2020
Thánh lễ và Sứ điệp Phục sinh cùng Phép lành toàn xá của Đức Thánh cha
- Sứ điệp Phục sinh cùng Phép lành toàn xá của Đức Thánh cha
Lúc gần 11 giờ sáng, Chúa nhật 12/4/2020, Đức Thánh cha Phanxicô đã cử hành thánh lễ Phục sinh trực tuyến, tại Đền thờ thánh Phêrô và cuối lễ, ngài công bố Sứ điệp Phục sinh và ban phép lành với ơn toàn xá cho Roma và toàn thế giới.
Đức Thánh cha Phanxicô công bố Sứ điệp Phục sinh | Vatican Media
Thánh lễ tại Đền thờ thánh Phêrô
Như những ngày Tuần thánh, đền thờ thánh Phêrô trống rỗng, và tại khu vực trước bàn thờ Ngai tòa, nơi Đức Thánh cha dâng lễ, chỉ có khoảng 30 người có nhiệm vụ trong thánh lễ, như sáu Đức ông phụ giúp Đức Thánh cha, ban giúp lễ, ca đoàn thu hẹp với sáu người và những người đọc sách thánh.
Bài Phúc âm, như thông lệ, được thầy Phó tế công bố trước tiên bằng tiếng Ý và tiếp đến bằng tiếng Hy Lạp, để nói lên sự liên kết giữa Giáo hội Tây và Đông phương. Đức Thánh cha không giảng vì có Sứ điệp Phục sinh sau thánh lễ.
Trong phần lời nguyện tín hữu, cộng đoàn đã lần lượt cầu nguyện cho Hội thánh của Thiên Chúa; cho các nhà cầm quyền được ánh sáng Phục sinh soi sáng, để đi tới những quyết định tránh mọi thỏa hiệp với sự ác, nhưng tận tụy xây dựng nền văn minh tình thương; cầu cho những người nghèo và sầu muộn để họ được giải thoát khỏi lầm than và lo âu, được hưởng đời sống trọn vẹn; cầu cho mọi tín hữu tân tòng tái khám phá ước muốn nên thánh; cho các bệnh nhân và những người đang sinh thì, để họ được chiến thắng Phục sinh an ủi và được sự gần gũi của các anh chị em nâng đỡ.
Sứ điệp Phục sinh
Thánh lễ Phục sinh kết thúc quá 12 giờ trưa, Đức Thánh cha thay phẩm phục phụng vụ, và sau đó ngài tiến đến khu vực trước Bàn thờ Tuyên xưng đức tin, ở trên mộ thánh Phêrô Tông đồ, để công bố Sứ điệp Phục sinh, thay vì từ bao lơn Đền thờ thánh Phêrô như mọi năm.
Trong sứ điệp, Đức Thánh cha nói đến hy vọng do Chúa Cứu Thế Phục sinh mang lại, đồng thời ngài bày tỏ quan tâm đến các bệnh nhân coronavirus, nhắc đến tình trạng các tín hữu không được nhận lãnh bí tích vì đại dịch, cám ơn các bác sĩ, nhân viên y tế và các nhân viên công lực giúp đỡ các bệnh nhân và phục vụ công ích. Đức Thánh cha kêu gọi mọi người đoàn kết để chống đại dịch, mời gọi Âu châu liên kết với nhau, kêu gọi chấm dứt nạn chế tạo và buôn bán khí giới, và đừng quên những người di dân và tị nạn. Đức Thánh cha nói:
Anh chị em thân mến, chúc mừng anh chị em Lễ Phục sinh tốt đẹp!
Hôm nay, vang vọng trên toàn thế giới lời loan báo của Giáo hội: “Chúa Giêsu Kitô đã sống lại!” – “Ngài thực sự đã sống lại!”
Như một ngọn lửa mới, Tin vui này đã được thắp lên trong đêm: đêm đen của một thế giới đang phải đương đầu với những thách đố lớn lao và giờ đây đang bị đại dịch đè nén, làm cho đại gia đình nhân loại chúng ta bị thử thách nặng nề. Trong đêm qua đã vang lên tiếng nói của Giáo hội: “Chúa Kitô, niềm hy vọng của tôi, đã phục sinh!” (Ca tiếp liên Phục Sinh).
Sứ điệp Hy vọng
Đó là một sự “lây nhiễm” khác, được thông truyền từ tâm hồn này đến tâm hồn khác – vì mỗi tâm hồn con người đang chờ đợi Tin vui này. Đó là một sự lây nhiễm hy vọng: “Chúa Kitô, niềm hy vọng của tôi, đã phục sinh!”. Đây không phải là một công thức thần chú, làm biến tan mọi vấn đề. Không phải vậy, sự phục sinh của Chúa Kitô không phải như thế. Trái lại, đó là chiến thắng của tình thương trên căn cội sự ác, một chiến thắng không “cưỡi lên” đau khổ và chết chóc, nhưng xuyên qua chúng bằng cách mở ra một con đường trong vực thẳm, biến ác thành thiện: đó là nhãn hiệu độc quyền của quyền năng Thiên Chúa.
Đấng Phục sinh là Đấng đã bị đóng đanh, không phải vị nào khác. Trong thân thể vinh hiển của Ngài vẫn mang những vết thương không bị phai mờ: những vết thương đã trở thành những vết hy vọng. Chúng ta hướng nhìn lên Ngài để Ngài chữa lành những vết thương của nhân loại sầu khổ.
Quan tâm đến các nạn nhân bị coronavirus
Ngày hôm nay, tôi nghĩ đến trước tiên là những người đang bị coronavirus trực tiếp tấn công: tôi nghĩ tới các bệnh nhân, những người đã chết và thân nhân của họ đang khóc thương những người thân yêu qua đi, những người mà nhiều khi người ta không thể giã từ lần chót. Xin Chúa Tể sự sống đón nhận những người quá cố vào trong nước của Ngài và ban ơn an ủi, hy vọng cho người còn đang ở trong thử thách, đặc biệt là những người già và những người lẻ loi. Ước gì không thiếu sự an ủi của Chúa và những trợ giúp cần thiết cho những người ở trong tình trạng đặc biệt dễ bị tổn thương, như những người đang làm việc trong các nhà thương, hoặc sống trong các doanh trại và các nhà tù. Đối với nhiều người, đây là một lễ Phục sinh cô đơn, sống giữa tang tóc và bao nhiêu cơ cực mà đại dịch đang tạo nên, từ những đau đớn thể lý cho tới các vấn đề kinh tế.
Các tín hữu không được lãnh nhận Bí tích
Thứ bệnh này không những tước đoạt khỏi chúng ta những tình cảm thương mến, nhưng còn làm cho chúng ta không được đích thân đón nhận an ủi trào dâng từ các bí tích, nhất là từ Thánh Thể và bí tích Hòa giải. Tại nhiều quốc gia, người ta không thể lãnh nhận các bí tích ấy, nhưng Chúa không để chúng ta lẻ loi! Khi liên kết với nhau trong kinh nguyện, chúng ta tin chắc rằng Chúa đã đặt bàn tay của Ngài trên chúng ta (x. Tv 138,5), mạnh mẽ lập lại với chúng ta: con đừng sợ, “Cha đã sống lại và luôn ở với con” (x. Sách Lễ)!
Cám ơn các bác sĩ, nhân viên y tế và an ninh
Xin Chúa Giêsu, Lễ Vượt Qua của chúng ta, ban sức mạnh và hy vọng cho các bác sĩ và nhân viên y tế, khắp nơi đang làm chứng tá về sự săn sóc và yêu thương tha nhân đến độ kiệt lực và nhiều khi hy sinh cả sức khỏe của mình. Chúng ta biết ơn nghĩ đến họ, cũng như những người đang chăm chỉ làm việc để bảo đảm những dịch vụ thiết yếu cho sự sống chung giữa mọi người, các nhân viên công lực và quân nhân, tại nhiều nước, đang góp phần thoa dịu những khó khăn và đau khổ của dân chúng.
Đời sống dân chúng bị thay đổi vì đại dịch
Trong những tuần lễ này, cuộc sống của hàng triệu người đột nhiên bị thay đổi. Đối với nhiều người, ở lại trong nhà là cơ hội để suy tư, ngăn lại những nhịp sống vội vã, để ở cạnh những người thân yêu và vui hưởng sự sống chung với nhau. Nhưng đối với bao nhiêu người khác, đây cũng là một thời kỳ lo âu về tương lai bất định, về công ăn việc làm có nguy cơ bị mất và về những hậu quả khác mà cuộc khủng hoảng hiện nay kéo theo. Tôi khuyến khích tất cả những người có trách nhiệm chính trị hãy tích cực hoạt động để mưu ích chung cho các công dân, cung cấp những phương thế và biện pháp cần thiết để tất cả mọi người sống một cuộc sống xứng đáng và tạo điều kiện cho việc mở lại các hoạt động thường nhật như thói quen, khi hoàn cảnh cho phép.
Đoàn kết để đối phó với đại dịch
Đây không phải là thời điểm dửng dưng, vì tất cả thế giới đang đau khổ và phải tìm lại sự đoàn kết trong việc đối phó với đại dịch. Xin Chúa Giêsu phục sinh ban hy vọng cho tất cả những người nghèo, những người sống ở các khu bên lề, những người tị nạn và những người không gia cư. Ước gì những anh chị em yếu thế nhất, sống trong các thành thị và các khu ngoại ô ở các nơi trên thế giới không bị lẻ loi. Chúng ta đừng để họ bị thiếu những nhu yếu phẩm, giờ đây khó tìm được trong lúc nhiều hoạt động bị ngưng lại, cũng như những thuốc men, và nhất là để họ có thể được săn sóc thích hợp về sức khỏe. Xét vì hoàn cảnh hiện nay, xin giảm bớt những biện pháp cấm vận quốc tế đang ngăn cản khả năng của các nước bị biện pháp này, trong việc cung cấp những hỗ trợ thích đáng cho các công dân của mình và làm sao để tất cả các quốc gia, nhất là những nước nghèo, có thể đương đầu với những nhu cầu lớn lao trong lúc này, bằng cách giảm bớt, hoặc thậm chí tha những nợ nần đang đè nặng trên ngân sách của họ.
Kêu gọi các nước Âu châu liên đới với nhau
Đây không phải là thời điểm của ích kỷ, vì thách đố chúng ta đang đương đầu liên kết tất cả chúng ta với nhau và không phân biệt giữa con người với nhau. Trong số bao nhiêu vùng trên thế giới bị coronavirus, tôi đặc biệt nghĩ đến Âu châu. Sau Thế Chiến Thứ Hai, đại lục yêu quí này đã có thể trỗi dậy nhờ tinh thần liên đới cụ thể đích thực, giúp vượt lên những cạnh tranh quá khứ. Nay là lúc cấp thiết hơn bao giờ hết, nhất là trong hoàn cảnh hiện nay, ước gì những cạnh tranh đó không tái diễn mạnh mẽ, nhưng tất cả đều nhìn nhận mình là thành phần của một gia đình duy nhất và nâng đỡ nhau. Ngày nay, Liên Hiệp Âu Châu đang có trước mặt một thách đố lớn lao, tương lai của đại lục này và của cả thế giới tùy thuộc thách đố đó. Ước gì đừng để mất cơ hội chứng tỏ thêm tình liên đới, kể cả việc dùng những giải pháp mới mẻ. Giải pháp khác với tình liên đới như thế chỉ là sự ích kỷ, chỉ quan tâm đến tư lợi và cám dỗ trở lại quá khứ, với nguy cơ tạo nên thử thách cam go cho sự sống chung hòa bình và sự phát triển của các thế hệ tới đây.
Chấm dứt xung đột và buôn bán võ khí
Đây không phải là lúc chia rẽ. Xin Chúa Kitô Hòa Bình của chúng ta soi sáng những người có trách nhiệm trong các cuộc xung đột, để họ có can đảm đón nhận lời mời gọi ngưng chiến toàn cầu và tức khắc ở các nơi trên thế giới. Đây không phải là lúc tiếp tục chế tạo và buôn bán võ khí, chi tiêu những ngân khoản khổng lồ, lẽ ra phải được dùng để chăm sóc con người và cứu vãn các sinh mạng. Trái lại, ước gì đây là lúc chấm dứt chung kết chiến tranh dài dẳng làm cho Siria bị đẫm máu, xung đột tại Yemen và những căng thẳng tại Irak cũng như tại Liban. Ước gì đây là lúc người Israel và Palestine mở lại đối thoại, để tìm kiếm một giải pháp bền vững và kéo dài, giúp cả hai dân tộc sống trong hòa bình. Hãy chấm dứt những đau khổ của dân chúng đang sống ở miền đông Ucraina. Chấm dứt các cuộc tấn công khủng bố chống lại bao nhiêu người vô tội tại các nước Phi châu.
Đừng quên Á, Phi, tị nạn và di dân
Đây không phải là lúc quên lãng. Ước gì cuộc khủng hoảng chúng ta đang đương đầu đừng làm chúng ta quên những tình trạng cấp thiết khác, mang theo bao nhiêu đau khổ cho dân chúng. Xin Chúa Tể sự sống gần gũi các dân tộc ở Á, Phi đang trải qua các cuộc khủng hoảng trầm trọng về nhân đạo, như miền Cabo Delgado ở mạn bắc Mozambique. Xin sưởi ấm tâm hồn của bao nhiêu người tị nạn và tản cư vì chiến tranh, hạn hán và đói kém. Xin ban sự bảo vệ cho bao nhiêu người di dân và tị nạn, nhiều người trong số họ là trẻ em đang sống trong những điều kiện không thể chịu nổi, đặc biệt tại Libia và vùng biên giới giữa Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ. Xin Chúa giúp đạt tới những giải pháp cụ thể và tức khắc tại Venezuela, cho viện trợ quốc tế được đưa tới cho dân chúng đang đau khổ vì tình trạng trầm trọng về chính trị, xã hội-kinh tế và y tế.
Anh chị em thân mến,
Sự dửng dưng, ích kỷ, chia rẽ, quên lãng quả là những lời chúng ta không muốn nghe nói trong lúc này. Chúng ta hãy khai trừ chúng mãi mãi! Chúng dường như trổi vượt khi sợ hãi và chết chóc chiến thắng trong chúng ta, nghĩa là khi chúng ta không để Chúa Giêsu chiến thắng trong tâm hồn và cuộc sống của chúng ta. Chúa đã chiến thắng sự chết, mở ra cho chúng ta con đường cứu độ vĩnh cửu, xin Chúa phá tan bóng đen của nhân loại chúng ta đang đau khổ và dẫn chúng ta tiến vào ngày vinh hiển không bao giờ tàn lụi của Ngài.
Phép lành toàn xá
Sau khi Đức Thánh cha kết thúc Sứ điệp Phục sinh, Đức Hồng y Angelo Comastri, Giám quản Đền thờ thánh Phêrô thông báo chủ ý của Đức Thánh cha ban ơn toàn xá cho tất cả các tín hữu lãnh nhận phép lành qua các phương tiện truyền thông, theo hình thức đã được Giáo hội thiết định.
Rồi, Đức Thánh cha đọc công thức xin hai thánh Tông đồ Phêrô Phaolô, chuyển cầu cho chúng ta trước tòa Chúa, và nhờ lời chuyển cầu của Đức Mẹ, thánh Micae Tổng Lãnh thiên thần, thánh Gioan Tẩy Giả, thánh Phêrô, Phaolô Tông đồ và toàn thể các thánh, xin Thiên Chúa toàn năng tha thứ mọi tội lỗi cho các tín hữu và xin Chúa Giêsu Kitô dẫn đưa các tín hữu đến sự sống đời đời.
Sau đó, Đức Thánh cha ban phép lành toàn xá cho tất cả mọi người. Trần Đức Anh, O.P.
2020
Các tu sĩ dòng Cappucchino: những thiên thần tại bệnh viện Gioan XXIII
Các tu sĩ dòng Cappucchino:
những thiên thần tại bệnh viện Gioan XXIII
Tại bệnh viện Gioan XXIII của thành phố Bergamo, nơi đang là tâm điểm đại dịch virus corona của Ý, các thiên thần có gương mặt của các bác sĩ, y tá và của các tu sĩ dòng Cappucchino, những người mỗi ngày bất chấp nguy hiểm đến sự sống để mang an ủi và hy vọng đến với các bệnh nhân nhiễm virus corona.
Trong những ngày đầu tiên của cuộc khủng hoảng y tế chưa từng có này, những nỗ lực phi thường của các nhân viên y tế trong các bệnh viện thật đáng quý trọng và ngưỡng mộ. Họ đã và đang tiếp tục công việc phi thường với hy vọng cứu sống bao nhiêu người có thể khỏi căn bệnh quái ác đang là mối đe dọa đối với mọi người trên thế giới.
Và trong những ngày này, đang hy sinh dấn thân tại các bệnh viện, bất chấp nguy hiểm, cũng có các linh mục, tu sĩ can đảm, ở trong bệnh viện cả ngày để tìm cách an ủi các bác sĩ, y tá và bệnh nhân. Trong số họ có tu sĩ Piergiacomo Boffelli và 4 tu sĩ khác cùng dòng Cappucchino. Các cha không ngừng rong ruổi giữa các khoa trong bệnh viện để an ủi, cầu nguyện cho các bệnh nhân và cho cả các bác sĩ và y tá giữa tình trạng khẩn cấp của đại dịch.
Dưới chiếc áo bảo hộ và chiếc khẩu trang là một tu sĩ
Cha Boffelli kể: Khi các bệnh nhân nhìn thấy các tu sĩ, “ban đầu họ hơi ngạc nhiên bởi vì sau nhiều ngày nằm bệnh viện điều trị virus corona họ mới lại thấy một người không phải là bác sĩ mà cũng không phải là y tá. Họ rất vui mừng khi khám phá ra dưới chiếc áo bảo hộ và chiếc khẩu trang là một tu sĩ. Tôi nhận thấy họ bớt căng thẳng một tí và tôi hiểu rằng sự hiện diện của chúng tôi cho thấy rằng Thiên Chúa ở với họ và ở gần với sự đau đớn của họ giống như người Samaria nhân hậu. Khi có thể nói chuyện với họ, tôi cũng yêu cầu ban bí tích xức dầu cho họ, là một sự an ủi trong giờ phút thử thách.” Thật thế, khi ở trong một cuộc chiến khó khăn như thế, luôn cần có sự an ủi xoa dịu cho linh hồn và tâm trí.
Sẵn sàng đi xức dầu cho những người đang hấp hối
Vì không thể ban phép giải tội cho họ trong hoàn cảnh này, cha Boffelli nói: “Thông thường chúng tôi yêu cầu họ thống hối chân thành và đọc kinh thống hối, và khi tình trạng khẩn cấp qua đi thì hãy đi xưng tội với một linh mục. Tôi hy vọng điều này sớm xảy đến.” Cha cũng tiếc rằng vì trong thời gian đại dịch nên các tu sĩ không thể đi đến các phòng chăm sóc đặc biệt và các phòng các bệnh nhân lây nhiễm vì thiếu đồ bảo hộ. Tuy thế các ngài luôn luôn sẵn sàng đi xức dầu cho những người đang hấp hối.
Các tu sĩ không bỏ cuộc
Thật không may là cũng có những lúc, nhất là trong những ngày này khi số bệnh nhân hấp hối quá nhiều, các tu sĩ không thể đến kịp để cầu nguyện hay ban bí tích xức dầu. Ngay cả như thế, các tu sĩ cũng không bỏ cuộc. Mỗi ngày các tu sĩ Cappucchino cũng đi đến nhà xác nơi mà ngay cả những người thân trong gia đình nạn nhân cũng không thể đến để chào vĩnh biệt thân nhân của mình. Cha Boffelli kể: “Tất cả mọi ngày đều có một tu sĩ đến cầu nguyện và làm phép các quan tài được đặt tạm ở đó. Và nếu như họ không có người thân khóc thương sự ra đi của họ, thì các bác sĩ và y tá là luôn là những người thân thương tiếc họ. Tôi đã thấy nhiều người trong số họ đau đớn, và họ đồng hành với những người không thể vượt qua được đại dịch.”
Gần gũi cầu nguyện với mọi người
Các tu sĩ không chỉ an ủi chăm lo phần thiêng liêng cho các bệnh nhân nhưng cũng có mối tương quan rất chặt chẽ và gần gũi với các nhân viên y tế. Cha Boffelli kể tiếp: “Đôi khi chính các trưởng phòng gọi chúng tôi đến với các đồng nghiệp của họ: chúng tôi ở bên nhau vài phút để đọc một Kinh Kính Mừng hay một Kinh Lạy Cha”. Cha kết luận: “Trong thời gian đại dịch, chúng tôi muốn rằng sự hiện diện của mình thật sự là sự gần gũi cầu nguyện với tất cả.”
Hồng Thủy – Vatican
2020
Thư mục vụ Tuần Thánh và Phục Sinh năm 2020 của Giáo phận Phan Thiết
TOÀ GIÁM MỤC PHAN THIẾT
422 Trần Hưng Đạo
Tp. Phan Thiết, Bình Thuận
( (84) 252 381 9560
E.mail : [email protected]
THƯ MỤC VỤ TUẦN THÁNH VÀ PHỤC SINH NĂM 2020
Kính gởi: Quý cha, quý chủng sinh, quý tu sĩ nam nữ, và quý ông bà anh chị em trong đại gia đình Giáo phận Phan Thiết.
Anh chị em thân mến,
- Chúng ta cử hành Tuần Thánh và Lễ Phục Sinh năm nay (năm 2020) “một cách âm thầm”trong lúc nạn dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp Covid – 19 đang lan tràn khắp nơi trên thế giới. Tuy không thể họp mặt với nhau như mọi năm để cử hành các Nghi thức Thánh, chúng ta vẫn có thể hiệp thông trong đức tin, trong tình liên đới và trong lời cầu nguyện.
Với tâm lý tự nhiên, chúng ta cảm thấy rất buồn. Tôi nhớ đến một bài viết trên website của Đài Vatican News, bài viết của linh mục Gia An, Dòng Tên, và đã được đăng lại trên website của Giáo phận Phan Thiết. Bài viết có tựa đề: “Tại sao đình chỉ việc cử hành Thánh Lễ giữa cơn đại dịch?” Và ý chính của câu trả lời: “ở đây không phải là không cử hành Thánh Lễ mà là Thánh Lễ được cử hành theo một cách khác.”
- Chính trong âm thầm, chúng ta không cử hành tất cả những nghi thức bên ngoài. Tuy nhiên, trong Tuần Thánh và Lễ Phục Sinh năm nay, chúng ta được mời gọi cảm nghiệm sâu xa hơn về tình yêu của Thiên Chúa dành cho chúng ta trong Chúa Giêsu. Con Thiên Chúa đã hy sinh trên thập giá để cứu độ, để ban cho chúng ta sự sống đời đời. Tình yêu thương này Thiên Chúa muốn trao ban cho mọi người, không loại trừ ai. Trong nạn đại dịch Covid -19 này, mọi thành phần nhân loại: chính quyền, tôn giáo, bác sĩ, y tá, công nhân, trí thức, công ty, xí nghiệp, quân đội … hết thảy mọi người cùng liên đới, hợp tác để đối phó với một chủng loại virút rất nguy hiểm đang tấn công sự sống tự nhiên của con người. Trong bối cảnh liên đới này, chúng ta cảm nghiệm sâu xa hơn về Chúa Giêsu, Con Thiên Chúa từ trời cao, nhập thể. Ngài đã đến liên đới, chia sẻ với con người cho đến nỗi bằng lòng chịu chết, để trả lại cho con người sự sống vĩnh cửu.
Hiện nay, có biết bao “con rắn lửa”, có biết bao “loại virút hiện đại” đang hủy hoại tâm hồn, hủy hoại sự sống siêu nhiên của con người. Giống như năm xưa trong sa mạc, khi dân Do Thái bị rắn cắn, “Ông Môsê bèn làm một con rắn bằng đồng và treo lên một cây cột. Và hễ ai bị rắn cắn mà nhìn lên con rắn đồng, thì được sống” (Ds 21,9); trong Tuần Thánh năm nay, chúng ta hãy ngước nhìn Thánh Giá Chúa Giêsu. Nơi gia đình nào của anh chị em cũng có Thánh Giá. Có người đeo Thánh Giá trên mình. Đơn giản anh chị em hãy nhìn lên Thánh Giá với một lời cầu nguyện đầy tin yêu: “Lạy Chúa Giêsu, con tín thác vào Chúa!” Nhìn lên Thánh Giá nhiều lần trong ngày với lời cầu nguyện tắt như trên là một cách thức chúng ta cử hành Tuần Thánh, cử hành Cuộc Thương Khó của Chúa Giêsu một cách “riêng tư và âm thầm”.
- Cách riêng đối với các bạn trẻ, ngày Chúa nhật Lễ Lá năm nay là Ngày Giới trẻ Thế giới 2020, được cử hành ở cấp Giáo phận trên toàn thế giới với chủ đề: “Này bạn trẻ, Ta bảo con: hãy chỗi dậy”(x. Lc 7,14). Đức Thánh Cha đã mời gọi các bạn trẻ suy nghĩ năm hành động của Chúa Giêsukhi vào thành Na-im ở Galilê. Ngài tình cờ gặp một đám tang đang đưa một anh thanh niên đi chôn. Anh là con trai duy nhất của một bà mẹ góa (x. Lc 7,11-15). Thứ nhất, Chúa Giêsu “thấy“ bà mẹ đau đớn đem con đi chôn. Thứ hai, Ngài “đã chạnh lòng thương“. Thứ ba, Chúa đến gần. Thứ tư Chúa chạm vào quan tài. Thứ năm, Chúa nói: “Này người thanh niên, tôi bảo anh: hãy chỗi dậy!” Đức Thánh cha đã gợi ý: “Có thể các con luôn nghe thấy tiếng rên rỉ của những người đau khổ; hãy để bản thân mình bị lay động bởi những người khóc và chết trong thế giới ngày nay… Hãy để vết thương của họ trở thành của các con, và các con sẽ là người mang hy vọng vào thế giới này.” (Sứ điệp Giới trẻ 2020, số 15).
Các bạn trẻ thân mến,
Đại dịch Covid -19 đang gây ra đau khổ và sự chết, các con cảm nhận sự hiện diện của Chúa như thế nào, để cùng với Ngài có những lời nói và hành động cụ thể cho những người chung quanh ?
- Anh chị em thân mến,
Để cứu độ nhân loại, Chúa Giêsu, Con Thiên Chúa, đã chia sẻ cái chết với con người. Đối diện với cuộc thương khó và cái chết, Chúa Giêsu đã vô cùng lo sợ đến nỗi “mồ hôi máu chảy ra”, đã nhiều lần ngã xuống và trong giây phút cuối cùng trên thập giá, đã thốt lên: “Lạy Cha, sao Cha bỏ con” (Mc 15, 34). Nhưng rồi lòng tin vào Chúa Cha đã vượt thắng: “Lạy Cha, con phó linh hồn con trong tay Cha” (Lc 23, 46).
Cũng thế, người trộm lành, khi đối diện với những đau khổ trên thập giá, đã tìm được niềm hy vọng khi hướng đến Chúa Giêsu: “Lạy Ngài Giêsu, khi nào về Nước của Ngài, xin nhớ đến tôi” (Lc 23, 42). Và anh đã nhận được lời hứa đầy an ủi của Chúa Giêsu trong cảnh đau thương này: “Tôi bảo thật anh, hôm nay anh sẽ được ở với tôi trên thiên đàng” (Lc 23,43). Là những con người còn nhiều lỗi lầm và thiếu sót, trong lúc chịu đau khổ của nạn dịch này, chúng ta tin tưởng hướng lên Chúa Giêsu để có sự bình an và hy vọng.
- Cùng với niềm tín thác vào Chúa Giêsu chịu đóng đinh trên thập giá là tình yêu liên đới với tất cả anh chị em chung quanh. Trong bóng tối của sự chết do nạn dịch gây ra, Giáo Hội cùng với mọi thành phần trên thế giới nhận thấy mình đang ở trên cùng một con thuyền. Tất cả đều mong manh, nhưng được kêu gọi cùng chèo với nhau. Và quan trọng là có Chúa Giêsuđang ở với chúng ta, đang chia sẻ tất cả những lo sợ, khó khăn đau khổ của chúng ta. Chúng ta hãy kết hợp những đau khổ của chúng ta với cuộc thương khó của Chúa Giêsu, với xác tín rằng : “Nếu chúng ta đã cùng chết với Đức Kitô, chúng ta cũng sẽ cùng sống với Người” (Rm 6,8).
Thực vậy, Chúa Giêsu đã chiến thắng sự chết và đã sống lại. Cùng với sự đồng hành đầy an ủi của Đức Mẹ Tàpao, xin Tin Mừng Chúa Phục Sinh mang lại bình an, hy vọng và yêu thương cho mọi người chúng ta.
Chung niềm hy vọng của toàn thể Giáo Hội, chúng ta tuyên xưng : “Chúa đã sống lại. Alleluia! Alleluia!“
Tòa Giám mục Phan Thiết, ngày 03 tháng 04 năm 2020
(đã ấn ký)
+ Giuse Đỗ Mạnh Hùng
Giám mục Gp. Phan Thiết
2020
Tại sao phải rước lễ trong mùa Phục sinh?
Điều 920 của bộ giáo luật hiện hành buộc các tín hữu phải rước lễ một năm ít là một lần, vào mùa Phục sinh. Tại sao có điều luật đó?
Khoản giáo luật vừa trưng dẫn còn được lặp lại trong sách Giáo lý Hội thánh Công giáo số 1389. Tuy nhiên nguồn gốc của nó đã có từ xa xưa, nghĩa là từ công đồng Latêranô IV năm 1215.
Tại sao phải ra luật đó?
Có rất nhiều lý do đôi khi tương phản nhau: có người nguội lạnh, chẳng mấy khi đi nhà thờ, vì thế cần phải ra luật thúc đẩy họ tối thiểu một năm hãy liệu xưng tội rước lễ một lần. Ngược lại, có người quá đạo đức, đi lễ thường xuyên nhưng không dám lên rước lễ vì cảm thấy mình bất xứng. Do đó, cần phải thúc đẩy họ lên rước lễ ít là một năm một lần. Để hiểu rõ vấn đề này hơn, chúng ta nên đi ngược lại dòng lịch sử từ những thế kỷ đầu tiên của Hội thánh.
Các tín hữu tiên khởi rước lễ bao nhiêu lần một năm?
Thực khó nói cách chính xác. Tuy nhiên có thể suy đoán dựa theo vài dữ kiện. Chúng ta biết rằng ngay từ đầu tiên, các Kitô hữu đã có thói quen họp nhau cử hành Thánh Thể hằng tuần vào ngày Chúa nhật, (ngày của Chúa, ngày mừng Chúa Kitô Phục sinh). Chúng ta thấy chứng tích nơi sách Tông đồ công vụ, chương 20 câu 7, kể lại việc thánh Phaolô chủ sự lễ nghi bẻ bánh tại Troa. Sách Điđakhê chương 14 diễn tả việc tham dự lễ bẻ bánh ngày Chúa nhật thành một quy luật. Từ đó ta cũng có thể kết luận được rằng họ cũng rước lễ ít là mỗi tuần một lần. Lý do dễ hiểu, bởi vì việc tham dự Thánh lễ đương nhiên bao hàm việc rước lễ. Thánh lễ được gọi là “việc bẻ bánh”, hàm ngụ ý tưởng một bữa tiệc thánh. Do đó không ai đi dự tiệc mà ra về với bụng trống rỗng.
Từ khi Giáo hội cử hành phụng vụ vào các ngày trong tuần lễ, thì các tín hữu cũng tăng mức độ rước lễ nữa hay sao?
Lịch sử không tiến triển theo đường thẳng, nhưng thường là theo đường ngoằn ngoèo. Xét về kỷ luật chung của Giáo hội thì quả là có sự tiến triển trong việc cử hành Thánh lễ. Vào thời đầu, có lẽ mỗi tuần Giáo hội chỉ cử hành Thánh lễ một lần vào ngày Chúa nhật. Nhưng con số đó tăng lên dần dần, tuỳ theo địa phương. Hồi đầu thế kỷ V, thánh Augustinô (Epistola 54, ad Ianuarium, c.2) viết như sau: “việc dâng lễ thay đổi tùy theo địa phương. Có nơi thì hiệp lễ hàng ngày, có nơi thì chỉ hiệp lễ vào một vài bữa. Có nơi thì không ngày nào bỏ việc dâng Hy lễ; có nơi thì chỉ dâng Thánh lễ vào thứ bảy và Chúa nhật; thậm chí có nơi chỉ dâng lễ vào ngày Chúa nhật”. Như vậy, cho đến thời thánh Augustinô, không phải đâu đâu cũng có Thánh lễ hàng ngày, và thậm chí có nơi chỉ có Thánh lễ ngày Chúa nhật mà thôi.
Điều này không chỉ tuỳ thuộc vào số linh mục nhiều hay ít, nhưng còn bị chi phối bởi nhiều yếu tố khác nữa. Chẳng hạn như bên các Giáo hội Đông phương, các buổi cử hành Thánh lễ rất long trọng, vì thế không lạ gì mà thường chỉ giới hạn vào ngày Chúa nhật, với sự tham gia đông đảo của cộng đoàn và ca đoàn. Đang khi đó, bên Tây phương, do việc các đan sĩ thụ phong linh mục, cho nên việc cử hành Thánh lễ cũng gia tăng tại các đan viện, không những là Thánh lễ cử hành cho cộng đoàn mỗi ngày, mà mỗi linh mục còn cử hành Thánh lễ kể cả khi không có cộng đoàn tham dự. Hơn thế nữa, việc tăng gia các buổi cử hành Thánh lễ không nhất thiết kèm theo sự tăng gia việc rước lễ.
Tại sao vậy?
Lúc nãy tôi đã nói rằng lịch sử không tiến theo đường thẳng nhưng theo đường ngoằn ngoèo. Một cách tổng quát, ta thấy rằng ở những thế kỷ đầu tiên, việc hiệp lễ gắn liền với việc tham dự Thánh lễ (gọi là lễ bẻ bánh), nhưng dần dần thì hai hành vi được tách rời. Có người rước lễ tuy không tham dự Thánh lễ: điều này xảy ra cho những người đau ốm không thể đi nhà thờ được, hoặc những người bị giam tù trong kỳ bắt đạo. Ngược lại, có người thì tham dự Thánh lễ mà không rước lễ. Điều này xảy ra vì nhiều lý do. Một lý do vừa mới nhắc đến là trường hợp các đan sĩ cử hành Thánh lễ mà không ai tham dự (và do đó không có ai rước lễ); như thế việc rước lễ không còn phải là thành phần của Thánh lễ nữa. Đang khi đó, tại các giáo xứ, thì tuy các tín hữu buộc phải tham dự Thánh lễ hàng tuần, nhưng không hẳn là ai cũng dám lên rước lễ, xét vì cảm thấy lương tâm không ổn.
Như vậy, họ không lên rước lễ vì thấy mình mắc tội trọng, phải không?
Đúng vậy. Dựa theo lời của thánh Phaolô trong thư thứ nhất gửi tín hữu Côrintô, chương 11 câu 28-29: “Ai nấy phải tự xét mình, rồi hãy ăn Bánh và uống Chén này. Thật vậy, ai ăn và uống mà không phân biệt được Thân Thể Chúa, là ăn và uống án phạt mình”, Giáo hội đòi hỏi các tín hữu phải sạch tội trọng thì mới được phép rước Mình Thánh Chúa. Thế nhưng, trong lịch sử không thiếu những khuynh hướng giải thích chặt chẽ hơn nữa về sự chuẩn bị tâm hồn. Họ đòi hỏi không những chỉ sạch tội trọng, mà cả tội nhẹ cũng như các mối quyến luyến với thế trần. Thậm chí, họ buộc các đôi vợ chồng phải kiêng cữ ái ân thì mới được lên rước lễ.
Nói thế thì chỉ có các tu sĩ mới được xứng đáng rước lễ hay sao?
Các tu sĩ cũng chẳng xứng đáng rước lễ nữa. Mãi cho đến đầu thế kỷ XX, nhiều hiến pháp Dòng tu chỉ cho phép các tu sĩ rước lễ một tháng một lần, nghĩa là 12 lần một năm. Ai muốn rước lễ hàng ngày thì phải có phép của cha giải tội. Vị này có bổn phận trắc nghiệm trình độ đạo đức của linh hồn, rồi mới dám cho phép tu sĩ rước lễ thường xuyên. Thực ra, cha linh hồn không chỉ xét xem linh hồn có mắc tội trọng hay tội nhẹ hay không, nhưng còn muốn biết hiệu quả của việc rước lễ như thế nào: đương sự có tiến triển trên đường nhân đức hay không? Việc rước lễ có phát sinh hoa trái như lòng mong ước hay không?
Nếu việc rước lễ không phát sinh hoa trái, thì tu sĩ chỉ được rước lễ mỗi tháng một lần thôi phải không?
Có lẽ còn ít hơn nữa là đàng khác. Nói như thế chúng ta mới hiểu được ý nghĩa của sắc lệnh công đồng Latêranô IV năm 1215. Có thể giải thích tầm mức áp dụng sắc lệnh vừa cho các tín hữu biếng nhác (chẳng mấy khi đi nhà thờ) vừa cho những tu sĩ nữa! Theo các sử gia, nghĩa vụ buộc rước lễ mỗi năm ít là một lần bắt nguồn từ các đan sĩ sống trong sa mạc (như thánh Ambrôsiô giải thích: De sacramentis, 5,25). Dù sao thì về sau này giáo luật nhắm tới các người nguội lạnh nhiều hơn.
Từ thế kỷ IX, nhiều công đồng điạ phương buộc các tín hữu phải rước lễ ba lần một năm vào dịp lễ Giáng sinh, Phục sinh và Hiện xuống. Công đồng Latêranô IV thì chỉ buộc rước lễ mỗi năm một lần, ít là vào lễ Phục sinh. Dần dần nghĩa vụ này được kéo dài ra suốt mùa Phục sinh. Bộ giáo luật hiện hành thì giữ lại luật buộc phải rước lễ mỗi năm một lần; nhưng không nhất thiết là trong mùa Phục sinh. Bộ giáo luật hiện hành cũng bỏ những chế tài của công đồng Latêranô, theo đó ai không rước lễ trong tuần lễ Phục sinh thì sẽ bị trục xuất khỏi Giáo hội, và không được an táng theo nghi thức phụng vụ.
Tại sao phải rước lễ mỗi năm một lần?
Như đã nói ở đầu, ta có thể đọc nghĩa vụ này theo hai chiều hướng đối nghịch. Với người thờ ơ lãnh đạm thì luật này thúc đẩy họ hãy nuôi dưỡng lòng đạo, nhờ việc lãnh bí tích Thánh Thể: thân xác cần được nuôi dưỡng thì mới sống được. Ai mà không ăn thì dù chưa chết cũng thấy kiệt lực. Linh hồn cũng cần được bồi dưỡng nhờ bí tích để có sức mạnh chống lại tội lỗi và tăng cường nhân đức. Vì thế mà việc rước lễ mỗi năm một lần là mức tối thiểu. Xuống dưới mức tối thiểu thì có nguy cơ hấp hối.
Mặt khác, nghĩa vụ này cũng nhắc nhớ những người quá bối rối sợ hãi rằng: Chúa Giêsu đã thiết lập bí tích này không chỉ để cho ta thờ lạy tôn kính, nhưng còn để trở thành lương thực cho ta nữa. Ngài muốn trở nên bánh cho ta ăn, ngõ hầu ta được sống và sống dồi dào. Đành rằng Ngài là Đấng cực thánh, còn ta là kẻ tội lỗi, không xứng đáng cho Ngài ngự vào linh hồn ta, nhưng chúng ta đừng quên phần thứ hai của lời nguyện trước khi rước lễ: “Lạy Chúa, con chẳng đáng rước Chúa ngự vào nhà linh hồn con, nhưng xin Chúa phán một lời thì linh hồn con sẽ lành mạnh”. Tuy dù chúng ta bất xứng, nhưng chính vì thế mà chúng ta cần Chúa đến thăm, như bệnh nhân cần đến lương y đến chữa lành. Vì thế chúng ta đừng ngại ngùng lên rước lễ khi thấy mình còn nhiều thiếu sót.
Dù sao, có lẽ ngày nay ít người ngại lên rước lễ vì cảm thấy mình bất xứng. Chúng ta chỉ sợ rơi vào tình trạng trái ngược. Cho đến đầu thế kỷ XX, trung bình các tu sĩ được rước lễ mỗi tháng một lần. Bộ giáo luật hiện hành ở số 917 dự liệu những trường hợp được phép rước lễ nhiều lần trong một ngày. Nguy cơ có thể xảy ra là sự thiếu chuẩn bị xứng đáng, không chỉ theo nghĩa là chưa thanh tẩy linh hồn đúng mức, nhưng còn theo nghĩa là chúng ta không lưu ý đến việc để cho Mình Thánh phát sinh những hoa trái mong muốn, đặc biệt là lòng mến Chúa yêu người.
Lm. Giuse Phan Tấn Thành