2021
Benjamin Franklin
Benjamin Franklin
– Một trong các tác giả của bản Hiến pháp Mỹ (1787).
– Năm 1776, Franklin được cử sang Pháp làm đại sứ nhằm đạt được liên minh với Pháp chống lại Anh, và vay tiền.
– Ông đã sáng chế ra cột thu lôi.
– Nước Mỹ thế kỷ 18 không biết đến một ai có tài năng toàn diện và năng động như ông: một nhà văn, nhà xuất bản, nhà khoa học, nhà hoạt động xã hội và một nhà ngoại giao, người ta đã gọi ông là “người đầu tiên trong những người Mỹ văn minh”.
– Ông mất ở tuổi 84 và lễ tang “một trong những người kiệt xuất nhất của nhân loại” đã kéo dài 30 ngày.
* TƯ TƯỞNG
1. Điều quan trọng nhất đối với chúng ta không phải là tri thức về phương thức mà giới tự nhiên thực hiện các quy luật của mình; biết được bản thân các quy luật đó là đủ.
2. Niềm tin của tôi là như sau. Tôi tin vào một Chúa duy nhất – bậc sáng tạo ra vũ trụ, tin vào việc Chúa điều hành vũ trụ nhà tiên tri, tin rằng cần phải phục tùng Chúa, tin rằng sự phục vụ hợp ý Chúa nhất là làm điều thiện cho các con chiên khác của Chúa, tin rằng linh hồn của con người là bất tử và cần phải đối xử với nó một cách công bằng, phù hợp với lối ứng xử của nó trên trần gian này.
3. Tiến bộ nhanh chóng của khoa học chân chính đôi khi làm cho tôi thấy đáng tiếc là tôi đã sinh ra quá sớm. Không thể hình dung được đỉnh cao mà quyền lực của con người đối với vật chất đạt tới sau một nghìn năm… Cuộc sống của chúng ta sẽ kéo dài theo ý muốn. Khoa học Đạo đức sẽ đi theo con đường hoàn thiện đúng đắn, do vậy sẽ không có chuyện “người với người là chó sói” như bây giờ, và rốt cuộc thì con người sẽ hiểu được cái mà hiện nay họ gọi không đúng là nhân ái
4. Luật pháp trong chính trị có thể làm được gì nếu không có đạo đức?
5. Sự tiến bộ của chúng ta trong triết học là nhỏ bé biết nhường nào?
6. Khi có tôn giáo mà con người còn yếu đuối như vậy, nếu không có tôn giáo thì họ sẽ làm được gì?
7. Tôi nghĩ rằng cần phải phán xét về các ý kiến theo ảnh hưởng và kết quả của chúng.
8. Mọi sinh vật đều hạn chế ở hành động của mình và chỉ có khả năng làm những gì mà Chúa giao phó cho, không có khả năng khước từ thực hiện gì mà Chúa sẽ thực hiện. Do vậy nó không có tự do, tự do ý chí, khả năng thực hiện hay không thực hiện một hành vi nào đó.
Đôi khi tự do được hiểu là vắng mặt các trở ngại, với nghĩa đó thì có thể nói thực rằng mọi hành vi của chúng ta là hệ quả của tự do của chúng ta. Nhưng tự do này cũng giống như tự do rơi xuống đất của vật rắn. Vật này cũng tất yếu phải rơi xuống nếu không có gì cản trở nó…
9. Tôi bắt đầu dần dần tin tưởng rằng chân lý, sự chân thành và sự chính trực trong quan hệ giữa người với người có một ý nghĩa to lớn đối với hạnh phúc, và tôi đã viết các quy tắc ứng xử.
10. Hãy làm theo Chúa Giêsu và Xôcrát.
11. Kinh nghiệm là một trường học đắt giá nhưng biết làm gì nếu không có trường học khác cho những kẻ ngu xuẩn.
12. Nếu bạn không quý sự khôn ngoan thì nó tất yếu sẽ trả thù bạn.
13. Kiếm củi ba năm đốt một giờ./ Thời gian là tiền bạc.
14. Chế ngự ý muốn đầu tiên ở mình dễ hơn là đáp ứng mọi ý muốn sau đó.
15. Trước khi hỏi ý kiến ham muốn kỳ quặc thì hãy hỏi ý kiến túi tiền của mình.
16. Nếu bạn muốn người khác luôn làm vừa lòng bạn thì hãy tự phục vụ mình.
17. Mèo bị nhốt trong cũi không bắt được chuột.
18. Chìa khóa được sử dụng thì luôn sáng.
19. Hãy lịch sự với tất cả, chan hòa với đa số, đùa vui với một số.
20. Sự lười biếng giống như sắt bị gỉ: nó ăn mòn nhanh hơn là do việc sử dụng liên tục làm đồ sắt hao mòn.
21. Nhìn thấy thì dễ, còn nhìn thấy trước mới khó.
22. Người có tài minh biện thì khó có thể có được tài khác nữa.
23. Mắt của người chủ làm được nhiều thứ hơn hai tay.
24. Không theo dõi người làm tức là mở hầu bao của mình cho họ.
25. Ba lần đổi nhà bằng một lần cháy nhà.
26. Tất cả các nhà triết học đều có các câu châm ngôn uyên bác, nhưng lại có có lối ứng xử ngu xuẩn.
27. Các sự kiện lớn của thế giới, chiến tranh, cách mạng đều do các đảng phái thực hiện và lãnh đạo…
Quan điểm của các đảng đó được quy định bởi mục đích chung trước mắt của chúng hay là bởi cái chúng coi là như vậy… Sự khác nhau về quan điểm của các đảng đó tạo ra một mớ bòng bong…
Trong khi đảng thực hiện các mục đích chung thì mỗi người lại theo đuổi mục đích riêng của mình…
Ngay khi đảng đạt được mục đích cơ bản của mình thì mỗi đảng viên đều bắt đầu quan tâm tới lợi ích riêng của mình: qua đó nó mâu thuẫn với những đảng viên khác, sự chia rẽ diễn ra trong đảng, điều này tạo ra mớ bòng bong lớn hơn… Trong số những kẻ làm công việc xã hội thì chỉ có một số ít người vì phúc lợi của đất nước mình, cho dù ai có nói gì thì nói.
28. Tôi coi một quy tắc là tránh mâu thuẫn trực tiếp với ý kiến của người khác, cũng như bảo vệ quan điểm của mình một cách tự tin. Tôi thậm chí còn tự cấm mình sử dụng cách diễn đạt ý kiến cứng nhắc như “đương nhiên”, “hiển nhiên” và vv., mà thay vào chúng là “tôi giả định”, “tôi lo ngại”, “tôi nghĩ” hay là “tôi cảm thấy”. Khi ai đó đưa ra ý kiến sai lầm, tôi không chỉ ngay ra tính nhảm nhí của nó, mà bắt đầu câu trả lời của mình từ nhận xét rằng ý kiến đó là đúng trong điều kiện nào đó, nhưng trong trường hợp này thì tôi cảm thấy tình hình lại khác…
29. Nếu bạn tranh luận, nổi nóng và bác bỏ, bạn có thể giành được thắng lợi, nhưng đó sẽ là một thắng lợi vô bổ, vì bạn không bao giờ giành được thiện chí của địch thủ…
2021
Hiện tượng bóng ma
GIẢI ĐÁP THẮC MẮC CHO NGƯỜI TRẺ CÔNG GIÁO
HIỆN TƯỢNG BÓNG MA
Giuse Phạm Đình Ngọc SJ
Câu hỏi:
Hồi nhỏ con nghe chúng bạn nói ngoài nghĩa địa thường có bóng ma. Nhất là rằm tháng Bảy hoặc lúc trăng sáng, nhiều hồn ma hiện về. Là người công giáo, con vẫn thắc mắc không biết hiện tượng ấy có thật không? Có hồn ma không?
Trả lời:
Bạn thân mến,
Hồi nhỏ thế hệ 8x, 9x, chúng tôi đôi lần thử những trò chơi liên quan đến ma quỷ: ma lon, chơi trốn tìm nhưng bị ma dấu, gọi hồn…Dĩ nhiên tụi nhỏ chúng tôi luôn sợ hãi những câu chuyện về bóng ma, nhưng đứa nào cũng tò mò thích chơi, thích nghe và thích thử tìm hiểu về những chuyện ly kỳ này. Thời đó, tôi còn nhớ nhiều bạn kể rằng đã gặp bóng ma ngoài nghĩa trang. Nhiều luồng sáng xuất hiện ngoài đó, thi thoảng còn thấy người mặc áo trắng lượn lờ. Nhất là nhiều người thế hệ trước kể về những chuyện rùng rợn liên quan đến người bị sét đánh, nếu không canh chừng mộ của họ, người khác sẽ lấy tay của người chết để đi ăn cắp.
Tôi không biết đó có phải là những câu chuyện có thật không, nhưng rõ ràng đó là những hiện tượng được đồn thổi râm ran. Nhất là những chuyện ma quỷ, những ngày trăng rằm, và nhất là tháng cô hồn, những câu chuyện ấy lại càng được thổi phồng nhiều hơn. Thời học sinh, sinh viên, nhiều đứa bạn sợ run khi nghe chuyện ma của Nguyễn Ngọc Ngạn. Tất cả những tình tiết ấy khiến chúng tôi nửa tin, nửa ngờ.
Hơn nữa, nơi những nghĩa trang vùng thôn quê (nhất là ngày trước), thường không có ánh điện. Màn đêm u mờ, ảo ảnh của ánh trăng luôn gợi lên những hình ảnh rùng rợn liên quan đến hương hồn người chết hoặc ma quỷ hiện ra. Ngược lại, ngày nay nơi nhiều nghĩa địa, nhất là giữa chốn thị thành luôn có ánh sáng, cảm giác rùng rợn ấy cũng phần nào giảm dần. Tuy vậy, những câu chuyện về thế giới bên kia luôn khiến con người thắc mắc, tò mò và đặt nghi vấn.
- Thân xác và linh hồn
Trong câu hỏi của bạn, nghĩa trang dĩ nhiên là nơi của người chết. Theo niềm tin của nhiều tôn giáo, Công Giáo cũng thế, con người là sự kết hợp tổng hòa giữa hồn (soul) và xác (body). Thân xác được cấu tạo từ những tế bào, những nguyên tố hóa học hữu cơ và vô cơ. Nếu chiếu về lúc Thiên Chúa sáng tạo con người, thì Ngài lấy đất nặn lên hình hài con người. Sau đó, ngài thổi hơi để trao ban sự sống cho con người[1]. Đó là linh hồn. Đạo Công Giáo tin rằng linh hồn bất tử, vì linh hồn làm cho con người là hình ảnh của Thiên Chúa (St 2,7 và Mt 10,28). Khi chết, linh hồn lìa thân xác để đến trước tòa Thiên Chúa chịu phán xét. Linh hồn có thể được lên Thiên Đàng, hoặc phải vào Luyện Ngục để chịu thanh luyện. Tình trạng tồi tệ nhất là linh hồn phải xa Hỏa Ngục đời đời. Như thế, Công Giáo không tin sau khi chết, linh hồn bình thường có thể trở về trần gian, và cũng không có chuyện gọi hồn người chết trở về. Tôi nói bình thường, vì thực tế có những hiện tượng ma nhập, quỷ nhập vào người sống. Chúng ta sẽ bàn sau.
Như vậy, ngoài nghĩa trang là những nấm mồ chôn cất thân xác người đã chết. Ngày nay nhiều thi thể được thiêu lấy tro. Hài cốt thường được giữ trong nhà thờ hoặc nơi xứng đáng. Chúng ta tưởng nhớ và cầu nguyện cho linh hồn của họ. Đến ngày tận thế, Thiên Chúa mặc khải cho chúng ta biết thân xác ấy sẽ sống lại để hòa làm một với linh hồn, và chịu phán xét ngày cánh chung.
Như thế, thân xác là tạm bợ. Ngày chết của thân xác là chân lý hiển nhiên. Về phần linh hồn, từ thời xa xưa, các triết gia Hy Lạp như Socrates, Plato và Aristotle luôn tin rằng linh hồn bất tử. Về sau, Giáo Hội Công Giáo cũng tin rằng linh hồn thuộc thế giới thiêng liêng, nên cũng bất tử. Hơn nữa, chúng ta cũng đọc thấy điều này khi Đức Giêsu trên thập giá nói với anh trộm lành: “Tôi bảo thật anh, hôm nay, anh sẽ được ở với tôi trên Thiên Đàng.” (Lc 23,43). Tuy nhiên, Kinh Thánh lại không nói minh nhiên về linh hồn bất tử, nhưng chỉ đề cập tới việc hy vọng vào sự sống lại mà thôi.
Vì không có hình hài, nên linh hồn “là nguyên lý linh thiêng của sự sống, và là cái sâu thẳm nhất trong con người. Linh hồn làm cho thể xác vật chất trở nên thân xác sống động của con người.” (Youcat số 62). Khi rời thân xác, nguyên lý ấy vẫn tồn tại. Có thể từ điểm này mà biết bao chuyện ma quỷ, hồn vía được đồn thổi trong những câu chuyện ma quỷ của dân gian!
- Có bóng ma không?
Một hiện tượng mà ngành phân tâm học và tâm lý cũng chân nhận là: nhiều người nằm mơ thấy ma quỷ. Ma nhập, ma đè, ma quấy cũng là hiện tượng có thật ngay trong lòng Giáo Hội Công Giáo. Bởi đó, trong Giáo Hội thường có những người được đặc cách để trừ tà. Giáo Luật quy định tại điều 1172:
- 1. Không ai có thể trừ tà cách hợp pháp cho những người bị quỷ ám, trừ khi có phép đặc biệt và minh nhiên của Đấng Bản Quyền địa phương.
- 2. Đấng Bản Quyền địa phương chỉ ban phép trừ tà cho một linh mục đạo đức, sáng suốt, khôn ngoan và có đời sống vẹn toàn.
Đây đó chúng ta nghe hoặc chứng kiến hiện tượng người này bị ma nhập, người kia bị quỷ ám[2]… Theo quan điểm Kitô giáo, tuy linh hồn là giống thiêng liêng, nhưng sau khi chết, linh hồn ấy cũng không được phép nhập vào người sống. Vì linh hồn ấy vẫn là của con người, chứ không phải là của thần linh.
Trong hiện tượng trên, Giáo Hội tin rằng đó là sự quấy phá của ma quỷ, của thần dữ. Trong Tin Mừng, nhiều lần chính Đức Giêsu cũng trừ tà, buộc quỷ ám phải ra khỏi thân xác con người[3]. Hơn nữa, Ngài còn cho thấy chúng rất dữ tợn, đông đúc và luôn hãm hại con người. (x. Mt 8,28–34). Hiện tượng ma quỷ nhập vào người cũng là điều đáng quan tâm, nhưng bạn hỏi không có ý nói đến những điều này, nên chúng ta không bàn thêm.
Có bóng ma, linh hồn người chết trở về không?
Trước khi trả lời câu này, chúng ta phân biệt một vài thuật ngữ liên quan đến thế giới bên kia:
Quỷ xuất phát từ tiếng Hán Gwei (鬼), dùng để gọi linh hồn của những người đã chết. Theo quan điểm của người phương Đông, sau khi chết đi, linh hồn của con người sẽ đầu thai chuyển thế vào kiếp khác. Nhưng vì một lý do nào đó, linh hồn không thể đầu thai mà vẫn lưu lại trên thế giới vật chất thì được gọi là quỷ[4]. “Quỷ là hóa thân của ma” (Đạo Cao Đài). “Quỷ (devil) là các thiên thần lạc lối” (Do Thái Giáo). Theo truyền thống Công Giáo coi ma quỷ là một thiên thần sa ngã (quỷ vương Lucife). Ma quỷ luôn tìm cách cám dỗ, dẫn con người đến chỗ bất tuân Thiên Chúa (GLHTCG 391–394). Ma quỷ còn được gọi là tên Ác thần, hiện thân của sự dữ. Con người có thể chiến thắng Ác Thần bằng cầu nguyện nhờ ân sủng của Chúa Kitô. (GLHTCG 254).
Như vậy, nếu hiểu “hồn ma” là linh hồn của người đã chết, thì linh hồn ấy dĩ nhiên là có thật. Đó là xác tín và cũng là mục đích tồn tại của Giáo hội, nhằm cứu lấy các linh hồn, đem họ trở về với Thiên Chúa. Còn về chuyện linh hồn ấy có trở về dương thế không, theo Giáo Lý Công Giáo dạy rằng:
“Ngay khi lìa khỏi xác, linh hồn bất tử sẽ chịu phán xét riêng để được thưởng hay bị phạt đời đời; tùy theo đời sống của mình trong tương quan với Đức Kitô, linh hồn hoặc phải trải qua một cuộc thanh luyện, hoặc được hưởng phúc trên trời, hoặc sa địa ngục vĩnh viễn.” (số 1022).
Tuy nhiên, lịch sử cũng cho thấy những hiện tượng linh hồn người chết trở về mà chúng ta gọi nôm na là hồn ma. Chẳng hạn, một câu chuyện đáng tin mà chính thánh Gioan Boscô (1815–1888), kể trong hồi ký của ngài.
Trong những tháng đầu tiên của năm học thần học (1838), có lần thánh Gioan Boscô cùng với người bạn thân là Lu–y Comollo đọc mẩu chuyện về cuộc đời của vị thánh nọ. Sau đó, Gioan bình luận rằng: “Thật là đẹp nếu một trong hai người chúng ta, ai chết trước, và nếu Thiên Chúa cho phép thì sẽ về báo cho người kia những tin tức về cõi đời sau. Họ đã bắt tay giao kèo với nhau. Sau đó mấy tháng, cơn sốt cao đã khiến Comollo qua đời ngày 2 tháng Tư năm 1839. Trước khi mất, Comollo đã siết chặt tay người bạn thân của mình là thánh Gioan Boscô. Vào đêm sau khi an táng người bạn thân 22 tuổi, chính Gioan và 20 chủng sinh khác chứng kiến một hiện tượng lạ lùng. Gioan viết chi tiết trong hồi ký:
“Chiều hôm đó, cha đã lên giường trong một nhà ngủ dành cho 20 chủng sinh, và cha rất bồn chồn, tin chắc rằng đêm đó lời hứa sẽ được thực hiện. Vào lúc 11 giờ 30, một tiếng ồn sâu lắng nghe vang lên ở các hành lang. Nó giống như một toa xe lớn được kéo bởi nhiều con ngựa đang tiến dần đến cửa nhà ngủ. Nó càng lúc càng vang lên ghê sợ tựa tiếng sấm, khiến cả nhà ngủ rung lên. Các thầy chủng sinh khiếp hãi chạy trốn khỏi giường để qui tụ lại với nhau, tạo cho nhau được thêm can đảm. Chính lúc đó, và giữa cái thứ sấm gầm sâu lắng và hãi hùng đó, cha nghe rõ ràng tiếng của Comollo ba lần vang lên: Bosco, Bosco, Bosco mình đã được cứu rỗi! Tất cả nghe thấy tiếng ồn, có một số nghe thấy tiếng là không hiểu ý nghĩa; tuy nhiên một số bạn khác đã hiểu y như cha. Bằng chứng là trong cả một thời gian lâu dài về sau lời ấy vẫn được nhắc lại trong chủng viện. Đó là lần đầu tiên như cha nhớ là cha đã thực sự sợ hãi: Cha sợ hãi khủng khiếp đến nỗi rơi vào một cơn bệnh nặng, gần như đã ở bên bờ mộ rồi.”[5]
Thánh Gioan kết thúc chương hồi ký của mình: “Lần Lu–y hiện ra này được kể lại nhiều lần cho các bề trên của Nguyện Xá”.
Trong câu chuyện trên, tại sao linh hồn lại “được phép” trở về dương thế? Thánh Augustinô đơn giản trả lời: “Qua mệnh lệnh bí ẩn của Thiên Chúa”. Điều đó chỉ xảy ra với sự cho phép và qua quyền năng của Thiên Chúa, với mục đích nào đó. Tuy nhiên, “những lần cho phép”[6] ấy không nhiều.
Như vậy, bóng ma của người quá cố nơi nghĩa trang mà nhiều người đồn thổi dường như không đến từ niềm tin của Công Giáo. Ngược lại, từ truyền thống tâm linh dân gian và có thể là từ vài niềm tin tôn giáo khác, nghĩa trang là nơi linh hồn người chết hay hiện về. Nhất là những đêm trăng rằm (trăng biểu hiện cho thế giới âm linh[7]), hoặc rằm tháng Bảy[8], nhiều người vẫn tin rằng vong linh người chết lượn lờ trên dương thế. Dù đúng, dù sai, tâm thức ấy thường lôi cuốn nhiều người và biết bao câu chuyện về thế giới hồn ma ấy được thêu dệt trong đời sống của chúng ta. Dĩ nhiên là người Công Giáo, nhiều người cũng bị ảnh hưởng và hiếu kỳ về niềm tin dân gian ấy.
- Hãy chăm sóc linh hồn
Với vài chia sẻ trên đây, người viết không có ý đi vào thế giới huyền bí và mang màu sắc mê tín dị đoan. Tuy nhiên, trước câu hỏi của bạn, và trước hiện tượng về thế giới linh hồn, ma quỷ, mỗi người chúng ta ý thức về cuộc sống đời sau. Trong thế giới người vô thần, họ gạt bỏ tất cả những gì liên quan đến Thượng Đế, đến đời sau và không cần chăm sóc linh hồn mình. Ngược lại, tôn giáo chỉ cho người ta những con đường để linh hồn con người được bình an, được hạnh phúc đời sau. Do đó, ngay ở đời này ước chi người Công Giáo để tâm chăm sóc cho linh hồn của mình.
Là người Công Giáo, chúng ta tin rằng thân xác và linh hồn luôn là món quà của Thiên Chúa. Chính Đấng Tạo Hóa đã dựng nên con người. Ngài cho mỗi người có linh hồn để sống, có lý trí để nhận biết Thiên Chúa, và có quả tim để yêu mến Ngài. Trên hành trình ấy, tiếc là con người thường bị tên Ác Thần cám dỗ. Có khi nó lôi kéo con người vào những con đường mê tín, khiến con người không tin vào Thiên Chúa.
Là người con của Chúa, dĩ nhiên chúng ta được mời gọi không tin vào những trò lừa bịp của Ma quỷ. Chúng ta cũng không nên liều lĩnh chế nhạo, hoặc đi vào thế giới của Ma quỷ, vì chúng xảo quyệt và thông minh hơn con người. Ngoài ra, chúng ta cũng ý thức sự hiện hữu của Sự Dữ. Chúng không phải là một điều trừu tượng, nhưng là một “nhân vật”, là Satan, Ác thần, là thiên thần đã chống lại Thiên Chúa. Trong tiếng Hy Lạp Satan: Diabolos (διάβολος) có nghĩa là chia rẽ. Chúng chia rẽ con người với Thiên Chúa. Bởi đó, kẻ nào càng bắt tay cộng tác với chúng, người ấy càng xa rời Thiên Chúa.
Đừng quên Ma quỷ có thể đội lốt hồn ma, bóng vía để lợi dụng các thực hành huyền bí này hầu thao túng và áp bức người ta. Thái độ tốt nhất mà Giáo Hội Công Giáo mời gọi là: “cấm đoán bất cứ toan tính nào tìm cách liên lạc với người chết qua các phương tiện như chiêm tinh, cầu cơ, lên đồng, v.v.. Lý do thì hiển nhiên: những toan tính như thế để “gọi hồn người chết… che giấu ước muốn có quyền năng… cũng như ao ước muốn liên kết với các thế lực huyền bí.” (GLHTCG, số 2116).
Hãy chạy đến với Thiên Chúa, với Đức Maria và các thánh để được trợ giúp. Trong bầu không khí thánh thiện ấy, chúng ta hy vọng có đủ sức mạnh để lướt thắng những cơn cám dỗ của đời thường. Thay vì tò mò, thử thách và đi vào thế giới hồn ma ấy, chúng ta hãy chăm sóc linh hồn mình với phương thế: thánh lễ, cầu nguyện, hãm mình đền tội, làm việc bác ái và sống tín thác vào Thiên Chúa. Ngoài ra, nghĩa trang cũng là mảnh đất để ta nhớ về những linh hồn đã khuất. Tạ ơn Thiên Chúa vì những linh hồn đã được hạnh phúc trong Nước Thiên Đàng. Van xin Thiên Chúa cho những linh hồn đang còn chịu nhiều đau khổ trong chốn Luyện Ngục. Trong tâm thế ấy, nghĩa trang là đất thánh thiêng, nơi thân xác con người trở về với bụi đất để chờ ngày Thiên Chúa đến lần thứ hai.
Thay lời kết
Hy vọng chút chia sẻ trên đây trả lời được phần nào câu hỏi của bạn. Chắc chắn đó là chủ đề quan trọng và rộng lớn. Quan trọng vì linh hồn luôn gắn liền với từng người, là phần sức sống của con người. Hồn an xác mạnh ai cũng để tâm. Rộng lớn vì khi trả lời có bóng ma hay không, nó liên quan đến nhiều tôn giáo, thuật ngữ và cả những truyền thống niềm tin dân gian. Rất may bạn đã giới hạn đề tài trong khuôn khổ niềm tin Công Giáo. Do đó, với chút chỉ dẫn của Giáo Hội Công Giáo, hy vọng câu trả lời sáng lên hơn. Để từ đó, chúng ta biết mình tin vào Ai và những điều Thiên Chúa tỏ lộ nhằm chỉ với một mục đích là để cứu độ con người: cả linh hồn và thân xác.
Xin Chúa chúc lành cho bạn. Chúng ta cũng không quên cầu nguyện cho các linh hồn nơi Luyện Ngục. Họ là những người thân yêu của chúng ta. Với lời nguyện cầu của người sống, các linh hồn ấy sẽ được Thiên Chúa đoái thương đưa về Thiên Đàng, nơi hạnh phúc tràn đầy.
Xem thêm những bài trước:
| Bài 5: Vượt qua khủng hoảng!
Bài 4: Vấn đề rước Mình Máu Thánh Chúa Bài 3: Đừng cám dỗ nhau nhé! |
(Trích Giải Đáp Thắc Mắc cho người trẻ Công giáo, Tập 1, Nxb Tôn Giáo, 2020)
[1] Trong tiếng Latin anima là linh hồn, là sinh khí; vì thế, chúng ta có thể nói rằng linh hồn tạo sinh khí cho thể xác, làm thể xác sinh động.
[2] Nguyễn Tầm Thường, SJ, Đi Tìm Kẻ Trừ Tà.
[3] Chẳng hạn, Ðức Giêsu trừ một tên quỷ câm (Lc 11,14–23); lần khác, Ðức Giêsu quát mắng tên quỷ ô uế và chữa lành cho bé trai (Lc 9,37–43); Ngài trừ nhiều quỷ (Mc 1,32–34).
[4] Xem thêm: vi.wikipedia.org
[5] Teresio Bosco, SDB, Don Bosco, Một Tiểu Sử Mới, dịch giả: Đaminh Phạm Xuân Uyển, SDB, tr. 137-139.
[6] Chúng ta cũng đọc thấy điều này trong Tin Mừng Thánh Luca (Lc 16,19-31). Sau khi ông nhà giàu chết và bị đày xuống âm phủ, ông van xin tổ phụ Abraham sai anh La-da-rô (người đã chết), về dương thế để cảnh cáo anh em ông nhà giàu còn trên dương gian. Tuy nhiên, Abraham không đồng ý.
[7] Xem thêm: https://vnexpress.net/khoa-hoc/trang-ram-gay-hiem-hoa-2089100.html
[8] Theo quan niệm ở một số quốc gia Châu Á, Việt Nam cũng vậy, người ta phải cúng cô hồn trong rằm tháng Bảy (Tết Trung nguyên) do người ta tin rằng, trong suốt tháng 7 và đặc biệt vào ngày Rằm tháng 7, những linh hồn từ dưới âm phủ, gồm cả linh hồn của tổ tiên và những cô hồn phiêu dạt sẽ từ dưới địa phủ quay về dương thế. (xem thêm: vi.wikipedia.org)
2021
Tâm an là ҺạnҺ pҺúc đời người, tâm rộng đường đời cũng rộng
Tâm an là ҺạnҺ pҺúc đời người, tâm rộng đường đời cũng rộng
Tâm nҺàn là pҺúc kҺí của đời người. Người kҺông tranҺ giànҺ sẽ tự nҺiên ung dung, tҺản đãng. Người kҺông so đo, tínҺ toán sẽ tҺường tự nҺiên mà ҺạnҺ pҺúc, an vui.
Quy tắc của cuộc sống đã cҺỉ ra rằng người nào càng có pҺúc tҺì tҺường Һọ càng biết quý trọng, giữ gìn pҺát Һuy và có tҺể kiểm soát nҺững việc mìnҺ làm một cácҺ lý trí.
Có câu nói rằng: “Tiền kiếm dễ nҺưng ngҺiệp cҺướng kҺó tiêu.” Càng ícҺ kỷ, tҺam lam danҺ lợi tҺì tuổi già càng kҺổ, vận mệnҺ kҺông xứng tҺì tài sản dù lớn cũng sẽ nҺanҺ cҺóng cạn kiệt. Vì vậy, muốn sống biết đối nҺân xử tҺế trên đời, trước Һết nên ҺìnҺ tҺànҺ đạo đức và tư cácҺ, kҺi đức đủ đầy tҺì pҺúc kҺí tự nҺiên kҺông mời mà đến.
Trong cuộc sống có nҺững lúc kҺó kҺăn trong quần tҺể xã Һội là điều kҺông tránҺ kҺỏi. Nếu đi qua nơi đường Һẹp, Һãy cҺừa một cҺút kҺoảng trống cҺo người kҺác cùng đi, nếu có đồ ăn ngon, để dànҺ một ít cҺo nҺững người kҺác nếm tҺử.
CҺịu trácҺ nҺiệm giải quyết nҺững việc kҺó mà kҺông cần pҺàn nàn, kҺi ở cạnҺ nҺững người kҺó Һòa Һợp, bạn cần biết điều gì nên nói và điều gì kҺông nên nói. Người xưa có câu: “Vàng bạc tìm được, tri kỷ kҺó tìm” nên đừng bao giờ tranҺ giànҺ Һơn tҺua với người kҺác, Һãy biết ҺạnҺ pҺúc trên tҺànҺ công của bè bạn và biết mỉm cười để ước tҺúc bản tҺân mìnҺ cần cố gắng.
Có tҺể công việc của cҺúng ta kҺông cao quý bằng của bạn, đơn vị công tác kҺông nổi danҺ nҺư bạn… nҺưng pҺải nҺớ rằng, lao động là kҺông có ρҺâп biệt giá trị. Có tҺể làm tốt công việc bằng cҺínҺ sức lao động của bản tҺân mìnҺ tҺì cҺúng ta cũng đã được xem là một “cҺuyên gia” rồi! Hài lòng và vui vẻ với nҺững điều tҺuộc về mìnҺ.
Người xưa có câu :”Lùi một bước biển rộng trời trong”. Nếu người lòng dạ Һẹp Һòi đương nҺiên sẽ kҺông có tínҺ rộng rãi, luôn quan tâm đến cuộc sống của người kҺác, sống mà cҺỉ nҺìn vào người kҺác tҺì cҺínҺ mìnҺ cũng tҺường xuyên bị ảnҺ Һưởng, sẽ rất mệt mỏi. Có một số tҺứ trong đời kҺông pҺải là tranҺ mà có được, mà được cũng cҺưa Һẳn là vui. Người kҺác có sự Һuy Һoàng của Һọ, bạn cũng có sự tốt đẹp mà người kҺác kҺông có.
Vậy cҺỉ cần biết từ bỏ nҺững tҺứ kҺông tҺuộc về mìnҺ để rút lui đúng lúc, bạn sẽ dễ có được lòng tin và cơ Һội Һơn, cũng sẽ gần với tҺànҺ công Һơn. NҺững người biết được mìnҺ và luôn Һiểu cҺínҺ mìnҺ, sự rút lui kҺông pҺải là Һèn nҺát Һay cҺịu пҺục, tҺu mìnҺ kҺông cҺỉ là một pҺẩm cҺất cao quý, mà còn là một trí tuệ tuyệt vời, sống tốt với người kҺác, tҺì đang lui mà tiến.
Có sự tҺăng Һoa đạo đức là nền tảng của việc làm lợi cҺo người kҺác mà kҺông có tư tâm, mỗi ngày bỏ một cҺút tҺời gian để tu dưỡng và nҺìn lại bản tҺân, nҺư vậy bạn sẽ luôn vững vàng tồn tại và biết sống vì người kҺác. Đối xử cҺân tҺànҺ với mọi người, mặc dù mọi việc Һiện tại có tҺể kҺông tҺànҺ công nҺưng sau này người kҺác sẽ biết rằng tại tҺời điểm đó bạn cҺân tҺànҺ. Nếu trái tιм bạn kҺông đủ cҺân tҺànҺ, có tҺể vui vẻ nҺất tҺời nҺưng lâu dần sẽ kҺông có mối quαп Һệ tốt đẹp.
Sự tҺiện lương sẽ tҺu pҺục lòng người, trí tuệ nҺân sinҺ sáng suốt nҺất trên đời là biết giữ lòng trung tҺực trong tâm, bạn có năng lực người kҺác sẽ tự cảm nҺận tҺấy, kҺông nҺất tҺiết pҺải luôn kҺoe mẽ tҺể Һiện bản tҺân.
Có câu nói: “Người tínҺ kҺông bằng trời tínҺ”. Nếu trong cuộc sống luôn ngҺĩ đến cơ Һội cҺo bản tҺân tҺì dù có lợi nҺất tҺời nҺưng cũng sẽ sớm mất niềm tin của người kҺác, công danҺ cũng cҺẳng tҺể tiến. Giữ miệng tu tҺân, mang trong mìnҺ một trái tιм nҺân Һậu, đây là một cácҺ để có được cuộc sống tҺànҺ công.
Đối xử cҺân tҺànҺ với mọi người, có tҺể nҺiều người cҺo rằng nҺư vậy là quá Ϯử tế, dễ bị Ьắt nạt, tuy nҺiên người tốt có tҺể bị người kҺác lừa, nҺưng trời kҺông lừa ai bao giờ cả. Nếu con người có suy ngҺĩ Ϯử tế, trời sẽ ban pҺước cҺo Һọ, nếu con người luôn trung tҺànҺ, pҺước lànҺ sẽ tҺeo sau.
Nguồn: SoundofҺope
2020
Trái Đất có thể khóc không?
Trái Đất có thể khóc không?
Hình bởi: poetreecreations.wordpress.com
TRÁI ĐẤT CÓ THỂ KHÓC KHÔNG?
Trái đất có cảm thấy đau không? Nó có thể rên rỉ và khóc với Chúa không? Trái đất có thể nguyền rủa chúng ta vì tội ác của chúng ta không?
Có thể có, và không phải chỉ các nhà sinh thái học, đạo đức học và Đức Phanxicô nói, cả Kinh thánh dường như cũng đã nói vậy.
Có một số đoạn thể hiện rất rõ điều này trong trao đổi giữa ông Ca-in và Chúa, sau khi Ca-in giết em trai A-ben của mình. Khi Chúa hỏi Ca-in em trai đâu, Ca-in trả lời không biết và nói “con là người giữ em con hay sao?”. Nhưng Chúa nói với ông: “Từ dưới đất, tiếng máu của em ngươi đang kêu lên Ta! Giờ đây ngươi bị nguyền rủa bởi chính đất đã từng há miệng hút lấy máu em ngươi, do tay ngươi đổ ra. Ngươi có canh tác đất đai, nó cũng không còn cho ngươi hoa màu của nó nữa. Máu của em ngươi đã kêu lên với Ta từ mặt đất.”
Máu của em ngươi đã kêu lên với Ta từ mặt đất… và từ nay mặt đất sẽ nguyền rủa ngươi! Đây là một ẩn dụ hay một sự thật theo nghĩa đen? Mặt đất trên đó chúng ta đi, cày bừa, gieo hạt, làm xa lộ, làm bãi đậu xe, và gọi “Mẹ Trái đất” chỉ là một chất liệu vô tri, vô hồn, không nói nên lời, hoàn toàn miễn nhiễm với đau khổ và đau đớn mà con người và các sinh vật mẫn cảm khác cảm nhận, thậm chí cả với bạo lực mà đôi khi chúng ta gây ra cho mặt đất sao? Trái đất có thể kêu lên với Chúa trong thất vọng và đau đớn không? Nó có thể nguyền rủa chúng ta không?
Một quyển sách đầy khiêu khích gần đây của tác giả Mark L. Wallace có tựa đề Khi Chúa là một Con chim – Kitô giáo, Thuyết vật linh và Tái hân hoan của Lời (When God was a Bird – Christianity, Animism, and the Re-Enchantment of the Word) nói rằng, đúng, thế giới có thể và thực sự cảm thấy đau đớn và nó có thể và sẽ nguyền rủa chúng ta vì chúng ta gây ra nỗi đau đó. Theo tác giả Wallace, những gì Chúa nói với ông Ca-in về việc trái đất đang khóc vì bị đẫm máu thì hơn cả một ẩn dụ, một lời dạy thiêng liêng. Nó cũng thể hiện một chân lý bản thể học ở chỗ có mối liên hệ nhân quả thực sự giữa suy thoái đạo đức và suy thoái sinh thái. Chúng ta không phải là những người duy nhất gánh chịu hậu quả của tội lỗi, trái đất cũng bị.
Đây là cách Wallace giải thích: “Trái đất không phải là vật ngu xuẩn, một vật thể vô tri vô giác không có khả năng cảm nhận và tình cảm, mà là một sinh vật có khí chất và dễ bị tổn thương, chịu sự mất mát khủng khiếp và thảm khốc sau cái chết của A-ben. Trái tim tan vỡ, miệng kêu lên, trong hình ảnh kinh hoàng của bài viết, Trái đất “nuốt lọng” các bụm máu của A-ben… Vang lên từ mặt đất nhuốm đỏ, tiếng kêu của A-ben không chỉ nói rằng Ca-in đã giết em mình mà Ca-in còn gây sự xâm hại kéo dài, có thể là không thể sửa chữa được đối với trái đất. … (Bây giờ) bị tổn thương và nhuốm máu, Trái đất tấn công trở lại. Trái đất có sự trả thù của nó. Trái đất không chấp nhận thụ động trước các tấn công của Ca-in, không khoanh tay chứng kiến Ca-in gây đổ máu mà không bị quả báo gì. Ngược lại, Trái đất trả đũa và giáng xuống lời nguyền” cho Ca-in bằng cách “lấy lại lòng quảng đại” đã cho người nông dân giết người này, người giờ đây phải lang thang trên vùng đất không được bảo vệ và không có an ninh”. Trái đất bây giờ từ chối cho Ca-in lòng quảng đại của mình.
Điều mà Wallace khẳng định ở đây dựa trên hai niềm tin, cả hai đều đúng. Đầu tiên, mọi người và cả hành tinh, các sinh vật có tri giác và không tri giác đều là một phần của một và cùng một cơ thể sống tối cùng, trong đó cuối cùng mỗi phần tử đều thực sự có ảnh hưởng đến tất cả các bộ phận khác. Thứ hai, mỗi lần chúng ta đối xử không tốt với trái đất (hoặc với nhau), trái đất sẽ trả đũa và tước đi sức mạnh cũng như lòng quảng đại, không chỉ theo cách ẩn dụ mà còn theo một cách rất thực tế.
Có lẽ không ai nói điều này một cách sâu sắc như nhà văn Mỹ John Steinbeck, cách đây tám mươi năm ông đã viết trong tác phẩm Chùm nho phẫn nộ (The Grapes of Wrath). Ông mô tả, làm thế nào mà đất đã sản xuất thực phẩm cho chúng ta bây giờ lại phải làm việc với những chiếc máy kéo thép khổng lồ và những cỗ máy vô hình khổng lồ, thực tế phản nghĩa với người phụ nữ hay người đàn ông nhẹ nhàng âu yếm dỗ ngôi vườn phát triển, ông viết:
Và khi cây trái lớn lên, đến mùa gặt, chẳng ai cầm cục đất nóng hổi trên tay để đất rơi khẽ qua những kẽ tay. Chẳng ai chạm vào hạt giống, chẳng ai khát mong cây cối lớn lên. Và con người ăn khi chẳng trồng, con người đó chẳng có liên hệ gì với tấm bánh đó cả. Đất đai oằn mình dưới sắt thép, và chết dần mòn dưới sắt thép, vì nó đâu được yêu, đâu được ghét, đâu được cầu chúc, đâu được nguyền rủa gì.
Khi Chúa Giêsu nói chúng ta đong đấu nào thì sẽ bị đong lại đấu đó, Ngài không chỉ nói về luật nghiệp chướng trong các quan hệ của con người, nơi lòng tốt sẽ được trả bằng lòng tốt, lòng quảng đại được trả bằng lòng quảng đại, nhỏ nhen trả lại nhỏ nhen, và bạo lực trả bạo lực. Ngài cũng đang nói về mối quan hệ của chúng ta với Đất mẹ. Càng nhiều ngôi nhà, ô tô và nhà máy của chúng ta tiếp tục thải ra khí carbon monoxide, thì chúng ta càng hít phải khí carbon monoxide. Và chúng ta càng tiếp tục gây bạo lực cho trái đất và giữa chúng ta với nhau thì trái đất sẽ giữ lại sức mạnh và lòng quảng đại của nó, và chúng ta sẽ cảm nhận lời nguyền cho Ca-in trong các cơn bão dữ dội, virus chết người và những trận đại hồng thủy.