2020
Đức Thánh Cha (24/5): Xin Đức Mẹ Phù Hộ hướng dẫn Trung Hoa
Sau khi đọc Kinh Lạy Nữ Vương Thiên Đàng, Đức Thánh Cha đã hướng về Trung Hoa và cầu nguyện cho các tín hữu tại đất nước này đang trong thời kỳ khó khăn. Trong lời chuyển cầu của Mẹ Phù Hộ các giáo hữu, Đức Thánh Cha cũng nhớ đến những ai đang ra sức bảo vệ người nghèo, bảo vệ hòa bình và ngôi nhà chung của chúng ta. Ngài cũng gửi lời chào thân ái đến các nam nữ tu sĩ dòng Salêgiêng.
Hướng về Trung Hoa, Đức Thánh Cha nói: Chúng ta cùng hiệp ý với các tín hữu tại Trung Hoa, hôm nay cử hành lễ kính đặc biệt Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ Phù Hộ các giáo hữu và là quan thầy bảo trợ của đất nước Trung Hoa, được tôn kính tại đền thánh Sheshan ở Thượng Hải. Chúng ta trao phó cho sự hướng dẫn và bảo trợ của Mẹ Thiên Đàng tất cả các mục tử, các tín hữu của Giáo Hội Trung Hoa trong đất nước rộng lớn ấy, để họ mạnh mẽ trong đức tin, vững vàng trong tình hiệp nhất huynh đệ, trở nên những chứng nhân đầy niềm vui và người cổ võ đức ái và huynh đệ, cũng như trở nên những công dân tốt.
Ngỏ lời với các tín hữu tại Trung Hoa, Đức Thánh Cha nói: Các anh chị em Công giáo Trung Hoa thân mến, tôi muốn đảm bảo với anh chị em rằng toàn thể Giáo hội hoàn vũ, mà anh chị em là một phần không thể thiếu, chia sẻ niềm hy vọng và nâng đỡ anh chị em trong những thử thách cuộc đời. Giáo Hội đồng hành với anh chị em trong lời nguyện xin Thánh Thần đổ tràn trên anh chị em để anh chị em có thể chiếu tỏa ánh sáng và vẻ đẹp Tin mừng, sức mạnh cứu độ của Thiên Chúa cho tất cả những ai tin. Và để bày tỏ một lần nữa lòng yêu mến chân thành và mãnh liệt của mình, tôi ban Phép Lành Đặc Biệt cho tất cả anh chị em, xin Đức Maria gìn giữ anh chị em luôn mãi.
Đức Thánh Cha cũng hướng tới những ai đang lao tác cho hòa bình, cho việc phục vụ người nghèo trong thời điểm khó khăn này. Ngài nói: chúng ta phó thác nơi lời chuyển cầu của Đức Mẹ Phù Hộ cho tất cả các môn đệ của Đức Kitô và tất cả những ai thành tâm thiện chí, những người đang làm việc với tất cả đam mê và dấn thân cho hòa mình, cho việc đối thoại giữa các quốc gia, cho việc phục vụ người nghèo, bảo vệ thiên nhiên, và chiến thắng mọi bệnh tật thể xác, con tim và linh hồn, tại mọi trên thế giới trong những thời khắc khó khăn này.
Hôm nay cũng là ngày thế giới dành riêng cho Truyền thông xã hội, và chủ đề của năm nay là kể chuyện. Ước gì sự kiện này khuyến khích chúng ta kể lại và chia sẻ những câu chuyện mang tính xây dựng, giúp chúng ta hiểu rằng tất cả chúng ta là một phần của một câu chuyện lớn lao hơn, và có thể nhìn về tương lai với niềm hy vọng, nếu chúng ta thực sự quan tâm đến nhau như anh chị em.
Trong ngày lễ Mẹ Phù Hộ các giáo hữu, Đức Thánh Cha cũng gửi lời chào đầy thân tình và yêu mến đến các tu sĩ nam nữ dòng Salegiêng. Ngài nhớ đến họ với lòng biết ơn vì những huấn luyện thiêng liêng mà Ngài đã nhận được từ những người con của thánh Don Bosco.
Đức Thánh Cha cũng nhắc tới chuyến viếng thăm mà ngài dự định thực hiện tại Acerra. Ngài nói: Hôm nay tôi rất muốn đến Acerra, để nâng đỡ đức tin của các tín hữu, cũng như cổ võ nỗ lực của những ai đang làm việc để chống lại thảm kịch ô nhiễm tại vùng đất được gọi là vùng đất lửa ấy. Chuyến thăm của tôi đã bị hoãn lại; Nhưng tôi muốn gửi lời chào, lời chúc phúc và khích lệ của tôi đến Đức Giám mục, các linh mục, các gia đình và toàn thể cộng đồng giáo phận.
Đức Thánh Cha cũng nhấn mạnh rằng: hôm nay chúng ta kỷ niệm 5 năm ngày Thông điệp Laudato Si’, như là lời nhắc nhở chúng ta chú ý đến việc bảo vệ và chăm sóc trái đất, ngôi nhà chung của chúng ta và quan tâm đến người nghèo. Ngài cám ơn sáng kiến của Bộ Phục vụ và Phát triển Con người toàn diện và công bố rằng: “tuần lễ Laudato Sì”, mà chúng ta vừa tổ chức, sẽ phát triển thành một năm đặc biệt để suy ngẫm về thông điệp Laudato Sì, từ ngày 24/05/2020-24/05/2021. Tôi mời gọi tất cả những ai thành tâm thiện chí tham gia vào việc chăm sóc ngôi nhà chung cũng như những anh chị em dễ tổn thương nhất của chúng ta.
Chúc mọi người một ngày Chúa nhật an lành. Xin đừng quên cầu nguyện cho tôi.
Sau khi kết thúc, các tín hữu ở quảng trường thánh Phêrô đã vỗ tay và mong đợi Đức Thánh Cha ban phép lành cho họ. Một lát sau, tại cửa sổ của Điện Tông Tòa, Đức Thánh Cha đã vẫy tay chào các tín hữu và ban phép lành cho mọi người hiện diện. Một hình ảnh mà từ rất lâu rồi người ta không được chứng kiến từ khi đại dịch xảy ra. Chúng ta tiếp tục cầu nguyện cho thế giới, nhất là những bệnh nhân, các y bác sĩ đang phải đối diện với cuộc chiến chống virus corona này.
Trần Đỉnh, SJ
2020
Tòa Thánh phát động Năm sinh thái
Bộ phát triển nhân bản toàn diện cho biết Tòa Thánh sẽ phát động Năm sinh thái (anno ecologico), nhân dịp kỷ niệm đúng 5 năm công bố Thông điệp Laudato sì của Đức Thánh cha Phanxicô, ngày 24/5/2015, về việc bảo vệ trái đất như căn nhà chung của nhân loại.
“Laudato sì” là tựa đề Bài ca của các thụ tạo, do thánh Phanxicô Assisi sáng tác. Trong năm sinh thái, Bộ Phát triển nhân bản toàn diện sẽ đề ra nhiều sáng kiến nhắm phổ biến và thực thi các giáo huấn của Đức Thánh cha về việc bảo vệ môi trường, những giáo huấn ngày càng hợp thời.
Thông cáo của Bộ khẳng định rằng: “Chúng tôi hy vọng năm kỷ niệm này và thập niên sau đó sẽ là một thời điểm ân phúc và là một thời kỳ “vui mừng” cho trái đất, cho nhân loại và toàn thể các thụ tạo của Thiên Chúa”.
Mặc dù bị khủng hoảng về y tế do đại dịch Covid-19, tuần lễ “Laudato sì”, từ ngày 16 đến 24/5/2020, đã có nhiều cuộc hội luận và gặp gỡ. Đứng trước những khó khăn hiện nay, Thông điệp của Đức Thánh cha có thể cung cấp những chỉ nam luân lý và tinh thần cho hành trình của thế giới nhắm trở nên nhân bản, huynh đệ, an bình và lâu bền hơn.
Nhân dịp kỷ niệm đúng 5 năm công bố Thông điệp Laudato sì, lúc 12 giờ trưa, ngày 24/5/2020, giờ địa phương, là lúc cầu nguyện chung cho trái đất và nhân loại. Một kinh nguyện đã được soạn cho dịp này, và các tín hữu được mời gọi đọc lên vào lúc giữa trưa ở các nơi trên thế giới.
Tháng Sáu tới đây, Tòa Thánh sẽ tổ chức một văn bản liên bộ với những chỉ dẫn thực hành, để áp dụng Thông điệp Laudato sì trong mọi lãnh vực của đời sống Giáo hội. Từ ngày 1 tháng 9 đến 4/10 là “Thời kỳ Sáng Tạo”, một giai đoạn trong đó các tín hữu Kitô trên toàn thế giới được mời gọi chúc tụng Thiên Chúa và công trình tạo dựng của Ngài, và năm nay qui trọng tâm vào việc “bảo vệ mạng sống”, liên kết mọi loài với nhau.
Năm tới, 2021, Bộ Phát triển nhân bản toàn diện sẽ phát động một chương trình 7 năm để các tổ chức như gia đình, các giáo phận, trường học và đại học làm việc cho sinh thái học toàn diện, qua lăng kính của Thông điệp Laudato sì.
Ngoài ra, sẽ có một cuộc họp các vị lãnh đạo các tôn giáo được dự kiến vào mùa xuân năm tới (2021). Năm kỷ niệm sẽ kết thúc bằng một hội nghị, một cuộc trình diễn một tác phẩm âm nhạc và trao giải thưởng Laudato sì cho những nhân vật đã hoạt động cho sự “hoán cải về sinh thái”. (cath.ch 23-5-2020)
Trần Đức Anh, O.P.
Nguồn: vietnamese.rvasia.org
2020
Các nữ tu của Mẹ Têrêsa giúp lương thực cho 40.000 gia đình
Các nữ tu Thừa sai bác ái của Mẹ Têrêsa ở Calcutta, giúp lương thực cho 40.000 gia đình nghèo tại nhiều khu vực thuộc thành phố có gần 15 triệu dân cư.
Đức cha Thomas D’Souza, Tổng giám mục Calcutta sở tại, nhận định rằng “thật là một trợ giúp lớn dành cho dân chúng tại Howrah, là một trong khu vực nghèo nhất tại địa phương. Nữ tu Prema, Bề trên Tổng quyền của dòng, cũng đích thân đi trao các gói thực phẩm gồm gạo, đường, bột, rau quả, và đậu cho những người nghèo, người thất nghiệp và những người nhập cư, nạn nhân của tình trạng giới nghiêm vì coronavirus.
Từ ngày 24/3/2020 vừa qua, chỉ vài tiếng đồng hồ sau khi ra thông cáo, chính phủ Ấn Độ đã phong tỏa dân chúng và ngưng các hoạt động công nghệ, thương mại và chuyên chở. Hàng trăm triệu người Ấn bị mất công ăn việc làm và lương bổng, không có lương thực cũng chẳng có nơi trú ngụ. Nhiều người trong số các nạn nhân ấy là những người di cư, từ miền quê về thành thị để tìm công ăn việc làm và nay không thể trở về làng quê của họ.
Linh mục Dominic Gomes, Tổng đại diện giáo phận Calcutta, nhận định rằng: “Các nữ tu thừa sai bác ái là những người đi hàng đầu, ở giữa những người nghèo nhất vì tình trạng cách ly. Điều các chị làm là một công tác nhân đạo rất lớn đối với những người không được trợ giúp và bị quên lãng”.
Từ khi bắt đầu cuộc cách ly và dự kiến sẽ kéo dài đến ngày 31/5 tới đây, nhiều nhà dòng của các nữ tu thừa sai bác ái đang trợ giúp thực phẩm cho dân nghèo tại các khu xóm tồi tàn, các khu ổ chuột ở rất xa thành Calcutta. Các chị đi xe tải đến các khu vực khác nhau và có một xe cứu thương đi theo để kịp giúp đỡ trong trường hợp có người bị bệnh. Sau khi phát lương thực xong từ khu vực này, các chị đi đến vùng khác.
Tuyên bố với hãng tin Asia News, truyền đi ngày 20/5/2020, Đức Tổng giám mục D’Souza cho biết trong những ngày này, nhiều giáo phận đang cử hành tuần lễ Laudato sì, tên Thông điệp của Đức Thánh cha Phanxicô về vấn đề bảo vệ trái đất như căn nhà chung của nhân loại, để suy tư về những thay đổi khí hậu và những viễn tượng môi sinh học toàn diện, nhưng do tình trạng cách ly hiện nay, “chúng tôi rất bị giới hạn. Quan tâm trước mắt của chúng tôi là làm sao giúp đỡ tất cả những người nghèo này, những người thất nghiệp và di dân… Đồng thời, chúng tôi cũng đang chuẩn bị vì cuồng phong Amphan đang thổi tới đây, ở vùng vịnh Bangala với vận tốc 185 cây số giờ. Hằng triệu người sẽ bị di tản tại Ấn Độ và Bangladesh”.
Theo Đức Tổng giám mục D’Souza, “cuồng phong Amphan này cũng có liên hệ tới Thông điệp Laudato sì, vì đó là một dấu hiệu về hậu quả tàn hại do các hoạt động của con người gây ra cho môi trường. Những hoạt động như phá rừng bừa bãi, dùng khí đốt cho công nghệ, làm ô nhiễm, hâm nóng trái đất, tạo nên những thay đổi khí hậu, càng làm cho các cuồng phong thêm tàn hại hơn”. (Asia News 20-5-2020) Trần Đức Anh, O.P.
Nguồn: Đài Chân Lý Á Châu, vietnamese.rvasia.org
2020
Công lý cho trái đất
CÔNG LÝ CHO TRÁI ĐẤT
ĐGM. Giuse Nguyễn Đức Cường
Sau khi đọc lại Tông huấn Laudato Si’ của Đức Giáo hoàng Phanxicô, nhân kỷ niệm 5 năm (24/5/2015-24/5/2020), ngày ban hành Thông điệp này, tôi có một vài suy nghĩ sau đây:
1.TRÁI ĐẤT BỊ TÀN PHÁ
Ngày nay, bất cứ ai, dù là những người ở thành thị hay thôn quê, đều biết hay đều cảm nhận các hiện tượng thất thường về thời tiết, khí hậu, mưa gió, bão táp, lụt lội, ô nhiễm không khí cũng như ô nhiễm nguồn nước, biển cả và sông ngòi. Không những nhận biết, cảm nhận mà đôi khi còn là nạn nhân nữa. Thật vậy, cứ nhìn vào con suối, dòng sông, chúng ta thấy hiện tượng ô nhiễm: đen ngòm, hôi thối do rác rưởi mà con người xả ra, nước thải từ các nhà máy… Cứ nhìn vào những cánh rừng, ta thấy cây cối bị đốn chặt bừa bãi, diện tích rừng nguyên sinh bị thu hẹp dần… Cứ nhìn vào không khí ta thấy bụi bặm, không trong lành do khói từ xe cộ, từ các nhà máy bốc cao …Cứ nhìn vào những cánh đồng bạt ngàn không thể cày cấy do bị nhiễm mặn. Và còn nữa: nhiệt độ nóng dần lên, hạn hán, lụt lội, nhiều sinh vật và động vật bị giảm thiểu, thậm chí bị tuyệt chủng, dịch bệnh gia tăng…
2.TRÁI ĐẤT ĐÒI CÔNG LÝ
Là Kitô hữu, chúng ta tin rằng vũ trụ, muôn loài muôn vật do Thiên Chúa dựng nên và tất cả đều tốt đẹp, thiên nhiên và con người sống hài hòa với nhau. Thiên Chúa đã trao trách nhiệm cho con người làm cho vũ trụ này, trái đất này tốt hơn, đẹp hơn và đáng sống hơn nữa (x. St 1,1-2,4a).
Phải thành thật công nhận rằng, qua các thế hệ kế tiếp nhau, con người đã góp công làm cho vũ trụ này đẹp hơn, đáng sống hơn qua các công trình xây dựng, qua các phát minh khoa học như làm cho thế giới có nhiều lương thực hơn – quần áo đầy đủ hơn, đẹp hơn – giao thông thuận lợi hơn – thông tin mau lẹ hơn, làm cho con người gần gũi nhau hơn … Tuy nhiên, chúng ta cũng phải thẳng thắn nhìn nhận một sự thật hiển nhiên là trái đất bị tàn phá nhiều hơn là được xây dựng như chúng ta đã nói ở trên.
Trước hiện tượng này, nhiều cá nhân, đoàn thể, các vị lãnh đạo các nước và tôn giáo đã lên tiếng nhắc nhở và kêu gọi mọi người quan tâm và gìn giữ vũ trụ, ngôi nhà chung của chúng ta. Đức Giáo Hoàng Phanxicô , trong Thông Điệp Laudato Si, lên tiếng rằng đã đến lúc chúng ta phải chăm chú lắng nghe trái đất bị hủy hoại đang lên tiếng đòi công lý: “Chị Đất đang kêu trách(1) chúng ta đã gây tổn hại cho chị… chị đang bị áp bức và bị hủy hoại nên chị rên siết và quằn quại”. (số 2). Kêu trách là phản kháng và đòi hỏi chúng ta thay đổi cách sống đối với trái đất (x. số 53).
Thật vậy, theo Đức Giáo Hoàng, con người chúng ta đã sử dụng và lạm dụng trái đất một cách vô trách nhiệm. Vì muốn phát triển kinh tế, nhiều người tự cho mình là sở hữu chủ với quyền hủy hoại trái đất. Bạo lực nằm sâu trong trái tim con người, vốn bị tội lỗi làm tổn thương, cũng gây ra bệnh tật nơi đất đai, nguồn nước, không khí và các sinh vật (x. số 2).
- LÀ KITÔ HỮU, CHÚNG TA PHẢI LÀM GÌ?
Trái Đất đòi công lý. Theo Đức Giáo Hoàng Phanxicô, công lý đòi buộc mỗi người chúng ta phải chăm sóc ngôi nhà chung của chúng ta, bằng cách tôn trọng và biết ơn trái đất (x. số 2), bảo vệ thế giới chứ không hủy diệt, gieo trồng vẻ đẹp chứ không gây ô nhiễm và phá hủy (x. số 246, lời cầu nguyện 1). Bổn phận chăm sóc trái đất là của mọi người, các tổ chức quốc gia và quốc tế, đặc biệt của những người lãnh đạo và người làm kinh tế: Công lý đòi buộc “những ai đang nắm quyền lực và của cải tránh xa thái độ vô tâm, để họ yêu mến những thiện ích chung, thăng tiến người yếu đuối và chăm sóc cho thế giới (x. số 246, Lời cầu nguyện 2).
Là Kitô hữu, chúng ta lại càng phải quan tâm, bảo vệ, chăm sóc và làm cho thế giới mỗi ngày mỗi đẹp hơn, đáng sống hơn vì đó là trách nhiệm mà Thiên Chúa đã trao cho chúng ta. Theo Đức Giáo Hoàng, công lý đòi buộc cả cộng đoàn (Giáo hội toàn cầu cũng như Giáo hội địa phương) chứ không chỉ mỗi cá nhân phải hoán cải sinh thái (số 219).
Trước khi đề ra cho người tín hữu chúng ta những việc làm cụ thể để chăm sóc trái đất, Đức Giáo Hoàng đã cho thấy nguyên nhân sâu xa gây ra sự hủy hoại trái đất của con người. Theo ngài, “ Vì thị trường có xu hướng cổ võ tiêu thụ cực độ để bán sản phẩm, nên người ta dễ bị cuốn vào cơn lốc mua sắm và tiêu xài không cần thiết”. Tệ hơn nữa “Mô hình này làm cho người ta tin rằng, họ thực sự tự do bao lâu họ được tự do tiêu thụ”(số 203). Để thỏa mãn khuynh hướng tiêu thụ này, người ta lại càng sản xuất nhiều hơn và do đó lại càng hủy hoại môi trường hơn, nhất là mất đi cảm thức đích thực về thiện ích chung và sẽ dẫn tới bạo lực và hủy diệt lẫn nhau (x. số 203).
Vì thế, để cứu vãn sự toàn vẹn của trái đất và hạnh phúc của con người, nhất là những người nghèo và các thế hệ sau, Đức Giáo Hoàng đã đưa ra những việc làm cụ thể cho Giáo Hội toàn cầu, các Giáo hội địa phương, cũng như các gia đình và mỗi tín hữu như sau: Công lý đòi buộc người tín hữu chúng ta quan tâm tới việc giáo dục về sinh thái ở gia đình, qua truyền thông, trong các bài giáo lý(x. số 213). Đặc biệt, trong các chủng viện, các nhà đào tạo sẽ giáo dục chủng sinh có một đời sống giản dị, đầy trách nhiệm, sự chiêm niệm với lòng biết ơn về thế giới Chúa tặng ban, quan tâm đến nhu cầu của người nghèo và bảo vệ môi trường (x. số 214).
Nhìn vào thái độ sống của các tín hữu hiện nay với trái đất, Đức Giáo Hoàng nhắc nhở: Công lý đòi các tín hữu phải hoán cải nội tâm về vấn đề sinh thái, gọi là hoán cải sinh thái: “Phải nhìn nhận rằng, các Kitô hữu đã không luôn luôn tôn trọng và phát triển những kho tàng thiêng liêng được Thiên Chúa phú ban cho Hội Thánh, trong đó đời sống tinh thần không tách lìa khỏi thân xác, khỏi thiên nhiên hay những thực tại của thế giới, nhưng sống cùng và sống với, trong sự hiệp thông với tất cả mọi sự chung quanh chúng ta” (số 216). Sống ơn gọi làm người bảo vệ công trình do Chúa dựng nên là yếu tố thiết yếu của đời sống nhân đức.
- LỐI SỐNG MỚI
Chăm sóc ngôi nhà chung, từ bỏ lối sống mua sắm và tiêu xài không cần thiết mà Đức Giáo Hoàng đề nghị là một lối sống mới cho mọi người nói chung và người tín hữu nói riêng. Đây là một lối sống trả lại công lý cho trái đất. Lối sống này sẽ có khả năng phát huy tình yêu và xây dựng hòa bình. Lối sống này làm nên hạnh phúc cho đại gia đình nhân loại và thiên nhiên, sống hài hòa với nhau trong ngôi nhà chung là toàn thể vũ trụ bao la, thoát thai từ Bàn Tay Sáng Tạo Toàn Năng của Thiên Chúa là Cha của mọi người và mọi loài thụ tạo với Đức Kitô là Anh Cả (x. Cl 1, 12-20). Lối sống này quả thực không dễ thực hiện, nhưng với niềm tin vào ơn phù trợ của Chúa, Đức Giáo Hoàng khích lệ chúng ta: “ Thiên Chúa của sự sống, Đấng yêu thương chúng ta vô cùng, luôn luôn hiện diện với chúng ta trong thế giới này. Ngài không bỏ rơi chúng ta, Ngài không bỏ mặc chúng ta đơn độc, vì Ngài đã tháp nhập vĩnh viễn với trái đất của chúng ta, và tình yêu của Ngài luôn thúc bách chúng ta tìm kiếm những cách thế mới để tiến bước”(số 245). Việc đưa ra những chương trình mục vụ thực hành lối sống mới mà Thông Điệp LAUDATO SI đề ra, là bổn phận của các giáo hội địa phương. Vậy, mỗi giáo phận tại Việt Nam chúng ta sẽ ứng dụng lối sống mới này thế nào vào đời sống cụ thể của giáo phận mình trong các chương trình mục vụ?
Để cảm thấy đây là một vấn đề khẩn thiết, chúng ta hãy để câu hỏi của Đức Giáo Hoàng : “Chúng ta muốn trao lại một thế giới như thế nào cho những người đến sau, cho con em chúng ta hiện đang lớn lên?”(số 160) chất vấn chúng ta.
+Giuse Nguyễn Đức Cường
Giám mục Giáo phận Thanh Hóa
Chủ tịch Ủy ban Công Lý và Hòa Bình / HĐGM Việt Nam
Nguồn: giaophanthanhhoa.net
__________
(1) X. Cha Phi Khanh Vương Đình Khởi, OFM, “Không có chỗ cho tiếng khóc trong Laudato Si” – Tài liệu Thường Huấn LM TGP Hà Nội 2016. Ngài đề nghị nên dịch theo chữ La tinh “obiurgat” là “kêu trách, trách móc” thay vì than khóc.