hơn, hãy bố thí những gì ở bên trong, thì bấy giờ mọi sự sẽ trở nên trong sạch cho các người.”
Lời nguyện tiến lễ
Lạy Chúa, xin chấp nhận những lời cầu xin và lễ vật chúng con dâng tiến, để làm cho thánh lễ chúng con đang sốt sắng cử hành mở đường dẫn chúng con tới quê trời vinh hiển. Chúng con cầu xin…
Lời Tiền Tụng
Lạy Chúa là Cha chí thánh, là Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, chúng con tạ ơn Chúa mọi nơi mọi lúc, thật là chính đáng, phải đạo và đem lại ơn cứu độ cho chúng con.
Vì lượng từ bi, Chúa yêu thương thế gian, đến nỗi đã sai Ðấng Cứu Chuộc đến với chúng con. Người vô tội mà Chúa muốn Người sống như chúng con, để Chúa yêu thương nơi chúng con/ điều Chúa quý mến nơi Con Chúa. Nhờ sự vâng phục của Người, chúng con được phục hồi để lãnh nhận những ơn Chúa mà chúng con đánh mất khi phạm tội vì bất phục tùng.
Vì thế, lạy Chúa cùng với toàn thể Thiên thầnvà các thánh, chúng con tuyên xưng Chúa và hân hoan tung hô rằng:
Thánh! Thánh! Thánh!…
Ca hiệp lễ
Tv 33,11
Kẻ giàu sang phải bần cùng khốn khổ,
còn ai tìm kiếm Chúa chẳng thiếu của gì.
Lời nguyện hiệp lễ
Lạy Thiên Chúa toàn năng cao cả. Chúa đã lấy Mình và Máu Ðức Kitô làm của ăn nuôi dưỡng chúng con; chúng con nài xin Chúa cho chúng con được chia sẻ chức vị làm con Chúa với Người, Người hằng sống và hiển trị muôn đời…
2023
Người tu sĩ đồng tính
Trả lời:
Chào bạn,
Trước khi đưa ra câu trả lời cho chuẩn xác, hãy cùng làm rõ câu hỏi của bạn.
Hạn từ “tu sĩ” được dùng để chỉ những người nam/nữ sống đời thánh hiến qua việc tuyên khấn công khai các lời khuyên phúc âm (gọi tắt là lời khấn) trong một hội dòng. “Người tu sĩ hiến dâng trọn vẹn thân mình như một hy lễ được dâng lên Thiên Chúa, nhờ đó tất cả cuộc sống họ trở nên một việc liên lỉ thờ phượng Thiên Chúa trong đức ái” (GL 607). Đôi khi, chúng ta cũng hay nghe nói đến từ “đan sĩ”. Thuật ngữ “đan sĩ” không xuất hiện nhiều trong Giáo Luật cho bằng từ “tu sĩ”. Thực ra, dưới một khía cạnh nào đó, các đan sĩ cũng là tu sĩ, vì họ tuyên công khai và giữ các lời khấn. Nhưng thuật ngữ “đan sĩ” được dành riêng cho các tu sĩ sống trong một đan viện. Đây là một kiểu đời tu xuất hiện rất sớm trong Giáo hội. Các linh mục triều không được gọi là “tu sĩ” vì họ không tuyên giữ công khai các lời khấn. Họ được gọi là “giáo sĩ”.
Liên quan đến xu hướng tính dục, phải phân biệt: dị tính, đồng tính (nam hoặc nữ), song tính[1], ngoài ra, còn có người chuyển giới (transgender), người đang chưa rõ về giới tính của mình và đang tìm hiểu về bản thân (questioning).
– “Dị tính” là người bị hấp dẫn tính dục bởi những người khác giới và không có cảm giác về mặt cảm xúc hay tình dục với người cùng giới.
– “Đồng tính” là người bị hấp dẫn tính dục bởi những người cùng giới tính và không có cảm giác về cảm xúc hay tính dục với những người khác giới tính. Có loại đồng tính nữ (gọi là lesbian hay les), và đồng tính nam (gọi là gay).
– “Song tính” là người bị hấp dẫn tính dục bởi cả người cùng giới lẫn khác giới (bisexual).
Câu hỏi của bạn chỉ giới hạn trong phạm vi “đồng tính”, nhưng chúng tôi ngầm hiểu là bạn đang ám chỉ đến một kiểu xu hướng tính dục không-phải-là-dị-tính, nghĩa là xu hướng mà chúng ta tạm gọi là “khác với xu hướng tính dục tự nhiên thông thường của đại đa số người trên thế giới”. Vì thế, dưới đây, khi trả lời câu hỏi của bạn, chúng tôi sẽ dùng từ “đồng tính” theo nghĩa này.
“Có sao không?” là một câu hỏi rất mơ hồ. Chúng tôi không hiểu là bạn đang nói đến điều gì: người đồng tính có được chấp nhận để trở thành tu sĩ không, hay nếu đi tu mà đồng tính thì có phạm tội gì không, hay là một tu sĩ mà đồng tính thì có ảnh hưởng nguy hại gì đến đời tu không?… Chúng ta không thấy có một ngăn trở nào quy định trong cuốn Giáo Luật 1983 nói rằng người đồng tính thì phải bị loại trừ khỏi đời sống dâng hiến (hay thậm chí là trở thành linh mục). Vì thế, nếu có tu sĩ (hay linh mục) nào phát hiện ra mình có xu hướng đồng tính, người đó không hề lỗi luật, cũng không phạm tội luân lý gì. Vấn đề đặt ra ở đây mà chúng ta cần suy xét là “khi biết một ứng viên muốn sống đời tu mà có xu hướng đồng tính, người hữu trách có nên nhận họ không?” Luật thì không cấm nhưng thường người hữu trách sẽ rất e dè với những trường hợp này. Vì sao?
Đời tu và người đồng tính
Như đã nói ở trên, đời tu có liên quan đến việc sống các lời khuyên phúc âm và đời sống cộng đoàn. Cụ thể hơn, nó đòi buộc người ta phải sống tốt đời sống khiết tịnh, triển nở bản thân trong tình trạng “độc thân vì Nước Trời”. Sống khiết tịnh vốn dĩ không phải là điều dễ dàng. Bởi thế, nếu người ta chọn sống nó chính là vì họ có một mục đích cao cả. Ta vẫn hay nghe đến những câu chuyện một anh chàng hay cô nàng nào đó nguyện suốt đời không lấy ai khác để chứng tỏ lòng chung thuỷ dành cho người mình yêu. Một tình yêu cao cả đã thôi thúc người ta đến chỗ dành trọn cuộc sống và mọi sự của mình cho một người duy nhất mà thôi, chứ nhất quyết không chia sẻ nó với ai khác, dù biết rằng mình sẽ gặp nhiều khó khăn và thử thách với chọn lựa này.
Với người sống đời dâng hiến, động cơ thúc đẩy họ đến chọn lựa sống độc thân, chính là vì tình yêu dành cho Đức Giêsu, hay cụ thể hơn, họ “sống độc thân vì Nước Trời.” Như thế, tình trạng độc thân của người tu sĩ hay lời khấn khiết tịnh của họ đồng thời cũng mang tính sứ mạng. Và để có thể sống được điều này, đòi hỏi người tu sĩ phải có một sự trưởng thành tâm cảm. Đó là một khả năng hiểu biết về chính mình, biết làm chủ cảm xúc, giới tính của mình, biết cách giao tiếp lành mạnh trong các mối tương quan, có một sự quân bình trong chính con người mình.
Thật ra, để có thể trở thành một con người thành công, có ích cho xã hội, con người nào cũng phải có được sự trưởng thành tâm cảm này. Đây chính là mục tiêu của giáo dục và huấn luyện con người. Nhưng nó trở nên cấp thiết hơn trong môi trường đời tu. Bởi lẽ, một tu sĩ nào đó dù đã lớn tuổi, nhưng lại không có một tâm cảm trưởng thành thì cũng hệt như một đứa bé mới lớn. Người đó chẳng hiểu về lý tưởng của mình, không thể làm chủ những xung động nơi bản thân mình, luôn bị cảm xúc chi phối trong các quyết định, lại không có một tương quan đúng đắn và lành mạnh với người khác. Một người như thế, rất khó có thể trở thành “người thợ” trong vườn nho của Chúa, và sống sót “giữa bầy sói dữ”.
Đòi hỏi một người tu sĩ phải ngay lập tức hoàn hảo trong tất cả mọi mặt là điều không thể, nhưng một mức độ trưởng thành về mặt tâm lý sẽ là dấu chỉ cho thấy người đó hiểu về chọn lựa của mình, dám đảm nhận quyết định của mình và sống nó một cách thích đáng để đời mình được sinh hoa kết trái và người khác cũng được hưởng lây thành quả này.
Chúng ta cùng quay trở lại vấn đề: liệu người đồng tính luyến ái có được nhận vào dòng tu hay chủng viện không? Trong phạm vi nhỏ bé của bài viết này, chúng tôi không có tham vọng triển khai một nghiên cứu đầy đủ và chi tiết về nó, nhưng chỉ xin trình bày một cách ngắn gọn những hướng dẫn của Toà Thánh liên quan đến tính hợp pháp trong việc thu nhận những người có xu hướng này.
Toà Thánh đã ban hành rất nhiều tài liệu hay những chỉ dẫn nói về vấn đề này. Trong đó có một Hướng Dẫn được Bộ Giáo Dục Công giáo ban hành vào ngày 31.8.2005, nói rõ rằng sẽ không nhận những ứng viên vào chủng viện hay vào một dòng tu, nếu người đó có khuynh hướng đồng tính, được thể hiện qua ba tiêu chí sau:
– (2) người có khuynh hướng đồng tính cách sâu sắc;
– (3) người cổ võ cho một kiểu “văn hoá đồng tính”.
Một tài liệu khác được ban hành vào 4.11.2005 cũng nhắc đến 3 ngăn trở này trong việc thu nhận một người vào một chủng viện hay dòng tu. Tài liệu nói rõ rằng mặc dù không phân biệt kỳ thị và vẫn tôn trọng những người có xu hướng đồng tính, Giáo hội không thể nhận những anh chị em này vào bậc sống tu trì và chức thánh bởi vì xu hướng ấy là một ngăn cản nghiêm trọng, khiến người đó không thể có một sự quân bình trong tâm lý và không thể có một tương quan đúng đắn và cân bằng với những người nam, cũng như người nữ khác. Một người đồng tính nam sẽ gặp rất nhiều khó khăn khi sống trong một cộng đoàn chỉ toàn nam giới; cũng tương tự như vậy đối với người nữ. Do có sự lệch lạc trong xu hướng tính dục, môi trường dòng tu bao gồm những người cùng giới tính với mình có thể sẽ không còn là nơi giúp họ từ bỏ mọi sự và toàn tâm toàn ý phục vụ Chúa cũng như tha nhân, mà chỉ là nơi “trú thân” (vì họ không thể lập gia đình). Tệ hơn, môi trường này có thể trở thành nơi đầy những cám dỗ đối với họ.
Tài liệu không giải thích rõ “người có khuynh hướng đồng tính cách sâu sắc” nghĩa là gì, nhưng trên tinh thần của tài liệu, ta có thể suy đoán rằng đó có thể là:
(2) người đó tham gia vào những diễn đàn, tổ chức dành cho người đồng tính để tìm thoả mãn cho nhu cầu tính dục của mình;
(3) người đó có những biểu diện bên ngoài thái quá như cách ăn mặc hay sử dụng nữ trang, trang điểm…
(4) người đó có nhu cầu thường xuyên đến những tụ điểm đồng tính…
Những người trên không thể là hiện thân cách thích đáng hình ảnh Đức Kitô, vị mục tử nhân lành và là hiền phu của Giáo hội, không thể trở thành một người cha/mẹ thiêng liêng và như thế, họ không có được sự trưởng thành cần có để đảm nhận các thừa tác vụ thánh. Liên quan đến đời sống khiết tịnh, họ không thể sống sự độc thân như một của lễ, không thể ra khỏi chính mình để thiết lập những tương quan đúng đắn với người khác, cả nam lẫn nữ.
Vì vấn đề đồng tính luyến ái là một vấn đề phức tạp, Giáo hội cũng nói đến việc các nhà huấn luyện, các vị linh hướng để thận trọng, khôn ngoan trong việc lắng nghe các ứng viên, đồng thời giúp đỡ họ nhận ra ơn gọi của mình, đặc biệt đối với trường hợp thứ ba (chưa xác định rõ về giới tính của mình do có vấn đề về tâm lý). Phải suy xét cho kỹ để không vội vàng quy chụp hay loại trừ một người có thể có ơn gọi, chỉ là đang có chút rắc rối liên quan đến tính dục của mình. Để tiến tới chức thánh, Giáo hội đòi hỏi ứng viên phải vượt qua được “sự không rõ ràng này” ít là 3 năm trước khi nhận chức phó tế.
Như thế, một sự trưởng thành tâm cảm là rất cần thiết để có thể sống đời tu một cách triển nở. Không chỉ người đồng tính mà cả người dị tính nếu không có được điều này thì cũng khó sống sự dâng hiến trong đời tu, đặc biệt là trong thiên chức linh mục. Để tránh những hiểu lầm hay chỉ trích dành cho Giáo hội, chúng ta cần phải hiểu rõ vì sao Giáo hội lại có những quy định như vậy.
Thật ra, sống đời dâng hiến, cách riêng là chức thánh, là một ân huệ mà Thiên Chúa dành cho Giáo hội, trước khi trở thành tiếng gọi cá nhân. Mỗi cá nhân được mời gọi để sống đời dâng hiến hay để trở thành linh mục là để cộng tác với Giáo hội, hoạt động trong lòng Giáo hội, phục vụ cho Giáo hội. Việc Giáo hội từ chối hay nhận ai đó vào bậc sống tu trì hay giáo sĩ tuỳ thuộc vào việc Giáo hội nhận thấy người đó có thích hợp với lối sống này không và có giúp ích cho người đó cũng như cho các linh hồn không. Sự thích hợp này chính là cái mà ta vẫn đặt tên “ơn gọi”, và được thể hiện ngang qua những dấu chỉ nơi bản thân người đó. Giáo hội xác nhận rằng “không trưởng thành về tâm cảm” là một dấu chỉ cho thấy sự không phù hợp của đương sự với đời tu.
Chúa kêu gọi một người dâng hiến cho Ngài ngang qua Giáo hội. Người ta có thể khăng khăng rằng mình có ơn gọi dâng hiến, nhưng nếu không được Giáo hội xác chuẩn và công nhận thì đó cũng chỉ là suy nghĩ đơn phương của người đó mà thôi. Sự từ chối chấp nhận ai đó vào đời tu của Giáo hội dành cho ai đó cũng muốn nói lên một điều rằng: đời tu không phải là cùng đích của con người, đó cũng chỉ là một trong số các phương tiện khác. Bất cứ con người nào, dù dị tính hay đồng tính, đều có thể trở thành thánh trong một môi trường ngoài đời tu, nếu họ sống tinh thần đức ái theo Tin Mừng và hằng luôn kết hiệp với Chúa.
Việc suy xét có nhận một người vào chủng viện hay vào dòng tu hay không hệ ở người hữu trách tại nơi đương sự xin vào. Đương sự có đủ sự trưởng thành tâm cảm để hiểu và đảm nhận đời tu hay không cũng do các vị có thẩm quyền nơi đó quyết định. Đối với cả người đồng tính hay dị tính, các nhà huấn luyện có trách nhiệm giúp họ khám phá ra ơn gọi mà Chúa dành cho họ, và giúp họ bình an với ơn gọi đó, làm sao để đời tu có được nét đẹp tinh tuyền của nó là một cuộc đời dâng hiến tự nguyện cho Thiên Chúa để sống cho Thiên Chúa và phục vụ con người, chứ không phải là nơi “tìm bạn tình”, hay “trốn đời”, “che đậy bản thân”. Nếu không, nó sẽ dẫn đến những tình trạng không hay vốn đang đục khoét lý tưởng đời dâng hiến – một sáng kiến tuyệt vời mà Thánh Thần đã thổi vào trong Giáo hội.
Tham khảo:
Clark, Keith, Being Sexual and Celibate, Notre Dame: Ave Maria Press, 1986
Sperry, Len, Sexo, Sacerdocio e Iglesia, Santander, Sal Terrae, 2004
2023
Ủy ban Thánh nhạc: Tường trình Hội thảo Thánh nhạc lần thứ 51
Ủy ban Thánh nhạc
Trung Tâm Mục Vụ, ngày 03/10/2023
– Khai mạc lúc 8g10
– Ns P.Kim: Lời dẫn khai mạc khởi đầu, mời Đức Cha và cha Roco, thư kí Ủy Ban Thánh Nhạc lên bàn chủ toạ.
I. CÁC GIÁO PHẬN TRÌNH BÀY TÌNH HÌNH THỰC HIỆN VIỆC HÁT CỘNG ĐỒNG
1. Giáo phận Bà Rịa: cha Giuse Vũ Minh Đạo, Phó ban Thánh Nhạc giáo phận Bà Rịa:
– Đã thực hiện việc hát cộng đồng, nhưng đa số chỉ ở lễ thiếu nhi. Có trao đổi với các lớp ca trưởng, đệm đàn…để họ ý thức.
– Ngày 21/08: lễ thánh Piô X, bổn mạng ban thánh nhạc giáo phận, Cha Roco trao đổi với các hội thảo viên.
– Cần quý cha xứ phổ biến và áp dụng.
– Ý kiến chung:
Khó khăn:
+ Giáo dân thường đi lễ sát giờ, nên việc tập hát cộng đồng khó.
+ Nhiều giáo xứ ưu tiên việc đọc kinh nên khó tập hát cộng đồng. Riêng giáo phận Bà Rịa, trước thánh lễ còn dạy giáo lý cho giáo dân.
Thực hiện:
+ Trình chiếu lời các bài hát để cộng đoàn dễ tham dự.
+ Áp dụng theo Tài liệu Huấn luyện Phụng vụ của Ủy Ban Phụng Tự về vấn đề kèn trống: Thổi hay đánh trước hội họp, trước Thánh lễ, sau Thánh lễ, còn khi đoàn rước tiến vào cửa nhà thờ thì ngưng để ca đoàn hát ca nhập lễ.
2. Giáo phận Đà Lạt: cha Đaminh Nguyễn Minh Quý phó ban thánh nhạc trình bày:
– Những điều tương tự với phần thuyết trình của giáo phận Bà Rịa, xin không nói lại.
– Điểm bổ sung: nét riêng của giáo phận Đà Lạt.
+ Thánh nhạc trước tiên là đúng, sau đó là hay.
+ Ưu tiên: các lời đối đáp, thánh vịnh đáp ca (giáo phận có 2 bộ thánh vịnh đáp ca, của cha Minh Hân và cha Nguyễn Mạnh Tuyên). Gần đây giáo phận đã áp dụng trong toàn giáo phận hai bộ sách này. Nét nhạc bình ca lại gặp phản hồi từ phía giáo dân (cho rằng khó), nên ban thánh nhạc cũng trả lời nếu không hát thì đọc.
3. Giáo phận Hưng Hóa: cha Giuse Nguyễn Văn Hạnh
– Dễ bị đọc sai là giáo phận Thanh Hóa. Trước khi Đức Cha Antôn Vũ Huy Chương về cai quản giáo phận (2003), giáo phận đã trải qua thời gian dài trống tòa (12 năm)… Thiệt thòi về nhiều mặt: về việc quản trị giáo phận lẫn những cập nhật về thánh nhạc gần đây.
– Tuy nhiên, việc hát cộng đồng lại được thực hiện từ rất sớm: có các bộ sách thánh ca cộng đồng, sách của ĐCV Thánh Giuse Hà Nội… Việc hát cộng đồng lại được thực hiện rất tốt với những bài hát đơn giản nhưng quen thuộc.
– Tháng 08/2023, giáo phận mới tổ chức Hội Thảo sau 20 năm, khoảng 200 người, với sự hiện diện của cha Roco để hướng dẫn. Có sự hiện diện và quan tâm của Đức Cha Đaminh Hoàng Minh Tiến và quý cha, để nền thánh nhạc của giáo phận tiếp tục được phát triển.
4. Giáo phận Thanh Hóa: cha Giuse Vũ Tấn Chí
– Ban Thánh Nhạc giáo phận mời cha Roco gặp gỡ và giúp giáo phận về thánh nhạc trong kỳ Hội Thảo Thánh Nhạc hè 2023.
– Việc hát Cộng đồng đã có từ Đức Cha cố Batôlômêô Nguyễn Sơn Lâm, Ban Thánh nhạc của GP Thanh Hoá cũng gặp khó khăn như GP Bà Rịa.
– Những hướng dẫn cụ thể về thánh nhạc đang được hình thành, tuy nhiên, gặp khó khăn khi đọc Tài liệu đào tạo về phụng vụ của Ủy Ban Phụng Tự về vấn đề kèn trống…
– Đang chuẩn bị làm một tập thánh ca cộng đồng.
– Cha Roco mời cha đại diện giáo phận Bà Rịa nói lại hướng dẫn về kèn trống của Ủy Ban Phụng Tự.
5. Giáo phận Qui Nhơn: cha Võ Tá Hoàng trưởng ban thánh nhạc
– Mời gọi quý ca trưởng đọc các hướng dẫn về thánh nhạc trên website về vấn đề thánh nhạc.
– Trong tuần thường huấn của các linh mục, có trao đổi về vấn đề hát cộng đồng, tuy nhiên các cha đều nhận định rằng nơi các giáo xứ của giáo phận, vẫn thực hiện việc hát cộng đồng từ lâu. Tình hình các giáo xứ của giáo phận với số giáo dân rất ít nên vẫn thường hát cộng đồng, thường hát bộ sách của giáo phận Nha Trang, trừ một số giáo xứ và ca trưởng có thể tập hát thêm những bài mới.
– Tuy nhiên, làm sao có những bài thánh vịnh đáp ca hay và sát với bản văn phụng vụ vẫn là vấn đề cần bàn.
– Cha Roco nhắc nhở: hát thánh vịnh đáp ca cần phải chính xác như thư trả lời của Bộ Phụng tự và Kỷ luật Bí Tích, tuy nhiên ở Việt Nam vẫn đang chờ bản dịch mới của Sách Lễ Roma và Sách các Bài Đọc. Trong khi chờ đợi, các cộng đoàn cứ vẫn dùng tạm các bản đáp ca được dệt nhạc bởi các tác giả (đã Imprimatur) tới khi có bản dịch mới.
6. Giáo phận Phan Thiết: Nhạc sĩ Cao Huy Hoàng phó ban thánh nhạc. Cám ơn những bài hát gợi ý của Ủy Ban Thánh Nhạc, giáo phận đã đăng trên trang web giáo phận. Tuy nhiên:
– Có giáo xứ giáo dân lại đi trễ.
– Có những bài hát chưa thật sự quen thuộc (bài cũ nơi này có thể là bài mới ở nơi khác)
– Những bài gợi ý giúp các ca trưởng hiểu biết hơn để biết cách soạn những bài hát tương tự.
– Bài nào chưa quen thì hát cho quen, bài nào chưa thành cộng đồng thì hát nhiều thành cộng đồng. Qúy cha cho phép hát luôn các thánh lễ trong tuần.
– Có thêm nguồn bài mới để vốn bài thêm phong phú.
– Trách nhiệm chính vẫn là cha chánh xứ. Nhiều người vẫn có những ganh tị nào đó với ca đoàn chăng, hay một tình trạng khác là không thực hiện việc hát chung các bài hát với các ca đoàn khác, nên vai trò của cha chánh xứ thật quan trọng trong việc khích lệ và thúc đẩy việc hát cộng đồng. Các Linh mục, ca trưởng, các tu sĩ cần hiệp nhất trong thánh ca phụng vụ.
– Có trường hợp các cha không đồng ý với bài hát của các ca đoàn nhưng chỉ vì theo cảm nhận cảm tính và chủ quan của mình (không chịu bài “Tựa làn trầm hương”, lý do vì “hôm nay chẳng có dâng hương!”), vậy ra chữ ký Imprimatur của các ban thánh nhạc là vô ích sao? Cho nên, bài nào đã Imprimatur thì được hát, không nên phán đoán theo cảm tính và chủ quan.
7. Giáo phận Mỹ Tho: Cha Antôn Phạm Trần Huy Hoàng trưởng ban thánh nhạc
– Đặc thù giáo phận: giáo dân lưa thưa, địa hình nhiều sông nước…
– Cũng có những khóa huấn luyện tại Trung Tâm Mục Vụ của giáo phận, tổ chức trong kỳ hè. Đức Cha Phêrô ưu tư nhiều về việc cải tổ và canh tân thánh nhạc. Trình độ ca trưởng: đa số là người có thể “cảm” nhạc, hát lại và tập lại. Các ca trưởng có thể tập hát được chỉ khoảng 1/3, phần còn lại là nhờ sự trợ giúp của quý soeur, quý thầy.
– Chính vì vậy, ban thánh nhạc ưu tiên đào tạo nhân sự về thánh nhạc. Không chỉ tổ chức các khóa học hè, nhưng đến các giáo hạt để huấn luyện thánh nhạc, 2 tháng 1 lần. Những buổi huấn luyện thánh nhạc ấy là dịp để cập nhật những thông tin về thánh nhạc cho các ca trưởng và giáo xứ,
– Soạn các bài hát hàng tuần để gửi cho các ca trưởng và giáo xứ. Mở các văn phòng của giáo phận, trong đó có văn phòng của ban thánh nhạc, cũng như đầu tư phòng thu để hát mẫu những bài hát gợi ý kèm theo để các ca trưởng có thể dễ dàng nghe và tập theo.
8. Giáo phận Xuân Lộc: Cha Đaminh Trần Công Hiển trưởng ban thánh nhạc
– Các vị chủ chăn đã khuyến khích việc hát cộng đồng từ rất lâu. Ban thánh nhạc tổ chức các cuộc gặp gỡ vào ngày quan thầy ban thánh nhạc giáo phận cũng như ngày quan thầy của ban thánh nhạc của các giáo hạt.
– Tuy nhiên các giáo xứ cũng áp dụng việc hát cộng đồng một thời gian rồi lại bỏ vì có nhiều khó khăn. Tuy nhiên, trong cuộc Hội thảo Thánh nhạc lần thứ 50 diễn ra với chủ đề hát cộng đồng, việc hát cộng đồng được tái khởi động, nhất là khi cha Roco hiện diện và giúp cho quý tham dự hiểu thấu đáo hơn.
– Ngày hội thảo thánh nhạc của giáo phận với sự tham gia của 1500 người với đề tài: Hiệp hành trong phụng ca theo hướng dẫn của Giáo Hội trong việc thi hành việc hát cộng đồng. Qúy cha ban thánh nhạc cũng đến các giáo hạt để quy tụ những người tham dự để phổ biến việc hát cộng đồng, lắng nghe những khó khăn và góp ý, cũng như giải đáp cho họ những thắc mắc. Cũng phổ biến những bài hát gợi ý của UBTN.
– Một số giáo xứ ý thức để tái khởi động việc hát cộng đồng, một số giáo xứ chưa hát cộng đồng thì bắt đầu thực hiện.
II. GIẢI THÍCH VIỆC SỬA LỜI MỘT SỐ BÀI THÁNH CA (LM. ROCO NGUYỄN DUY)
– Các lớp mở tại Trung Tâm Mục Vụ: Ca trưởng, người đệm đàn, sáng tác… giúp đào tạo nhân sự cho thánh nhạc.
– Việc chọn các bài hát cho lễ hôn phối và an táng là một chủ đề quan trọng, sẽ có một buổi thuyết trình riêng.
– Quan trọng nhất là quý cha của từng ban thánh nhạc nên mở các khóa đào tạo, chứ riêng bản thân cha Roco cũng có nhiều giới hạn về sức khỏe vì tuổi tác… Những bài soạn các bài hát hàng tuần chỉ mang tính gợi ý chứ không áp đặt, mà tìm cách thích nghi với tình hình địa phương.
– Vai trò lớn nhất trong việc đẩy mạnh và canh tân tinh thần thánh nhạc là quý Đức Cha, vì giám mục là nguyên lý hữu hình của sự hiệp nhất trong giáo phận và là người chính yếu phân phát các mầu nhiệm cho giáo phận thuộc quyền của các ngài. Quý cha xứ cũng nên khuyến khích việc hát các câu đối đáp giữa chủ tế và ca đoàn.
– Bài nói chuyện: giải thích việc sửa lời một số bài thánh ca trong Tuyển Tập Thánh Ca Việt Nam 1.
Tải file về tại đây!
– Nhiều người tự hỏi sao đã làm tuyển tập Thánh Ca Việt Nam 1 (thực hiện cũng trong 6, 7 năm) mà còn chỉnh sửa hoài. Thực ra sau nhiều năm sử dụng, thấy nhiều bài thánh ca có vấn đề về tư tưởng và thần học (ví dụ như bài viết của Uỷ Ban Giáo Lý Đức Tin của Hội Đồng Giám Mục Mỹ) nên cần phải sửa lời các bài thánh ca cho phù hợp thời đại, cho sát hơn với những diễn tả mới của thần học. Tuy nhiên vẫn có những bài không sửa vì nguồn gốc của chính bản văn (ví dụ như Lời cầu cho Đức Giáo Hoàng có kèm theo giải thích của Ủy Ban Thánh Nhạc, với việc trích dẫn bản văn nguồn latin có gốc từ Kinh Thánh).
– Tài liệu của Ủy Ban Giáo lý Đức tin của Hội Đồng Giám Mục Mỹ: lưu ý những sai phạm thường thấy cụ thể trong lời ca các bài thánh ca nhất là viết về Chúa Ba Ngôi, Thánh Thể…
III. GIẢI ĐÁP THẮC MẮC
– Ns Cao Huy Hoàng: Bài hát “trên viên đá này” có vẻ không hợp, viên đá nhỏ quá…
– Ns Nguyễn Duy: Các bài hát đã được sửa lời lại vẫn cần phải được Imprimatur, các sách do Ủy Ban Thánh Nhạc xuất hành đều đã được Imprimatur.
– Soeur dòng Đaminh Rosa Lima: Các câu đối đáp giữa chủ tế và cộng đoàn có buộc phải hát không?
– Ns Nguyễn Duy: Theo hướng dẫn mục vụ thánh nhạc có hướng dẫn các bậc lễ: lễ đọc, lễ hát… Chủ tế nên hát khi có thể, nếu chủ tế đọc thì đọc.
– Đức Cha Aloysius: Câu dẫn vào kinh Lạy Cha chủ tế có thể xướng, không hát, nhưng sau đó cộng đoàn vẫn có thể hát.
– Ns Xuân Thảo: Tiếng Việt khi xướng lên đã là một loại hát (ngâm tụng) rồi. Giáo Hội trù liệu thứ tự ưu tiên việc hát cộng đồng, cần tham khảo. Hát cộng đồng không phải lúc nào cũng phải hát lên, có lúc hiệp ý thinh lặng cầu nguyện cũng được.
– Ns Khắc Dũng: Ngôn ngữ âm nhạc mang tính ước lệ và văn chương (“viên đá này” chẳng hạn)
– Ns Nguyễn Duy: Đồng ý, “viên đá” chỉ là hình ảnh ước lệ. Nhiều bài hát bây giờ không có vẻ đẹp của thi ca và văn chương… Ngoài ra, thánh ca cần phải được viết ra hay lấy cảm hứng hay bàng bạc hương vị Thánh Kinh. Bài “Này Chính Chúa” theo ý kiến của vài Đức Cha trong Hội Đồng Giám Mục Việt Nam thì hát lời cũ hay lời mới cũng được (?!)
– Ns Quang Huy: Hát cộng đồng cần có người đánh nhịp. Cần đầu tư cho các chủng viện và dòng tu để quý thầy quý soeur đều biết cách đánh nhịp và điều khiển cho các ca đoàn.
– Ns Nguyễn Duy: Cộng đoàn phụng vụ thể hiện tinh thần hiệp thông trong Hội Thánh, nhất là khi thi hành phụng vụ. Tu sĩ không nhất thiết vị nào cũng phải biết điều khiển, cần nhờ sự cộng tác của anh chị em giáo dân trong xứ, chứ các thầy các soeur giúp một vài năm thì lại chuyển đi…
– Ns Nguyễn Duy: Nên lạc quan và cầu nguyện cho vị linh mục đó.
– Ns Trần Mừng: 1. Thánh nhạc cần phải đúng trước rồi hay sau, nhưng thực ra, cần phải hay thì mới đi vào lòng người (như những khúc ca thường được cộng đoàn yêu mến). 2. Thánh vịnh đáp ca theo ý kiến của giáo phận Đà Lạt là được viết theo dạng bình ca (nên làm cho người thời nay khó cảm), tuy nhiên, Giáo Hội vẫn đón nhận mọi thể loại âm nhạc…
– Ns Nguyễn Duy: Nghệ thuật cần phải bao hàm cái đúng. Không thể nào nghệ thuật mà lại sai. Đúng là Giáo Hội trân trọng mọi thể loại âm nhạc, nhưng bình ca vẫn là loại hình âm nhạc ưu tiên bậc nhất trong kho tàng thánh nhạc của mình.
– Cha phó ban thánh nhạc giáo phận Đà Lạt: Thánh vịnh cần đề cao cái đúng, nhưng không chỉ về lời. Cha căn dặn các ca đoàn đừng tự tiện sửa note nhạc của nhạc sĩ. Hai bộ thánh vịnh đáp ca được giáo phận Đà Lạt sử dụng đã được Imprimatur nên được giới thiệu, chứ không bắt buộc. Gợi ý: Nên du di việc bắt ca đoàn phải ngưng ngay khi tác động phụng vụ vừa dứt, chứ đừng bắt họ quá máy móc. Ví dụ: các cha canh thời gian sao cho ca đoàn hát cho trọn vẹn bài hát.
– Ns Nguyễn Duy: Trong phụng vụ có 3 loại bản văn: Bản văn độc lập, bản văn đi kèm nghi thức và bản văn được phép thay thế. Cần lưu ý: Bài ca kèm theo nghi thức cần phải thích hợp.
– Đức Cha Aloisiô đúc kết buổi Hội Thảo:
+ Bản dịch Sách Lễ Roma và Sách Các Bài Đọc của Ủy Ban Phụng Tự vẫn đang còn chờ, nhất là bản dịch Kinh Thánh của Ủy Ban Kinh Thánh.
+ Các cha ban thánh nhạc cần nhắc nhở, cập nhật kiến thức cho quý cha để hiểu chính xác. Việc đào tạo về thánh nhạc trong các đại chủng viện cũng cần phải được chú trọng.
+ Cần đào tạo người giáo dân trong xứ để họ phục vụ. Quý tu sĩ đến giúp vài năm rồi cũng chuyển cộng đoàn thôi.
+ Lý tưởng thánh nhạc thì phải hát đúng và hát hay. Đúng: Những bản thánh vịnh đáp ca nào dựa theo bản dịch Sách Bài Đọc năm 1973 thì ưu tiên hơn. Đó là lý do cha Minh Hân dựa theo âm hưởng bình ca để dễ dàng thích nghi với dấu giọng tiếng Việt và chính xác văn bản. Bình ca vẫn được nhiều người ưa chuộng vì nhận ra giá trị của nó.
– Ns Nguyễn Duy: Xin quý cha trưởng ban thánh nhạc gửi cho những bài hát thánh ca cộng đồng của quý giáo phận. Tuy nhiên, vẫn chưa nhận được nhiều.
– Hội Thảo lần tới: 15 và 16/04/2024. Chủ đề của kỳ Hội Thảo Thánh Nhạc lần tới xin quý cha, quý hội thảo viên suy nghĩ và gửi về Ủy Ban Thánh Nhạc trong vòng 01 tháng.
Buổi hội thảo kết thúc lúc 11g30 cùng ngày (gần 200 hội thảo viên tham dự)
2023
Cử hành Thánh Thể: Bài 1 – Cấu trúc thánh lễ
I. CẤU TRÚC THÁNH LỄ THEO ĐỨC PIÔ V
A- Chuẩn bị
* Lời cầu nguyện dưới chân bàn thờ
– Dấu thánh giá
– Thánh vịnh 42
– Cáo mình
– Lời cầu xin
– Lời nguyện thanh tẩy – bước lên bàn thờ
– Hôn bàn thờ
– Lời cầu trên xương thánh
B- Phần I: Tiền Hiến Lễ
– Xông hương (lễ trọng)
– Ca nhập lễ
– Kinh Thương xót
– Kinh Vinh danh
– Lời tổng nguyện
– Thánh thư
– Đáp ca và Alleluia
– Lời nguyện thanh tẩy
– Tin Mừng
– Hôn Tin Mừng
– Kinh Tin kính
C- Phần II: Hiến Lễ
1) Chuẩn bị hiến lễ
– Lời nguyện trên bánh
– Pha rượu với nước
– Lời nguyện trên chén
– Lời nguyện thầm
– Lời cầu Chúa Thánh Thần
– Xông hương
– Rửa tay
– Lời nguyện Ba Ngôi
– Mời gọi
– Lời nguyện tiến lễ
– Lễ Quy cố định (Kinh Tạ Ơn I/Kinh Nguyện Thánh Thể I)
– Kinh Lạy Cha
– Lời chuyển cầu Đức Mẹ và các thánh
– Bẻ bánh + chúc bình an
– Kinh Chiên Thiên Chúa
– Lời cầu bình an (bỏ khi dâng lễ cầu hồn)
– Hai lời nguyện thầm – cúi sâu
– Lời nguyện thầm + linh mục đấm ngực + rước Mình Thánh
– Lời nguyện thầm + linh mục rước Máu Thánh
– Kinh cáo mình (giáo dân)
– Mời gọi
– Giáo dân rước lễ
– Tráng chén
– Ca hiệp lễ
– Lời nguyện hiệp lễ
– Lời cầu Ba Ngôi
– Hôn bàn thờ + Phép lành
– Tin Mừng cuối lễ (Ga 1,1-14)
– Lời nguyện sau lễ (bỏ, nếu sau đó có một cử hành phụng vụ khác)
A- Nghi thức Đầu lễ
– Ca nhập lễ
– Dấu thánh giá
– Lời chào chúc
– Lời dẫn lễ
– Hành động thống hối
– Kinh Lạy Chúa, xin thương xót (Kyrie)
– Kinh Vinh danh (Gloria)
– Lời nguyện nhập lễ
B- Phụng vụ Lời Chúa
– Các bài đọc Sách Thánh và những bài xen kẽ.
+ Bài đọc I
+ Thánh vịnh đáp ca
+ Bài đọc II (trong lễ Chúa nhật và lễ trọng)
+ Ca tiếp liên (trong một số lễ)
+ Tung hô Tin Mừng “Alleluia”
+ Bài Phúc Âm
– Bài giảng
– Kinh Tin kính
– Lời nguyện tín hữu (Lời nguyện Chung)
C- Phụng vụ Thánh Thể
– Chuẩn bị lễ vật
+ Rửa tay
+ Kêu mời cầu nguyện
+ Lời nguyện tiến lễ
+ Kinh Thánh, Thánh, Chí Thánh
+ Kinh khấn xin Chúa Thánh Thần (Epiclesis)
+ Tường thuật thiết lập bí tích Thánh Thể
+ Tung hô tưởng niệm
+ Kinh tưởng nhớ (Anamnesis)
+ Kinh cầu cho kẻ sống và kẻ chết
+ Vinh tụng ca kết thúc
+ Kinh Chiên Thiên Chúa
+ Rước lễ
+ Tráng chén
+ Lời nguyện hiệp lễ
– Phép lành cuối lễ
– Giải tán