2021
TỈNH THỨC
28 24 Tm CHÚA NHẬT I MÙA VỌNG.
Ca vịnh tuần I.
Thánh An-rê Trần Văn Trông, Quân nhân (U1835), Tử đạo.
Đọc Kinh Tiền Tụng Mùa Vọng I. Không đọc Kinh Vinh Danh.
Không cử hành lễ nào khác, kể cả lễ an táng.
Gr 33,14-16; 1Tx 3,12-4,2; Lc 21,25-28.34-36.
TỈNH THỨC
Tỉnh thức để chờ đợi Chúa đến: Nếu ngày xưa dân Do Thái dựa vào lời các tiên tri loan báo, đã sống những thế kỷ dài chờ đợi Chúa Cứu Thế, thì ngày nay, dựa vào chính lời của Chúa Cứu Thế, chúng ta cũng đã trải qua 20 thế kỷ chờ đợi Chúa lại đến trong vinh quang. Vì thế, hai kiểu chờ đợi đó khác nhau. Trong quá khứ, dân Do Thái chờ đợi Chúa Cứu Thế đến lần thứ nhất: Ngài Giáng Sinh làm người.
Chúa đòi hỏi chúng ta, những kẻ đi theo Người, phải luôn tỉnh thức, phải trở thành những môn đệ đầy cảnh giác, đầy tin tưởng, phải là những kẻ đi theo Người luôn xanh tươi mãi mãi. Chúng ta là những chứng nhân của Người trong thế giới này. Không phải là quá đáng, khi tuyên bố rằng chúng ta phải thận trọng quan sát khắp cả thế giới. Chúng ta phải làm chứng cho sự sống và niềm hy vọng giữa cảnh đổ vỡ, biến động và chết chóc.
Còn chúng ta ngày nay, dựa trên cơ sở của biến cố Chúa đến lần thứ nhất nầy để vững tin và hy vọng vào biến cố Chúa sẽ lại đến lần thứ hai. Như vậy, trong Mùa Vọng, chúng ta không chỉ hồi tưởng hay kỷ niệm quá khứ chờ đợi của dân Do Thái, mà chúng ta còn sống chính nỗi niềm chờ đợi của chúng ta. Từ đó, chúng ta mới hiểu lý do tại sao đầu năm phụng vụ Giáo Hội lại cho chúng ta nghe đoạn Tin Mừng liên quan đến biến cố cuối cùng: Ngày Chúa quang lâm.
Khi làm chứng cho chân lý, công bằng, yêu thương và an bình, là chúng ta đang làm chứng cho Đức Giêsu. Cách thế làm chứng cho chân lý phải là sống trọn vẹn cho chân lý. Cách thế làm chứng cho lẽ công bằng là phải hành động một cách công bằng. Cách thế làm chứng cho tình yêu thương là phải có những hành động đầy yêu thương. Và cách thế làm chứng cho hòa bình là phải sống trong sự bình an đối với người khác.
Qua đoạn Tin Mừng sáng hôm nay, Chúa Giêsu cảnh cáo chúng ta: Các con đừng bê tha, chè chén say sưa hay quá lo lắng việc đời. Ngài khuyên chúng ta hãy tỉnh thức và cầu nguyện trông chờ Chúa đến vào lúc cuộc sống dương thế này được chấm dứt để chúng ta bước sang cuộc đời mai hậu. Chủ đề này được Chúa nhắc đi nhắc lại nhiều lần trong Phúc Âm: Hãy tỉnh thức vì Con Người sẽ đến vào ngày các con không ngờ, vào giờ các con không biết.
Hãy tỉnh thức và chuẩn bị sẵn sàng: chúng ta đã nghe quen thuộc những lời khuyên nhủ này. Việc chúng ta không cần tìm hiểu là ngày tận thế, là cách thay đổi của vũ trụ. Còn việc phải lo ngày Chúa đến gặp riêng mỗi một người trong chúng ta, vì ngày ấy rất bất ngờ, nên chúng ta cần phải luôn tỉnh thức đón chờ. Chúng ta giữ lòng mình như thế nào? Phải chăng không ít những lần lòng chúng ta trở nên nặng nề vì chè chén say sưa và lo lắng việc đời?
Thái độ hưởng thụ làm chúng ta quên ý nghĩa cuộc đời, khiến chúng ta không sẵn sàng chờ đón ngày Chúa đến. Còn thái độ lo lắng, ích kỷ, hẹp hòi, bon chen làm cho chúng ta hao mòn và gây nhiều tác hại cho xã hội. Tích cực hơn nữa, mỗi người phải luôn cầu nguyện để tăng cường ơn Chúa và sức mạnh Thánh Thần giúp vượt thắng gian nan thử thách ngõ hầu kiên vững mà hiện diện trước mặt Con Người trong ngày thẩm định số phận của mình. Không ai biết được ngày đó đến lúc nào, nhưng qua những sự kiện đã xảy ra trong quá khứ và hiện tại, ngày sau cùng đó chắc chắn sẽ đến.
Có tỉnh thức cầu nguyện ta mới khao khát Chúa đến. Có tỉnh thức cầu nguyện, khi Chúa đến ta mới đứng dậy và ngẩng cao đầu lên. Có tỉnh thức cầu nguyện ta mới gặp được Chúa. Có tỉnh thức cầu nguyện ta mới được vào thế giới mới với Chúa. Tỉnh thức cầu nguyện, ta có thể gặp Chúa ngay bây giờ trong ngày hôm nay. Tỉnh thức cầu nguyện ta sẽ gặp được Chúa trong ngày lễ Chúa Giáng Sinh. Tỉnh thức cầu nguyện chắc chắn ta sẽ được gặp Chúa trong ngày cùng tận của thế giới. Chúa sẽ đón ta vào hưởng hạnh phúc trong một thế giới mới hạnh phúc tuyệt đối và không bao giờ tàn lụi.
Và đây cũng chính là tâm tình Giáo Hội muốn chúng ta sống trong Mùa Vọng, không phải chỉ bốn tuần lễ trước Giáng sinh, mà còn trong suốt cả cuộc đời bởi vì cuộc đời chúng ta cũng chính là một Mùa Vọng.
Một thoáng nhìn về tương lai không phải chỉ để kinh hãi, khiếp sợ như các tín hữu ở Thessalonica thời Thánh Phaolô hoặc chỉ hướng về trời như các người Galilê nhìn theo Chúa về trời (Cv 1,11); nhưng càng phải liên kết không những giữa biến cố Quang Lâm của Chúa trong ngày Cánh Chung với việc Chúa đã đến lần thứ nhất một cách âm thầm, khiêm tốn, mà còn liên kết với sức sống của ân sủng nơi mỗi người chúng ta trong suốt khoảng thời gian giữa hai lần Chúa đến.
Để sống thực sự chân lý này, Thánh Phaolô khuyên chúng ta hãy cố gắng sống thánh thiện để có thể yên tâm và vui mừng chờ ngày Chúa đến. Ngày Chúa đến sẽ khủng khiếp hoặc vui mừng là tuỳ cách sống hiện tại của chúng ta. Mọi hành động, mọi tư tưởng đều được phơi bày ra trước ánh sáng của công lý, chúng ta không thể che dấu một chi tiết nào.
Cụ thể hơn mà nói: lời cảnh tỉnh trong phần thứ hai của Tin Mừng hôm nay không những cần thiết cho mỗi người chúng ta để chuẩn bị sẵn sàng, không bị bất ngờ trong ngày Chúa đến lần thứ hai, mà còn cần thiết ngay trong giây phút hiện tại: chuẩn bị tâm hồn để ân sủng của Chúa đến với tâm hồn chúng ta, đặc biệt trong ngày lễ Giáng Sinh sắp tới: chuẩn bị bằng cách giữ mình, đừng để tâm hồn trĩu nặng, mờ ám vì lối sống buông thả, chè chén say sưa và vì những bận tâm quá đáng đến cuộc sống vật chất, trần tục. Muốn được như vậy, mỗi người cần biết dành những giờ phút yên lặng, kiểm điểm lại lối sống, tức là biết tỉnh thức và cầu nguyện luôn, đồng thời luôn hướng về ngày Chúa xuất hiện vinh quang.
Ước chi trong giây phút cuối cùng, chúng ta có thể bình thản thưa lên cùng Chúa: Lạy Chúa, sau bao nhiêu trung thành với việc tỉnh thức và cầu nguyện, thì giờ đây con vui mừng được gặp Chúa. Và rồi Chúa sẽ nói với chúng ta: Hãy đến đây hỡi những người con yêu dấu của Ta, sau bao nhiêu năm tháng xa cách, Ta hết sức vui mừng được gặp lại các con. Hãy tỉnh thức như những cô trinh nữ khôn ngoan đi đón chàng rể, để bất kỳ lúc nào Chúa đến, chúng ta cũng sẵn sàng thưa lên cùng Chúa: Lạy Chúa, này con xin đến để thực thi ý Chúa.
2021
Chúa Nhật Tuần I – Mùa Vọng
Chúa Nhật Tuần I – Mùa Vọng
Ca nhập lễ
Tv 24,1-3
Con nâng tâm hồn lên cùng Chúa,
Lạy Thiên Chúa của con,
con tin tưởng nơi Ngài,
xin Ngài đừng để con tủi nhục,
đừng để quân thù đắc chí nhạo cười con.
Chẳng ai trông cậy Chúa,
mà lại phải nhục nhằn.
Lời nguyện nhập lễ
Lạy Chúa Cha toàn năng, xin cho đoàn tín hữu chúng con hằng quyết tâm làm việc thiện, để đón chào Con Chúa đang ngự đến xét xử trần gian. Nhờ đó, chúng con sẽ được Người cho ở bên hữu, và gọi vào hưởng phúc Nước Trời. Người là Thiên Chúa hằng sống và hiển trị cùng Chúa hiệp nhất với Chúa Thánh Thần đến muôn thuở muôn đời.
Bài đọc 1
Gr 33,14-16
Ta sẽ cho mọc lên trong nhà Đa-vít một mầm non, một Đấng Công Chính.
Bài trích sách ngôn sứ Giê-rê-mi-a.
14 Này sẽ đến những ngày -sấm ngôn của Đức Chúa- Ta sẽ thực hiện điều tốt lành Ta đã phán về nhà Ít-ra-en và về Giu-đa.
15Trong những ngày ấy, vào thời đó,
Ta sẽ cho mọc lên một mầm non,
một Đấng Công Chính để nối nghiệp Đa-vít ;
Người sẽ trị nước theo lẽ công bình chính trực.
16Trong những ngày ấy, Giu-đa sẽ được cứu thoát,
Giê-ru-sa-lem sẽ an cư lạc nghiệp.
Đây là tên người ta sẽ đặt cho thành :
“Đức-Chúa-là-sự-công-chính-của-chúng-ta !”
Đáp ca
Tv 24,4-5a.8-9.10 và 14 (Đ. c.1b)
Đ.Lạy Chúa, con nâng tâm hồn lên cùng Chúa.
4Lạy Chúa, đường nẻo Ngài, xin dạy cho con biết,
lối đi của Ngài, xin chỉ bảo con.
5aXin dẫn con đi theo đường chân lý của Ngài
và bảo ban dạy dỗ,
vì chính Ngài là Thiên Chúa cứu độ con.
Đ.Lạy Chúa, con nâng tâm hồn lên cùng Chúa.
8Chúa là Đấng nhân từ chính trực, chỉ lối cho tội nhân,
9dẫn kẻ nghèo hèn đi theo đường công chính,
dạy cho biết đường lối của Người.
Đ.Lạy Chúa, con nâng tâm hồn lên cùng Chúa.
10Tất cả đường lối Chúa đều là yêu thương và thành tín
đối với những kẻ nào giữ giao ước và lề luật Chúa.
14Chúa xử thân tình với những ai kính sợ Chúa
và cho họ biết giao ước của Người.
Đ.Lạy Chúa, con nâng tâm hồn lên cùng Chúa.
Bài đọc 2
1 Tx 3,12 – 4,2
Chúa sẽ làm cho anh em được bền tâm vững chí trong ngày Đức Ki-tô quang lâm.
Bài trích thư thứ nhất của thánh Phao-lô tông đồ gửi tín hữu Thê-xa-lô-ni-ca.
3 12 Thưa anh em, xin Chúa cho tình thương của anh em đối với nhau và đối với mọi người ngày càng thêm đậm đà thắm thiết, cũng như tình thương của chúng tôi đối với anh em vậy. 13 Như thế, Chúa sẽ cho anh em được bền tâm vững chí, được trở nên thánh thiện, không có gì đáng chê trách, trước nhan Thiên Chúa là Cha chúng ta, trong ngày Đức Giê-su, Chúa chúng ta, quang lâm cùng với các thánh của Người.
4 1 Vả lại, thưa anh em, anh em đã được chúng tôi dạy phải sống thế nào cho đẹp lòng Thiên Chúa, và anh em cũng đang sống như thế ; vậy nhân danh Chúa Giê-su, chúng tôi xin, chúng tôi khuyên nhủ anh em hãy tấn tới nhiều hơn nữa. 2 Hẳn anh em rõ chúng tôi đã lấy quyền Chúa Giê-su mà ra những chỉ thị nào cho anh em.
Tung hô Tin Mừng
Tv 84,8
Ha-lê-lui-a. Ha-lê-lui-a.
Lạy Chúa, xin tỏ cho chúng con thấy tình thương của Chúa
và ban ơn cứu độ cho chúng con. Ha-lê-lui-a.
Tin Mừng
Lc 21,25-28.34-36
Anh em sắp được cứu độ.
✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.
25 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Sẽ có những điềm lạ trên mặt trời, mặt trăng và các vì sao. Dưới đất, muôn dân sẽ lo lắng hoang mang trước cảnh biển gào sóng thét. 26 Người ta sợ đến hồn xiêu phách lạc, chờ những gì sắp giáng xuống địa cầu, vì các quyền lực trên trời sẽ bị lay chuyển. 27 Bấy giờ thiên hạ sẽ thấy Con Người đầy quyền năng và vinh quang ngự trong đám mây mà đến. 28 Khi những biến cố ấy bắt đầu xảy ra, anh em hãy đứng thẳng và ngẩng đầu lên, vì anh em sắp được cứu chuộc.
34 “Vậy anh em phải đề phòng, chớ để lòng mình ra nặng nề vì chè chén say sưa, lo lắng sự đời, kẻo Ngày ấy như một chiếc lưới bất thần chụp xuống đầu anh em, 35 vì Ngày ấy sẽ ập xuống trên mọi dân cư khắp mặt đất. 36 Vậy anh em hãy tỉnh thức và cầu nguyện luôn, hầu đủ sức thoát khỏi mọi điều sắp xảy đến và đứng vững trước mặt Con Người.”
Lời nguyện tiến lễ
Lạy Chúa, đây là bánh rượu chúng con đã chọn lựa trong muôn vàn phúc lộc chính Chúa đã thương ban. Cúi xin Chúa vui lòng chấp nhận, và làm cho Thánh Lễ tạ ơn giờ đây chúng con dâng tiến, trở nên bảo chứng ơn cứu độ muôn đời cho chúng con. Chúng con cầu xin …
Lời tiền tụng mùa vọng
Lạy Chúa là Cha chí thánh, là Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, chúng con tạ ơn Chúa mọi nơi mọi lúc, nhờ Ðức Ki-tô, Chúa chúng con, thật là chính đáng, phải đạo và đem lại ơn cứu độ cho chúng con.
Khi ngự đến lần thứ nhất, mặc lấy thân xác yếu hèn, Người đã thực hiện hồng ân mà Chúa dự định từ xưa/ và mở đường cứu độ đời đời cho chúng con: để khi Người đến lần thứ hai trong uy linh, nhờ hồng ân bấy giờ được tỏ hiện, chúng con sẽ lãnh nhận điều Chúa đã hứa/ mà ngày nay chúng con đang tỉnh thức vững dạ đợi chờ.
Vì thế cùng với các Thiên thần và tổng lãnh thiên thần, các Bệ thần và Quản thần, cùng toàn thể đạo binh thiên quốc, chúng con không ngừng hát bài ca chúc tụng vinh quang Chúa rằng:
Thánh! Thánh! Thánh! …
Ca hiệp lễ
Chúa sẽ ban phúc lộc dồi dào,
và đất chúng ta trổ sinh hoa trái.
Lời nguyện hiệp lễ
Lạy Chúa, Chúa đã dùng bí tích Thánh Thể để dạy chúng con là những kẻ lữ hành dưới thế biết mến yêu và gắn bó với những thực tại bền vững trên trời. Xin cho bí tích chúng con vừa cử hành đem lại cho chúng con muôn vàn ân sủng. Chúng con cầu xin …
2021
Giật chuộng nhà thờ để làm gì?
Giật chuộng nhà thờ để làm gì?
Trong bộ giáo luật hiện hành, không còn thấy nói tới chuông nhà thờ nữa. Như vậy có nghĩa là từ nay có thể dùng chiêng trống phèn la, chứ không cần phải giật chuông trong các nghi lễ phụng vụ nữa, phải không?
Trước hết, chúng ta nên ghi nhận là so với bộ luật cũ, thì quả là có khoảng trống lớn trong giáo luật hiện hành về vấn đề chuông. Bộ luật cũ đã dành ra ba điều luật để nói tới chuông nhà thờ (612, 1169, 1185). Cách riêng điều 1169 quy định khá chi tiết về chuông nhà thờ, trong 5 khoản:
$1. Mỗi nhà thờ nên có chuông, để mời gọi các tín hữu đến tham dự phụng vụ và các việc đạo đức.
$2. Các chuông nhà thờ cần được cung hiến hay chúc lành dựa theo các nghi thức ấn định trong các sách phụng vụ.
$3 Việc sử dụng chuông tùy thuộc hoàn toàn vào thẩm quyền của nhà chức trách Hội thánh.
$4. Ngoại trừ những điều kiện do người đã dâng cúng chuông đã đặt ra và đã được Bản quyền châu phê, một khi chuông đã được chúc lành thì không được dùng vào những mục tiêu phàm tục, đừng kể khi có lý do chính đáng và có phép của Bản quyền, hoặc do tục lệ hợp pháp.
Sau cùng khoản 5 nói tới ai có thẩm quyền cung hiến hoặc chúc lành chuông.
Vậy nếu bộ luật hiện hành không còn nói tới chuông nhà thờ nữa, thì hiểu là từ nay Giáo hội để tùy tiện, ai muốn treo chuông hay treo trống cũng được, và cũng chẳng cần phải cung hiến hay chúc lành gì nữa, phải không?
Nói rằng không còn có luật lệ gì về chuông nhà thờ thì không đúng. Chúng ta sẽ để cho các sử gia tìm hiểu lý do tại sao bộ luật mới không còn nói đến chuông nhà thờ nữa. Tuy nhiên, chúng ta thấy rằng trong sách nghi lễ phụng vụ dành cho các Giám mục (Caerimoniale episcoporum) do bộ Phụng tự xuất bản năm 1984 (nghĩa là một năm sau bộ giáo luật), có một chương dành cho việc chúc lành chuông nhà thờ, với nghi thức lấy từ quyển ₡De Benedictionibus‛ được ban hành cùng năm. Điểm đầu tiên cần được ghi nhận là sách phụng vụ không còn nói tới cung hiến hoặc chúc lành (consecratio vel benedictio) chuông như trước, mà chỉ nói tới ‛chúc lành‛ mà thôi. Trong bộ luật cũ, việc cung hiến bao gồm việc xức dầu thánh; còn từ nay thì không còn xức dầu thánh trên chuông nữa, mà chỉ còn rảy nước thánh. Các nghi thức rửa chuông phỏng theo nghi thức rửa tội cũng bị bỏ luôn. Điều thứ hai đáng ghi nhận là việc chúc lành chuông không còn dành cho đức Giám mục như trước (nhất là vì hồi đó còn có chuyện cung hiến), nhưng mà có thể được cử hành bởi cha sở hay linh mục quản đốc thánh đường. Điều thứ ba cần ghi nhận là chuông chỉ cần chúc lành khi được sử dụng sau khi đã có nhà thờ. Còn khi chuông được khánh thánh cùng lúc với nhà thờ mới, thì không cần phải làm lễ chúc lành riêng cho các chuông, bởi vì việc cung hiến và chúc lành nhà thờ bao gồm luôn việc chúc lành các vật dụng phụng tự (như là: chuông, đàn, tượng ảnh, vv). Đó là ba chi tiết quan trọng dưới khía cạnh pháp lý (nghĩa là xét về thẩm quyền và chất liệu). Còn dưới khía cạnh huấn giáo mục vụ, còn có những chi tiết khác mà sách phụng vụ muốn nêu bật trong các bài giảng và lời nguyện, tiên vàn là vai trò của chuông đối với đời sống cộng đoàn. Thường thì chúng ta coi cái chuông như dấu báo hiệu sắp sửa tới giờ lễ rồi. Chuông ra như có vẻ mời mọc thúc giục các tín hữu chuẩn bị đi nhà thờ. Thế nhưng, ngoài cái vai trò giục giã như vậy, ta cũng có thể gán cho nó vai trò quy tụ, triệu tập các tín hữu lại để cùng nhau thờ phượng Chúa.
Nhưng mà có nơi còn giật chuông tử nữa, chứ đâu phải chỉ có giật chuông để báo hiệu sắp tới giờ lễ?
Đúng như vậy, chính vì thế mà vừa rồi tôi có nói tới vai trò của tiếng chuông trong đời sống cộng đoàn. Nó không những chỉ giục giã các tín hữu tới nhà thờ đọc kinh cầu nguyện, nhưng nó còn thông báo những biến cố quan trọng của cộng đoàn. Nhiều nơi có thói tục giật chuông để loan báo có một người vừa tạ thế, mà ta gọi là chuông tử. Có nơi giật chuông khi có tin vui, tựa như khi cử hành đám cưới, hay là tiếp đón một thượng khách (thí dụ đức Giám mục giáo phận đến thăm). Và mới đây vài cha sở bên Italia cho giật chuông khi một em bé mới chào đời. Dù sao, thì từ lâu, tục lệ dân gian đã tóm lại 6 vai trò của chuông qua hai câu thơ bằng tiếng La-tinh như sau: Laudo Deum, plebem voco, congrego clerum, defunctos ploro, pestem fugo, festa decoro: tôi ca ngợi Chúa, kêu gọi nhân dân, triệu tập giáo sĩ, thương khóc người chết, đuổi xa dịch tễ, thông báo lễ lạc.
Chắc ai cũng hiểu rõ những chức phận vừa kể. Nhưng sao lại có chuyện xua đuổi dịch tễ?
Tôi không rõ cho lắm. Tuy nhiên, có điều chắc là tại nhiều miền thôn quê, mỗi khi trời bị phủ mây đen nghịt báo sắp có mưa to, thì người ta giật chuông nhà thờ. Để làm gì vậy? Thưa là để tránh cho khỏi sét đánh. Đây không phải là chuyện mê tín dị đoan, nhưng có căn bản khoa học: việc giật chuông sẽ gây ra những làn sóng trên không trung, đánh tan bầu khí nặng nề, tức là môi trường tích tụ tiếng sét. Nói thế không có nghĩa là các tháp nhà thờ không cần cột thu lôi nữa.
Đó là các vai trò cổ truyền của chuông nhà thờ. Nhưng nó đã thuộc vào quá khứ xa xưa rồi, và gắn liền với văn minh Âu Tây. Ngày nay đã đến lúc, chúng ta phải trở về với văn hóa dân tộc. Vì thế, thay vì giật chuông, tại sao mình không dùng trống chiêng?
Chuyện thay thế chuông nhà thờ bằng trống chiêng thì không thuộc thẩm quyền của tôi. Thực ra thì kể cả trong bộ giáo luật cũ cũng không có việc bắt buộc mỗi nhà thờ phải có chuông: nhà lập pháp chỉ nói là ₡nên có‛ (convenit). Nên biết là các sử gia đều đồng ý rằng việc sử dụng chuông vào việc phụng tự không hề gắn liền với Kitô giáo. Thực vậy, các tài liệu lịch sử cho thấy là các chùa bên Trung quốc đã sử dụng chuông từ xa xưa, hàng chục thế kỷ trước công nguyên. Còn về phía Kitô giáo, thì mãi tới thế kỷ V-VI mới thấy nói tới, và trở thành thông dụng từ thế kỷ VII. Dù sao, dù không sành điệu về âm nhạc, người ta có thể nhận thấy có sự khác biệt giữa tiếng chuông chùa với tiếng chuông nhà thờ. Chuông chùa có vẻ trầm hơn, và đánh từ từ từng tiếng một; còn chuông nhà thờ thì thanh hơn, và thường đánh liên hồi. Và nói chung thì các nhà thờ càng sang thì không những người ta gắn chuông to mà lại còn liệu cho thật nhiều chuông nữa. Xét về chuông to, thì giải quán quân được dành cho các ngôi nhà thờ tại Mơscơva, với những quả chuông nặng 65 tấn. Còn xét về bộ, thì có nơi làm thành giàn 14-15 chiếc, với những cung độ của nó, có thể đánh thành bài hát. Thực ra, thì một số chức năng của chuông nhà thờ nay đã bị lấn át rồi, trong số đó, phải nói tới chức năng báo giờ. Lúc đầu, trong các đan viện, người ta giật chuông để báo cho các tu sĩ giờ giấc khi thức dậy, đọc kinh, làm việc, vv. Sau đó, các giáo xứ cũng giật chuông không những để báo hiệu cho các tín hữu đi nhà thờ mà để cho biết giờ nữa; một cách cụ thể là ba lần một ngày khi xướng kinh Truyền tin. Ngày nay, hầu hết các tu sĩ và tín hữu đã có đồng hồ đeo tay, nên họ không còn ngóng chuông nhà thờ nữa. Dù vậy, chúng ta cũng thấy có những hãng đồng hồ đã tạo ra cung điệu chuông nhà thờ để báo các giờ hay khắc.
Mặt khác, cũng có những nhà thờ cho quay đĩa chuông thay vì giật chuông thật; vì vậy mà chuông nhà thờ lại càng mất giá trị phải không?
Ta không nên buộc tội cho những giáo xứ đã đánh chuông giả bằng máy ampli là đã phá giá chuông thật. Có lẽ bởi vì họ quá nghèo, không đủ tiền sắm chuông đấy thôi. Thực ra thì trong lịch sử, các quả chuông lớn đã bị cạnh tranh bởi các đồng nghiệp khác, đó là các chuông nhỏ.
Các chuông nhỏ mà các chú giúp lễ vẫn lắc phải không?
Đúng như vậy. Tuy nhiên, nên lưu ý là không phải phụng vụ đã tạo ra các chuông đó đâu. Lúc đầu, nó chỉ là dụng cụ để lôi kéo sự chú ý, đã được dân Rôma sử dụng từ lâu. Tôi còn nhớ trước đây ở Việt Nam, mấy em bé đi bán kem cũng lắc cái chuông như vậy, đó là chưa nói tới các cái chuông buộc vào cổ bò hay cổ trâu. Người ta du nhập vào phụng vụ để kêu gọi nhắc nhở các tín hữu hãy chú ý vì sắp có chuyện quan trọng.
Nhưng mà càng ngày người ta càng ít xài tới chuông bé ấy trong Thánh lễ, tại sao vậy?
Lý do dễ hiểu. Trước đây, Thánh lễ được cử hành bằng tiếng La-tinh. Các tín hữu theo dõi mà không hiểu gì và cũng không thấy gì, bởi vì họ thường đứng xa bàn thờ. Bởi đó, cần có chú giúp lễ quỳ gần bàn thờ lắc chuông báo hiệu, nhất là vào hồi linh mục sắp đọc lời chúc tụng trên bánh và rượu. Nên biết là vào thời Trung cổ, tại các đan viện và giáo xứ, người ta giật chuông lớn khi linh mục dâng Mình và Máu Thánh Chúa, ngõ hầu không những các người hiện diện tại chỗ mà thậm chí các người làm việc ngoài đồng cũng có thể kết hiệp thờ lạy Chúa. Một cách tương tự như vậy, người ta cũng giật chuông khi ban phép lành Mình Thánh Chúa. Dần dần, người ta thay chuông lớn bằng chuông nhỏ. Thế nhưng sau công đồng Vaticanô II, nhiều nơi thấy chuông nhỏ không còn cần thiết nữa từ khi phụng vụ được cử hành bằng tiếng bản quốc, và mọi người có thể theo dõi dễ dàng các nghi lễ diễn ra trên bàn thờ. Như chị đã biết, trước đây, bàn thờ được cất ở cuối nhà thờ và chủ tế thì quay lưng ra bổn đạo, nên chỉ có chú bé giúp lễ đứng gần đó mới biết có chuyện gì xảy ra và lắc chuông cho cộng đoàn biết. Bây giờ thì cộng đoàn không cần tới tiếng báo hiệu của chú giúp lễ nữa bởi vì họ thấy hết các hành vi của linh mục rồi.
Giuse Phan Tấn Thành, op.
2021
GP. LONG XUYÊN: THƯ MỤC VỤ THÁNG 12/2021
GP. LONG XUYÊN: THƯ MỤC VỤ THÁNG 12/2021
Bước vào niên lịch phụng vụ 2021-2022, Giáo Phận hiệp hành với Giáo Hội hoàn vũ, với Giáo Hội Việt Nam, bằng cầu nguyện, học hỏi và thực hiện thỉnh ý hiệp hành, đi vào chương trình của Thượng Hội Đồng Giám Mục về một Hội Thánh hiệp hành. Đây là một thiện chí để mọi thành phần Dân Chúa trong Giáo Phận lắng nghe, phân định và thực hiện ý Chúa…
GIÁO PHẬN LONG XUYÊN HIỆP HÀNH
HƯỚNG VỀ THƯỢNG HỘI ĐỒNG GIÁM MỤC THẾ GIỚI LẦN THỨ XVI
***
Anh chị em thân mến,
Giáo Hội hoàn vũ đã bước vào giai đoạn khởi sự tiến trình Thượng Hội Đồng Giám Mục thế giới lần thứ XVI, với chủ đề: “Hướng tới một Hội Thánh hiệp hành: hiệp thông, tham gia, sứ vụ”. Các giáo phận khắp nơi trên toàn thế giới đã bắt đầu từ ngày 17/10/2021, riêng tại Việt Nam, bắt đầu từ ngày 28/11/2021, Chúa Nhật I Mùa Vọng. Vì thế, thư mục vụ tháng 12 có chủ đề: Giáo Phận Long Xuyên Hiệp Hành Hướng Về Thượng Hội Đồng Giám Mục Thế Giới Lần Thứ XVI.
► Trước hết, Lời Chúa trong sách Công Vụ Tông Đồ chương 15 là chất liệu để chúng ta cùng suy tư về chủ đề của Thượng Hội Đồng Giám Mục lần thứ XVI này. Theo trình thuật, ngay trong Giáo Hội sơ khai đã có vấn đề tranh luận cần giải quyết (c.1). Để giải quyết vấn đề, các Tông Đồ đã cùng nhau hội họp tại Giêrusalem (c.2). Trong cuộc họp, nhiều người đã lên tiếng, cụ thể là Phêrô, Phaolô, Barnaba, Giacobê. Trong khi có người trình bày, thì mọi người thinh lặng và lắng nghe (c.12-13). Cuối cùng, tập thể các Tông Đồ đi đến quyết định với công thức: “Thánh Thần và Chúng tôi quyết định” (c.28) và cắt cử người đi thông báo quyết định (c.22). Mọi thành phần Dân Chúa đón nhận quyết định với niềm vui mừng (c.31). Vấn đề trong Giáo Hội đã được giải quyết cách hiệp hành, nên Giáo Hội được bình an, hiệp nhất và cùng nhau thực hiện quyết định (c.32-33). Dựa vào quyết định này, sứ vụ loan báo Tin Mừng được thực hiện đầy linh động, sáng tạo và hiệu quả, cụ thể là Phaolô đã thực hiện các cuộc hành trình loan báo Tin Mừng (c.35). Như vậy, Giáo Hội sơ khai đã là một Hội Thánh Hiệp Hành: Hiệp Thông – Tham Gia – Sứ Vụ, vì mọi người trong cộng đoàn được mời gọi suy tư, trình bày, lắng nghe, phân định, quyết định và thực hiện.
► Theo hướng dẫn của văn phòng Thượng Hội Đồng Giám Mục lần thứ XVI, những điểm chính về chủ đề của Thượng Hội Đồng Giám Mục lần này cần được nhấn mạnh là:
Tính hiệp hành thuộc về bản chất của Giáo Hội vì Giáo Hội là Dân Thiên Chúa. Như vậy, nhờ bí tích Rửa Tội và Thêm Sức, mọi thành phần trong Giáo Hội cùng nhau tiến bước trong tình hiệp thông, tham gia và đồng trách nhiệm để phục vụ lẫn nhau qua các ơn huệ mà ta nhận được từ Chúa Thánh Thần và cùng nhau thực thi sứ vụ loan báo Tin Mừng theo lệnh truyền của Chúa Kitô trong thế giới ngày nay.
Vì tính hiệp hành, nên mọi thành phần Dân Chúa, được mời gọi cùng lắng nghe tiếng Chúa Thánh Thần từ các dấu chỉ của thời đại, qua việc lắng nghe mọi người thuộc mọi thành phần Dân Chúa, đặc biệt là những anh chị em sống bên lề, ngoại vi, và cả những người thuộc các niềm tin khác ngoài Kitô Giáo; lắng nghe để phân định; phân định để khám phá ra ý Chúa; khám phá ra ý Chúa để cùng nhau thực hiện. Đây là kinh nghiệm về hiệp hành để phân định thiêng liêng trong bầu khí thánh thiêng và cầu nguyện của Hội Thánh.
Theo cách tổ chức của Thượng Hội Đồng lần thứ XVI này, tiến trình Thượng Hội Đồng giai đoạn Giáo Phận là nền tảng cho các giai đoạn tiếp theo, trong đó toàn thể Dân Chúa được tạo điều kiện để có được kinh nghiệm hiệp hành trên hành trình hướng tới một Giáo Hội ngày càng có tính hiệp hành hơn. Đây là cơ hội để các mục tử và Dân Chúa gặp gỡ, lắng nghe và phân định; lắng nghe Chúa Thánh Thần và lắng nghe Dân Chúa, gặp gỡ, lắng nghe để cuối cùng đi đến phân định nhờ Lời Chúa. Lời Chúa giúp ta mở ra với phân định thiêng liêng và soi sáng tiến trình phân định ấy, vì mỗi lần hội họp là một biến cố ân sủng trong tiến trình chữa lành và canh tân được Chúa Thánh Thần hướng dẫn.
► Với những ý tưởng trên, Giáo phận Long Xuyên sẽ thực hiện:
- Tổ chức:
♦ Giáo Phận hình thành một Ban Điều Hành Giáo Phận (Linh hoạt viên) bao gồm 5 thành viên để tham vấn và cộng tác với Đức Giám Mục Giáo Phận tổ chức tiến trình Thượng Hội Đồng cấp Giáo Phận.
♦ Giáo Phận cũng hình thành Nhóm Hiệp Hành Giáo Phận (10 thành viên), Nhóm Điều Phối Viên (cấp giáo hạt khoảng 6 thành viên, cấp giáo xứ khoảng 6 thành viên). Nhóm điều phối viên sẽ bao gồm giáo dân nam nữ, tu sĩ nam nữ và linh mục. Nhóm điều phối viên sẽ cộng tác với Nhóm Hiệp Hành Giáo Phận để tổ chức các cuộc học hỏi và gặp gỡ tại các giáo hạt, các giáo xứ, hay các tập thể trong Giáo Phận.
♦ Giáo Phận phân chia tiến trình Thượng Hội Đồng Giám Mục cấp Giáo Phận thành 2 giai đoạn:
+ Giai đoạn I là học hỏi, từ Chúa Nhật I Mùa Vọng 28/11/2021 đến Chúa Nhật II Phục Sinh 24/04/2022: Trong giai đoạn này, Nhóm Hiệp Hành Giáo Phận sẽ tổ chức các cuộc học hỏi về Thượng Hội Đồng Giám Mục lần thứ XVI cho toàn thể cộng đoàn Dân Chúa trong Giáo Phận.
+ Giai đoạn II là Thỉnh Ý Hiệp Hành, từ Chúa Nhật II Phục Sinh 24/04/2022 đến 30/06/2022. Trong giai đoạn này, Nhóm Hiệp Hành Giáo Phận sẽ kết hợp với các nhóm điều phối viên tổ chức các cuộc gặp gỡ – lắng nghe – phân định trong bầu khí cầu nguyện cho các tập thể, cụ thể là tập thể các linh mục, tu sĩ, chủng sinh, giáo dân… tại các địa phương khác nhau trong Giáo Phận.
♦ Giáo Phận sẽ tổ chức kết thúc tiến trình Thượng Hội Đồng cấp Giáo Phận. Nhóm Hiệp Hành Giáo Phận sẽ phối hợp với các Nhóm Điều Phối Viên trong Giáo Phận tổ chức các cuộc gặp gỡ của đại diện mọi thành phân Dân Chúa trong Giáo Phận, để cùng nhau cầu nguyện, lắng nghe, suy tư và phân định con đường hiệp hành mà Thần Khí Chúa đang kêu gọi toàn Giáo Phận thực hiện.
- Cầu nguyện: Mọi thành phần Dân Chúa được kêu gọi cầu nguyện cho Thượng Hội Đồng Giám Mục.
♦ Chúa Nhật I Mùa Vọng 28/11, vì tình trạng dịch bệnh, nên Giáo Phận sẽ khai mạc Thượng Hội Đồng Giám Mục cấp Giáo Phận với Thánh Lễ khai mạc trực tuyến vào lúc 5:00 từ nhà nguyện Toà Giám Mục Long Xuyên. Xin các cộng đoàn Kitô hữu trong Giáo Phận cùng hiệp ý tham dự.
♦ Đọc kinh cầu cho Thượng Hội Đồng Giám Mục hàng ngày trước Thánh Lễ, khích lệ các gia đình và các đoàn hội đọc kinh này trong các giờ kinh nguyện.
♦ Các giáo xứ giáo họ được khích lệ chầu Thánh Thể và làm giờ thánh cầu cho Thượng Hội Đồng Giám Mục vào các tối thứ Năm hàng tuần. Toà Giám Mục sẽ trực tuyến giờ thánh này vào lúc 19:00 thứ Năm hàng tuần.
♦ Trong các cuộc học hỏi về Thượng Hội Đồng Giám Mục cũng như các cuộc gặp gỡ thỉnh ý hiệp hành, mọi thành viên sẽ đọc kinh cầu cho Thượng Hội Đồng Giám Mục .
- Học hỏi
♦ Mọi thành phần dân Chúa được mời gọi học hỏi về Thượng Hội Đồng Giám Mục.
♦ Nhóm Hiệp Hành Giáo Phận sẽ tổ chức học hỏi về Thượng Hội Đồng Giám Mục.
+ Hàng tuần trên trang mạng;
+ Hàng tháng trong thư mục vụ;
+ Tại TGM dành cho các linh mục trong TGM và Nhà Thờ Chánh Tòa;
+ Dành cho nhóm điều phối viên của giáo phận, của 9 giáo hạt và của các giáo xứ, giáo họ;
+ Dành cho các linh mục, tu sĩ và chủng sinh dịp tĩnh tâm hàng tháng;
+ Dành cho linh mục đoàn dịp tĩnh tâm năm của linh mục;
+ Dành cho các cộng đoàn tu sĩ đang hiện diện và hoạt động trong giáo phận;
- Thỉnh ý hiệp hành: Gặp gỡ – Lắng nghe – Phân định
Từ Chúa Nhật II Phục Sinh cho đến cuối tháng 6, Nhóm Hiệp Hành Giáo Phận kết hợp với các Nhóm Điều Phối Viên tạo điều kiện để mọi thành phần Dân Chúa có thể tham dự các cuộc gặp gỡ thỉnh ý hiệp hành trong Giáo Phận. Cụ thể là Tòa Giám Mục, các linh mục trong giáo hạt, các tập thể tu sĩ, các điều phối viên của các giáo hạt và giáo xứ, giáo dân tại giáo xứ, giáo họ, các đoàn hội… đặc biệt quan tâm đến thành phần “bên lề”. Dù tình trạng dịch bệnh, Nhóm Hiệp Hành Giáo Phận sẽ sáng kiến để có cách tổ chức cho càng nhiều người tham gia vào thỉnh ý hiệp hành càng đạt hiệu quả theo đúng đường hướng của Đức Thánh Cha Phanxicô.
Anh chị em thân mến,
Bước vào niên lịch phụng vụ 2021-2022, Giáo Phận hiệp hành với Giáo Hội hoàn vũ, với Giáo Hội Việt Nam, bằng cầu nguyện, học hỏi và thực hiện thỉnh ý hiệp hành, đi vào chương trình của Thượng Hội Đồng Giám Mục về một Hội Thánh hiệp hành. Đây là một thiện chí để mọi thành phần Dân Chúa trong Giáo Phận lắng nghe, phân định và thực hiện ý Chúa, dưới sự bảo trợ của gia đình Thánh Gia, và thánh giáo dân tử đạo Emmanuel Lê Văn Phụng và thánh linh mục tử đạo Phêrô Đoàn Công Quý, là gương mẫu cho chúng ta hướng về một Hội Thánh Hiệp Hành: Hiệp Thông – Tham Gia – Sứ Vụ.
Giuse Trần Văn Toản
Giám mục giáo phận Long Xuyên