2020
Việc bái gối trước Thánh Giá được hiểu ra sao?
Việc bái gối trước Thánh Giá được hiểu ra sao?
Giải đáp của Cha Edward McNamara, Dòng Đạo Binh Chúa Kitô (LC), Khoa trưởng Thần học và giáo sư phụng vụ của Đại học Regina Apostolorum (Nữ Vương các Thánh Tông Đồ), Rôma.
Hỏi 1: Có người hỏi tại sao người Công Giáo bái gối trước Thánh giá từ Thứ Sáu Tuần Thánh đến Thứ Bảy Tuần Thánh, bởi vì hành động bái gối chỉ được dành riêng cho Phép Thánh Thể trong giờ chầu. Như vậy, việc bái gối trước Thánh giá phải chăng là hành vi của thờ ngẫu tượng? – M. U., Lagos, Nigeria.
Hỏi 2: Trong Thứ Sáu Tuần Thánh, phụng vụ của buổi cử hành này nói rằng một phần của buổi cử hành là nghi thức Thờ lạy (adoration) Thánh Giá, với ba lần cộng đoàn thưa: “Ta hãy đến thờ lạy…” Con nhớ lại rằng trước đây nghi thức được gọi là Suy tôn (Veneration) Thánh Giá. Các tín hữu Tin lành thường cáo buộc người Công Giáo thờ phượng các ảnh và tượng. Con đã luôn trả lời cho họ rằng chúng tôi chỉ thờ lạy Chúa, và chúng tôi có thể “suy tôn” các biểu tượng khác. Từ ngữ “thờ phượng” (worship) có xu hướng ủng hộ lập trường của họ. Xin cha cho một lời giải thích về việc dùng từ ngữ này. – J. D., Williams Lake, British Columbia, Canada.
Đáp: Tiêu đề chính thức của nghi thức này là “Suy Tôn Thánh Giá”, và câu đáp cho lời mời gọi: “Đây là cây Thánh giá, nơi treo Đấng Cứu Độ Trần Gian” là “Ta hãy đến thờ lạy” (“Venite adoremus”).
Từ “thờ phượng” (worship) trong tiếng Anh hiện đại thường là, mặc dù không phải là chuyên thuộc, dành riêng cho việc thờ Chúa.
Đúng là Giáo Hội không đưa ra một hành động thờ lạy một tượng gỗ, nhưng thờ lạy Chúa Kitô. Cũng vậy, nghi thức tôn thờ Thánh giá vào ngày Thứ Sáu Tuần Thánh được mặc một cường độ đặc biệt, vốn là khác với việc kính trọng đối với thánh giá trong suốt phần còn lại của năm. Điều này được diễn tả bởi sự việc rằng, từ lúc cử hành cuộc Thương Khó và Thứ Bảy Tuần Thánh đến lễ Vọng Phục Sinh, mọi người bái gối trước Thánh Giá (Cross) hay Thánh giá có hình Chúa (Crucifix), được sử dụng trong buổi cử hành.
Sự bái gối (genuflection, từ tiếng Latinh “genu flectere”, nghiêng gối) là một cử chỉ thể hiện một loạt thái độ suy tôn và kính trọng. Ngày nay, hành động bái gối được liên kết chặt chẽ đến hành động thờ lạy Thiên Chúa. Thật vậy, đây là nghĩa duy nhất được đề cập trong Qui chế Tổng Quát Sách Lễ Rôma (GIRM):
“274. Bái gối, nghĩa là gối phải nghiêng đụng đất, là cử chỉ thờ phượng, do đó dành cho Thánh Thể và Thánh Giá từ khi được tôn kính trọng thể trong phụng vụ thứ Sáu Thánh tưởng niệm cuộc Thương Khó của Chúa, cho đến bắt đầu Vọng Phục Sinh” (Bản dịch Việt ngữ của Linh mục Phanxicô Xaviê Nguyễn Chí Cần, Giáo Phận Nha Trang).
Trong khi lời này là đúng, hành động bái gối đã được giải thích cách rộng rãi hơn, và không phải chỉ dành cho sự thờ lạy. Sự bái gối là một bổ sung khá gần đây vào thực hành phụng vụ, và chỉ trở nên bắt buộc sau năm 1502. Ngoài việc sử dụng hành động này như là một hành động thờ lạy Phép Thánh Thể, việc bái gối được quy định khi tín hữu đọc câu “Người đã nhập thể” trong Kinh Tin Kính ngày lễ Giáng sinh, và ngày lễ Truyền Tin. Việc bái gối cũng được dự kiến cho bất kỳ sự suy tôn Thánh Giá Thật nơi công cộng, và trong Tam nhật thánh như đã thấy ở trên. Cho đến gần đây, việc bái gối được chỉ định trong sự hiện diện của một Giáo hoàng, và bất cứ khi nào Giám mục giáo phận đi tới, khi Ngài chủ trì một buổi lễ.
Bên ngoài phụng vụ, lòng đạo đức bình dân đã có nhiều dịp cho việc bái gối. Thí dụ, nhiều người Công Giáo có thói quen bái gối, khi đi Đàng Thánh giá, lúc đọc “Adoramus Te, Lạy Chúa Kitô, chúng con thờ lạy Chúa, và chúng con chúc tụng Chúa, vì Chúa đã dùng Thánh giá mà chuộc tội cho thiên hạ”.
Ngoại trừ các việc bái gối nay đã bỏ (trong hình thức thông thường) đối với Đức Giáo Hoàng và Giám mục, tất cả các lần bái gối khác, một cách nào đó, phản ảnh sự thờ lạy Chúa Kitô, hoặc thực sự hiện diện trong Phép Thánh Thể, hoặc được biểu trưng bằng một cách đặc biệt.
Do đó, bởi vì cử chỉ bái gối là không chỉ dành cho sự thờ lạy Chúa, việc bái gối vào Thứ Sáu Tuần Thánh và Thứ Bảy Tuần Thánh không hề ngụ ý bất kỳ hình thức ngẫu tượng nào.
Từ viễn tượng lịch sử, lý do cho sự sử dụng cử chỉ suy tôn đặc biệt này, có lẽ là do nghi thức suy tôn Thánh giá có nguồn gốc tại Giêruxalem vào cuối thế kỷ IV, và tại Rôma vào thế kỷ VII, và được hướng tới các di tích chính của Thánh Giá Thật, vốn được lưu giữ tại các thành phố này.
Chỉ sau đó, khi nghi thức trở thành phổ biến, sự bái gối là dấu hiệu của sự suy tôn, thường được dành riêng cho Thánh Giá Thật, được mở rộng đến Thánh giá có hình Chúa được sử dụng trong buổi lễ.
Trong khi đối tượng thờ lạy hoặc thờ phượng luôn luôn là Chúa Kitô, sự suy tôn đặc biệt Thánh giá vào các ngày này dường như muốn nói rằng, mặc dù nhà tạm trống rỗng, tất cả các ảnh khác được che phủ, và Giáo Hội âm thầm chờ đợi Chúa sống lại, sự hiện diện của Chúa được biểu tượng bởi hình ảnh Thánh giá, mà nhờ đó Ngài đã cứu chúng ta khỏi tội lỗi của mình.
Bằng cách tập trung vào hình ảnh Thánh giá, Giáo Hội, như Louis Bouyer đã nói, “làm cho chúng ta nhận ra những gì không thể được phát hiện bởi ‘các quyền lực’ đã đóng đinh Chúa Vinh Hiển, chính trên Thánh giá của Ngài là sự vinh hiển của chúng ta”.
2020
Thiên Chúa đã làm gì trước những đau khổ của chúng ta?
Vào thời điểm lo lắng và đau khổ này, chúng ta dường như cảm thấy nhiều điều không chắn chắn và có thể đặt vấn đề về sự hiện diện của Thiên Chúa, Ngài ở đâu trong những lúc như thế này. Những nghi vấn về Thiên Chúa tìm thấy lời giải đáp nơi Đấng chịu đóng đinh và sống lại một nền tảng vững chắc cho phép chúng ta không bị chìm. Đó là chủ đề của bài giáo lý hàng tuần ĐTC Phanxicô, sáng Thứ tư Tuần thánh, 08/04/2020, tại Thư viện Tông tòa Vatican.
Anh chị em thân mến
Trong những tuần đầy lo lắng vì đại dịch đang làm cho thế giới phải đau khổ này, qua đó chúng ta đặt ra rất nhiều câu hỏi, cũng có thể là những câu hỏi về Thiên Chúa nữa : Ngài đã làm gì trước những nỗi đau của chúng ta? Chúa ở đâu khi mà tất cả đều sai lầm? Tại sao Chúa không giải quyết những vấn đề như vậy cách nhanh chóng? Đó là những câu hỏi chúng ta dành cho Thiên Chúa.
Trình thuật về Cuộc Khổ Nạn của Chúa Giêsu sẽ nâng đỡ chúng ta, đồng hành cùng chúng ta trong những ngày thiêng liêng này. Thực ra, ngay cả ở đó, nơi cuộc Khổ nạn, cô đọng rất nhiều câu hỏi. Dân chúng, sau khi đón Chúa Giêsu khải hoàn vào Giêrusalem, họ đã tự hỏi liệu cuối cùng Ngài có giải phóng dân khỏi những kẻ thù của họ không (x. Lc 24,21). Họ đang mong đợi một Đấng Cứu Thế đầy quyền năng, chiến thắng bằng gươm giáo. Trái lại, xuất hiện một người hiền lành, khiêm nhượng trong lòng, kêu gọi hoán cải và lòng xót thương. Và chính đám đông đã từng tung hô Ngài trước đó, giờ đây hét lên: “đóng đinh vào thập giá đi!” (Mt 27,23). Những người đã từng đi theo Ngài thì sợ hãi và bỏ trốn, họ bỏ rơi Ngài. Họ nghĩ : nếu số phận của Chúa Giêsu là như vậy, thì Vị Cứu Tinh không phải là Ngài, bởi vì Thiên Chúa thì mạnh mẽ, bất khả chiến bại.
Nhưng nếu chúng ta tiếp tục đọc trình thuật về Cuộc Khổ Nạn, chúng ta sẽ thấy một sự thật đáng kinh ngạc. Khi Chúa Giêsu đã sinh thì, người lính Rôma, hẳn không phải là một tín hữu, không phải là người Do Thái mà là một người ngoại giáo, đã thấy Chúa Giêsu đau khổ trên thập giá, đã nghe được lời tha thứ cho tất cả mọi người, đã chạm đôi tay vào tình yêu vô biên của Chúa và ông thốt lên rằng : “Quả thực ông này là Con Thiên Chúa” (Mc 15,39). Quả thực ông đang nói ngược lại với những người khác. Ông nói rằng người đó là Thiên Chúa, là Thiên Chúa thật.
Ngày nay chúng ta có thể tự hỏi: đâu là gương mặt đích thực của Thiên Chúa? Thường chúng ta gán cho Ngài những gì là của chúng ta, với quyền lực tối đa: sự thành công của chúng ta, tinh thần công lý của chúng ta, và ngay cả sự phẫn nộ của chúng ta nữa. Thế nhưng Tin mừng nói cho chúng ta biết rằng Thiên Chúa không phải như vậy. Ngài hoàn toàn khác và chúng ta không thể biết về Ngài bằng sức mạnh của mình. Vì thế, Ngài đã trở nên gần gũi, đã đến để gặp chúng ta và đã mạc khải hoàn toàn về chính mình qua sự Phục sinh. Và việc Chúa đã mạc khải về mình được hoàn tất ở đâu? Trên thập giá. Ở đó chúng ta học biết được những nét mặt của Thiên Chúa. Anh chị em đừng quên rằng, thập giá là ngai tòa của Thiên Chúa. Chúng ta sẽ được chữa lành khi nhìn lên Thập giá trong thinh lặng và thấy được Ngài là Chúa của chúng ta : là Đấng không hề chỉ tay chống lại bất cứ ai, cũng không chống lại những kẻ đang đóng đinh mình, nhưng giang rộng vòng tay cho tất cả mọi người; không đè bẹp chúng ta bằng vinh quang của mình, nhưng để cho mình bị tước đoạt vì chúng ta; không yêu chúng ta bằng lời, nhưng đã trao mạng sống cho chúng ta trong thinh lặng; không cưỡng ép chúng ta, nhưng giải phóng chúng ta; không coi chúng ta nhưng người xa lạ nhưng nhận lấy nơi bản thân tội lỗi của chúng ta. Ngài làm như vậy là để giải thoát chúng ta khỏi những thành kiến về Thiên Chúa. Chúng ta hãy nhìn lên Đấng chịu đóng đinh, sau đó mở Tin mừng ra. Trong những ngày này, mọi người đều ở trong thời gian cách ly và ở nhà, đóng cửa, chúng ta cầm hai thứ này trong tay : Chúa chịu đóng đinh và hãy nhìn lên Ngài; mở Tin mừng ra. Có thể nói, đối với chúng ta, điều này thật tuyệt vời, nó giống như phụng vụ tại gia, bởi vì trong những ngày này chúng ta không thể đến nhà thờ. Chúa chịu đóng đinh và Tin mừng.
Chúng ta đọc trong Tin mừng và biết rằng, sau khi hóa bánh ra nhiều, mọi người tuôn đến với Chúa Giêsu để tôn Ngài lên làm Vua, nhưng Ngài đã rời đi (x. Ga 6,15). Và khi ma quỉ muốn tiết lộ vẻ uy nghiêm thánh thiện của Chúa, Ngài bắt chúng phải câm miệng (x. Mc 1: 24-25). Tại sao vậy? Bởi vì Chúa Giêsu không muốn bị hiểu lầm, không muốn mọi người lẫn lộn vị Thiên Chúa thực sự, là tình yêu khiêm nhường, với vị thần giả tạo, một vị thần trần tục thích thể hiện và áp đặt bằng vũ lực. Thiên Chúa không phải là ngẫu tượng. Ngài là Thiên Chúa đã nhập thể làm người như mỗi người chúng ta, và tự biểu lộ mình như con người nhưng bằng sức mạnh của thần tính Ngài. Thực ra, khi nào thì căn tính của Chúa Giêsu được Tin mừng long trọng công bố? Khi người lính nói : “Quả thực ông này là Con Thiên Chúa”. Lời này đã được nói ở đó, ngay lúc Chúa vừa phó mạng sống trên thập giá, để người ta không thể nhầm lẫn Ngài thêm nữa, để người ta thấy rằng Thiên Chúa quyền năng trong tình yêu, không theo bất kỳ cách nào khác. Đó là bản tính của Ngài, vì Ngài đã làm như vậy. Thiên Chúa là tình yêu.
Bạn có thể phản đối: “Tôi phải làm gì với một vị Thiên Chúa yếu đuối, đã chết như vậy? Tôi thích một vị thần mạnh mẽ, một vị thần uy quyền! Nhưng bạn có biết, quyền lực thế gian này đang qua đi trong khi tình yêu vẫn tồn tại. Chỉ có tình yêu mà chúng ta có mới bảo vệ được cuộc sống, bởi vì tình yêu ôm lấy những yếu đuối của chúng ta và biến đổi nó. Đó là tình yêu của Thiên Chúa, qua sự Phục sinh, đã chữa lành tội lỗi của chúng ta bằng sự tha thứ của Ngài, đã biến cái chết trở thành lối đi của sự sống, đã biến đổi nỗi sợ hãi của chúng ta trong sự tin tưởng, nỗi buồn phiền của chúng ta trong niềm hy vọng. Sự phục sinh nói cho chúng ta biết rằng Thiên Chúa có thể làm cho tất cả mọi sự nên tốt đẹp. Cùng với Ngài chúng ta có thể thật sự tin rằng mọi thứ sẽ trở nên tốt hơn. Đây không phải ảo ảnh, đây là sự thật! Bởi vì vào sáng sớm Phục sinh Chúa đã nói với chúng ta : “các con đừng sợ” (x. Mt 28,5). Và những câu hỏi buồn đau về sự dữ không biến mất đột ngột, nhưng được tìm thấy nơi Đấng Phục sinh một nền tảng vững chắc cho phép chúng ta không bị chìm.

Anh chị em thân mến, Chúa Giêsu đã thay đổi lịch sử bằng cách tự làm cho mình gần gũi với chúng ta và làm cho nó thành lịch sử cứu rỗi, dẫu cho lịch sử ấy còn bị đánh dấu bởi sự dữ. Bằng việc hiến dâng mạng sống mình trên thánh giá, Chúa Giêsu đã chiến thắng sự chết. Từ con tim rộng mở của Đấng chịu đóng đinh, tình yêu của Thiên Chúa hướng đến mỗi người chúng ta. Chúng ta có thể thay đổi lịch sử của mình bằng cách làm cho mình được gần gũi với Ngài, bằng cách đón nhận ơn cứu chuộc mà Ngài đã ban cho chúng ta.
Anh chị em thân mến, chúng ta hãy mở rộng tâm hồn cho Chúa qua lời cầu nguyện, qua những ngày trong tuần này : với Chúa chịu đóng đinh và Tin mừng. Phụng vụ tại gia chính là đây. Chúng ta hãy mở rộng tâm hồn cho Chúa qua lời cầu nguyện, hãy để Chúa đoái nhìn mỗi người chúng ta và qua đó chúng ta hiểu rằng chúng ta không cô đơn, nhưng được yêu thương, vì Thiên Chúa không bỏ rơi chúng ta và không bao giờ quên chúng ta. Và với những ý nghĩ này, tôi chúc cho chị em một Tuần Thánh và mùa Phục Sinh thánh thiện.
2020
Các nữ đan sĩ cầu nguyện 24/24 cho đại dịch chấm dứt
Theo thông tin ngày 08/4/2020 của Asia News, tại Bangladesh, trong những ngày này, các nữ đan sĩ Clara đang thay nhau cầu nguyện liên tục 24/24. Mục đích cầu xin sự an ủi của Thiên Chúa cho người bệnh, bác sĩ, y tá, tình nguyện viên đang chiến đấu chống virus.
Bước qua cánh cửa của đan viện, nằm cách thủ đô Dhaka 120km về phía bắc, người đến viếng thăm đan viện sẽ được ấn tượng bởi sự thinh lặng, và tiếng hát nhẹ nhàng, tha thiết phát ra từ nhà nguyện. Mẹ bề trên Mary Rose giải thích rằng các chị em đang tham gia cầu nguyện liên tục 24 giờ mỗi ngày để thế giới có thể vượt qua đại dịch Covid-19: “Chúng tôi cầu nguyện với nước mắt, đôi tay hướng lên Trời cao. Chúng tôi đã thấy nhiều người ở Ý, Tây Ban Nha, Pháp, Hoa Kỳ và nhiều quốc gia khác đang đấu tranh với virus corona. Với lời cầu nguyện, chúng tôi cầu xin Chúa Giêsu Kitô cứu thế giới khỏi căn bệnh chết người này”.
Ở Bangladesh có hai đan viện Thánh Clara: một ở Mymensingh và một ở Dinajpur ở phía bắc. Cả hai nơi tất cả có 34 nữ đan sĩ.
Mẹ Mary Rose nhấn mạnh rằng các nữ đan sĩ cầu nguyện cho tất cả những người bị nhiễm virus, cho các bác sĩ, y tá, tình nguyện viên và tất cả những người phục vụ bệnh nhân. Mẹ nói thêm: “Chúng tôi cũng cầu nguyện cho các nhà khoa học sớm tìm ra vắc-xin đối với Covid-19”.
“Cùng với những lời cầu nguyện, chúng tôi còn dâng hy sinh và ăn chay cầu xin cuộc khủng hoảng dịch bệnh có thể được giải quyết sớm. Thiên Chúa đang thử thách chúng ta. Con người đã xa rời Thiên Chúa và phạm tội. Bây giờ chúng ta cần hoán cải. Tất cả mọi người có niềm tin khác nhau đang cầu nguyện với Đấng Tạo Hóa và họ đang phải trong ngôi nhà ‘nội cấm’ như đời sống ẩn tu của chúng tôi. Với đức tin, chúng tôi tin tưởng Chúa sẽ lắng nghe những lời cầu nguyện của chúng tôi và cho thế giới sớm nhận được sự an ủi”.
Mẹ Mary Rose còn cho biết ơn gọi đan sĩ đang giảm dần. Trong hai năm qua chỉ có một thiếu nữ xin gia nhập. Giáo phận Mymensingh có khoảng 80.000 tín hữu, chủ yếu là người dân tộc Garo. (Asia News 08/4/2020)
2020
Thánh tích Mão Gai Chúa được tôn kính vào Thứ Sáu Tuần Thánh
Sau một năm cả thế giới chứng kiến Nhà thờ Chính tòa Đức Bà Paris bị cháy, vào Thứ Sáu Tuần Thánh, Mão Gai Chúa sẽ được trưng bày trong buổi phát sóng trực tiếp để mọi người chiêm ngắm và cầu nguyện.
Tại một cuộc họp báo trực tuyến thứ Ba 07/4, Đức cha Michel Aupetit, Tổng Giám mục Paris thông báo như trên và khẳng định: “Khi Đức Maria đứng dưới chân Thánh Giá, Mẹ biết, từ cái xấu tuyệt đối Thiên Chúa luôn có thể rút ra một điều vĩ đại hơn”. Đức cha nói thêm “Tôi không nhìn thấy bất kỳ ý nghĩa nào trong vụ cháy nhà thờ hoặc dịch Covid-19. Nhưng mặt khác, tôi biết rằng Thiên Chúa có thể mang lại nhiều điều hơn từ điều bất hạnh xảy đến với chúng ta”.
Buổi suy niệm Thứ Sáu Tuần Thánh trước Mão Gai sẽ được truyền hình trực tiếp từ bên trong Nhà thờ Chính tòa từ lúc 11:30 đến 12:30 trưa giờ Paris, vài ngày trước ngày kỷ niệm vụ cháy. Đức cha Aupetit sẽ hướng dẫn buổi cầu nguyện cùng với Đức ông Patrick Chauvet, cha sở nhà thờ chính tòa và Đức cha Phụ tá Denis Jachiet.
Đức Tổng Giám mục cho biết dự tính ban đầu sẽ có một cuộc rước kiệu trên đường phố Paris với Thánh tích, nhưng điều này không thể thực hiện do phải tuân giữ các biện pháp phòng ngừa đại dịch. (CNA 07/4/2020)
Trong khi đó tại Salermo ở Ý, Đức cha Andrea Bellandi, Tổng Giám mục Salermo-Campagna-Acermo sẽ tổ chức cuộc rước kiệu và chúc lành cho thành phố Salermo và toàn Tổng giáo phận với Thánh tích Gai Thánh, được gỡ từ Mão gai Chúa và được lưu giữ ở Giffoni Valle Piana vào thời Trung Cổ. Mục đích cuộc rước kiệu là để cầu nguyện xin Đức Kitô Đấng Bị Đóng Đinh cứu thế giới thoát khỏi đại dịch.
Vào đầu giờ chiều Thứ Sáu Tuần Thánh, Đức cha sẽ rước Gai thánh trước hết đến chúc lành cho các bệnh nhân của bệnh viện Thánh Gioan Thiên Chúa và bệnh viện Ruggi d’Aragona ở San Leonardo. Tiếp theo Thánh tích được rước đến nhà thờ chính tòa và tại đây vào lúc 19 giờ sẽ có cử hành phụng vụ Tưởng niệm Cuộc Khổ Nạn của Chúa. (Sir. 06/4/2020)
Từ những thế kỷ đầu tiên của Kitô giáo, Mão Gai đã được tôn kính tại Giêrusalem. Sau đó vào năm 1063 Thánh tích được đưa đến Constantinople. Năm 1239 vua Baudouin II đã trao lại cho vua Louis IX, vua nước Pháp. Trên hành trình về Paris, nhiều Gai Thánh đã được gỡ ra để tặng cho các nhà thờ và đền thánh. Vì thế, ngày nay có nhiều nơi ở Pháp và Ý tự hào vì đã sở hữu được một Gai Thánh hoặc nhiều hơn được gỡ từ Mão Gai Chúa (Aleteia 31/3/2020)
Ngọc Yến – Vatican
