2021
Ý Nghĩa Của Lề Luật
04 28 X Thứ Bảy Tuần XXII Thường Niên.
Thứ Bảy đầu tháng. Ngày đền tạ trái tim vô nhiễm Đức Mẹ.
(Tr) Lễ Đức Mẹ ngày thứ Bảy.
Cl 1,21-23; Lc 6,1-5.
Ý Nghĩa Của Lề Luật
Vào thời Chúa Giêsu, không thiếu những người nhân danh luật pháp để triệt hạ và chối bỏ người khác. Truyện được ghi trong Tin Mừng hôm nay là một điển hình cho biết bao trường hợp nhân danh pháp luật để đè bẹp con người. Chúa Giêsu đã thách thức cho đến cùng thái độ như thế. Thật ra, Chúa Giêsu không phải là một con người sống ngoài luật pháp, Ngài đến để kiện toàn lề luật. Nhưng sở dĩ Chúa Giêsu chống lại luật pháp là bởi vì luật pháp đó phi nhân hoặc chối bỏ con người. Các môn đệ vì đói nên bứt bông lúa mà ăn, thật ra không phải là vi phạm ngày Hưu lễ. Không có khoản luật nào trong các sách luật xem một hành động như thế là vi phạm ngày Hưu lễ; nếu có thì chỉ là vi phạm một trong 39 hành động mà các nhà chú giải Do thái đã thêm vào qui định của ngày Hưu lễ mà thôi.
Hơn nữa, Chúa Giêsu đã dẫn chứng hành động của Vua Ðavít và Ngài khẳng định: hành động của các môn đệ không hề vi phạm ngày Hưu lễ. Lề luật vì con người, chứ không phải con người vì lề luật. Ðó là ý nghĩa của luật pháp mà Chúa Giêsu nêu bật trong cuộc tranh luận với những Biệt phái. Khi luật pháp chống lại con người, nghĩa là chối bỏ phẩm giá và quyền lợi cơ bản của con người, thì luật pháp đánh mất ý nghĩa và không còn lý do để hiện hữu nữa; trong trường hợp đó, dĩ nhiên không tuân hành luật pháp là một thái độ thích đáng.
Bộ luật của người Do thái nhận tại núi Sinai khi Chúa truyền cho Maisen chỉ có 10 điều, nhưng được giải thích cách tỉ mỉ trong sách Lêvi và Đệ Nhị Luật thành hơn 500 điều. Một trong những điều quan trọng là ngày nghỉ sabát, thuộc giới răn thứ ba trong thập điều, được tuân giữ chi tiết, cặn kẽ và nếu phạm vào có thể bị ném đá chết.
Thiên Chúa muốn sự yêu mến và tự nguyện, nhưng dần dà, được giải thích quá tỉ mỉ đến cả chi tiết nhỏ nhặt. Để rồi, các tiến sĩ, luật sĩ, biệt phái thì sinh ra vụ luật và dùng luật làm thứ bình phong che chắn và làm lợi cho họ, còn dân chúng thì cảm thấy nặng nề, để rồi thay vì yêu mến và tự nguyện, họ chỉ giữ vì buộc phải giữ và luật trở thành gánh nặng đè trên vai họ.
Thật ra, khi luật pháp chối bỏ hoặc chà đạp những quyền cơ bản của con người, thì luật pháp đó cũng xúc phạm đến chính Thiên Chúa. Thánh Phêrô và thánh Gioan đã hành động một cách cương quyết khi dõng dạc tuyên bố trước Công nghị Do thái: “Thà vâng lời Thiên Chúa hơn vâng lời loài người”. Chẳng hạn, khi luật pháp một quốc gia cho phép phá thai, nghĩa là tước đoạt quyền sống của con người, thì chống lại luật pháp đó là một nghĩa vụ. “Thà vâng lời Thiên Chúa hơn vâng lời loài người”. đó là nguyên tắc nền tảng hướng dẫn người Kitô hữu trong các quan hệ xã hội của họ. Chúa Giêsu luôn đòi hỏi các môn đệ của Ngài một thái độ dứt khoát tận căn: không thể vừa vâng lời Thiên Chúa, vừa chạy theo những gì chống lại Thiên Chúa.
Sự xuất hiện của Chúa Giêsu rao giảng Tin mừng Cứu độ đã đem lại luồng sinh khí mới cho xã hội Do Thái lúc bấy giờ. Người ta đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác, vì Người dạy dỗ với uy quyền của Thiên Chúa đã khuất phục quyền lực ma quỉ cũng như biểu lộ lòng thương xót của Thiên Chúa luôn đứng về phía con người. Ngài không dùng luật pháp để o ép con người. Đó cũng là điểm nhấn mà bài Tin mừng hôm nay đề cập đến.
Trong thế giới hôm nay. Có khi luật pháp được làm ra không phải là để phục vụ mọi người, mà chỉ nhắm đến quyền lợi của thiểu số mà thôi. Vào thời Chúa Giêsu, không thiếu những người nhân danh luật pháp để đè bẹp con người. Chúa Giêsu luôn lên tiếng cảnh báo thái độ như thế. Thật ra Chúa Giêsu đã tuyên bố rõ Ngài không đến để hủy bỏ lề luật, nhưng đến để kiện toàn.
Tin mừng hôm nay nói đến cuộc tranh luận giữa những người Biệt phái và Chúa Giêsu về luật lệ ngày Hưu lễ khi các môn đệ đi qua đồng lúa đã bứt vài bông lúa vò ra mà ăn cho đỡ đói. Trước thái độ gây hấn của những người Biệt phái, lần nào cũng vậy Chúa Giêsu luôn đối đáp điềm tĩnh và hợp lý. Trường hợp người ta đến gài bẫy hỏi Chúa Giêsu có nên nộp thuế cho César không. Ngài cũng đã điềm tĩnh khôn ngoan trả lời: của Chúa thì hãy trả cho Chúa, của César hãy trả cho César. Lần khác, trường hợp người phụ nữ bị kết án tử hình phải ném đá chiếu theo luật, người ta cũng hỏi Chúa đồng thời cũng là cái bẫy. Chúa Giêsu cũng điềm tĩnh trả lời: Ai trong các ông vô tội thì hãy ném đá người này trước đi.
Và lần này về luật hưu lễ. Chúa Giêsu cũng dẫn chứng hành động của vua Đavít, và Ngài khẳng định hành động của các môn đệ không hề vi phạm ngày Hưu lễ. Lề luật vì con người, chứ không phải con người vì lề luật. Đó là ý nghĩa lề luật mà Chúa Giêsu nêu bật trong cuộc tranh luận với những người Biệt phái. Họ đã quên rằng chính Chúa Giêsu hiện diện giữa họ là mục đích, là chủ ngày Hưu lễ. Tuy nhiên trong tâm thức hẹp hòi và không tin vào sứ mạng của Chúa Giêsu, những người biệt phái lấy việc tuân giữ các chi tiết phức tạp của ngày hưu lễ làm tiêu chuẩn để xét giá trị của Chúa Giêsu và giáo huấn của Ngài.
Trong cuộc sống hôm nay, không thiếu những người chúng ta hôm nay rơi vào lỗi lầm này. Khi chúng ta chúng ta muốn dùng sức mạnh, địa vị, lời nói, phán đoán của riêng mình để đàn áp, phê phán thiếu công minh, nhân hậu thì rất dễ rơi vào sai lầm.
“Thà vâng lời Thiên Chúa hơn là vâng lời loài người” đó là nguyên tắc nền tảng hướng dẫn người Kitô hữu trong các mối tương trong xã hội. Chúa Giêsu luôn đòi hỏi các môn đệ Ngài một thái độ dứt khoát rõ ràng : không thể vừa vâng lời Thiên Chúa lại vừa chạy theo những gì chống lại Thiên Chúa.
2021
Thứ Bảy Tuần XXII – Mùa Thường Niên
Thứ Bảy Tuần XXII – Mùa Thường Niên
Ca nhập lễ
Tv 85,3.5
Xin dủ lòng thương con, lạy Chúa,
vì con kêu cầu Chúa suốt ngày.
lạy Chúa, Ngài nhân hậu khoan hồng,
giàu tình thương với mọi kẻ kêu xin.
Lời nguyện nhập lễ
Lạy Chúa, mọi sự tốt lành đều bởi Chúa mà ra, xin cho chúng con thêm lòng tin yêu Chúa, để những gì tốt đẹp nơi chúng con ngày càng phát triển, và được Chúa chăm sóc giữ gìn. Chúng con cầu xin..
Bài đọc
Cl 1,21-23
Thiên Chúa cho anh em được hoà giải với Người, để anh em trở nên thánh thiện tinh tuyền.
Bài trích thư của thánh Phao-lô tông đồ gửi tín hữu Cô-lô-xê.
21 Thưa anh em, xưa kia anh em là những người xa lạ, là thù địch của Thiên Chúa vì những tư tưởng và hành động xấu xa của anh em. 22 Nhưng nay nhờ Đức Giê-su là con người bằng xương bằng thịt đã chịu chết, Thiên Chúa cho anh em được hoà giải với Người, để anh em trở nên thánh thiện tinh tuyền và không có gì đáng trách trước mặt Người. 23 Anh em chỉ cần giữ vững đức tin, cần được xây dựng vững chắc, kiên quyết và đừng vì nao núng mà lìa bỏ niềm hy vọng anh em đã nhận được khi nghe loan báo Tin Mừng. Tin Mừng này đã được rao giảng cho khắp thiên hạ, và tôi, Phao-lô, tôi đã được trở nên người phục vụ Tin Mừng.
Đáp ca
Tv 53,3-4.6 và 8 (Đ. c.6a)
Đ.Thiên Chúa là Đấng phù trợ tôi.
3Lạy Thiên Chúa, xin dùng uy danh mà cứu độ,
lấy quyền năng Ngài mà xử cho con.
4Lạy Thiên Chúa, xin nghe con nguyện cầu,
lắng tai nghe lời con thưa gửi.
Đ.Thiên Chúa là Đấng phù trợ tôi.
6Có Thiên Chúa phù trì,
thân con đây, Chúa hằng nâng đỡ.
8Con tự nguyện dâng Ngài lễ tế,
lạy Chúa, con xưng tụng danh Ngài,
thật danh Ngài thiện hảo.
Đ.Thiên Chúa là Đấng phù trợ tôi.
Tung hô Tin Mừng
Ga 14,6
Ha-lê-lui-a. Ha-lê-lui-a. Chúa nói : Chính Thầy là con đường, là sự thật và là sự sống. Không ai có thể đến với Chúa Cha mà không qua Thầy. Ha-lê-lui-a.
Tin Mừng
Lc 6,1-5
Tại sao các ông làm điều không được phép làm ngày sa-bát.
✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.
1 Vào một ngày sa-bát, Đức Giê-su đi băng qua một cánh đồng lúa ; các môn đệ bứt lúa, vò trong tay mà ăn. 2 Nhưng có mấy người Pha-ri-sêu nói : “Tại sao các ông làm điều không được phép làm ngày sa-bát ?”
3 Đức Giê-su trả lời : “Ông Đa-vít đã làm gì khi ông và thuộc hạ đói bụng ? 4 Ông vào nhà Thiên Chúa lấy bánh tiến mà ăn và cho thuộc hạ ăn. Thứ bánh này, chỉ có tư tế mới được ăn mà thôi. Câu chuyện ấy, các ông chưa đọc sao ?” 5 Rồi Người nói : “Con Người làm chủ ngày sa-bát.”
Lời nguyện tiến lễ
Lạy Chúa, xin cho của lễ này đem lại cho chúng con muôn vàn ơn phúc, để mầu nhiệm cứu độ chúng con cử hành trong thánh lễ thấm nhập và đổi mới cuộc đời chúng con. Chúng con cầu xin …
Lời Tiền Tụng
Lạy Chúa là Cha chí thánh, là Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, chúng con tạ ơn Chúa mọi nơi mọi lúc, nhờ Ðức Ki-tô, Chúa chúng con, thật là chính đáng, phải đạo và đem lại ơn cứu độ cho chúng con.
Vì chính Người, khi sinh ra đã đổi mới con người cũ, khi chịu khổ hình, đã tẩy xoá tội lỗi chúng con, khi từ cõi chết sống lại, đã khai lối vào chốn trường sinh, và khi lên cùng Chúa là Cha, Người đã mở cửa Nước Trời.
Vì thế, cùng với toàn thể Thiên thần và các thánh, chúng con hát bài ca chúc tụng Chúa và không ngừng tung hô rằng:
Thánh! Thánh! Thánh! …
Ca hiệp lễ
Tv 30,20
Lạy Chúa, cao cả thay tấm lòng nhân hậu,
Chúa dành cho kẻ kính sợ Ngài.
Lời nguyện hiệp lễ
Lạy Chúa, chúng con đã được bồi dưỡng nơi bàn tiệc thiên quốc; xin cho Bí Tích này giúp chúng con thêm lòng yêu mến, và thúc đẩy chúng con hết lòng phục vụ Chúa trong anh em. Chúng con cầu xin …
2021
THƯ GỬI SINH VIÊN, HỌC SINH CÔNG GIÁO NHÂN DỊP KHAI GIẢNG NĂM HỌC 2021 – 2022
ỦY BAN GIÁO DỤC CÔNG GIÁO
trực thuộc
Hội Đồng Giám Mục Việt Nam
THƯ GỬI SINH VIÊN, HỌC SINH CÔNG GIÁO
NHÂN DỊP KHAI GIẢNG NĂM HỌC 2021 – 2022
Các con thân mến,
Dù đang ở đâu trên quê hương Việt Nam chúng ta, có lẽ chúng ta đều có chung một niềm trăn trở và âu lo trước sự bùng nổ lây lan của chủng mới đại dịch Covid-19. Qua các phương tiện truyền thông, những con số thống kê hàng ngày: ca nhiễm bệnh, ca tử vong, ca F0 chuyển biến nặng…, cho thấy mức độ tai hại của dịch bệnh nầy như thế nào. Chính vì lẽ đó, hôm nay, khi hướng về năm học mới, để an ủi nhau, để khuyến khích nhau, cha muốn dùng lời của tiên tri Giêrêmia như lời chào đầu thư của mình: “Lạy Đức Chúa, xin cứu chữa con, để con được chữa lành, xin cứu thoát con, để con được giải thoát, vì vinh dự của con chính là Ngài!” (Gr 17, 14). Và giờ đây, với những điều đã và đang diễn ra trong cuộc sống của các con, qua bức thư này, cha muốn chia sẻ với các con những điểm sau đây.
- Những sự kiện đáng nhớ trong mùa dịch
Trong phần này, khi theo dõi sinh hoạt của xã hội trong phạm vi giáo dục, cha nhìn thấy ba sự kiện chưa có tiền lệ.
– Sự kiện I. “Cuộc thi tốt nghiệp THPT đặc biệt nhất lịch sử”. Những hình ảnh thật cảm động và đáng nhớ về những gì đã diễn ra nơi cuộc sống học sinh của các con trong kỳ thi tốt nghiệp THPT của các con vừa qua. Cảm động vì cha đã chứng kiến những tình thương dạt dào hơn bao giờ hết của cha mẹ dành cho các con. Đáng nhớ vì các con phải trải qua một kỳ thi đầy bất an và hồi hộp từng phút một bởi dịch bệnh Covid-19. Người ta cũng thật có lý khi gọi đó là “cuộc thi tốt nghiệp THPT đặc biệt nhất lịch sử” (Trích báo điện tử “Dân trí” 10/8/2020 – Bộ GD&ĐT tổ chức họp báo “nóng” kết thúc kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia 2020): Các sĩ tử của cả nước bất đắc dĩ phải chia ra thành nhiều đợt thi khác nhau, thậm chí 404 thí sinh ở Khánh Hòa đột ngột dừng cuộc thi do liên quan đến ca dương tính SARS-CoV-2… Thật cảm động và đáng nhớ khi nhìn thấy người cha ôm đứa con gái của mình động viên vì làm bài chưa đạt môn Tiếng Việt. Không khỏi nghẹn lòng khi nhìn thấy những cha mẹ đội mưa đứng chờ con mình bước ra khỏi phòng thi, chỉ vì “sợ nó ra mà không thấy ai” đón rước… Còn nhiều và nhiều nữa những câu chuyện như thế. Các câu chuyện đó cho phép cha tin chắc rằng: việc đào luyện văn hóa cho các con vẫn còn là một nỗi thao thức lớn nơi các gia đình. Đáng khen là cùng với sự đồng hành nhiệt tình của mọi người, các con đã mạnh mẽ vượt qua những áp lực vốn đã có nơi tất cả mọi cuộc thi.
Sự kiện II. Khai giảng năm học. Lịch tựu trường, khai giảng không thống nhất, thay đổi tùy theo tình huống dịch bệnh của các tỉnh thành khác nhau. Ngày 04/8/2021 vừa qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo, với Quyết Định số 2551/QĐ-BGDĐT, đã ấn định khung kế hoạch thời gian cho năm học mới 2021 – 2022, theo đó, học sinh cả nước sẽ bắt đầu năm học mới trong tháng 9 (trích Cổng thông tin điện tử Bộ Giáo dục và Đào tạo). Với tình hình dịch bệnh vẫn còn diễn biến phức tạp và ngày càng sâu rộng hơn, các F0 ngoài cộng đồng chưa có dấu hiệu dừng lại hay kiểm soát được, số người tử vong theo thống kê hàng ngày của Bộ Y Tế còn rất cao, đặt chúng ta trước khởi đầu năm học mới một nỗi lo lắng hơn bao giờ hết. Đằng sau lớp khẩu trang chống dịch của mình, các con sẽ phải cất đi nụ cười rạng rỡ tuổi thơ của những ngày đầu năm học mới. Diện đối diện, nhưng các con cũng chẳng được nhìn rõ khuôn mặt thầy cô và bạn bè trang lứa. Và có thể là hơn nữa, các con không còn gặp lại một khuôn mặt nào đó thân quen trong ngôi trường hay trong chính lớp học của mình. Nhưng năm học mới chúng con “có thể” phải theo một cách học mới: Học “trực tuyến”.
Sự kiện III. Năm học lịch sử: Học “trực tuyến”. Học trên Internet. Cách học này gây nhiều khó khăn cho cả phụ huynh, giảng viên lẫn học viên, bởi vì trang thiết bị giảng dạy và học tập, sách vở học tập, phương pháp học tập, không phải mọi thành phần đều có đầy đủ. Như thế, việc học sẽ gặp nhiều trở ngại. Dù thế nào đi nữa, chúng ta hãy tin tưởng và phó thác năm học mới này trong sự quan phòng của Chúa chúng ta.
Trong hành trình lớn lên của mình, các con vẫn coi tri thức là một giá trị quan trọng, cần phải được trang bị đầy đủ nhất có thể. Ước mong rằng: dù kết quả của mọi kỳ thi ra sao, học “trực tuyến”, hay dù sống trong bất cứ hoàn cảnh học tập nào, các con cũng đừng đánh mất nhận thức đúng đắn ấy. Các con hãy nhớ: học vấn luôn là trang sức đẹp nhất cho con người. Sách Huấn Ca đã nhắc đến điều này một cách khéo léo: nhờ học mà các con có được sự hiểu biết, và khi cần, các con biết đưa ra câu trả lời thích hợp (x. Hc 8, 9).
- Định hướng cho năm học mới
Trong vai trò đồng hành Kitô giáo, cha muốn nói đến định hướng đức tin cho các con trong năm học mới này. Nghĩa là ngoài việc chăm chỉ trang bị kiến thức văn hóa, vốn là việc làm chính yếu của các con lúc này, thì các con còn phải cố gắng học hỏi và tập luyện các nhân đức cho đời sống đức tin của mình. Trong năm nay, các con hãy học nơi Chúa Giêsu lòng trắc ẩn (x. Mt 9, 36; 14, 14). Đó là một bài học lớn mà có lẽ chưa ai giải thích và học được trọn vẹn ý nghĩa của nó. Trong Phúc âm, nhân đức này cũng không được đóng khung ở một lời giải thích hay một câu chuyện, mà nó được Chúa Giêsu thực hiện trong suốt cuộc sống rao giảng Tin mừng của Ngài. Qua đó, chúng ta nhìn thấy điều mà Kinh Thánh luôn luôn thể hiện: “Thiên Chúa ta đầy lòng trắc ẩn” (Phụng Vụ Các Giờ Kinh, Thánh ca Benedictus).
Cha nhớ lại những hình ảnh đáng ghi nhớ ở TP.HCM tháng 7 tháng 8 vừa qua, thời điểm quá khó khăn và lo lắng về mọi mặt bởi ảnh hưởng của dịch bệnh. Thế mà những chuyến xe cứu trợ vẫn lăn bánh, nhân viên y tế và an ninh vẫn cật lực thâu đêm, ATM thực phẩm vẫn tuôn chảy hàng ngày, “ông Cha phát gạo nè”, “nhà thờ đang phát gạo” …, bước chân của tình nguyện viên trong đó có các Linh mục, Tu sĩ nam nữ vẫn kiên trì tiến lên … Với cha, đó là biểu hiện cao cả và sống động của lòng trắc ẩn. Phần các con, các con hãy cám tạ Chúa vì đã có những người can đảm đứng ở tuyến đầu che chở và bảo vệ cho mình. Thế nhưng các con cũng được kêu gọi thể hiện lòng trắc ẩn trong lúc này, qua việc góp phần nhỏ bé của mình, để đẩy lui dịch bệnh, mang lại sự bình an cho các bệnh nhân Covid-19. Các con cũng đừng quên rằng bên cạnh các con cũng còn có rất nhiều bạn sống trong hoàn cảnh khó khăn. Hãy làm một cái gì đó thật thực tế để giúp đỡ các bạn ấy theo khả năng của mình. Đó là lúc các con đang học và thực hành lòng trắc ẩn từ nơi Chúa chúng ta.
Lưu ý đề phòng dịch bệnh. Song song với lộ trình: – lấy mẫu xét nghiệm SARS-CoV-2 – tiêm chích Vaccine, – trong mọi nơi mọi lúc, cha khuyên các con hãy cố gắng thực hiện nghiêm chỉnh phương châm 5K rất quen thuộc, cũng như mọi khuyến cáo phòng bệnh được ấn định cho từng thời điểm và từng vùng của Bộ Y Tế.
- Lời chào chúc năm học mới
Các con thân mến, dù chúng ta đã kết thúc năm học 2020 – 2021 trong u buồn và dang dỡ bởi đại dịch Covid-19, nhưng thời gian không cho phép chúng ta dừng lại. Theo kế hoạch chung, ngày Chúa nhật 05.9 tới đây, tiếng trống khai trường sẽ vang lên để khởi đầu cho năm học mới. Cha nguyện ước cho tiếng trống ấy cũng báo hiệu cho một giai đoạn mới: an bình sau đại dịch, người người sẽ trở lại với công việc, nhà nhà sẽ mở cửa trong niềm vui, các con sẽ hạnh phúc gặp lại thầy cô và bạn bè. Trong ước nguyện ấy, cha cầu chúc các con và gia đình luôn khỏe mạnh, bình an. Chúc các con học tốt, học giỏi và luôn có lòng trắc ẩn với mọi người.
Thân ái trong Chúa Kitô.
Vĩnh Long, ngày 01 tháng 9 năm 2021.
+ Phêrô Huỳnh Văn Hai
Giám mục Giáo Phận Vĩnh Long
Chủ tịch Ủy Ban Giáo Dục Công Giáo
2021
Đừng lên mặt với các bậc tiền nhân của bạn!
Đừng lên mặt với các bậc tiền nhân của bạn!
Khi đọc Cựu ước, đừng cho rằng nó sai lầm chỉ vì có những điểm không tương đồng với cảm thức đương đại.
Cựu ước chứa đựng nhiều luật lệ khác nhau, nhưng chúng lại không phù hợp với cảm thức hiện nay và có thể gây ra những trở ngại cho việc đọc Kinh thánh. Có một số cách để giải quyết chuyện này.
Đầu tiên, đừng cho rằng Cựu ước sai lầm chỉ vì một số lập trường của nó không tương đồng với cảm thức đương đại. Quan niệm rằng tư tưởng của chúng ta ngày nay tự động vượt trội so với tư tưởng của thế giới cổ đại phản ánh một hình thức của lỗi ngụy biện dựa vào cái mới; cần phải chất vấn liệu những tư tưởng hiện đại có vấn đề hay không.
So với những người thời xưa, chúng ta hưởng một cuộc sống rất nhẹ nhàng và thoải mái, vì thế thật hợp lý để chất vấn liệu một số những quan điểm của chúng ta có thể trở nên phi thực tế hay thậm chí là suy đồi hay không.
Tiếp nữa, chúng ta cần thừa nhận rằng, một số các luật lệ bị đặt vấn đề đều nằm trong bộ Ngũ thư (các sách từ Sáng thế đến Đệ nhị luật) và như thế, chúng phản ánh về tình trạng sơ khai của một mặc khải tiệm tiến. Chính Đức Giêsu khẳng định rằng Môsê đưa ra một số luật lệ cho dân Israel chỉ vì họ lòng chai dạ đá (Mc 10,5). Thiên Chúa sẵn lòng khoan thứ cho một số thực hành nhất định của dân Israel trong một thời gian, cuối cùng Người mới mặc khải toàn bộ thánh ý của Người qua Đức Kitô. Vì lẽ ấy, sự khó hiểu do một luật lệ cụ thể mang lại, thực ra lại thể hiện việc Thiên Chúa đã khoan thứ vì dân Israel chưa đạt đến tình trạng tiến triển hơn về văn hóa và tâm linh.
Thứ ba, việc đọc cẩn trọng những bản văn luật cho thấy rằng, thay vì hàm ý một sự cho phép, lề luật thực ra đang cố gắng hạn chế thiệt hại xảy ra trong một tình huống. Chẳng hạn, một số người cảm thấy bị sốc bởi những quy định nói về điều mà đàn ông Israel có thể làm khi họ bắt giữ được phụ nữ trong giao chiến và muốn cưới họ (Đnl 21,10-14), tuy nhiên, mục đích của luật này thật ra là để kiềm chế những hành vi khác của nam giới và cung cấp những sự bảo vệ cho các tù nhân nữ.
Theo đó, người đàn ông không được phép cưới người phụ nữ ngay lập tức. Có một giai đoạn chờ đợi mà người phụ nữ được ăn vận kém hấp dẫn và để tang cho cha mẹ mình, khoảng thời gian này giúp người đàn ông có cơ hội xem xét lại (Đnl 21,12-13). Bản văn cảnh báo người đàn ông, người vẫn cố muốn cưới người phụ nữ này, rằng anh ta đã “làm nhục cô ấy” (Đnl 21,14), và nếu anh ta quyết định ly dị, thì cô ta có quyền đi bất cứ đâu mình muốn, bao gồm việc quay trở lại nhà mình. Người đàn ông không được phép bán hay đối xử với cô ta như một nô lệ. Do đó, bản văn có mục đích hạn chế cách mà những người Israel đối xử với tù nhân nữ.
Thứ tư, chúng ta cần hiểu về những nguyên tắc mà lề luật đặt nền tảng trên đó. Chẳng hạn, nhiều người thời nay phê phán những tuyên bố gây ấn tượng khắc nghiệt của Cựu ước, như việc cho phép chuyện “mắt đền mắt, răng đền răng”. Tuy nhiên, hiểu cách chính xác, những đoạn văn này diễn tả về nguyên tắc công bằng và hướng đến việc tăng triển ích chung.
Ba đoạn văn đề cập đến nguyên tắc “mắt đền mắt” gồm: Xuất hành 21,22-25; Lêvi 24,17-21 và Đệ nhị luật 19,16-21. Đoạn văn thứ nhất giải quyết tình huống những người đàn ông đánh nhau và vô tình gây thương tổn cho một phụ nữ có mang, làm cô ta sẩy thai. Đoạn văn thứ hai giải quyết việc một người đàn ông tấn công và làm thương tật người khác. Bản văn thứ ba giải quyết trường hợp một người làm chứng gian ở tòa để hãm hại người vô tội. Mỗi bản văn đều xuất hiện một qui tắc chung: “Nếu có gây tổn thương, thì ngươi phải lấy mạng đền mạng, mắt đền mắt, răng đền răng, tay đền tay, chân đền chân, vết bỏng đền vết bỏng, vết thương đền vết thương, vết bầm đền vết bầm” (Xh 21,23-25).
Lưu ý rằng những đoạn văn này có mục đích để tòa án sử dụng khi một tội ác đã được thực hiện. Chúng không phải là những chỉ dẫn dạy người ta trả thù cá nhân. Mục đích của việc có một hệ thống tòa án là để ngăn con người thực hiện những hành vi này bằng cách đảm bảo cho công lý được thực thi khi bên vô tội bị làm hại.
Nếu con người tự trả thù, họ thường thực hiện điều đó cách thái quá. Chẳng hạn, một người bị gây thương tích hay nhìn thấy người mình yêu thương bị thương tổn có thể sẽ sát hại thủ phạm. Các tòa án và luật lệ tồn tại để giữ cho điều này không diễn ra. Để thực hiện đúng vai trò của mình, các tòa án cần thực thi luật pháp cách công bằng. Nếu họ quá khoan nhượng, mọi người có thể giải quyết vấn đề theo cách của riêng họ. Do đó mới có những đoạn về “mắt đền mắt”. Chúng hướng dẫn cho các tòa án đưa ra hình phạt phù hợp với tội phạm, đây là một nguyên tắc nền tảng của công lý. Nguyên tắc này thúc đẩy công ích và trật tự xã hội bằng cách ngăn cản người khác tự tiện trả thù.
Trong một thế giới không có hệ thống nhà tù với số lượng lớn, điều này có thể được hiểu theo nghĩa đen là “mắt đền mắt”, dù nó không luôn là như vậy. Sách Dân số 35,31 định rõ không một khoản tiền chuộc nào được chấp nhận trong trường hợp giết người, điều này ám chỉ rằng trong những trường hợp ít nghiêm trọng hơn, bên phạm tội có thể trả một khoản bồi thường. Như vậy, một người có thể tránh “mắt đền mắt” nếu trao trả một khoản bồi thường thích đáng cho bên bị hại.
Công lý cũng có thể được lòng thương xót tôi luyện theo những cách khác. Vì lẽ đó mà Đức Giêsu đã khuyên các cá nhân “hãy giơ má kia nữa” thay vì cứ bám sát vào thứ công lý “mắt đền mắt” (Mt 5,38-39).