2020
Đời sống nội tâm là dòng nước chúng ta thường ít lui tới
2020
Trau dồi đời sống nội tâm và bảo vệ nó khỏi sự thù hận
Trau dồi đời sống nội tâm và bảo vệ nó khỏi sự thù hận
Trích sách 41 Bài tập vệ sinh thiêng liêng, tác giả Damien Le Guay, (41 exercices d’hygiène spirituelle, nxb. Salvator)
Đâu là tham vọng của tôi kể từ khi tôi nguệch ngoạc viết và cố gắng mở lòng ra với sự khuấy động này trong tôi, để tôi có kỷ luật tốt hơn, để giáo dục tôi ư? Để sự khuấy động này kết tinh, như nước ngọt cuối cùng để lại cặn tinh thể đường dưới đáy ly và đối diện với chính tôi, tôn trọng các bí mật, tôi trút hết nỗi niềm. Đúng vậy, tôi thích nghĩ tôi đến đây để trút hết cái túi xắc, kiểm kê một phần và theo từ ngữ diễn đạt đẹp đẽ này, để “vét rỗng cái xắc”.
Đây có phải là một tham vọng hão huyền không? Hoàn toàn đúng. Hãy chân thành làm. Vừa huyễn hoặc vừa huyền diệu. Cái xắc được làm trống, cái túi ý thức của tôi giống như cái túi của các nhà ảo thuật: bề ngoài thì trống nhưng thật sự nó luôn đầy. Một người mới vào nghề thò tay vào cả trăm lần sẽ không thấy gì. Còn tôi, sau bốn mươi năm rèn luyện, tôi tìm được con thỏ biết bay, con chim bồ câu hòa bình, các hòn đá tảng, các cảm xúc lên xuống chỉ chực bay đi trong cơn lốc mê hoặc. Cái túi xắc này của tôi, với lượng nước dồi dào dưới đáy luôn xuất hiện trở lại, tôi nghĩ phải thường xuyên đổ nó đi.
Điều này cần phải thẳng thắn kiểm kê và phải luôn khám phá lại. Sự giả vờ luôn ở khắp nơi, khi nói với chính mình, nói các gì có thể nói về mình, một cái tôi vừa đang hình thành, vừa ở dưới đáy túi. Xa cái tôi, rất xa cái tôi, ảo ảnh của những thẳng thắn cũng trong như nước trong vắt. Không. Sự trong sáng của mình về mình là điều không thể.
Nếu không biết mình, phải giữ một tham vọng: phải thẳng thắn chân thực nhất có thể. Tham vọng có hạn nhưng rất lớn.
Tôi nói thêm, thẳng thắn nhất có thể, tham vọng này càng cần thiết với tôi khi tôi phải đương đầu, xung quanh tôi, trong gia đình tôi, với các người khác, các người mà tôi phải chia sẻ ít nhất một phần thời thơ ấu, và theo thời gian, đã phát triển nơi họ một một sự ghen tị tàn phá khốc liệt. Nói một cách lịch sự, chúng ta nói họ đau khổ của một sự dửng dưng thù địch trên bề mặt nhưng bên dưới ẩn chứa mong muốn tiêu diệt một cách bệnh hoạn. Khi đó sự đồng cảm không còn. Khi họ ở đó, tôi phải luôn đề phòng – điều này làm mất rất nhiều năng lượng, căng thẳng liên tục. Bất cứ điều gì tôi có thể nói hoặc làm đều có thể trở ngược chống lại tôi. Chúng ta không còn ở trong lòng nhân từ tự nhiên (ôi phẩm chất cần thiết biết bao, nhất là ở giai đoạn đầu tiên), nhưng đúng hơn là ở trong bầu khí nội chiến gia đình tiềm tàng. Mọi thứ trở thành cớ để giao tranh. Cuối cùng thì mọi thứ luôn ập vào tôi – ngay cả các điều nhỏ nhặt của hiện sinh. Mọi thứ sẽ là cơ hội để làm tôi mất thăng bằng, làm tôi chới với.
Khi tôi còn nhỏ, tôi không bao giờ hình dung có ngày tôi đối diện với các tình huống khó khăn như vậy ở nơi mà tôi nghĩ sẽ bảo vệ tôi, gia đình tôi. Nhưng nó là như vậy! Vậy phải làm gì? Chắc chắn là đáng tiếc cho tình trạng này! Phàn nàn nó, sao lại không! Tuy nhiên, nó chẳng có ích gì. Trước hết, phải tự bảo vệ mình.
Hận thù là lây lan. Tôi thường có kinh nghiệm này. Có phải là bảo vệ mình để khỏi bệnh không? Đúng, một cách nào đó, thêm nữa đây là căn bệnh chết người. Vì tôi phải phơi mình với các hơi hướm hận thù, với các kẻ thù dai dẳng không khoan nhượng này, với các lời nói gây tổn thương, trước sự khô cằn của quan hệ anh chị em là có nguy cơ chết từ từ. Vì vậy, ngoài bản năng sinh tồn, tôi không muốn bị “nhiễm” bởi sự thù địch lạnh lùng này. Không. Nó quá nặng để mang. Nặng hơn nữa là không thể nhổ bứt nó khi nó đã chạm đến mình. Làm gì khi buổi tối, khi các giấc mơ trở thành ác mộng?
Tôi phải bảo vệ tôi khỏi sự lây lan của hận thù này! Vấn đề không phải là vấn đề vệ sinh thiêng liêng, nhưng trước hết phải tự động giúp tâm hồn đang gặp nguy hiểm. Tôi phải dạn dày chống lại bất cứ gì có thể giết chết tôi từ bên trong. Tôi phải giữ khoảng cách với các kẻ độc hại – với các suy nghĩ tiêu cực, các suy nghĩ độc hại gàn dở, đầy axit của họ. Tôi phải đặt mình ở nơi che khuất – phía mặt trời mang lại mùa xuân, của một không khí trong sáng từ xa.
Bài tập nho nhỏ về vệ sinh thiêng liêng
Làm thế nào để tôi bảo vệ mình khỏi các kẻ độc hại? Làm thế nào để làm điều này vì đó là nhu cầu thiết yếu? Làm thế nào để tránh các chuỗi địa ngục này, dẫn tôi đến điều xấu xa nhất trong các điều xấu xa nhất trong tôi? Làm thế nào để tránh, như người rơi vào đống bùn lầy lội không thể nào rút chân ra được, để rồi rời vào vực thẳm ác độc không cứu được? Làm thế nào để bảo vệ tôi khỏi quyền lực của chua cay vô hạn, khi nó hoạt động, nó sẽ phá hủy mọi thứ như thể không có gì có thể tồn tại.
Các câu hỏi được đặt lui đặt tới không ngừng. Lặp lại ở đây và bây giờ. Suốt cuộc đời tôi. Làm thế nào tôi có thể tự bảo vệ mình?
Chọn cho mình một guồng máy cai trị bên trong
Một lựa chọn luôn hiện hữu trong tôi: cái gì sẽ cai trị nội tâm tôi? Chúng ta bị cai trị bởi cùng nguyên tắc, bởi một cấu thành tâm hệ, thiêng liêng, tình cảm. Cho đến một lúc, tôi phải chọn. Có thể là tích cực vì nghiêng về lòng tốt, hoặc tiêu cực vì không nhường bước trước cám dỗ xấu. Nhiệm vụ đầu tiên trong tất cả các nhiệm vụ là phải chọn guồng máy cai trị nội tâm. Tôi chọn guồng máy, tôi thực hiện, cùng lắm là để cự lại với các khuynh hướng thù hận. Và nếu được, ngay đầu tiên tôi lên dự án các động lực của tôi. Với tất cả sáng suốt, động lực của tôi là gì? Làm cách nào để cập nhật chúng – tránh xa các lời ngụy biện?
Thực hành “bài tập quả tim” để điều chỉnh đam mê của bạn
Các Giáo phụ sa mạc nhấn mạnh đến sự hiểu biết và làm chủ các đam mê – đặc biệt là các đam mê có thể hủy hoại chúng ta. Giáo phụ Cassien ở giữa thế kỷ 4 và 5 ở Marseille, cha nhấn mạnh đến “dòng tư tưởng” đi qua đầu chúng ta: “Tất cả tùy chúng ta, chúng ta đẩy nó đi hay giữ nó lại.” Có rất nhiều “bài tập cho quả tim” để xay hạt xấu, hoặc chỉ xay hạt tốt. Vì sao chúng ta không thực hành thường xuyên các “bài tập cho quả tim”? Các bài tập để lọc lúa với cỏ lùng?
Không làm gì, thù hận sẽ thắng thế
Ai nói guồng máy là nói, rồi thì guồng máy cai trị tôi. Nếu nghĩ mình không thể làm gì là sai. Không làm gì là để cho cỏ lùng mọc. Các tư tưởng xấu, các đam mê xấu. Nếu chúng ta không canh chừng, sự thù nghịch luôn gờm chừng, chúng núp trong bóng tối, chúng sẽ kiểm soát cái đầu chúng ta. Hồi tâm là tự hỏi: tôi để cho thấu cảm hay thù nghịch, cho thiện cảm hay thù hận cai trị tôi?
Marta An Nguyễn dịch
2020
Đức Giám mục Grech: việc cách ly cho thấy một “mức độ mù chữ về mặt thiêng liêng”
Đức Giám mục Grech: việc cách ly cho thấy một “mức độ mù chữ về mặt thiêng liêng”
I.
Đức Phanxicô chào Đức Giám mục Mario Grech trong một buổi tiếp kiến năm 2019.
Đức Giám mục Mario Grech, tân tổng thư ký của Thượng Hội Đồng Giám mục đã có cái nhìn rất phê phán về thái độ của nhiều người công giáo trong cuộc khủng hoảng Covid-19. Trong một cuộc phỏng vấn dài với tạp chí Văn minh Công giáo Civiltà Cattolica đăng ngày 14 tháng 10, ngài đánh giá “sự mù chữ về mặt thiêng liêng”, về “giáo quyền” và về “đức tin chưa trưởng thành” của một số người.
Theo ngài, Giáo hội phải học hỏi từ sự cách ly bằng cách thay đổi các “mô hình mục vụ” và phục hồi “Giáo hội tại gia.”
Ngài là cựu chủ tịch Hội đồng Giám mục Malta từ năm 2013 đến năm 2016 và từ tháng 10 năm 2019 ngài được bổ nhiệm làm phụ tá Tổng thư ký Thượng Hội đồng Giám mục và từ tháng 9 vừa qua, ngài là Chủ tịch Hội đồng giám mục. Với chức vị này, ngài được Đức Phanxicô đặc biệt giao trách nhiệm chuẩn bị Thượng hội đồng về tính đồng nghị sẽ được tổ chức năm 2022.
Trong cuộc phỏng vấn với tạp chí Văn minh Công giáo, ngài lấy làm buồn: “Trong đại dịch, chúng ta thấy một chủ nghĩa giáo quyền nào đó đã xuất hiện. Trên mạng xã hội, chúng ta chứng kiến một hình thức phô trương và kiểu sùng bái áp đặt, đó là ma thuật hơn là thể hiện đức tin trưởng thành”. Theo đó, ngài mô tả một Giáo hội không phải lúc nào cũng ở tầm cao của sự kiện và bị chia rẽ vì việc không thể đến được với các phép bí tích.
Ngài lấy làm tiếc: “Có một số người thậm chí còn còn nói đời sống của Giáo hội đã bị gián đoạn! Đúng là không tưởng tượng được. Trong tình trạng chúng ta không thể cử hành các bí tích, chúng ta đã không nhận ra có nhiều cách khác để trải nghiệm Thiên Chúa”, ngài nói thêm “nhiều linh mục và giáo dân bị khủng hoảng vì đột nhiên họ thấy mình không thể cử hành Thánh Thể cho giáo dân, một chuyện rất quan trọng”.
Đi xa hơn nữa, ngài nói: “Nhiều người phàn nàn họ không thể rước lễ và cử hành tang lễ ở nhà thờ nhưng họ lại không quan tâm đến việc phải hòa giải với Chúa và người anh em để lắng nghe, cử hành Lời Chúa và sống đời sống phục vụ.”
Bí tích Thánh Thể không phải là khả năng duy nhất để gặp Chúa Giêsu
Đức Giám mục Grech nhấn mạnh: “Bí tích Thánh Thể là nguồn và đỉnh cao của đời sống Kitô nhưng Bí tích Thánh Thể không phải là khả năng duy nhất để gặp Chúa Giêsu”, ngài trích dẫn lời Đức Phaolô VI đã dạy, “trong Bí tích Thánh Thể, sự hiện diện của Chúa Kitô là ‘có thật’, nhưng không loại trừ như thử những người khác không ‘có thật’.”
Theo ngài, “đáng lo là người nào cảm thấy mình lạc lõng bên ngoài bối cảnh Thánh Thể.” Điều này cho thấy “sự thiếu hiểu biết về các cách khác nhau để tham dự vào mầu nhiệm”, là “một sự mù chữ nào đó về mặt thiêng liêng” và “việc thực hành mục vụ hiện tại là chưa thích ứng.”
Sau đó ngài phân tích “rất có thể trong thời gian gần đây, hoạt động mục vụ của chúng ta đã tìm cách dẫn đến các bí tích chứ không dẫn – qua các bí tích – đến đời sống kitô hữu.”
“Sẽ là tự sát nếu sau đại dịch chúng ta trở lại với các mô hình mục vụ cũ”
Theo đường hướng của Đức Phanxicô, tân tổng thư ký Thượng Hội đồng Giám mục cho rằng đại dịch coronavirus phải trở thành cơ hội cho Giáo hội, mang đến cho Giáo hội “một thời điểm đổi mới.” Ngài nói: “Sẽ là tự sát nếu sau đại dịch chúng ta trở lại với các mô hình mục vụ đã làm từ trước đến nay.”
Hơn nữa, theo ngài, cuộc khủng hoảng đã giúp khám phá một “nền giáo hội học mới, ngay cả một nền thần học mới, và một mục vụ mới.” Trước hết, nó khẳng định, việc phục vụ người bệnh và người nghèo là cách hữu hiệu để giáo dân sống đức tin của mình và “phản ánh một Giáo hội hiện diện trong thế giới ngày nay chứ không còn là “Giáo hội phòng thánh”, đi ra khỏi đường phố, hoặc chỉ thích chiếu phòng thánh ra đường phố”.
Tình trạng cách ly phải giúp cho các gia đình nắm bắt ơn gọi, phát triển “tiềm năng” riêng của mình. Theo nghĩa này, ngài cho rằng cuộc khủng hoảng phải dẫn đến việc “phục hồi Giáo hội tại gia và mang đến nhiều chỗ cho gia đình.” Theo ngài, “sống Giáo hội trong gia đình là tiền đề thích ứng cho việc tân phúc âm hoá”. Ngài nhấn mạnh: “Nếu Giáo hội tại gia thất bại thì Giáo hội không thể tồn tại. Nếu không có Giáo hội tại gia thì Giáo hội không có tương lai!”
Giáo hội tại gia, nạn nhân của chủ nghĩa giáo quyền trong lịch sử?
Theo ngài, Giáo hội tại gia dù được Công đồng Vatican II nhấn mạnh đến đâu nhưng chắc chắn là nạn nhân của một chủ nghĩa giáo quyền sai quấy. Ngài nhắc đến “bước ngoặt tiêu cực” này trong quan niệm Giáo hội tại gia vào thế kỷ thứ 4, khi “việc thánh hóa các linh mục và giám mục diễn ra, làm phương hại đến chức tư tế chung của người được rửa tội”. Theo ngài, “thể chế hóa Giáo hội càng đẩy mạnh thì bản chất và sức lôi cuốn của gia đình với tư cách là Giáo hội tại gia càng giảm sút”.
Cuối cùng, dù “nhiều người vẫn chưa tin chắc” về đặc sủng truyền giáo và về “sáng tạo truyền giáo” của gia đình nhưng Đức Giám mục Grech lại nghĩ ngược lại. Cha mẹ luôn có “khả năng tìm ra một ngôn ngữ mới cho thần học-giáo lý để nói về Tin Mừng cho gia đình”. Và trích lời Đức Phanxicô: “Thiên Chúa giao phó cho gia đình không phải trách nhiệm tối hậu như một cùng đích nhưng là một dự án cao đẹp làm cho thế giới thành ‘tại gia’.”
Marta An Nguyễn dịch
2020
Kinh Mân Côi: Tràng Chuỗi Hiệp Thông
Kinh Mân Côi: Tràng Chuỗi Hiệp Thông
Từ xa xưa, Tràng Chuỗi Mân Côi, Kinh Mân Côi đã được các Kitô hữu thuộc mọi tầng lớp, giai cấp yêu mến và thực hành. Có rất nhiều “Hội Mân Côi” hoặc “Hội Mân Côi liên kết” tại nhiều giáo xứ khác nhau trong các Giáo Phận. Đó là một nhóm gồm 15 người ngày xưa và ngày nay là 20 người tương ứng với 20 mầu nhiệm Mân Côi được phân công mỗi người đọc một mầu nhiệm. Đây là một hình thức hội đoàn đạo đức có tính chất nối kết các thành viên trong nhóm với những quy định cụ thể về bổn phận của các thành viên. Các hội viên được kết nối với nhau để sống tình hiệp thông trong Giáo Hội. Mỗi xứ mỗi họ có nhiều “Hội Mân Côi” mỗi Giáo phận cũng vậy, và các tín hữu làm thành một Tràng hạt khổng lồ liên kết với nhau trong tình hiệp thông. Ngoài việc đọc một chục kinh mỗi ngày, các thành viên trong Hội có trách nhiệm thăm hỏi nhau khi ốm đau và thăm viếng khi cha mẹ hội viên qua đời. Điều này cho thấy bằng chứng cụ thể của tình hiệp thông, từ lời cầu nguyện đến cuộc sống xã hội cụ thể, đem Đạo vào đời và làm cho đời thấm nhuần tinh thần bác ái của Tin Mừng.
Khi toàn thể nhân loại chìm trong đau thương vì đại dịch Covid-19, tại buổi tiếp kiến chung ngày 18/3/2020, Đức Thánh Cha Phanxicô đã thành khẩn “Tôi kêu gọi các giám mục Italia, trong lúc khẩn trương về y tế hiện nay, hãy cổ võ một buổi cầu nguyện cho toàn đất nước. Mỗi gia đình, mỗi tín hữu, mỗi cộng đoàn dòng tu: tất cả đều hiệp ý với nhau ngày mai, 19/3 vào lúc 9 giờ tối để đọc Kinh Mân côi, suy niệm các Mầu nhiệm Sự Sáng, trước tôn nhan rạng ngời và hiển dung của Chúa Kitô, trước Trái Tim của Ngài mà Mẹ Maria, Mẹ Thiên Chúa dẫn đưa chúng ta đến cùng Chúa, Mẹ là sức khỏe của các bệnh nhân mà chúng ta khẩn cầu qua Kinh Mân côi”.
Đầu tháng 4 năm nay, cha Andrés Esteban López – cha sở giáo xứ Thánh Gia ở trung tâm của một trong những khu phố nổi tiếng của thành phố Mexico đã cùng với các linh mục khác trong xứ và một số giáo dân khởi xướng phong trào “Chuỗi Mân Côi hy vọng”. Vì không thể vào các bệnh viện để trợ giúp thiêng liêng cho các bệnh nhân nhiễm Covid-19, cha López đã quyết định “nhận” các bệnh nhân, các bác sĩ y tá, nhân viên vệ sinh và an ninh, và đọc kinh Mân Côi từ xa để cầu nguyện cho mỗi người trong họ.
Tháng 10 năm nay, tổ chức “Trợ giúp các Giáo hội đau khổ” cũng mời gọi các thiếu nhi tham gia sáng kiến “Vì hiệp nhất và hòa bình, một triệu trẻ em đọc kinh Mân Côi”, vào ngày 18/10 tới đây, để cầu nguyện cho thế giới. Sáng kiến đọc kinh Mân Côi với sự tham dự của các trẻ em trên khắp thế giới cùng với phụ huynh của các em, các giáo viên và giáo lý viên cũng được tổ chức để đặc biệt xin Đức Mẹ cho đại dịch virus corona chấm dứt. Các nhà tổ chức đã gửi một thư cho các trẻ em để giải thích cách đọc kinh Mân Côi và một thư cho những người lớn đồng hành với các em, nhấn mạnh cách thế Chúa Giê-su là “thuốc giải độc” thực sự đối với những sự dữ đang xảy đến với nhân loại. Chúa Giê-su mời gọi chúng ta cầu nguyện với Chúa và với Mẹ. Sáng kiến “Vì hiệp nhất và hòa bình, một triệu trẻ em đọc kinh Mân Côi” được khai sinh từ năm 2005 tại Caracas, in Venezuela.
Thật vậy, “Giáo hội luôn luôn tin tưởng vào hiệu năng của lời cầu nguyện này, khi giao phó cho Kinh Mân côi, đọc chung trong cộng đoàn và thường xuyên thực hành, những vấn nạn nan giải nhất. Trong những khi Kitô giáo dường như gặp nguy hiểm, sự giải thoát được gán cho sức mạnh của Kinh Mân côi, và Đức Bà Mân côi được tôn vinh như là Đấng nhờ lời chuyển cầu đã đem lại ơn cứu độ”. (Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolo II – Tông thư Kinh Mân Côi.
Kinh Mân Côi chính là lời kinh của sự hiệp thông. Khi chúng ta đọc lời kinh này là chúng ta đi vào mầu nhiệm các thánh thông công. Lời kinh kính mừng chính là lời của sứ thần Gabriel đã ca tụng Mẹ theo lệnh truyền của Chúa. Đó cũng là lời kinh đã được biết bao nhiêu thế hệ thánh nhân qua các dòng thời đại cất lên. Trong số đó có cả các thánh tổ tiên, ông bà, cha mẹ, anh em, họ hàng, bạn hữu của chúng ta…
Kinh Mân Côi cũng mời gọi chúng ta đi vào sự hiệp thông của Hội Thánh lữ hành, khi chúng ta cùng với mọi người trong khắp năm châu bốn bể, thuộc mọi bậc sống chức vị, dâng những lời kinh đơn sơ chân thành để cầu cho các linh hồn đang thanh luyện trong luyện hình cũng như cầu cho mọi nhu cầu của giáo hội và thế giới. Những buổi lần hạt chung để cầu cho thế giới, quốc gia, giáo phận, giáo xứ, đoàn thể, gia đình… cũng như khi chúng ta cùng nhau đọc Chuỗi Mân Côi Liên Kết đã liên kết mọi người thành một gia đình, chung chia niềm vui nỗi sầu và đan kết với nhau bằng tình liên đới của Kinh Mân Côi. Sự liên đới đó chắc hẳn bền chặt, vì qua chuỗi Mân Côi, chúng ta là những cành nho được Mẹ nối kết với Thân Nho là Chúa Giêsu.
Tràng Chuỗi Mân Côi là một chuỗi những hạt nhỏ liên kết với nhau, mỗi hạt tượng trưng cho một người tín hữu trong Giáo Hội. Chuỗi hạt ấy vòng tròn, xoay quanh tâm điểm là Đức Giêsu, Đấng Cứu thế. Tràng hạt tượng trưng cho đời sống Giáo Hội luôn quy hướng về Chúa Giêsu, vì Người là Đầu của Thân Thể huyền nhiệm là Giáo Hội. Tất cả mọi hoạt động của Giáo Hội cũng như trọn vẹn đời sống của người tín hữu đều đặt nền tảng nơi Đức Kitô, như căn nhà được đặt trên viên đá góc. Người Kitô hữu cần phải áp dụng nơi cuộc đời mình lời giáo huấn của Chúa, làm cho hình ảnh của Người tỏa sáng nơi cuộc đời mình. Như thế, Chúa Giêsu vẫn hiện diện qua Giáo Hội và qua mỗi người tín hữu nhờ Kinh Mân Côi.
Nt M Ripsimina Bùi Thị Liễu, FMSR