Một Giáo hội khiêm nhường cho một nhân loại bị thử thách

Bài cuối cùng trong loạt bài “Cái nhìn về cuộc khủng hoảng” của Linh mục Lombardi trước tương lai đang chờ chúng ta sau đại dịch: chúng ta có là một cộng đồng có khả năng đồng hành trong tình anh em với lòng tốt và lòng bác ái không?

Vào cuối Năm Thánh vĩ đại 2000 mà ngài đã sống và mời chúng ta sống cuộc gặp gỡ tuyệt vời giữa ân sủng Chúa Kitô và lịch sử nhân loại, Thánh Gioan-Phaolô II đã viết cho Giáo hội một bức thư mang tên: “Bắt đầu thiên niên kỷ thứ ba (nuovo millenio inneunte), trong đó ngài nhắc lại lời Chúa Giêsu nói với Thánh Phêrô: “Duc in altum… Chèo ra chỗ nước sâu mà thả lưới bắt cá” (Lc 5 , 4). Ngài mời gọi “chúng ta nhớ với lòng biết ơn quá khứ, sống với đam mê hiện tại, mở lòng tin tưởng vào tương lai”, vì “Chúa Giêsu là hôm qua, hôm nay và sẽ là mãi mãi”. Như chúng ta đã biết, Đức Phanxicô đã tiếp nhận và làm sống lại chủ đề này từ đầu giáo triều của ngài về một “Giáo hội đi ra”, một Giáo hội của Tin Mừng sống trong Thần Khí, được Chúa Kitô Phục sinh ban cho.

Chiều ngày 12 tháng 10 năm 2012, Đức Bênêđictô XVI đã có bài phát biểu ngắn từ cùng khung cửa sổ mà 50 năm trước đó, dưới ánh trăng hiền dịu, Đức Gioan XXIII đã chào đón đám đông đổ về Quảng trường Thánh Phêrô vào ngày cuối ngày mở Công đồng Vatican II. Đức Bênêđictô XVI hướng nhìn trời, có một suy tư làm đánh động nhiều người, vì nó không khơi dậy lòng nhiệt tình dễ dàng có được, nhưng là cảm hứng – và trong sự tin tưởng  – của một lòng khiêm nhường sâu xa, đặc nét vào cuối triều giáo hoàng của ngài, ngài nhắc lại, thế nào mà trong 50 năm qua, Giáo hội đã biết tội của mình, cỏ lùng giữa ruộng lúa mì, giữa giông bão và ngược gió. Nhưng cũng là lửa của Thánh Linh, lửa của Chúa Kitô. Một ngọn lửa không nuốt chửng nhưng khiêm nhường và im lặng, một ngọn lửa nhỏ khơi dậy các đặc sủng của lòng tốt và bác ái chiếu sáng thế giới và làm chứng cho sự hiện diện của nó giữa chúng ta.

Khi Lễ Hiện Xuống sắp đến, tôi nghĩ lại các lời của ba giáo hoàng trong thiên niên kỷ thứ ba của chúng ta. Trên thực tế, trong thiên niên kỷ mới này, chúng ta mới bước vào hai mươi năm nay, nhưng nhìn chung, đây không phải là một kỷ nguyên tiến bộ tươi sáng cho nhân loại. Nó mở đầu với ngày 11 tháng 9 năm 2001 và chiến tranh vùng Vịnh lần thứ nhì, sau đó chúng ta có cuộc khủng hoảng kinh tế lớn và chiến tranh thế giới “từng mảnh” tàn phá các nước Syria và Libya, khủng hoảng môi trường ngày càng xấu và nhiều vấn đề khác, và bây giờ là đại dịch toàn cầu với hậu quả không lường của nó, một kinh nghiệm chưa từng có đánh dấu triều giáo hoàng này. Bên cạnh đó là các thành công và tiến bộ khoa học mới về y tế, giáo dục và truyền thông, vì vậy sẽ không công bằng khi chỉ nói đến các khía cạnh tiêu cực. Nhưng chắc chắn chúng ta không thể nói một chiều và tin chắc nhân loại sẽ đi về hướng tốt nhất. Kinh nghiệm về đại dịch, dù rồi sẽ vượt lên, chắc chắn là một kinh nghiệm chung về sự không chắc chắn, bất an, khó khăn trong việc quản lý con đường ngày càng phức tạp hơn bao giờ hết của xã hội đương đại. Liệu không biết trong tương lai chúng ta có xem đại dịch này là dịp để tăng trưởng trong tinh thần đoàn kết hay đây sẽ là một nguồn căng thẳng quốc tế mới và mất cân bằng xã hội. Hai chiều hướng có thể sẽ lẫn vào nhau: lúa mì và cỏ lùng.

Giáo hội khởi đầu thiên niên kỷ này không mạnh về mặt nhân bản. Đức tin của Giáo hội bị thử thách vì tình trạng thiêng liêng khô héo của thời buổi chúng ta. Uy tín của Giáo hội bị thử thách vì sự sỉ nhục và cái bóng của các vụ bê bối. Lịch sử tiếp tục và Giáo hội tiếp tục, biết rằng sức mạnh duy nhất của Giáo hội là đức tin  vào Chúa Giêsu Kitô Phục sinh và ơn của Thần Khí. Một chiếc bình đất sét mong manh chứa trong đó kho báu của sức mạnh sự sống vượt lên cái chết. Liệu chúng ta sẽ là một Giáo hội khiêm nhường, có thể cùng đi trong tinh thần anh em với một nhân loại bị thử thách, với lòng tốt và lòng bác ái không? Với một đức ái hiện diện khắp nơi, liệu có khơi động các trí thông minh và lực lượng xã hội để tìm kiếm và tìm ra các con đường cho lợi ích chung và một đời sống tốt hơn không? Một Giáo hội “Rửa chân” của thời buổi chúng ta như Đức Phanxicô nói không? Ra biển rộng, trong một đại dương vẫn còn xa lạ với tất cả chúng ta, nhưng không bao giờ xa lạ với tình yêu của Chúa…

Trong Tuần Lễ Hiện Xuống chúng ta xin ơn Chúa Thánh Thần, là người cha của người nghèo, là ánh sáng của tâm hồn, là nguồn an ủi và khuyến khích, là sức mạnh chữa lành lỗi lầm, chữa tình trạng khô cằn, chữa các vết thương, sưởi ấm những gì lạnh lẽo, uốn thẳng những gì sai lệch. Chúng ta dâng lên Chúa Thánh Thần một khoảng không gian rộng mở của chờ đợi, của mong muốn, một không gian cụ thể của tâm trí và tâm hồn, của linh hồn và thể xác con người, để nó được thể hiện trong thớ thịt sâu đậm của tình nhân đạo chúng ta – thớ thịt của các chiến tranh và của các đại dịch – như một năng lực cứu rỗi chống lại sự mong manh và cô đơn, chống tình trạng khô cằn, chống hoang mang, chống các ảo tưởng lừa dối, chống tuyệt vọng, như sức mạnh hy vọng của một đời sống vĩnh cữu. Điều này chỉ có thể làm được với một Giáo hội khiêm nhường, trong tình anh em phục vụ cho một nhân loại bị thử thách. Và đó là điều quan trọng nhất.

Nguyễn Tùng Lâm dịch

Các biện pháp an ninh được thảo luận cho các đền thờ giáo hoàng tại Vatican

Đức Phanxicô là người bảo vệ mạnh nhất cho người di cư

Trong cuộc họp báo trực tuyến ngày 15 tháng 5, bà Amaya Valcárcel, điều phối viên quốc tế của Cơ quan giúp người Tị nạn và Di dân của Dòng Tên (JRS) cho biết, Đức Phanxicô là người bảo vệ mạnh nhất cho người di cư trong nước và người tị nạn.

Trả lời trong ngày tuyên bố của Đức Giáo hoàng về Ngày Quốc tế Di dân và Tị nạn, bà Valcácel xin người di cư trong nước kêu cứu đến Giáo hội để làm cho tình trạng của họ được biết đến nhiều hơn.

Ngày 15 tháng 5, trong thông điệp của mình cho Ngày Thế giới Di dân và Tị nạn vào ngày 27 tháng 9 sắp tới, Đức Phanxicô đã kêu gọi tín hữu kitô đối diện với thảm kịch thường vô hình mà cuộc khủng hoảng Covid-19 đã làm trầm trọng hơn.

Bà Amaya Valcárcel là luật sư người Tây Ban Nha nhấn mạnh đến tầm quan trọng tiếng nói của những người di cư trong nước. Trong bối cảnh này Giáo hội giúp để làm cho tình trạng của họ được nhiều người biết đến. Theo bà, để thực hiện được, tiếng nói của Đức Phanxicô là tiếng nói mạnh nhất bảo vệ cho họ.

Bà cho biết hoạt động của Cơ quan chủ yếu trên năm lãnh vực: cuộc chiến ở Syria, xung đột chính trị-sắc tộc ở Myanmar, khủng hoảng nhân đạo ở Vénézuela, xung đột ở Colombia, xung đột ở Cộng hòa Dân chủ Congo (RDC).

Bứng gốc ở chính nước mình

Bà Amaya Valcárcel cho biết, các tình trạng này cho thấy chỉ có hòa bình là giải pháp duy nhất để chấm dứt các vụ cưỡng bức di cư của người dân.” Bà ủng hộ lời kêu gọi của Đức Phanxicô ngày 29 tháng 4 xin “ngưng bắn toàn cầu.”

Đức Hồng Y Michael Czerny, người phụ trách Phân bộ người Di cư và Tị nạn của Bộ Phát triển Nhân bản Toàn diện nhắc lại nguồn gốc dấn thân của Giáo hội với người di cư có từ thời Thế chiến Thứ nhất sau năm dịch cúm Tây Ban Nha 1918-1919. Ngài giải thích, ngày nay có  47,5 triệu người di cư trong nước vì các xung đột bạo lực và 5,1 triệu người phải di cư vì các tai ương ngay chính trong nước họ, giữa những người dân hận thù nhau.

Tình trạng bấp bênh, điều kiện sống thường xuyên của người di cư

Về phần mình, linh mục Fabio Baggio, thuộc Phân bộ người Di cư và Tị nạn cho biết, Đức Phanxicô mời gọi chúng ta hiểu tình trạng bấp bênh là tình trạng sống gần như thường xuyên trong thời đại dịch và cách ly này của họ. Ngài khuyên nên theo gương của các bác sĩ, y tá đã chăm sóc các bệnh nhân trong mấy tháng vừa qua, họ đã dám liều mạng sống của mình.

Sự im lặng của đường phố nhắc chúng ta biết lắng nghe hơn tiếng kêu của những người mong manh và tiếng kêu của hành tinh. Không ai có thể tự cứu mình và chúng ta không thể sống ích kỷ vì chúng ta đối diện với một thách thức chung, không trừ một ai.

Trong một video trong buổi họp báo, Đức Phanxicô tuyên bố: “Đây không phải là những con số, nhưng là những con người.” Các nhân chứng cho biết, khi họ đi trốn, họ chỉ nghĩ làm sao để cứu mạng sống của mình, của gia đình chứ không nghĩ gì khác.”

Phải đặt những người bị bỏ rơi lên hàng đầu

Linh mục Dòng Tên Joseph Cassar, thành viên của Cơ quan tị nạn Dòng Tên ở Irak cho biết, Ngày Thế Giới người Tị nạn là ngày để mọi người ý thức mục vụ phải đặt những người bị bỏ rơi này lên hàng đầu. Đây là năm thứ sáu Cơ quan giúp người Di cư và Tị nạn hành động. Năm 2014 có khoảng 6 triệu người Irak và Syria phải di cư sau khi bị tổ chức ISIS chiếm đóng, sau 6 năm con số này còn 1,4 triệu người di cư trong nước ở Irak. Linh mục cho biết: “Một chữ mà tôi thường nghe người di cư nói là chữ “bị bỏ quên”.

Ngài tuyên bố: “Ngoài vấn đề tài chánh là vấn đề thấy rõ, chúng ta còn phải dấn thân vì hòa bình. Ngoài các con số thống kê, việc đặt những người bị lãng quên lên hàng đầu chưa bao giờ quan trọng như bây giờ.”

Năm cặp động từ để giúp người di cư trong nước

Theo Đức Phanxicô, trước hết là “biết để hiểu”. Chẳng hạn đau khổ vì đại dịch là yếu tố thường xuyên trong đời sống người di cư. Thường thường chúng ta dừng lại ở các con số mà quên đi họ là những con người.

“Gần để phục vụ” vì sợ hãi và thành kiến nên đã làm chúng ta xa lánh người khác. Theo Đức Phanxicô chúng ta phải dám chịu bất trắc, như các bác sĩ, y tá, những người chăm sóc đã dạy chúng ta trong các tháng vừa qua.

“Để giải hòa phải lắng nghe”, trong thế giới của vô số thông tin, chúng ta thường đánh mất thái độ lắng nghe, cuộc khủng hoảng coronavirus nhận chìm chúng ta trong nỗi lo thinh lặng, nhưng cũng là dịp để chúng ta nghe tiếng kêu của những người có hoàn cảnh bấp bênh.

“Can dự vào để hành động”, theo Đức Phanxicô, chúng ta thường quên sự phong phú nơi những người chúng ta đến giúp. Đại dịch giúp chúng ta nhớ, cùng gánh trách nhiệm với nhau là điều cần thiết và chỉ khi có sự đóng góp của tất cả mọi người thì chúng ta mới có thể đối diện được với cuộc khủng hoảng

Cặp động từ cuối cùng là “hợp tác để xây dựng”, không để sự ghen tị lấn chiếm. Theo Đức Phanxicô, hợp tác quốc tế, tình đoàn kết toàn cầu và dấn thân địa phương là điều quan trọng.

Đức Phanxicô kết thúc thư của mình bằng lời cầu nguyện theo gương Thánh Giuse khi ngài đưa Đức Mẹ và Chúa Giêsu thoát khỏi sự bách hại của vua Hêrôđê.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Cha Eugene Murray và 62 năm truyền giáo tại Đài Loan

Từ khi đặt chân đến Đài Loan vào năm 1958, nơi này đã trở thành trọn cuộc đời của cha Eugene Murray. Cha tóm tắt 62 năm trong sứ vụ linh mục truyền giáo ở Đài Loan của mình bằng 2 câu đơn giản: tốt với người dân và cậy dựa vào ơn Chúa.

Cha Eugene Murray là nhà truyền giáo dòng Maryknoll, sinh trưởng tại thành phố Bronx, bang New York. Khi đang học trung học, được nghe một linh mục dòng Maryknoll nói về việc truyền giáo, về việc có rất nhiều người chưa từng nghe tên Chúa Giêsu, đặc biệt là ở những nơi như Trung Quốc, chàng trai Murray thực sự xúc động và mong muốn trở thành linh mục. Năm 15 tuổi, Murray gia nhập tiểu chủng viện dòng Maryknoll ở Clarks Summit, bang Pennsylvania. 11 năm sau, thầy được chịu chức linh mục và được sai đến Đài Loan vào năm 1958. Và nơi đó đã trở thành trọn cuộc đời của cha Murray.

Tốt với người dân và cậy dựa vào ơn Chúa

Cha Murray đã tóm tắt 62 năm trong sứ vụ linh mục truyền giáo của mình bằng 2 câu đơn giản: tốt với người dân và cậy dựa vào ơn Chúa. Cha nói: “Tôi yêu thích đời sống truyền giáo của tôi. Tôi yêu thích cử hành Thánh lễ, trao Mình Thánh, giúp đỡ mọi người trong mối quan hệ của họ với Chúa Giêsu. Khi bạn làm công việc truyền giáo, bạn cố gắng theo sát Chúa và cầu xin Người giúp đỡ và ban ơn.”

Người giảng đạo bằng gương mẫu

Ở Đài Loan, cha Murray, 88 tuổi, được gọi là cha Tăng Hiện Đạo, nghĩa là “người thực hiện các lời giảng dạy”, người dạy bằng gương mẫu. Cha tìm được rất nhiều con chiên lạc. Cha chăm sóc cộng đoàn, đi đến các bệnh viện và nhà tù. Cha làm việc tại một số giáo xứ, là giám đốc trung tâm sinh ngữ của dòng Maryknoll ở Đài Trung và dạy tiếng Anh ở một trường trung học và một đại học Công giáo. Cha cũng là tuyên úy nhà tù trong hơn 20 năm và đến thăm tù nhân hàng tuần. Gia đình của một trong số những tù nhân này đã lãnh nhận bí tích rửa tội và gia nhập hội Đạo binh Đức Mẹ.

Xã hội công nghiệp hóa

Cha nhớ lại xã hội Đài Loan mà cha lần đầu gặp gỡ. Đó là một xã hội nông nghiệp, nơi người dân lao động trên các cánh đồng lúa, nhưng họ có thời gian rảnh rỗi giữa mùa gieo và mùa gặt để nghe các linh mục dạy giáo lý. Cha kể: “Có 40 đến 50 người học giáo lý và được rửa tội mỗi lần và họ tạo thành một cộng đoàn.” Nhưng đến những năm 1960, công nghiệp hóa đã biến đổi Đài Loan; những người trẻ di chuyển về các thành phố để làm việc trong các công xưởng. Ngay cả khi giáo phận Đài Trung và các thừa sai Maryknoll đi đến các thành phố để gặp gỡ các tín hữu Công giáo, thì những nhu cầu của đời sống hiện đại cũng khiến những người mới gặp khó khăn hơn khi gia nhập Giáo hội. Họ luôn bận rộn, quanh năm.

Chăm sóc cho giáo dân

Sau khi trở về Hoa Kỳ 3 năm để giúp Hội đồng giám mục Hoa Kỳ lo việc định cư cho người tị nạn Việt Nam, năm 1976, cha Murray trở lại Đài Loan và phụ trách giáo xứ Shalu, nơi không có nhiều người Công giáo thực hành đạo. Cha và giáo lý viên của giáo xứ đã thăm viếng các tín hữu Công giáo có đăng ký và mời họ trở về với Giáo hội.Từ năm 1985, cha phụ trách giáo xứ Đức Mẹ Trung Quốc ở Đài Trung. Phần lớn giáo dân là những người Trung Quốc đại lục, đã theo Tưởng Giới Thạch đến Đài Loan vào năm 1949. Những người đến Đài Loan ở tuổi đôi mươi giờ đây đã cao niên. Cha Murray cùng với các thành viên hội Đạo binh Đức Mẹ thăm viếng họ, cho họ rước lễ và xức dầu cho họ nếu cần thiết.

“Trừ ngoại hình, cha hoàn toàn là một người Đài Loan”

Năm 2017, cha Murray trở thành công dân Đài Loan sau khi chính quyền cho phép những người ngoại quốc có hai quốc tịch.  Nhiều giáo dân khen ngợi cha nói thông thạo cả hai thứ tiếng Phổ thông và Phúc Kiến. Một giáo dân nói: “Cha hoàn toàn hòa nhập vào các giá trị văn hóa, truyền thống, gia đình và xã hội Đài Loan của chúng tôi. Trừ ngoại hình, cha hoàn toàn là một người Đài Loan.”

Cha giống như một người cha

Các giáo dân ở giáo xứ Đức Mẹ của Trung Quốc hăng hái nói về lòng tốt của cha đã ảnh hưởng trên cộng đoàn của họ như thế nào. Cha sống vô vị lợi và có nụ cười tươi ấm áp. Cha chia sẻ tình yêu của Chúa trong cuộc sống hàng ngày của cha. Bà Lý Á Hậu, một giáo dân đồng hành với cha Murray trong các cuộc viếng thăm nói về cha: “Ngài giống như một người cha. Khi một giáo dân cần bất cứ điều gì, ngài cố gắng đáp ứng nhu cầu của họ. Nhưng cha không bao giờ yêu cầu giáo dân làm điều gì cho ngài.” Một giáo dân khác thì ấn tưởng bởi sự kiên nhẫn của cha. Cha không bao giờ nói về sai lỗi của người khác. Cha là một mục tử tốt. (Ucanews 08/05/2020)

Hồng Thủy – Vatican News