2023
NIỀM VUI TRỌNG ĐẠI
Lễ vọng Chúa Giáng Sinh. Lễ trọng (màu trắng). Các bài đọc: Is 62,1-5; Cv 13,16-17.22-25; Mt 1,1-25.
Các bài đọc lễ đêm: Is 9,1-6; Tt 2,11-14; Lc 2,1-14.
NIỀM VUI TRỌNG ĐẠI
Hôm nay Đấng Cứu Thế đã Giáng Sinh cho chúng ta. Lời loan báo Chúa Giáng Sinh vang lên đêm nay, lời loan báo xa xưa và luôn mới mẻ. Lời loan báo vang lên cho những ai đang tỉnh thức, cho những mục đồng tại Bêlem cách đây 2,000 năm, nó vang lên cho những ai đang sống theo đòi hỏi của Mùa Vọng, và một khi đã tỉnh thức trong đợi chờ, sẵn sàng đón nhận sứ điệp vui mừng được hát lên trong Thánh Lễ hôm nay: “Hôm nay Đấng Cứu Thế đã Giáng Sinh cho chúng ta”.
Dân Kitô đang tỉnh thức, toàn thể thế giới đang tỉnh thức trong đêm Giáng Sinh này. Trong những ngày này, dường như Giáo Hội không bao giờ ngừng lặp lại rằng:”Hôm nay Đấng Cứu Thế Giáng Sinh cho chúng ta”. Lời rao giảng này có tích chứa sức mạnh không bao giờ cạn để canh tân, nó vang dội trong Đêm Thánh này một cách mạnh mẽ đặc biệt. Đây là Giáng Sinh của đại năm thánh, kỷ niệm sống động của hai ngàn năm của Chúa Kitô, kỷ niệm cuộc sinh hạ kỳ diệu, một biến cố đã ghi dấu điểm khởi đầu mới của lịch sử. “Ngày hôm nay Ngôi Lời đã làm người và sống giữa chúng ta”.
Ngày hôm nay trong đêm cực thánh này, thời gian được mở ra đến cõi đời đời, bởi vì Ngài, Lạy Chúa Kitô, Ngài đã từ trời cao mà sinh xuống giữa chúng con. Ngài sinh xuống trần gian từ cung lòng của một người nữ đã được chúc phúc hơn mọi người nữ. Ngài là con của Đấng Tối Cao, sự thánh thiện của Ngài đã thánh hóa thời gian của chúng con một lần vĩnh viễn luôn mãi, những ngày tháng, những thế kỷ, những ngàn năm. Với sự Giáng Sinh của Ngài, Ngài đã làm cho thời gian trở thành cái hôm nay của ơn cứu rỗi.
Hôm nay Đấng Cứu Thế đã Giáng Sinh cho chúng ta. Đêm nay chúng ta cử hành mầu nhiệm Bêlem, mầu nhiệm của một đêm đặc biệt cách nào đó nằm trong thời gian vừa đồng thời vượt qua thời gian, trong cung lòng của Đức Nữ Đồng Trinh một Con Trẻ đã sinh ra, một máng cỏ đã trở thành cái nôi cho Đấng là sự sống đời đời.
Này tôi báo cho anh em một tin mừng trọng đại. Tin mừng ấy là Đấng Cứu Thế đã ra đời. Nhưng dấu chỉ để nhận diện Người lại thật là khiêm tốn: một trẻ sơ sinh bọc trong tã, nằm nơi máng cỏ. Vậy ai đã bọc tã cho trẻ nhỏ ấy nếu không phải là Mẹ Maria diu hiền bên cạnh Thánh Giuse cần mẫn.
Hoá ra tin mừng trọng đại này lại là tin mừng về một gia đình. Gia đình ấy nghèo đến độ chẳng có một mái nhà lúc sinh con. Cũng vì nghèo mà họ chẳng tìm được chỗ trong quán trọ. Họ chẳng cần có một mái nhà, nhưng lại có mái ấm tình thương. Một gia đình đúng nghĩa, chẳng bù cho những gia đình nhà cao cửa rộng, nhưng có mà như không có, khiến trẻ thơ mất hẳn mái ấm tinh thần.
Gia đình ấy phải sinh con giữa cảnh đồng không mông quạnh, nhưng phải chăng chính ở đó mà vẻ đẹp của gia đình được biểu lộ. Vẻ đẹp của một gia đình mở ra với cõi trời mênh mông, làm rung lên cả tiếng hát thiên thần: Vinh danh Thiên Chúa trên trời, bình an dưới thế cho người thiện tâm. Vẻ đẹp của một gia đình mở ra với mọi người kể cả những kẻ nghèo hèn nhất là các mục đồng. Thật khác xa với đôi tình nhân hôm nào trong vườn địa đàng, khép kín với Thiên Chúa đến độ phải ẩn mình, khép kín với nhau vì những lời phiền hà trách móc và làm cho cả đất đai cũng trở nên gai góc. Vâng, gia đình ấy đã trở thành một tin mừng trọng đại, tất cả cũng chỉ vì Emmanuel, Thiên Chúa ở cùng chúng ta. Thiên Chúa đang ở giữa họ.
Theo thánh Gioan diễn tả, thì Ngôi Lời đã hoá thành nhục thể. Thiên Chúa đã xuống thế, mặc lấy thân phận con người, hoà mình vào những thực tại của kiếp người. Và để chia sẻ cuộc sống con người, Ngài đã trở nên giống chúng ta, ngoại trừ tội lỗi. Thiên Chúa đã bước xuống phận con người, để con người được tiến lên ngôi Thiên Chúa.
Ngài đã cùng với những người thành tâm thiện chí phấn đấu đẩy lùi những gì là xấu xa và phát huy những gì là tốt đẹp, xứng với phẩm giá con người.
Như thế, con người chính là đối tượng của mầu nhiệm giáng sinh, chính vì mỗi người chúng ta mà Ngài đã đến, đến để giúp chúng ta tìm được hạnh phúc ở đời này và đời sau. Hơn thế nữa, cũng chính vì con người mà Ngài đã đổ ra cho đến giọt máu cuối cùng trên thập giá, để cứu chuộc chúng ta, tha thứ cho chúng ta, trả lại cho chúng ta địa vị làm con cái Chúa, đã mất đi vì tội lỗi và cho chúng ta được thừa hưởng phần sản nghiệp Nước Trời.
Trong mầu nhiệm Nhập thể, Thiên Chúa đã làm một tổng hợp tuyệt vời, vừa thực thi công lý vừa biểu lộ lòng thương xót. Đúng hơn, công lý của Thiên Chúa lại cũng chính là lòng thương xót, bắt nguồn từ lòng thương xót. Do lòng thương xót, Thiên Chúa ban cho chúng ta có cái gì đó để đền bù tội lỗi cho cân xứng. “Cái gì đó” là chính Chúa Giêsu, Con Thiên Chúa làm người.
Mầu nhiệm Giáng sinh là mầu nhiệm của lòng thương xót. “Thiên Chúa ta đầy lòng thương xót, cho Vầng Đông tự chốn cao vời viếng thăm ta” (Lc 1, 78). Khi mừng mầu nhiệm Giáng sinh, chúng ta cảm tạ Thiên Chúa giàu lòng thương xót đã ban cho chúng ta người Con Một để người Con ấy đền tội nhân danh toàn thể nhân loại. Mầu nhiệm Giáng sinh là quà tặng của lòng thương xót. Lòng thương xót được biểu lộ hôm nay qua mầu nhiệm Giáng sinh, và sẽ đạt tột đỉnh qua việc Thiên Chúa hy sinh trọn vẹn Con Một mình trong mầu nhiệm Thập giá.
2023
Thánh lễ Vọng Giáng Sinh
Thánh lễ Vọng
lễ trọng
Ca nhập lễ
- Xh 16,6-7
Hôm nay, anh em sẽ được biết
Chúa đến và cứu độ chúng ta.
Ngày mai, anh em sẽ được thấy vinh quang của Người.
Lời nguyện nhập lễ
Lạy Chúa, hằng năm Chúa khơi dậy trong lòng chúng con niềm hoan hỷ trông chờ ơn cứu độ. Giờ đây, chúng con đang vui vẻ đón mừng con Một Chúa đến cứu chuộc chúng con, thì ngày sau, khi thấy Người đến xét xử, xin cho chúng con khỏi run sợ hãi hùng. Người là Thiên Chúa hằng sống và hiển trị cùng Chúa, hiệp nhất với Chúa Thánh Thần đến muôn thuở muôn đời.
Bài đọc 1
Is 62,1-5
Ngươi sẽ được Đức Chúa đem lòng sủng ái.
Bài trích sách ngôn sứ I-sai-a.
1Vì lòng mến Xi-on, tôi sẽ không nín lặng,
vì lòng mến Giê-ru-sa-lem, tôi nghỉ yên sao đành,
tới ngày Đấng Công Chính
xuất hiện tựa hừng đông,
Vị Cứu Tinh của thành
rực lên như ngọn đuốc.
2Rồi muôn dân sẽ được chiêm ngưỡng
đức công chính của ngươi,
mọi đế vương sẽ được ngắm nhìn
vinh quang ngươi tỏ rạng.
Người ta sẽ gọi ngươi bằng tên mới,
chính là tên miệng Chúa đặt cho.
3Ngươi sẽ là ngọc miện huy hoàng
trong lòng bàn tay Chúa,
sẽ là mũ triều thiên vương giả
Chúa ngươi cầm ở tay.
4Chẳng ai còn réo tên ngươi : “Đồ bị ruồng bỏ !”
Xứ sở ngươi hết bị tiếng là “Phận bạc duyên đơn.”
Nhưng ngươi được gọi : “Ái khanh lòng Ta hỡi !”
Xứ sở ngươi nức tiếng là “Duyên thắm chỉ hồng.”
Vì ngươi sẽ được Chúa đem lòng sủng ái,
và Chúa lập hôn ước cùng xứ sở ngươi.
5Như trai tài sánh duyên cùng thục nữ,
Đấng tác tạo ngươi sẽ cưới ngươi về.
Như cô dâu là niềm vui cho chú rể,
ngươi cũng là niềm vui cho Thiên Chúa ngươi thờ.
Đáp ca
Tv 88,4-5.16-17.27 và 29 (Đ. x. c.2a)
Đ.Lạy Chúa, tình thương Chúa, đời đời con ca tụng.
4Xưa Chúa phán : “Ta đã giao ước với người Ta tuyển chọn,
đã thề cùng Đa-vít, nghĩa bộc Ta,5rằng : dòng dõi ngươi, Ta thiết lập cho đến ngàn đời,
ngai vàng ngươi, Ta xây dựng qua muôn thế hệ.”
Đ.Lạy Chúa, tình thương Chúa, đời đời con ca tụng.
16Hạnh phúc thay dân nào biết ca ngợi tung hô ;
nhờ Thánh Nhan soi tỏ, họ tiến lên, lạy Chúa.17Nhờ được nghe danh Ngài, họ suốt ngày hớn hở ;
bởi vì Ngài công chính, nên họ được hiên ngang.
Đ.Lạy Chúa, tình thương Chúa, đời đời con ca tụng.
27Người sẽ thưa với Ta : “Ngài chính là Thân Phụ,
là Thiên Chúa con thờ, là núi đá cho con được cứu độ !”29Ta sẽ yêu thương Người đến muôn thuở
và thành tín giữ giao ước với Người.
Đ.Lạy Chúa, tình thương Chúa, đời đời con ca tụng.
Bài đọc 2
Cv 13,16-17.22-25
Thánh Phao-lô làm chứng về Đức Ki-tô, con cháu vua Đa-vít.
Bài trích sách Công vụ Tông Đồ.
16 Hôm ấy, trong hội đường thành An-ti-ô-khi-a miền Pi-xi-đi-a, ông Phao-lô đứng dậy, giơ tay xin mọi người lưu ý, rồi nói :
“Thưa đồng bào Ít-ra-en và những người kính sợ Thiên Chúa, xin nghe đây : 17 Thiên Chúa của dân Ít-ra-en đã chọn cha ông chúng ta, đã làm cho dân này thành một dân lớn trong thời họ cư ngụ ở đất Ai-cập, và đã giơ cánh tay mạnh mẽ của Người mà đem họ ra khỏi đó. 22 Rồi Người đã cho ông Đa-vít xuất hiện làm vua cai trị họ. Người đã làm chứng về ông rằng : Ta đã tìm được Đa-vít, con của Gie-sê, một người đẹp lòng Ta và sẽ thi hành mọi ý muốn của Ta. 23 Từ dòng dõi vua này, theo lời hứa, Thiên Chúa đã đưa đến cho Ít-ra-en một Đấng Cứu Độ là Đức Giê-su. 24 Để dọn đường cho Đức Giê-su, ông Gio-an đã rao giảng kêu gọi toàn dân Ít-ra-en chịu phép rửa tỏ lòng sám hối. 25 Khi sắp hoàn thành sứ mệnh, ông Gio-an đã tuyên bố : ‘Tôi không phải là Đấng mà anh em tưởng đâu, nhưng kìa Đấng ấy đến sau tôi, và tôi không đáng cởi dép cho Người.’”
Tung hô Tin Mừng
Ha-lê-lui-a. Ha-lê-lui-a. Ngày mai Vị Cứu Tinh sẽ xoá tội đời, và sẽ lên ngôi lãnh đạo chúng ta. Ha-lê-lui-a.
Tin Mừng
Mt 1,1-25
Gia phả Đức Giê-su Ki-tô, con cháu vua Đa-vít.
✠Khởi đầu Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.
1 Đây là gia phả Đức Giê-su Ki-tô, con cháu vua Đa-vít, con cháu ông Áp-ra-ham :
2 Ông Áp-ra-ham sinh I-xa-ác ; I-xa-ác sinh Gia-cóp ; Gia-cóp sinh Giu-đa và các anh em ông này ; 3 Giu-đa ăn ở với Ta-ma sinh Pe-rét và De-rác ; Pe-rét sinh Khét-xơ-ron ; Khét-xơ-ron sinh A-ram ; 4 A-ram sinh Am-mi-na-đáp ; Am-mi-na-đáp sinh Nác-son ; Nác-son sinh Xan-môn ; 5 Xan-môn lấy Ra-kháp sinh Bô-át ; Bô-át lấy Rút sinh Ô-vết ; Ô-vết sinh Gie-sê ; 6 Gie-sê sinh Đa-vít.
Vua Đa-vít lấy vợ ông U-ri-gia sinh Sa-lô-môn ; 7 Sa-lô-môn sinh Rơ-kháp-am ; Rơ-kháp-am sinh A-vi-gia ; A-vi-gia sinh A-xa ; 8 A-xa sinh Giơ-hô-sa-phát ; Giơ-hô-sa-phát sinh Giô-ram ; Giô-ram sinh Út-di-gia ; 9 Út-di-gia sinh Gio-tham ; Gio-tham sinh A-khát ; A-khát sinh Khít-ki-gia ; 10 Khít-ki-gia sinh Mơ-na-se ; Mơ-na-se sinh A-môn ; A-môn sinh Giô-si-gia ; 11 Giô-si-gia sinh Giơ-khon-gia và các anh em vua này ; kế đó là thời lưu đày ở Ba-by-lon.
12 Sau thời lưu đày ở Ba-by-lon, Giơ-khon-gia sinh San-ti-ên ; San-ti-ên sinh Dơ-rúp-ba-ven ; 13 Dơ-rúp-ba-ven sinh A-vi-hút ; A-vi-hút sinh En-gia-kim ; En-gia-kim sinh A-do ; 14 A-do sinh Xa-đốc ; Xa-đốc sinh A-khin ; A-khin sinh Ê-li-hút ; 15 Ê-li-hút sinh E-la-da ; E-la-da sinh Mát-than ; Mát-than sinh Gia-cóp ; 16 Gia-cóp sinh Giu-se, chồng của bà Ma-ri-a, bà là mẹ Đức Giê-su cũng gọi là Đấng Ki-tô.
17 Như thế, tính chung lại thì : từ ông Áp-ra-ham đến vua Đa-vít, là mười bốn đời ; từ vua Đa-vít đến thời lưu đày ở Ba-by-lon, là mười bốn đời ; và từ thời lưu đày ở Ba-by-lon đến Đức Ki-tô, cũng là mười bốn đời.
18 Sau đây là gốc tích Đức Giê-su Ki-tô : bà Ma-ri-a, mẹ Người, đã thành hôn với ông Giu-se. Nhưng trước khi hai ông bà về chung sống, bà đã có thai do quyền năng Chúa Thánh Thần. 19 Ông Giu-se, chồng bà, là người công chính và không muốn tố giác bà, nên mới định tâm bỏ bà cách kín đáo. 20 Ông đang toan tính như vậy, thì kìa sứ thần Chúa hiện đến báo mộng cho ông rằng : “Này ông Giu-se, con cháu Đa-vít, đừng ngại đón bà Ma-ri-a vợ ông về, vì người con bà cưu mang là do quyền năng Chúa Thánh Thần. 21 Bà sẽ sinh con trai và ông phải đặt tên cho con trẻ là Giê-su, vì chính Người sẽ cứu dân Người khỏi tội lỗi của họ.” 22 Tất cả sự việc này xảy ra là để ứng nghiệm lời Chúa phán xưa qua miệng ngôn sứ : 23 Này đây, Trinh Nữ sẽ thụ thai và sinh hạ một con trai, người ta sẽ gọi tên con trẻ là Em-ma-nu-en, nghĩa là “Thiên-Chúa-ở-cùng-chúng-ta”. 24 Khi tỉnh giấc, ông Giu-se làm như sứ thần Chúa dạy, và đón vợ về nhà. 25 Ông không ăn ở với bà, cho đến khi bà sinh một con trai, và ông đặt tên cho con trẻ là Giê-su.
Lời nguyện tiến lễ
Lạy Chúa, Chúa đã tỏ cho chúng con thấy mầu nhiệm Ðức Giêsu Con Một Chúa giáng trần là khởi điểm ơn cứu độ. Xin cho chúng con ngay từ chiều hôm nay biết đem lòng sốt sắng mừng lễ Giáng Sinh của Người. Người hằng sống và hiển trị muôn đời.
Lời Tiền Tụng
Lạy Chúa là Cha chí thánh, là Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, chúng con tạ ơn Chúa mọi nơi mọi lúc, thật là chính đáng, phải đạo và đem lại ơn cứu độ cho chúng con.
Vì nhờ mầu nhiệm Ngôi Lời nhập thể, một luồng sáng mới từ vinh quang Chúa chiếu rọi vào tâm trí chúng con, để khi nhận biết Thiên Chúa xuất hiện hữu hình, và nhờ Người lôi cuốn, mà chúng con yêu mến Ðấng vô hình.
Vì thế cùng với các Thiên thần và tổng lãnh thiên thần, các Bệ thần và Quản thần, cùng toàn thể đạo binh thiên quốc, chúng con không ngừng hát bài ca chúc tụng vinh quang Chúa rằng:
Thánh! Thánh! Thánh!…
Ca hiệp lễ
- Is 40,5
Vinh quang Đức Chúa sẽ tỏ hiện
và mọi người phàm sẽ được thấy
ơn cứu độ của Thiên Chúa chúng ta.
Lời nguyện hiệp lễ
Lạy Chúa, hôm nay mừng kỷ niệm Con Chúa giáng trần, Chúa đã cho chúng con được no say nơi bàn tiệc thiên quốc. Xin Chúa cũng thương ban cho chúng con được dồi dào sức sống thần linh. Chúng con cầu xin…
2023
Manh mối về nhà xưa của các thánh tông đồ
Manh mối về nhà xưa của các thánh tông đồ
Bên dưới một nhà thờ cổ ở ngôi làng được cho là Bethsaida, các nhà khảo cổ học phát hiện một “bức tường linh thiêng”, và bức tường kế bên nhiều khả năng thuộc về nhà cũ của các thánh tông đồ Phêrô và Anrê.
Bên bờ biển hồ Galilee, nằm bên dưới hậu diện của một thánh đường từ thời Byzantine nhiều khả năng là Bethsaida (Bétxaiđa) – ngôi làng mất tích lâu nay, các nhà khảo cổ học tìm ra tàn tích của một bức tường có niên đại sớm hơn nhà thờ này. Những người xây dựng nhà thờ cổ đại có lẽ tin rằng bức tường, vốn được an trí cẩn thận bên dưới hậu điện, là nhà của các thánh tông đồ Phêrô và Anrê.
Tàn tích nhà thờ và bức tường bên dưới
Điều đó là không thể. Bức tường này có niên đại vào thế kỷ thứ hai hoặc thứ ba, theo báo Haaretz dẫn lời hai nhà nghiên cứu dẫn đầu dự án khảo cổ tại el-Araj, lần lượt là giáo sư Mordechai Aviam của Đại học Kinneret và giáo sư R. Steven Notley của Đại học Yeshiva (Israel). Tuy nhiên, một bức tường khác thẳng góc với bức tường này được xác định có niên đại từ thế kỷ thứ nhất, tức vào thời của Chúa Giêsu và các thánh tông đồ. Vẫn chưa có gì chứng minh bức tường thuộc về ngôi nhà của thánh Phêrô. Nhưng một điều chắc chắn là bức tường đó xuất hiện vào đúng lúc, đúng thời điểm. Cả hai bức tường đều được tìm thấy khi nền gạch khảm của hậu điện được tháo dỡ với bàn tay chuyên nghiệp của nhà bảo tồn Yehoshua Dray.
Có nhiều chứng cứ ủng hộ giả thuyết cho rằng el-Araj là Bethsaida và tàn tích nhà thờ là nhà thờ Thánh Phêrô, tên khác là nhà thờ Các Thánh Tông Đồ. Đầu tiên, người Byzantine không đơn thuần xây nhà thờ ở bất kỳ nơi đâu: họ luôn xây nhà thờ với phần hậu điện bên trên một nơi linh thiêng, giáo sư Aviam giải thích. Bên cạnh đó, người Byzantine luôn có sự sùng kính đặc biệt dành cho các thánh tông đồ.
Theo giáo sư Notley, vào cuối thời La Mã (20 năm trước khi bắt đầu giai đoạn Byzantine), sử gia Eusebius nổi tiếng đã đề cập Bethsaida vì một điều: “Đó là nhà của các thánh tông đồ. Không phải vì là điểm chứng kiến Chúa Giêsu hóa bánh cho nhiều người ăn như Phúc Âm theo thánh Luca mô tả ở ngoại ô Bethsaida, mà vì đây là thành phố của các thánh tông đồ”.
 |
Manh mối về Bethsaida
Phần mở đầu của Onomasticon là điểm tiếp tục cho các tài liệu Kitô giáo về sự liên hệ gần gũi giữa Bethsaida và nhà của các thánh tông đồ Phêrô, Anrê và Philípphê như được mô tả trong Phúc Âm theo thánh Gioan: “Ông Philípphê là người Bétxaiđa, cùng quê với các ông Anrê và Phêrô”. Sử gia Eusebius đã viết: “Bethsaida. Thành phố của Anrê, Phêrô và Philípphê. Nơi này nằm bên bờ Biển Galilee trên bờ hồ của Gennesaret”.
Bên cạnh đó, vị trí bức tường niên đại thế kỷ thứ nhất và sự quan tâm chăm sóc của người xưa khi xây dựng nhà thờ cổ (theo đó, xây bao quanh bức tường và bảo tồn như thể đây là thánh tích linh thiêng) cho thấy điểm đặc biệt của bức tường đó. Hay nói cách khác, hành động của người Byzantine chứng tỏ họ tôn kính bức tường này.
Bethsaida bất ngờ biến mất khỏi các ghi chép lịch sử của Kitô giáo và Do Thái từ cuối thế kỷ thứ 3, nhiều khả năng do nơi này bị ngập trong giai đoạn mực nước hồ dâng cao. Theo thời gian, vị trí làng chài Do Thái thời La Mã không còn nằm trong ký ức của người dân thời đó, khoan nói đến ký ức về những địa điểm bên trong ngôi làng. Thế nhưng, cũng có lẽ những ký ức về thành phố của các thánh tông đồ chỉ bị xóa nhòa trong giai đoạn sau, có thể sau trận động đất phá hủy vùng Galilee vào thế kỷ thứ 8. May mắn là đến lúc người Byzantine lục soát khu vực để tìm đến những nơi linh thiêng, ký ức về làng chài, về ngôi nhà của thánh Phêrô và Anrê vẫn còn được lưu lại đâu đó, cho phép họ xây nhà thờ bên trên nơi này.
Khu khảo cổ El-Araj nằm bên bờ bắc Biển Galilee là một trong hai khu khảo cổ đang gây nhiều tranh luận về vị trí “Bethsaida thực thụ”. Quá trình khai quật bắt đầu vào năm 2016, sau gần một thế kỷ kể từ khi một người tên Rudolf de Haas phát hiện phần nền cổ có khảm gạch gần một tàn tích đền thờ của người Ottoman.
Những phát hiện tại el-Araj trong những năm trước đây bao gồm tàn tích nhà thờ cổ từ thời Byzantine, phần còn sót lại của một ngôi làng từ thế kỷ thứ nhất trước Công nguyên đến thế kỷ thứ 3 sau Công nguyên, và nhiều dụng cụ đánh cá. Vì thế, có giả thuyết cho rằng nơi này từng là một làng chài vào thời La Mã. Kết quả khảo cổ tàn tích nhà thờ giúp tìm ra 3 dòng chữ, với một dòng chữ chứa đựng lời cầu nguyện trước thánh Phêrô. Manh mối này cho phép các giáo sư Notley và Aviam rút ra kết luận nơi đây ắt hẳn là nhà thờ Thánh Phêrô, hay nhà thờ Các Thánh Tông Đồ tọa lạc ở làng Bethsaida.
Cuộc khai quật vẫn được tiếp tục.
LING LANG
2023
Trẻ em Sri Lanka gây quỹ giúp bạn
Trẻ em Sri Lanka gây quỹ giúp bạn
 |
Hơn 5.000 trẻ em Sri Lanka thuộc Hội Nhi đồng Truyền giáo từ 12 giáo phận ở nước này đã tham dự buổi họp mặt lần đầu tiên ở Đền Thánh Anne thuộc giáo phận Kurunegala, ngày 2.12.2023. Đây là dịp kỷ niệm 180 năm ngày Hội Nhi đồng Truyền giáo được thành lập vào ngày 19.5.1843 bởi Đức Giám mục Charles de Forbin-Janson. Nhân dịp này, ban tổ chức đã phát động chiến dịch gây quỹ cho một trường học trong giáo phận Kurunegala bằng cách bán cờ. Tham dự lễ kỷ niệm có Đức Hồng y Albert Malcolm Ranjith, Tổng Giám mục Colombo; Giám đốc Quốc gia các Hội Giáo hoàng Truyền giáo; Đức Tổng Giám mục Brian Udaigwe, Sứ thần Tòa Thánh tại Sri Lanka; các giám mục của 12 giáo phận trong nước này và hơn 230 linh mục và tu sĩ nam nữ tu sĩ. Hướng đến ngày kỷ niệm chung trong toàn Giáo hội, hồi đầu tháng 10.2023, Đức Thánh Cha Phanxicô đã gởi sứ điệp mời gọi các trẻ em “xây dựng những cây cầu và các tương quan”, lớn lên trong lời cầu nguyện bởi vì “đó là hành động truyền giáo đầu tiên”, như thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu dạy.