2020
Cơ cấu và ý nghĩa bài Công bố Tin Mừng Phục Sinh
CƠ CẤU VÀ Ý NGHĨA BÀI CÔNG BỐ TIN MỪNG PHỤC SINH
CŨNG GỌI LÀ THÁNH THI EXSULTET
Trong Canh thức Vọng Phục sinh, phó tế hát bài Công Bố Tin Mừng Phục sinh, cũng gọi là Exsultet. Vì thế hôm nay chúng ta tìm hiểu qua về bài thánh thi này. Vậy đâu là chỗ đứng của bài thánh thi này trong toàn thể cơ cấu của buổi cử hành Đêm Vọng phục sinh và ý nghĩa của bài thánh ca này là gì ?
I. THÁNH THI TRONG CƠ CẤU ĐÊM VỌNG PHỤC SINH.
Trước tiên chúng ta cùng nhau đọc lại một vài đoạn của bài công bố Tin mừng Phục sinh để có một ý niệm về bản văn này. Bài thánh thi này được mở đầu như sau : “Mừng vui lên hỡi chư thần chư thánh, cấp thừa hành của Chúa cõi thiên cung. Trổi vang lên, kèn loan ơn cứu độ, Kính chào Đức Vua chiến thắng oai hùng. Mừng vui lên, hỡi khắp miền dương thế, bốn bề đang rực rỡ ánh hào quang : Vua vĩnh cửu nay rạng ngời chiếu sáng, Đẩy lui xa bóng tối của trần gian….” Đoạn kết được đọc như sau : “Ước chi ngọn lửa còn cháy mãi lúc xuất hiện Sao mai : một vì sao không bao giờ lặn, là Đức Kitô, Con yêu quý của Cha, Đấng từ cõi chết sống lại, đem ánh sáng thanh bình soi chiếu vạn dân. Người hằng sống và hiển trị muôn đời.
Amen !” Và bản văn còn tiếp nối, tất cả là 106 câu văn.
Để nhận ra dễ dàng chỗ đứng của bài thánh thi công bố Tin mừng Phục sinh, chúng ta nhìn lại chính cơ cấu buổi cử hành quan trọng này. Theo việc canh tân Đêm Vọng phục sinh, được Đức Thánh Cha Piô XII thực hiện năm 1951, chúng ta có cơ cấu sau đây :
– đầu tiên là nghi thức làm phép lửa mới và rước Nến phục sinh, rồi hát bài công bố tin mừng phục sinh ;
– tiếp theo là phần phụng vụ Lời Chúa ;
– rồi phần cử hành các bí tích khai tâm kitô giáo, và tuyên lại các lời hứa rửa tội, cũng gọi là phụng vụ thánh tẩy ;
– và sau cùng là cử hành Thánh Thể, cũng gọi là phụng vụ Thánh Thể.
Theo cơ cấu trên đây, bài công bố Tin mừng Phục sinh nằm ở ngay phần đâu của nghi thức và có mục đích khai mạc Đêm vọng phục sinh, cho tín hữu biết thời kỳ chay tịnh đã hết và mọi người cùng hân hoan mừng Chúa Phục sinh. Sau đó là các lễ nghi loan báo mầu nhiệm vượt qua và ý nghĩa của mầu nhiệm này, qua việc đọc Lời Chúa, cũng như việc mầu nhiệm này được tái diễn lại qua dấu hiệu các bí tích, nhất là các bí tích khai tâm kitô giáo và Thánh Thể.
Như vậy Bài công bố Tin mừng Phục sinh thật quan trọng để dẫn đưa tâm trí tín hữu đi vào chính mầu nhiệm Vượt qua đang được cử hành.
II. LỊCH SỬ VIỆC XỬ DỤNG THÁNH THI EXSULTET
Trong lịch sử phụng vụ, bài thánh thi này đã được đưa vào trong Nghi thức Vọng phục sinh như thế nào, chúng ta có thể nói như sau :
Trong việc thành Nghi thức Vọng Phục sinh, nghi thức rửa tội, nhất là cho người lớn, là yếu tố đầu tiên được nghĩ tới, để thể hiện lời thánh Phaolô nói về việc tín hữu tham dự vào việc chết và sống lại của Chúa Kitô qua bí tích rửa tội (xc. Rm 6,3-5). Tiếp theo một nghi thức khác được thêm vào để khai triển Nghi thức Vọng Phục sinh, đó là Nghi thức Thắp sáng ngọn nến phục sinh. Trong sinh hoạt thường ngày, việc đốt đèn vào buổi tối trở nên một nghi lễ quen thuộc và có ý nghĩa đem lại niềm tin cậy và bình an. Người Do thái thắp sáng đèn vào tối thứ sáu bắt đầu ngày hưu lễ sabbat. Phần các kitô hữu đã nhìn vào ngọn nến sáng này hình ảnh Chúa Kitô là Ánh sáng của trần gian. Và vì thế từ thế kỷ thứ IV, họ bắt đầu buổi tiệc của cộng đoàn với nghi thức thắp sáng ngọn nến và hát thánh ca tôn vinh Chúa Kitô là ánh sáng đời đời của Chúa Cha. Từ đây thì Đêm Vọng Phục sinh lại càng có lý do để đem nghi lễ thắp sáng ngọn đèn này vào buổi cử hành canh thức đón chờ Chúa Kitô Phục sinh. Vào thời thánh Giêrôm và thánh Augustin, người ta đã thấy có nghi thức thắp đèn, hay nghi thức làm phép nến, tại tại Phi Châu, Bắc Italia, bên Tây Ban Nha và ở vùng Pháp. Trong nghi thức thắp đèn này, Giáo Hội dâng lên Thiên Chúa lời ca tụng vì ánh sáng chiếu trong đêm tối và vì biến cố Phục sinh đang được cử hành. Từ đây, chúng ta thấy thành hình bài thánh thi Công bố Tin mừng Phục sinh, từ thế kỷ thứ VII tại một số nhà thờ tại Rôma, và sau đó vào thế kỷ thứ XI bài công bố Tin mừng Phục sinh này được đem vào trong buổi cử hành Vọng Phục sinh do Đức Giáo Hoàng chủ sự. Và vào thời kỳ này, bài thánh thi công bố Tin mừng Phục sinh được coi là một kiệt tác về văn chương và nội dung, đúc kết lại sau bao nhiêu thế kỷ sáng tác, rút ra từ các bài giảng Phục sinh của các giáo phụ, như Asterius, thánh Ephrem, thánh Giêrôm, thánh Augustino, nhất là từ thánh Ambrosiô, mà một số tác giả cho là người sáng tác ra bản văn Bài công bố Tin mừng Phục sinh chúng ta hát ngày nay.
III. CẤU TRÚC VÀ NỘI DUNG THÁNH THI EXSULTET
Bây giờ chúng ta nói về nội dung của thánh thi này. Vậy đâu là cấu trúc và nội dung bài thánh thi này ?
Về cấu trúc bài thánh thi công bố Tin mừng Phục sinh, chúng ta có thể chia ra như sau : bản văn được chia làm hai phần :
Phần đầu là lời ca tụng dâng lên Thiên Chúa, gợi hứng từ ánh lửa huy hoàng đang chiếu soi toàn thể thánh đường và ánh lửa đó là Chúa Kitô, chiếu soi toàn thể nhân loại.
Phần thứ hai là lời ca ngợi dâng lên Thiên Chúa, gợi hứng từ biến cố Vượt qua của Chúa Kitô, được lồng khung trong chương trình cứu rỗi của Thiên Chúa và dưới hình ảnh của một đêm diễm phúc.
Về nội dung thần học của bài thánh thi này, chúng ta có thể nói đại cương như sau: đây là một sứ điệp về biến cố phục sinh của Chúa Kitô và ca tụng tạ ơn vì các kỳ công Thiên Chúa thực hiện trong đêm cực thánh này, là cao điểm của tất cả lịch sử cứu rỗi: tội nguyên tổ mà con người được giải thoát khỏi tội này từ máu của Chúa Kitô ; bản văn ghi lại các hình ảnh trong Cựu ước, tiên báo cuộc vượt qua của Chúa Kitô, như chiên vượt qua, việc dân do thái qua Biển Đỏ, cột lửa soi sáng cho dân trong sa mạc. Tiếp theo, với lối thi văn, bài công bố Tin mừng Phục sinh chúc tụng chiến thắng vượt qua của Chúa Kitô, cho đến độ tác giả đã lên tiếng ca tụng cả tội nguyên tổ như sau : “Ôi tội Ađam quả là hồng phúc, tội được xóa bỏ nhờ cái chết của Đức Kitô. Ôi tội hóa thành hồng phúc, nhờ tội, chúng con mới có được Đấng Cứu tinh cao cả dường này !”. Tất cả lời ca tụng công cuộc cứu rỗi này được gói ghém trong khung cảnh lời ca tụng những kỳ công được Thiên Chúa thực hiện trong Đêm cực thánh này. Chúng ta đọc lại một vài đoạn như sau : “Chính đêm nay, lạy Cha nhân từ, Cha đã giải thoát cha ông chúng con… chính đêm nay, cột lửa sáng rực cả bầu trời… chính đêm nay, tín hữu Đức Kitô trên khắp mặt địa cầu được tách khỏi thói đời sa đọa… Ôi, đêm thật diễm phúc, đêm duy nhất biết được thời giờ Đức Kitô từ cõi chết sống lại… chính đêm nay là đêm được sách thánh tiên báo : đêm sẽ sáng tỏ như ban ngày, đêm rạng ngời làm vui thỏa lòng con …đêm cực thánh khữ trừ muôn tội vạ … đêm tiêu diệt hận thù… đêm giải hòa bất thuận…”
Tóm lại, bài công bố Tin mừng Phục sinh đã diễn tả nội dung huyền nhiệm và cao cả của Đêm Vọng Phục sinh, khi nhắc lại cuộc thương khó và sống lại của Chúa Kitô ; khi ca tụng Chúa Kitô là Chúa cứu độ và diễn tả mầu nhiệm con người được cứu rỗi. Và do đó Đêm Vọng Phục sinh trở thành đêm là mẹ các đêm vọng của Giáo Hội.
IV. ÁP DỤNG MỤC VỤ
Với những điều vừa được trình bày trên đây, có những điểm nào có thể giúp các tín hữu hiểu biết thêm về mầu nhiệm Vượt qua từ bài công bố Tin mừng Phục sinh này ?
1. Trước tiên chúng ta nói tới mấy điểm chỉ dẫn chữ đỏ liên hệ tới bài công bố Tin mừng Phục sinh này. Đây là bài công bố Tin mừng, nên phải liệu làm sao để có thể hát lên, với một điệu nhạc mang tính cánh vui tươi trang trọng, cho thấy cảnh chiến thắng oai hùng của Chúa Kitô vinh thắng. Đồng thời cũng cho thấy cảnh đêm đen còn phảng phất và điều này làm sáng tỏ thêm chiến thắng của Chúa Kitô Phục sinh. Nếu không có phó tế để hát lên bài thánh thi này, thì có thể để cho một ca viên khác hát lên cho cả cộng đoàn cùng theo dõi. Khi đọc bài thánh thi này, thì ý nghĩa của nó giảm đi rất nhiều. Vì thế cần phổ nhạc bài thánh thi này, và theo điệu nhạc thích hợp với nội dung và lễ nghi thứ bảy Vọng phục sinh.
2. Khi hát bài công bố này, có nghi thức xông hương, đốt nến sáng trong tay để nói lên niềm vui mừng và tin nhận Chúa Kitô là ánh sang soi chiếu trần gian. Trong khi cử hành cần phải gây nên chú ý sốt sắng nơi dân chúng. Vì không phải là nghi lễ làm thường ngày. Mà mỗi năm chỉ diễn ra một lần.
3. Nếu được, các linh mục giải thích trong một bài giáo lý về bài công bố tín mừng phục sinh này.
4. Nội dung của bài thánh thi nói tới đêm đen… Vì thế buổi cử hành cần được thể hiện theo giờ đã được ghi trong sách lễ Rôma, tức là sau khi mặt trời lặn, và kết thúc trước khi hừng đông xuất hiện.
Bài thánh thi diễn tả khá đầy đủ tinh thần của Mùa Phục sinh, tức là niềm vui khi tin tưởng Chúa Kitô sống lại và lời ca tụng Thiên Chúa nhờ Chúa Kitô phục sinh. Vì thế tín hữu phải sống tin tưởng và hân hoan luôn trong cuộc sống hằng ngày. Vì như Chúa Kitô đã chịu đau khổ, thì tín hữu cũng sẽ can đảm cuộc sống trong niềm an vui. Xin Chúa Kitô phục sinh ban cho chúng ta được niềm vui trọn vẹn trong Mùa Phục sinh sắp tới này.
Đức ông Phanxicô Borgia Trần Văn Khả
Công bố Tin Mừng Phục Sinh – Cha Phêrô Đỗ Duy Khánh
(tại Vương Cung Thánh Đường Đức Bà Sài Gòn)
Mừng vui lên! Hỡi muôn lớp cơ binh thiên thần trên trời!
Mừng vui lên! Hỡi những nhiệm mầu Thánh này!
Tiếng loa cứu độ hãy vang rền không gian
Mừng reo chiến công khải hoàn Vua nhân trần
Và vui lên! Hỡi Trái Đất vui lên,
rực rỡ trong ánh huy hoàng chiếu soi,
và trong ánh quang vinh Vua muôn đời chói ngời.
Tất cả vũ trụ hãy vui mừng hân hoan,
được ơn thoát ly xa miền tối u sầu
Mừng vui lên! Ôi Mẹ Hội Thánh vui lên
uy nghiêm trong muôn ngàn ánh quang
Khắp nơi trong cung điện này hòa vang lên
Ngàn muôn tiếng ca reo mừng của nhân trần
Hợp nhau đây, tôi xin anh chị em rất thân yêu,
đang hân hoan tham dự nguồn sáng này,
hết tâm kêu xin cùng Chúa uy linh,
tha thiết khấn xin lòng Chúa nhân từ
Người đã thương ban, tôi dù không có công chi,
cho tôi gia nhập hàng tư tế Người
Khấn xin Chúa đổ tràn ánh sáng người,.
để tôi hân hoan ca tụng nến sáng huy hoàng.
Linh mục: Chúa ở cùng anh chị em.
Giáo dân: và ở cùng Cha.
Linh mục: Hãy nâng tâm hồn lên.
Giáo dân: Chúng con đang hướng về Chúa.
Linh mục: Hãy tạ ơn Chúa và Thiên Chúa chúng ta.
Giáo dân: Thật là chính đáng.
Thật chính đáng
Việc dâng lên tâm tư ca tụng Thiên Chúa Cha
Đấng thiêng liêng toàn năng, và Đức Giê-su Ki-tô,
Con Một người, Chúa chúng tôi.
Người đã thay thế chúng tôi trả nợ Adam,
với Chúa Cha muôn thuở, và đã lấy máu hồng quý giá!
rửa sạch án tổ tông xưa
Vì đây là lễ vượt qua,
lễ mà chiên thật bị sát tế, trong máu chiên
môi miệng tín hữu được thánh hiến đêm nay.
Này là đêm,
mà cha ông chúng tôi:
là con cháu Israel thoát ly Ai Cập xưa
Chúa đã cho tiến qua Biển Đỏ vẫn khô chân.
Chính đây là đêm
nhờ ánh sáng cột lửa thiêng xóa tan mọi bóng tối nhân gian!
Này là đêm,
mà hết những ai có lòng tin Chúa Ki-tô khắp trên trần gian,
được cứu thoát hết các vết nhơ và tối tăm tội khiên,
được ơn thiêng đưa về hợp đoàn cùng các thánh nhân.
Đây là đêm,
xiềng xích bị bẻ tung
Đức Ki-tô khải hoàn chiến thắng vinh quang.
Vì chưng nếu không được ơn cứu chuộc khỏi tội khiên,
chúng ta sinh ra nào có ích chi?
Ôi nhiệm mầu thay! lòng yêu thương của Chúa không ai hiểu thấu
Để cứu chuộc đầy tớ, Chúa đã nộp chính con yêu!
Ôi cần thiết thay,
tội Adam, tội đã được tẩy xóa
chính nhờ sự chết Chúa Ki-tô!
Ôi tội hồng phúc, đã ban cho chúng ta Đấng cứu chuộc rất cao sang
Ôi đêm hồng phúc, đêm nối nối kết trời đất,
Chỉ mình Người biết giờ Đức Ki-tô từ cõi chết đã vinh thăng!
Này là đêm mà sách thánh đã ghi:
“Là đêm rực rỡ sáng như bình minh:
đêm mà ánh sáng soi cho ta biết bao cảm mến sướng vui.”
Vì thế sự thánh thiện của đêm nay xua đuổi hết tội khiên,
tẩy sạch vết nhơ, người có tội được sạch trong,
kẻ ưu phiền được sướng vui hân hoan;
Này là đêm, phá tan hận thù oán ghét,
mang lại hòa thuận, yêu thương khuất phục mọi quyền bính thế gian.
Kính lạy Cha Chí Thánh,
nguyện xin muôn ngàn ơn thánh đêm nay
nhận lấy như hương lễ chiều hôm,
là lễ nghi dâng cây nến làm bởi sáp ong tinh tuyền đây.
do tay thừa tác viên giáo hội cùng tiến dâng lên
Giờ đây tôi hiểu thấu ý nghĩa của ngọn nến
thắp ngọn lửa lung linh
để Thiên Chúa được ngợi chúc tôn vinh
Dù phân chia ở khắp thế gian cũng không hao mòn chi,
vì ánh lửa soi sáng đêm nay làm bởi sáp ong do Mẹ đã gây nên
Ôi đêm hồng phúc, này đêm nối kết trời đất
phối hợp Thiên Chúa với muôn người thế chúng tôi
Kính Lạy Cha chí thánh,
nguyện xin cho cây nến này đâng Chúa đây
luôn luôn được ngời sáng, phá tan mọi bóng tối đêm nay
Nguyện cho ngọn nến này dâng Chúa đêm nay,
thơm tho như lễ dâng chiều hôm
hòa hợp với muôn ngàn ánh sáng thiên cung
Ước chi ngôi sao mai không bao giờ lặn đi,
chính là con Chúa Đức Ki-tô,
Người đã từ ngục tối tăm, huy hoàng chiếu sáng nhân gian
Người là đấng thống trị hằng sống đến muôn đời muôn kiếp vinh quang.
Giáo dân: Amen.
Tải và nghe bản tiếng Anh Exultet.mp3
Rejoice, heavenly powers! Sing choirs of angels!
Exult, all creation around God’s throne!
Jesus Christ, our King is risen!
Sound the trumpet of salvation!
Rejoice, O earth, in shining splendor,
radiant in the brightness of your King!
Christ has conquered! Glory fills you!
Darkness vanishes for ever!
Rejoice, O Mother Church! Exult in glory!
The risen Savior shines upon you!
Let this place resound with joy,
echoing the mighty song of all God’s people!
My dearest friends,
standing with me in this holy light,
join me in asking God for mercy,
that he may give his unworthy minister
grace to sing his Easter praises.
The Lord be with you.
And also with you.
Lift up your hearts.
We lift them up to the Lord.
Let us give thanks to the Lord our God.
It is right to give him thanks and praise.
It is truly right that with full hearts and minds and voices
we should praise the unseen God, the all-powerful Father,
and his only Son, our Lord Jesus Christ.
For Christ has ransomed us with his blood,
and paid for us the price of Adam’s sin to our eternal Father!
This is our passover feast,
When Christ, the true Lamb, is slain,
whose blood consecrates the homes of all believers.
This is the night,
when first you saved our fathers:
you freed the people of Israel from their slav’ry,
and led them dry-shod through the sea.
This is the night,
when the pillar of fire destroyed the darkness of sin.
This is night,
when Christians ev’rywhere,
washed clean of sin and freed from all defilement,
are restored to grace and grow together in holiness.
This is the night,
when Jesus broke the chains of death
and rose triumphant from the grave.
What good would life have been to us,
had Christ not come as our Redeemer?
Father, how wonderful your care for us!
How boundless your merciful love!
To ransom a slave you gave away your Son.
O happy fault, O necessary sin of Adam,
which gained for us so great a Redeemer!
Most blessed of all nights,
chosen by God to see Christ rising from the dead!
Of this night scripture says:
“The night will be as clear as day:
it will become my light, my joy.”
The power of this holy night dispels all evil,
washes guilt away, restores lost innocence,
brings mourners joy;
it casts out hatred, brings us peace,
and humbles earthly pride.
Night truly blessed,
when heaven is wedded to earth
and we are reconciled to God!
Therefore, heavenly Father, in the joy of this night,
receive our evening sacrifice of praise,
your Church’s solemn offering.
Accept this Easter candle,
a flame divided but undimmed,
a pillar of fire that glows to the honor of God.
Let it mingle with the lights of heaven
and continue bravely burning
to dispel the darkness of this night!
May the Morning Star which never sets
find this flame still burning:
Christ, that Morning Star,
who came back from the dead,
and shed his peaceful light on all mankind,
your Son, who lives and reigns for ever and ever.
Amen
2020
Việc bái gối trước Thánh Giá được hiểu ra sao?
Việc bái gối trước Thánh Giá được hiểu ra sao?
Giải đáp của Cha Edward McNamara, Dòng Đạo Binh Chúa Kitô (LC), Khoa trưởng Thần học và giáo sư phụng vụ của Đại học Regina Apostolorum (Nữ Vương các Thánh Tông Đồ), Rôma.
Hỏi 1: Có người hỏi tại sao người Công Giáo bái gối trước Thánh giá từ Thứ Sáu Tuần Thánh đến Thứ Bảy Tuần Thánh, bởi vì hành động bái gối chỉ được dành riêng cho Phép Thánh Thể trong giờ chầu. Như vậy, việc bái gối trước Thánh giá phải chăng là hành vi của thờ ngẫu tượng? – M. U., Lagos, Nigeria.
Hỏi 2: Trong Thứ Sáu Tuần Thánh, phụng vụ của buổi cử hành này nói rằng một phần của buổi cử hành là nghi thức Thờ lạy (adoration) Thánh Giá, với ba lần cộng đoàn thưa: “Ta hãy đến thờ lạy…” Con nhớ lại rằng trước đây nghi thức được gọi là Suy tôn (Veneration) Thánh Giá. Các tín hữu Tin lành thường cáo buộc người Công Giáo thờ phượng các ảnh và tượng. Con đã luôn trả lời cho họ rằng chúng tôi chỉ thờ lạy Chúa, và chúng tôi có thể “suy tôn” các biểu tượng khác. Từ ngữ “thờ phượng” (worship) có xu hướng ủng hộ lập trường của họ. Xin cha cho một lời giải thích về việc dùng từ ngữ này. – J. D., Williams Lake, British Columbia, Canada.
Đáp: Tiêu đề chính thức của nghi thức này là “Suy Tôn Thánh Giá”, và câu đáp cho lời mời gọi: “Đây là cây Thánh giá, nơi treo Đấng Cứu Độ Trần Gian” là “Ta hãy đến thờ lạy” (“Venite adoremus”).
Từ “thờ phượng” (worship) trong tiếng Anh hiện đại thường là, mặc dù không phải là chuyên thuộc, dành riêng cho việc thờ Chúa.
Đúng là Giáo Hội không đưa ra một hành động thờ lạy một tượng gỗ, nhưng thờ lạy Chúa Kitô. Cũng vậy, nghi thức tôn thờ Thánh giá vào ngày Thứ Sáu Tuần Thánh được mặc một cường độ đặc biệt, vốn là khác với việc kính trọng đối với thánh giá trong suốt phần còn lại của năm. Điều này được diễn tả bởi sự việc rằng, từ lúc cử hành cuộc Thương Khó và Thứ Bảy Tuần Thánh đến lễ Vọng Phục Sinh, mọi người bái gối trước Thánh Giá (Cross) hay Thánh giá có hình Chúa (Crucifix), được sử dụng trong buổi cử hành.
Sự bái gối (genuflection, từ tiếng Latinh “genu flectere”, nghiêng gối) là một cử chỉ thể hiện một loạt thái độ suy tôn và kính trọng. Ngày nay, hành động bái gối được liên kết chặt chẽ đến hành động thờ lạy Thiên Chúa. Thật vậy, đây là nghĩa duy nhất được đề cập trong Qui chế Tổng Quát Sách Lễ Rôma (GIRM):
“274. Bái gối, nghĩa là gối phải nghiêng đụng đất, là cử chỉ thờ phượng, do đó dành cho Thánh Thể và Thánh Giá từ khi được tôn kính trọng thể trong phụng vụ thứ Sáu Thánh tưởng niệm cuộc Thương Khó của Chúa, cho đến bắt đầu Vọng Phục Sinh” (Bản dịch Việt ngữ của Linh mục Phanxicô Xaviê Nguyễn Chí Cần, Giáo Phận Nha Trang).
Trong khi lời này là đúng, hành động bái gối đã được giải thích cách rộng rãi hơn, và không phải chỉ dành cho sự thờ lạy. Sự bái gối là một bổ sung khá gần đây vào thực hành phụng vụ, và chỉ trở nên bắt buộc sau năm 1502. Ngoài việc sử dụng hành động này như là một hành động thờ lạy Phép Thánh Thể, việc bái gối được quy định khi tín hữu đọc câu “Người đã nhập thể” trong Kinh Tin Kính ngày lễ Giáng sinh, và ngày lễ Truyền Tin. Việc bái gối cũng được dự kiến cho bất kỳ sự suy tôn Thánh Giá Thật nơi công cộng, và trong Tam nhật thánh như đã thấy ở trên. Cho đến gần đây, việc bái gối được chỉ định trong sự hiện diện của một Giáo hoàng, và bất cứ khi nào Giám mục giáo phận đi tới, khi Ngài chủ trì một buổi lễ.
Bên ngoài phụng vụ, lòng đạo đức bình dân đã có nhiều dịp cho việc bái gối. Thí dụ, nhiều người Công Giáo có thói quen bái gối, khi đi Đàng Thánh giá, lúc đọc “Adoramus Te, Lạy Chúa Kitô, chúng con thờ lạy Chúa, và chúng con chúc tụng Chúa, vì Chúa đã dùng Thánh giá mà chuộc tội cho thiên hạ”.
Ngoại trừ các việc bái gối nay đã bỏ (trong hình thức thông thường) đối với Đức Giáo Hoàng và Giám mục, tất cả các lần bái gối khác, một cách nào đó, phản ảnh sự thờ lạy Chúa Kitô, hoặc thực sự hiện diện trong Phép Thánh Thể, hoặc được biểu trưng bằng một cách đặc biệt.
Do đó, bởi vì cử chỉ bái gối là không chỉ dành cho sự thờ lạy Chúa, việc bái gối vào Thứ Sáu Tuần Thánh và Thứ Bảy Tuần Thánh không hề ngụ ý bất kỳ hình thức ngẫu tượng nào.
Từ viễn tượng lịch sử, lý do cho sự sử dụng cử chỉ suy tôn đặc biệt này, có lẽ là do nghi thức suy tôn Thánh giá có nguồn gốc tại Giêruxalem vào cuối thế kỷ IV, và tại Rôma vào thế kỷ VII, và được hướng tới các di tích chính của Thánh Giá Thật, vốn được lưu giữ tại các thành phố này.
Chỉ sau đó, khi nghi thức trở thành phổ biến, sự bái gối là dấu hiệu của sự suy tôn, thường được dành riêng cho Thánh Giá Thật, được mở rộng đến Thánh giá có hình Chúa được sử dụng trong buổi lễ.
Trong khi đối tượng thờ lạy hoặc thờ phượng luôn luôn là Chúa Kitô, sự suy tôn đặc biệt Thánh giá vào các ngày này dường như muốn nói rằng, mặc dù nhà tạm trống rỗng, tất cả các ảnh khác được che phủ, và Giáo Hội âm thầm chờ đợi Chúa sống lại, sự hiện diện của Chúa được biểu tượng bởi hình ảnh Thánh giá, mà nhờ đó Ngài đã cứu chúng ta khỏi tội lỗi của mình.
Bằng cách tập trung vào hình ảnh Thánh giá, Giáo Hội, như Louis Bouyer đã nói, “làm cho chúng ta nhận ra những gì không thể được phát hiện bởi ‘các quyền lực’ đã đóng đinh Chúa Vinh Hiển, chính trên Thánh giá của Ngài là sự vinh hiển của chúng ta”.
2020
Thiên Chúa đã làm gì trước những đau khổ của chúng ta?
Vào thời điểm lo lắng và đau khổ này, chúng ta dường như cảm thấy nhiều điều không chắn chắn và có thể đặt vấn đề về sự hiện diện của Thiên Chúa, Ngài ở đâu trong những lúc như thế này. Những nghi vấn về Thiên Chúa tìm thấy lời giải đáp nơi Đấng chịu đóng đinh và sống lại một nền tảng vững chắc cho phép chúng ta không bị chìm. Đó là chủ đề của bài giáo lý hàng tuần ĐTC Phanxicô, sáng Thứ tư Tuần thánh, 08/04/2020, tại Thư viện Tông tòa Vatican.
Anh chị em thân mến
Trong những tuần đầy lo lắng vì đại dịch đang làm cho thế giới phải đau khổ này, qua đó chúng ta đặt ra rất nhiều câu hỏi, cũng có thể là những câu hỏi về Thiên Chúa nữa : Ngài đã làm gì trước những nỗi đau của chúng ta? Chúa ở đâu khi mà tất cả đều sai lầm? Tại sao Chúa không giải quyết những vấn đề như vậy cách nhanh chóng? Đó là những câu hỏi chúng ta dành cho Thiên Chúa.
Trình thuật về Cuộc Khổ Nạn của Chúa Giêsu sẽ nâng đỡ chúng ta, đồng hành cùng chúng ta trong những ngày thiêng liêng này. Thực ra, ngay cả ở đó, nơi cuộc Khổ nạn, cô đọng rất nhiều câu hỏi. Dân chúng, sau khi đón Chúa Giêsu khải hoàn vào Giêrusalem, họ đã tự hỏi liệu cuối cùng Ngài có giải phóng dân khỏi những kẻ thù của họ không (x. Lc 24,21). Họ đang mong đợi một Đấng Cứu Thế đầy quyền năng, chiến thắng bằng gươm giáo. Trái lại, xuất hiện một người hiền lành, khiêm nhượng trong lòng, kêu gọi hoán cải và lòng xót thương. Và chính đám đông đã từng tung hô Ngài trước đó, giờ đây hét lên: “đóng đinh vào thập giá đi!” (Mt 27,23). Những người đã từng đi theo Ngài thì sợ hãi và bỏ trốn, họ bỏ rơi Ngài. Họ nghĩ : nếu số phận của Chúa Giêsu là như vậy, thì Vị Cứu Tinh không phải là Ngài, bởi vì Thiên Chúa thì mạnh mẽ, bất khả chiến bại.
Nhưng nếu chúng ta tiếp tục đọc trình thuật về Cuộc Khổ Nạn, chúng ta sẽ thấy một sự thật đáng kinh ngạc. Khi Chúa Giêsu đã sinh thì, người lính Rôma, hẳn không phải là một tín hữu, không phải là người Do Thái mà là một người ngoại giáo, đã thấy Chúa Giêsu đau khổ trên thập giá, đã nghe được lời tha thứ cho tất cả mọi người, đã chạm đôi tay vào tình yêu vô biên của Chúa và ông thốt lên rằng : “Quả thực ông này là Con Thiên Chúa” (Mc 15,39). Quả thực ông đang nói ngược lại với những người khác. Ông nói rằng người đó là Thiên Chúa, là Thiên Chúa thật.
Ngày nay chúng ta có thể tự hỏi: đâu là gương mặt đích thực của Thiên Chúa? Thường chúng ta gán cho Ngài những gì là của chúng ta, với quyền lực tối đa: sự thành công của chúng ta, tinh thần công lý của chúng ta, và ngay cả sự phẫn nộ của chúng ta nữa. Thế nhưng Tin mừng nói cho chúng ta biết rằng Thiên Chúa không phải như vậy. Ngài hoàn toàn khác và chúng ta không thể biết về Ngài bằng sức mạnh của mình. Vì thế, Ngài đã trở nên gần gũi, đã đến để gặp chúng ta và đã mạc khải hoàn toàn về chính mình qua sự Phục sinh. Và việc Chúa đã mạc khải về mình được hoàn tất ở đâu? Trên thập giá. Ở đó chúng ta học biết được những nét mặt của Thiên Chúa. Anh chị em đừng quên rằng, thập giá là ngai tòa của Thiên Chúa. Chúng ta sẽ được chữa lành khi nhìn lên Thập giá trong thinh lặng và thấy được Ngài là Chúa của chúng ta : là Đấng không hề chỉ tay chống lại bất cứ ai, cũng không chống lại những kẻ đang đóng đinh mình, nhưng giang rộng vòng tay cho tất cả mọi người; không đè bẹp chúng ta bằng vinh quang của mình, nhưng để cho mình bị tước đoạt vì chúng ta; không yêu chúng ta bằng lời, nhưng đã trao mạng sống cho chúng ta trong thinh lặng; không cưỡng ép chúng ta, nhưng giải phóng chúng ta; không coi chúng ta nhưng người xa lạ nhưng nhận lấy nơi bản thân tội lỗi của chúng ta. Ngài làm như vậy là để giải thoát chúng ta khỏi những thành kiến về Thiên Chúa. Chúng ta hãy nhìn lên Đấng chịu đóng đinh, sau đó mở Tin mừng ra. Trong những ngày này, mọi người đều ở trong thời gian cách ly và ở nhà, đóng cửa, chúng ta cầm hai thứ này trong tay : Chúa chịu đóng đinh và hãy nhìn lên Ngài; mở Tin mừng ra. Có thể nói, đối với chúng ta, điều này thật tuyệt vời, nó giống như phụng vụ tại gia, bởi vì trong những ngày này chúng ta không thể đến nhà thờ. Chúa chịu đóng đinh và Tin mừng.
Chúng ta đọc trong Tin mừng và biết rằng, sau khi hóa bánh ra nhiều, mọi người tuôn đến với Chúa Giêsu để tôn Ngài lên làm Vua, nhưng Ngài đã rời đi (x. Ga 6,15). Và khi ma quỉ muốn tiết lộ vẻ uy nghiêm thánh thiện của Chúa, Ngài bắt chúng phải câm miệng (x. Mc 1: 24-25). Tại sao vậy? Bởi vì Chúa Giêsu không muốn bị hiểu lầm, không muốn mọi người lẫn lộn vị Thiên Chúa thực sự, là tình yêu khiêm nhường, với vị thần giả tạo, một vị thần trần tục thích thể hiện và áp đặt bằng vũ lực. Thiên Chúa không phải là ngẫu tượng. Ngài là Thiên Chúa đã nhập thể làm người như mỗi người chúng ta, và tự biểu lộ mình như con người nhưng bằng sức mạnh của thần tính Ngài. Thực ra, khi nào thì căn tính của Chúa Giêsu được Tin mừng long trọng công bố? Khi người lính nói : “Quả thực ông này là Con Thiên Chúa”. Lời này đã được nói ở đó, ngay lúc Chúa vừa phó mạng sống trên thập giá, để người ta không thể nhầm lẫn Ngài thêm nữa, để người ta thấy rằng Thiên Chúa quyền năng trong tình yêu, không theo bất kỳ cách nào khác. Đó là bản tính của Ngài, vì Ngài đã làm như vậy. Thiên Chúa là tình yêu.
Bạn có thể phản đối: “Tôi phải làm gì với một vị Thiên Chúa yếu đuối, đã chết như vậy? Tôi thích một vị thần mạnh mẽ, một vị thần uy quyền! Nhưng bạn có biết, quyền lực thế gian này đang qua đi trong khi tình yêu vẫn tồn tại. Chỉ có tình yêu mà chúng ta có mới bảo vệ được cuộc sống, bởi vì tình yêu ôm lấy những yếu đuối của chúng ta và biến đổi nó. Đó là tình yêu của Thiên Chúa, qua sự Phục sinh, đã chữa lành tội lỗi của chúng ta bằng sự tha thứ của Ngài, đã biến cái chết trở thành lối đi của sự sống, đã biến đổi nỗi sợ hãi của chúng ta trong sự tin tưởng, nỗi buồn phiền của chúng ta trong niềm hy vọng. Sự phục sinh nói cho chúng ta biết rằng Thiên Chúa có thể làm cho tất cả mọi sự nên tốt đẹp. Cùng với Ngài chúng ta có thể thật sự tin rằng mọi thứ sẽ trở nên tốt hơn. Đây không phải ảo ảnh, đây là sự thật! Bởi vì vào sáng sớm Phục sinh Chúa đã nói với chúng ta : “các con đừng sợ” (x. Mt 28,5). Và những câu hỏi buồn đau về sự dữ không biến mất đột ngột, nhưng được tìm thấy nơi Đấng Phục sinh một nền tảng vững chắc cho phép chúng ta không bị chìm.

Anh chị em thân mến, Chúa Giêsu đã thay đổi lịch sử bằng cách tự làm cho mình gần gũi với chúng ta và làm cho nó thành lịch sử cứu rỗi, dẫu cho lịch sử ấy còn bị đánh dấu bởi sự dữ. Bằng việc hiến dâng mạng sống mình trên thánh giá, Chúa Giêsu đã chiến thắng sự chết. Từ con tim rộng mở của Đấng chịu đóng đinh, tình yêu của Thiên Chúa hướng đến mỗi người chúng ta. Chúng ta có thể thay đổi lịch sử của mình bằng cách làm cho mình được gần gũi với Ngài, bằng cách đón nhận ơn cứu chuộc mà Ngài đã ban cho chúng ta.
Anh chị em thân mến, chúng ta hãy mở rộng tâm hồn cho Chúa qua lời cầu nguyện, qua những ngày trong tuần này : với Chúa chịu đóng đinh và Tin mừng. Phụng vụ tại gia chính là đây. Chúng ta hãy mở rộng tâm hồn cho Chúa qua lời cầu nguyện, hãy để Chúa đoái nhìn mỗi người chúng ta và qua đó chúng ta hiểu rằng chúng ta không cô đơn, nhưng được yêu thương, vì Thiên Chúa không bỏ rơi chúng ta và không bao giờ quên chúng ta. Và với những ý nghĩ này, tôi chúc cho chị em một Tuần Thánh và mùa Phục Sinh thánh thiện.
2020
Các nữ đan sĩ cầu nguyện 24/24 cho đại dịch chấm dứt
Theo thông tin ngày 08/4/2020 của Asia News, tại Bangladesh, trong những ngày này, các nữ đan sĩ Clara đang thay nhau cầu nguyện liên tục 24/24. Mục đích cầu xin sự an ủi của Thiên Chúa cho người bệnh, bác sĩ, y tá, tình nguyện viên đang chiến đấu chống virus.
Bước qua cánh cửa của đan viện, nằm cách thủ đô Dhaka 120km về phía bắc, người đến viếng thăm đan viện sẽ được ấn tượng bởi sự thinh lặng, và tiếng hát nhẹ nhàng, tha thiết phát ra từ nhà nguyện. Mẹ bề trên Mary Rose giải thích rằng các chị em đang tham gia cầu nguyện liên tục 24 giờ mỗi ngày để thế giới có thể vượt qua đại dịch Covid-19: “Chúng tôi cầu nguyện với nước mắt, đôi tay hướng lên Trời cao. Chúng tôi đã thấy nhiều người ở Ý, Tây Ban Nha, Pháp, Hoa Kỳ và nhiều quốc gia khác đang đấu tranh với virus corona. Với lời cầu nguyện, chúng tôi cầu xin Chúa Giêsu Kitô cứu thế giới khỏi căn bệnh chết người này”.
Ở Bangladesh có hai đan viện Thánh Clara: một ở Mymensingh và một ở Dinajpur ở phía bắc. Cả hai nơi tất cả có 34 nữ đan sĩ.
Mẹ Mary Rose nhấn mạnh rằng các nữ đan sĩ cầu nguyện cho tất cả những người bị nhiễm virus, cho các bác sĩ, y tá, tình nguyện viên và tất cả những người phục vụ bệnh nhân. Mẹ nói thêm: “Chúng tôi cũng cầu nguyện cho các nhà khoa học sớm tìm ra vắc-xin đối với Covid-19”.
“Cùng với những lời cầu nguyện, chúng tôi còn dâng hy sinh và ăn chay cầu xin cuộc khủng hoảng dịch bệnh có thể được giải quyết sớm. Thiên Chúa đang thử thách chúng ta. Con người đã xa rời Thiên Chúa và phạm tội. Bây giờ chúng ta cần hoán cải. Tất cả mọi người có niềm tin khác nhau đang cầu nguyện với Đấng Tạo Hóa và họ đang phải trong ngôi nhà ‘nội cấm’ như đời sống ẩn tu của chúng tôi. Với đức tin, chúng tôi tin tưởng Chúa sẽ lắng nghe những lời cầu nguyện của chúng tôi và cho thế giới sớm nhận được sự an ủi”.
Mẹ Mary Rose còn cho biết ơn gọi đan sĩ đang giảm dần. Trong hai năm qua chỉ có một thiếu nữ xin gia nhập. Giáo phận Mymensingh có khoảng 80.000 tín hữu, chủ yếu là người dân tộc Garo. (Asia News 08/4/2020)
