2020
Giữ mối hiệp thông với nhau dù không thể quy tụ trong ngày của Chúa
Giữ mối hiệp thông với nhau dù không thể quy tụ trong ngày của Chúa
Một câu hỏi được đặt ra là: chúng ta đang sống những ngày vừa qua như thế nào ?
Ý nghĩa của Mùa Chay mời gọi chúng ta sống một thời gian hướng trọn về bên trong của mình để thanh luyện, mà nhờ đó chúng ta đón nhận cách tích cực nhất đời sống của Đức Kitô, khi mà thế giới đang phải đối diện với nỗi sợ hãi bởi CO-VY 19.
Dường như, chúng ta đang bị ngăn cản với những gì là trọng tâm của đời sống Kitô hữu, nghĩa là nguồn mạch và chóp đỉnh : đó chính là Thánh Thể. Chúng ta được mời gọi sống tinh thần “khoảng cách” với nhau, riêng tư khỏi cộng đoàn vốn có của mình. Cộng đoàn ấy mà ở chính nơi đó có sự hiện diện của Đức Kitô, khi quy tụ vào ngày Chúa nhật. Bởi cũng chính nơi đó và thời gian đó, chúng ta lắng nghe và lãnh nhận lời chúc : “bình an cho anh chị em” của Người; và cũng chính Người hiện diện khi cộng đoàn cùng nhau bẻ bánh.
Nhưng phải đối diện với sự thiếu vắng của việc tụ họp vào ngày của Chúa, và như thế là thiếu vắng cả việc bẻ bánh: cử hành thánh thể. Chính vì thế, tín hữu tất cả được mời gọi hãy tham dự Phụng vụ ngày của Chúa qua các phương tiện truyền thông và sống tinh thần thiêng liêng của mầu nhiệm ấy. Tất cả được mời gọi hiệp thông trong một hành động của lòng muốn : “hiệp thông thiêng liêng”. Hẳn nhiên, Giáo hội đã nhìn nhận ngay từ những thời kỳ ban đầu của mình về việc thực hành hành động hiệp thông thiêng liêng hay rước lễ thiêng liêng này. Và hành động ấy được coi như một phương cách xứng đáng cho việc tiến tới bàn tiệc thánh, nối kết với Đức Kitô trong những tình huống không thể đón nhận thánh thể mang tính bí tích như tình trạng của những người bệnh hay người già hoặc ở trong những tình huống bị ngăn cản cho việc rước Mình và Máu Thánh Chúa Kitô cách thực thụ. Vậy, hiện tình này đang đụng chạm như thế nào vào đời sống của chúng ta ?
1.- Sự tác động đầu tiên liên quan đến việc quy tụ công đoàn
Một trong những đặc tính của Giáo hội được thể hiện trong cộng đoàn quy tụ vào ngày của Chúa. Và trong hoàn cảnh của dịch bệnh đang ảnh hưởng trực tiếp đến chúng ta ngày nay, đời sống cộng đoàn được hiểu theo ý nghĩa “quy tụ” bị tác động mạnh mẽ. Rõ ràng, chẳng có cộng đoàn quy tụ, chẳng có cử hành thánh thể, chẳng có bánh được bẻ ra và chia sẽ giữa những kẻ tin như chính chúng ta đang đối diện : và như thế, hiểu cách thông thường : không có hiệp thông hay hiệp lễ. Và như thế, đó là một kinh nghiệm không may cho chúng ta; hoặc có thể nhấn mạnh thì đó là một kinh nghiệm đau buồn cho chúng ta. Hơn nữa, sống kinh nghiệm đau thương này trong thời gian này ở mỗi Chúa nhật, phải làm cho chúng ta khám phá và tái khám phá ra yếu tố căn bản của sự kiện đó là : lòng khát mong hiệp thông của chúng ta phải luôn được hoạt động, không thể ngưng hay bị chia tách. Lòng khát khao hiệp thông ấy phải quy hướng về tấm bánh được thánh hiến và trở nên thân thể bí tích của Đức Kitô và về với cộng đoàn (một cộng đoàn rộng lớn và cộng đoàn hữu hình tại chỗ), vốn là một hình mẫu khác của thân thể Đức Kitô : là Giáo hội.
Cần hiểu rằng, trong nghi thức rước lễ, ngay trước đó, tất cả chúng ta được mời rọi cùng đọc lời kinh “Lạy Cha chúng con”. Và hẳn nhiên trong hoàn cảnh này, chúng ta đều có khả năng đọc lên qua truyền hình, bằng điện thoại và kế đến là trao ban bình an. Cũng trong chính lời kinh ấy mời gọi chúng ta bước vào hành động chia sẻ theo cùng một cách thức của sự trao ban và sự thông hiệp vào tất cả Thân Thể Đức Kitô.
Chúng ta cũng được nhắc nhớ rằng, các tín hữu đầu tiên đã quy tụ vào ngày Chúa nhật và biểu tỏ như thế về Giáo hội. Khi bị chia cách về việc quy tụ vào ngày của Chúa, chúng ta sống trong dấu chứng của sự đau khổ thực sự, sự đau khổ khi không thể cùng quy tụ với các anh chị em Kitô hữu khác hay với các anh chị em dự tòng để cử hành Mầu Nhiệm Vượt qua của Đức Kitô.
Vào năm 304, các chứng nhân tử đạo tại Abitène, một thành phố nhỏ ở Tunise ngày nay, đã hiểu cách trọn vẹn về ý nghĩa căn bản của giá trị của cái chết : “Sine dominico non possumus – chúng tôi không thể sống nếu không có sự quy tụ ngày Chúa nhật”. Hẳn nhiên, với chúng ta cũng thế, chúng ta cũng cần phải hiểu giá trị của lời nói và ý nghĩa của ngày Chúa nhật ấy [1].
2.- Vậy, làm thế nào để ngày không được quy tụ cử hành Thánh Thể vẫn có ý nghĩa ?
Để làm cho ngày Chúa nhật của chúng ta khi không có sự quy tự và thánh thể có ý nghĩa, chúng ta được mời gọi hãy làm cho chính mình được nối kết một cách khác bởi Đức Kitô, Đấng là Đầu của Thân Thể Người chính là Giáo hội. Chúng ta được mời gọi tái khám phá ra nơi những anh chị em của chúng ta khi họ ở cùng với chúng ta hay khi họ đến gặp gỡ chúng ta bằng những phương tiện mà Giáo hội trao cho chúng ta, để nhờ đó khẳng định rằng, qua họ, Đức Kitô được hiện diện : “Đức Kitô hiện diện trong lời của người, vì chính người nói với chúng ta khi chúng ta đọc trong Giáo hội các bản văn Kinh Thánh. Người ở đó hiện diện khi Giao hội cầu nguyện và hát Thánh vịnh…” (HCPV, số 7).
Cũng thế, nếu chúng ta bị cách ly, bị cô lập bởi những hoàn cảnh tương tự như ngày nay, nhưng chúng ta vẫn dành thời gian để hiệp thông với các anh chị em cúa chúng ta, những người cũng bị cách ly hay cô lập, thì ngay lúc đó Đức Kitô hiện diện và nối kết chúng ta trong Lời của Người. Chính Người ở đó khi chúng ta cử hành Phụng vụ Các Giờ Kinh . Sự sự hiện thực này cũng được so sánh như trong Thánh lễ, ở lúc mà chúng ta cùng cầu nguyện “vì vinh quang của Thiên Chúa và ơn cứu độ con người”.
Từ đó, chúng ta hiệp thông thiêng liêng với anh chị em của chúng ta, người này với người kia, vì Đức Kitô đã quy tụ chúng ta, chính Người quy tụ chúng ta thành Thân Thể của Người. Cũng từ đó, chúng ta có một đời sống thánh thể, nghĩa là hành động tạ ơn (eucharistia trong ngôn ngữ hy lạp) với hoặc không có bí tích thánh thể.
Cần thấy rằng, việc hiệp thông thánh thể hay rước lễ thánh thể chẳng bao giờ có thể chia tách với việc hiệp thông Giáo hội. Chính trong sự quy tụ, mà các Christi fideles sống cách tràn đầy sự hiệp thông với Đức Kitô, Đấng luôn luôn là sự tròn đầy của sự khát khao của một hữu thể được hiện thực trong chân lý, trong Vương Quốc. Vì điều này mà chúng ta không nên trước tiên hay chỉ là một ước muốn tương tác bởi một tình huống thực hành, nhưng từ một ước muốn không ngừng được làm mới lại mà Giáo hội từ hơn hai ngàn năm nay đã tự thốt lên : “Xin hãy đến, Lạy Chúa!”
3.- Vậy sống hiệp thống thế nào ? Tiếng chuông nhà thờ : dấu chỉ mời gọi hiệp thông.
Để đánh dấu cho thời gian quy tụ cầu nguyện, mặc cho những bức tường ngăn cách trong các khu nhà, tại sao chúng ta lại không thử cho hình thức : kéo chuông nhà thờ vào mỗi Chúa nhật trong thời gian Mùa Chay này vào cùng thời gian, như để nhắc nhớ về ngày của Chúa cho tất cả? Điều này có thể được thực hiện tại các giáo xứ miền quê của từng giáo phận. Hành vi này rất có thể trở thành một dấu chỉ hữu ích và phong phú để cho thấy rằng, các tín hữu sẽ không bị chia tách hay cô lập bởi dịch bệnh (bởi CO-VY 19). Qua dấu chỉ mời gọi, các tín hữu cùng quy tụ tại nơi của mình và cùng cất lên lời kinh cầu nguyện với cùng một trái tim liên kết với Đức Kitô. Cũng chính vì thế, mối thông hiệp sẽ được cảm nhận và chúng ta sẽ không bị chia cắt trong yếu tố thiêng liêng cho dù chúng ta đang bị chia cắt của một cuộc quy tụ hữu hình bởi thể xác.
Hình thức quy tụ cầu nguyện tại chỗ theo dấu chỉ của tiếng chuông nhà thờ sẽ còn là lời nhắc nhở về sự thánh hóa của ngày Chúa nhật, ngày của Chúa.
——————–
[1] Đã nhiều người cảm thấy thất thần khi nghe loan báo về sự tạm ngưng cử hành các thánh lễ. Có những người đã khóc về điều đó. Hoặc có một người khác đã thấy thật khó khăn đón nhận việc tạm ngưng cử hành thánh lễ khi không thể đón nhận bí tích Thánh Thể mỗi ngày trong thánh lễ.
Lm. Giuse Nguyễn Hiển, OP lược dịch theo liturgie.catholique.fr
2020
Tình Yêu Được Đáp Trả
Thứ Hai Tuần Thánh Mùa Coronavirus: Tình Yêu Được Đáp Trả
Bước vào Tuần Thương khó trong tâm trạng não nề, sầu muộn vì không được tham dự những ngày lễ trọng đại của mầu nhiệm Vượt qua: cuộc khổ nạn – cái chết và sự phục sinh của Đức Giêsu, vì chúng ta nghĩ mình là tôi tớ, nên phải phục vụ Chúa. Việc ngừng những ngày đại lễ khiến tâm tư chúng ta bối rối, như có lỗi một phần, Hội thánh có lỗi nhiều phần và Thiên Chúa có lỗi toàn phần (?)
Nhưng thật ra, chính Chúa Giêsu yêu thương chúng ta trước một cách nhưng không, nên đã hoàn toàn trút bỏ vinh quang, mặc lấy thân nô lệ phục vụ chúng ta như một tôi tớ: rửa chân – gánh lấy mọi án phạt tội lỗi – tái tạo chúng ta thành người mới. Vì chúng ta rất quý giá đối với Chúa, nên Người đã phải trả giá đắt.
Ba ngày đầu của Tuần thánh họa lại tình cảnh bi đát, bế tắc của Đức Giêsu trước ngày chịu khổ nạn. Một đám đông kéo đến nhà cô Mác ta không chỉ vì muốn gặp Người, mà còn để thấy Ladaro, kẻ được Người làm cho sống lại; các thượng tế tìm cách giết Đức Giêsu, và cả Ladaro nữa, vì tại anh, mà nhiều người Do thái bỏ họ và tin vào Đức Giêsu; và trước đó thượng tế Cai pha trong buổi họp của Thượng hội đồng Do thái đã quyết định giết Đức Giêsu, vì cho rằng: “Thà một người chết thay cho dân còn hơn là toàn dân bị tiêu diệt” (Ga 11,50); và môn đồ Giu đa, kẻ hay ăn cắp quỹ chung cũng có ý định nộp Người.
Thật khó để yêu thương những con người “khó thương”; thật khó bình an giữa những mưu mô chết người; thật khó hy sinh cho những kẻ chẳng đáng tin; thật khó phục vụ những kẻ đãi bôi và thật khó cho đi tình yêu mà không được đáp trả.
Nhưng một tín hiệu “từ đất” khiến Đức Giêsu xác tín tín hiệu “từ trời”. Cô Maria ấy, chỉ là cái bóng đối với cô chị Mác ta, cũng chẳng nhận được phép lạ cả thể như người em Ladaro, chẳng được hầu bàn để gần gũi Đức Giêsu như Mác ta cũng không được dự tiệc như Ladaro, đã tỏ bày trọn vẹn tình yêu của mình đối với Đức Giêsu.
Một cân dầu cam tùng nguyên chất: một tài sản lớn và quý giá đối với một cô gái, không là gì so với sự hiện diện của Đức Giêsu. Nó chỉ dùng để diễn tả tấm lòng quý mến cô dành trọn vẹn cho Người.
Có lẽ vì thấy mình nhỏ bé, tầm thường, bất xứng trước vị thầy vĩ đại, thay vì xức trên đầu, như người ta thường làm, cô xức chân Đức Giêsu và lấy tóc để lau, một hành vi “bất kính” của hạng người “không ra gì” đối với nhãn quan của người Do thái, nhưng Đức Giêsu lại thấy nghĩa cử đó là hành vi tiên tri “cô ấy giữ dầu thơm này là có ý dành cho ngày mai táng thầy.”
Đấy là dấu chỉ để Đức Giêsu xác tín vào kế hoạch cứu chuộc của Chúa Cha “Vì Con Người đến không phải để được người ta phục vụ, nhưng là để phục vụ, và hiến mạng sống làm giá chuộc muôn người” (Mc 10,45)
Chính tình yêu lớn của một con người nhỏ bé, tầm thường và mất hút giữa đám đông cũng làm lay động trái tim Đức Giêsu, cũng trở thành tín hiệu vững chắc để Người xác tín thánh ý của Chúa Cha và định hướng cho tương lai mình.
Bước vào Tuần thánh mùa Coronavirut trong sự ngậm ngùi, có cần phải tiếc xót ôn lại những kỷ niệm xưa, hay cần phải trở nên giống Chúa trong việc phục vụ cách nhưng không? Phải yêu mến Chúa hơn mọi sự đáng được yêu và vâng phục Chúa trong mọi sự ?
Hãy để cho Đức Giêsu phục vụ chúng ta trong cách thức mới, trong sự khiêm nhường, kiên nhẫn và vâng lời của một Người tôi tớ cùng với sức mạnh của tình yêu, dù có bị phản bội và bị ruồng bỏ.
Nếu Thiên Chúa đã không đánh bại cái ác nhưng như để sự ác nghiền nát tấm thân của Con Chúa; nếu Thiên Chúa đã nâng đỡ Con Chúa trong đau khổ và nhậm lời giải thoát Đức Giêsu theo cách của Người (Dt 5,7-9), thì chúng ta cũng hãy đập nát cái ác, sự bất tuân, gièm pha, tức tối, cay đắng trong chúng ta bằng sự phục vụ cụ thể, bằng một tình yêu cho đến cùng.
Lm. Giuse Ngô Văn Kha, CSsR
2020
Ta là ai trong các nhân vật Tin Mừng hôm nay
6.4 Thứ hai
Ga 12, 1-11
TA LÀ AI TRONG CÁC NHÂN VẬT TRONG TIN MỪNG HÔM NAY
Chúng ta đã tiến vào Tuần Thánh, tuần lễ Vượt Qua của Chúa Giêsu, về việc Người phải bỏ thế gian này mà về với Chúa Cha.
Phần Phụng Vụ hôm nay đặt trước chúng ta đoạn mở đầu chương 12 của Tin Mừng theo thánh Gioan, được dùng như là một nối kết giữa Sách các Dấu Lạ và Sách của sự Tôn Vinh. Tại cuối của “Sách các Dấu Lạ” thấy có xuất hiện, rất rõ ràng sự căng thẳng giữa Chúa Giêsu và các chức sắc tôn giáo đương thời (Ga 10, 19-21, 39) và sự nguy hiểm mà Chúa Giêsu đang phải đối mặt. Nhiều lần họ đã cố gắng giết Chúa đến nỗi mà hầu như Chúa Giêsu phải sống một cuộc sống bí mật, bởi vì Người có thể bị bắt bất cứ lúc nào.
Trong 3 ngày đầu Tuần Thánh, các bài đọc thứ nhất đều trích từ sách ngôn sứ Isaia, viết về người tôi tớ Thiên Chúa, chịu đau khổ một cách nhẫn nhục để chuộc tội loài người. Còn các bài Tin Mừng thì thuật lại những việc xảy ra trong những ngày cuối cùng trước khi Chúa Giêsu bước vào cuộc tử nạn.
Trang Tin Mừng hôm nay thuật lại việc Chúa Giêsu được xức dầu tại Bêtania, “Sáu ngày trước Lễ Vượt Qua,” tức là sáu ngày trước khi Ngài chết. Có 3 vai đáng chú ý:
Maria: Việc cô lấy một cân dầu thơm hảo hạng xức chân Chúa Giêsu và lấy tóc mình mà lau biểu lộ lòng yêu mến (không tiếc tiền của), và sự kính trọng (lấy tóc lau chân) đối với Ngài. Phần Chúa Giêsu thì coi việc làm này có ý nghĩa cử hành trước nghi thức mai táng Ngài.
Đây là lần thứ hai Maria được tường thuật ngồi dưới chân Chúa Giêsu. Một lần trong Tin Mừng Luca, cô được Chúa Giêsu khen, vì đã ngồi dưới dân Chúa để nghe lời Người trong khi cô chị Mácta bận rộn để phục vụ (Lc 10, 38-42). Lần này, cô tỏ bày tình yêu với Chúa Giêsu bằng cách lấy dầu thơm xức chân Chúa Giêsu. Cô xoã mái tóc mình ra mà lau, đây là điều cấm kỵ, không một phụ nữ Do Thái nào dám làm ở nơi đông người. Maria không bận tâm người ta nghĩ gì, nói gì. Cô chỉ chú tâm vào Đức Giêsu, chỉ muốn diễn tả lòng quý mến với Ngài. Maria đổ nguyên cả bình dầu thơm mà không tính toán, cũng chẳng tiếc nuối, vì cô muốn dành cho Đức Giêsu những gì quý giá nhất của mình. Sự hào phóng, cho đi mà không tính toán, so đo, đó chính là dấu hiệu của tình yêu thật sự.
Ta thấy hành động của cô Maria lấy dầu thơm xức chân Chúa Giêsu, được chính Ngài công nhận là một hành động mang tính ngôn sứ: “Dầu thơm này có ý dành cho ngày mai táng Thầy.” Dù trước mặt mọi người, hành động của Maria có vẻ khó hiểu, nhưng đối với cô điều đó không quan trọng, bởi vì cô đã hành động theo sự thúc đẩy của tình yêu dành cho Đức Kitô. Chính tình yêu giúp cô đồng cảm sâu xa với Ngài; và ngay từ lúc này, cô đã cùng Đức Kitô đi vào cuộc khổ nạn với Ngài.
Có lẽ, Maria đã làm với một tấm lòng yêu mến, đáp trả lại tình yêu thương của Chúa “Tình yêu, đáp đền tình yêu”. Bởi gia đình cô thật diễm phúc được Chúa viếng thăm, em cô vừa được Ngài cho sống lại từ cõi chết (Ga 11, 1-44) và chính cô được Chúa đưa ra khỏi cái quá khứ đen tối, đầy tội lỗi. Chứ Maria cũng không hiểu thấu tâm trạng Chúa lúc này, Ngài đang xao xuyến trong tâm hồn biết chừng nào?
Trái ngược với Maria là một Giuđa Iscariot luôn tính toán và phê bình: Thấy hành động của cô, ông liền nói: “Sao lại không bán dầu thơm đó lấy ba trăm quan tiền mà cho người nghèo?”. Ông để lộ chân tướng hẹp hòi, ích kỷ của mình. Ông bực tức, phản đối hành động của cô Maria. Ông che đậy lòng tham của mình, viện cớ để số tiền ấy giúp người nghèo nhưng thực chất là để thỏa lòng ham tiền, hám lợi của chính mình. Ông theo Chúa nhưng lòng trí ở xa Chúa.
Thánh Sử chú giải rằng Giuđa không hề lo lắng cho người nghèo khó đâu, mà hắn ta là một tên trộm cắp. Họ có một cái quỹ chung và hắn ta đã bớt xén tiền ở trong đó. Một lời lên án mạnh mẽ về Giuđa. Lời lên án không phải vì y không quan tâm đến người nghèo khó, mà là sự đạo đức giả lợi dụng người nghèo khó để tự quảng cáo và làm giàu cho chính mình. Giuđa, trong lợi ích vị kỷ của hắn ta, chỉ nghĩ về tiền bạc. Đây là lý do tại sao hắn ta đã không nhận thức được những gì bà Maria đang nghĩ ở trong lòng. Chúa Giêsu đọc được điều này và bênh vực bà Maria.
Giuđa người môn đệ cùng ở với Chúa. Hàng ngày đồng bàn với Ngài. Nhưng không đồng lòng với Ngài, không đón nhận lời yêu thương từ nơi Ngài. nên chẳng những ông không nhìn thấy nỗi lo lắng thẳm sâu trong lòng Chúa để đồng cảm, yêu thương. Trái lại, ông chỉ thấy tiếc xót bình dầu và trách cứ Maria đã phung phí (Ga 12, 5). Tiền bạc đã làm ông mù quáng, đã dẫn ông đến chỗ phản bội Thầy sau này (Ga 12, 4)
Và nhìn lại Giuđa, lời ông chỉ trích Maria phí của biểu lộ lòng tham tiền của ông. Đối với Giuđa lúc này, tiền của còn quý hơn tình nghĩa đối với Chúa Giêsu. Chính vì thế thánh Gioan là người vốn tế nhị mà hôm nay còn nói: “Y nói thế không phải vì lo cho người nghèo mà vì y là một tên ăn cắp: y giữ túi tiền và thường lấy cho mình những thứ gì người ta bỏ vào quỹ chung.”
Các Thượng tế: Họ “quyết định giết luôn cả Ladarô nữa, vì tại anh mà nhiều người Do Thái đã bỏ họ và tin vào Chúa Giêsu.” Rõ ràng họ đang bị tính ghen ghét xui khiến. Nếu họ có nói lý do giết Chúa Giêsu là gì đi nữa thì việc họ muốn giết Ladarô rõ ràng là vì uy tín của Chúa Giêsu vượt hơn uy tín của họ.
“Người nghèo thì anh em luôn có bên cạnh, còn Thầy thì anh em chẳng có mãi đâu.” Phục vụ Chúa và phục vụ tha nhân đều là hai việc tốt. Tuy nhiên Chúa dạy ta hai điều: Phải biết cân nhắc khi nào thì ưu tiên cho việc nào; Đừng viện cớ phục vụ tha nhân mà bỏ bổn phận phục vụ Chúa.
Đám đông và chính quyền. Là bạn của Chúa Giêsu có thể bị nguy hại. Ông Lagiarô có nguy cơ bị tử vong vì đời sống mới nhận được từ Chúa Giêsu. Người Do Thái đã quyết định ra tay giết ông. Lagiarô còn sống là một bằng chứng sống động rằng Chúa Giêsu là Đấng Cứu Thế. Đây là lý do tại sao đám đông đang lùng kiếm ông, bởi vì người ta muốn thử nghiệm chặt chẽ bằng chứng sống động về quyền năng của Chúa Giêsu. Một cộng đoàn sống động có nguy cơ bị tiêu diệt bởi vì nó là bằng chứng sống của Tin Mừng Thiên Chúa!
Dành những phút thinh lặng, đặt mình vào vị trí của Mácta, Maria, Ladarô, Giuđa… để chiêm ngắm Chúa Giêsu những ngày trước lúc Ngài chịu khổ hình… và xin ơn được đồng cảm với Chúa để biết hành động sao cho đẹp lòng Chúa.
