2023
Cây thập giá ngược có ý nghĩa gì?
Cây thập giá[1] ngược là biểu tượng cổ xưa về cuộc đóng đinh của Thánh Phêrô. Truyền thống kể rằng khi Thánh Phêrô chịu tử đạo, ngài đã xin được đóng đinh lộn ngược đầu xuống đất vì cho rằng mình không xứng đáng bị đóng đinh theo cách Đức Giêsu đã phải chịu.
Nhiều người chống Công giáo cho rằng Giáo hoàng là Phản Kitô, và bằng chứng điển hình là biểu tượng cây thập giá ngược của Giáo hoàng, thập giá ngược là của ma quỷ. Vì thế, họ lập luận rằng Giáo hoàng là liên minh của ma quỷ. Sự thật như thế này.
Trong Tin Mừng Thánh Gioan, Đức Giêsu nói Phêrô phải chết cách nào:
Thật, Thầy bảo thật cho anh biết: lúc còn trẻ, anh tự mình thắt lưng lấy, và đi đâu tuỳ ý. Nhưng khi đã về già, anh sẽ phải dang tay ra cho người khác thắt lưng và dẫn anh đến nơi anh chẳng muốn.” Người nói vậy, có ý ám chỉ ông sẽ phải chết cách nào để tôn vinh Thiên Chúa. Thế rồi, Người bảo ông: “Hãy theo Thầy” (Ga 21, 18-19).
“Anh sẽ phải dang tay ra”. Trong thế giới cổ đại – đặc biệt là theo truyền thống Kitô giáo – “dang tay ra” là nói đến cuộc đóng đinh. “Hãy theo Thầy” là báo trước sự bắt chước gương vâng phục của Đức Kitô “vâng lời cho đến nỗi bằng lòng chịu chết, thậm chí chết trên cây thập tự” (Pl 2, 8). Người mục tử thủ lãnh sẽ phải theo vị Mục tử Nhân lành đến cả cách chết như thế nào. Vào thời Thánh Gioan viết Tin Mừng thì cuộc tử đạo của Thánh Phêrô đã xảy ra rồi, thế nên ngài chết như thế nào thì cũng đã được các độc giả nhìn nhận.
Chúng ta có thể truy vết chứng từ về cuộc tử đạo của Thánh Phêrô nơi các tác giả Kitô giáo sơ thời, gồm có Origen, Eusêbiô thành Caesarea, Thánh Clementê thành Roma, Thánh Ignatiô thành Antiokia, Thánh Irênê, và Tertullianô.
Trong De Præscriptione 36 (khoảng năm 200 Công nguyên), Tertullianô viết:
Nếu bạn ở gần Ý, bạn có Rôma, nơi quyền lực từng nằm trong tầm tay. Thật may mắn biết bao cho Giáo hội này, nơi mà các Tông đồ tuôn đổ toàn bộ giáo huấn của mình ra với máu, nơi mà Thánh Phêrô đã mô phỏng Cuộc Thương Khó của Chúa, nơi mà Thánh Phaolô đã đội triều thiên với cái chết của Thánh Gioan (Tẩy giả).
Trong Scorpiace 15 (khoảng năm 204 Công nguyên), ngài lại viết về cuộc tử đạo của Thánh Phêrô:
Và nếu người tà giáo đặt niềm tin của mình vào một ghi nhận công khai, thì kho lưu trữ của đế quốc (Rôma) sẽ lên tiếng, như những viên đá thành Giêrusalem. Chúng ta đọc cuộc đời của các vị Cæsar: Tại Rôma, Nêrô là người đầu tiên nhuộm máu đức tin đang nổi lên. Sau đó, Phêrô bị người khác thắt lưng, khi ngài bị buộc chặt vào cây thập giá. Và rồi Phaolô được khai sinh với quyền công dân Rôma, ngài sinh ra một lần nữa ở Rôma nhờ cuộc tử đạo.
Trong cuốn Lịch sử Giáo hội (khoảng năm 325 Công nguyên), Eusêbiô thành Caesarea viết:
Phêrô xuất hiện để rao giảng tại Pontus, Galatia, Bithynia, Cappadocia, và Á châu cho người Do Thái tản mác. Cuối cùng, ngài đã đến Rôma, chịu đóng đinh lộn đầu xuống đất vì đã xin được chết theo cách này …. Những sự kiện này được Origen thuật lại trong cuốn thứ ba trong bộ sách Chú giải về Sáng thế ký (III.1).
Khi công khai tuyên bố mình là kẻ đầu tiên trong số những thù địch chính của Thiên Chúa, [Hoàng đế Nêrô] đã tàn sát các tông đồ. Do đó, người ta ghi nhận rằng Phaolô đã bị chặt đầu ở ngay Rôma, còn Phêrô cũng bị đóng đinh dưới thời Nêrô. Tường thuật về Phêrô và Phaolô được chứng minh với sự kiện là tên của họ vẫn được lưu giữ trong nghĩa trang của nơi đó cho đến ngày nay (II.25.5).
Do cách thức mà ngài bị đóng đinh, Giáo hội đã dùng cây thập giá lộn ngược (không có xác [corpus] trên đó, vì vậy không phải là cây thánh giá) để chỉ Phêrô chứ không phải Đức Kitô. Là người kế vị Thánh Phêrô, Giáo hoàng sử dụng biểu tượng thập giá lộn ngược như một lời nhắc nhở mang tính biểu tượng về lòng khiêm nhường và cuộc tử đạo anh dũng của Thánh Phêrô. Không giống như một cây “thánh giá lộn ngược”, tìm cách lật và đảo ngược ý nghĩa của nó, chẳng có gì là ma quỷ về một cây “thập giá lộn ngược”.
[1] Có sự khác biệt giữa “cross” (thập giá) và “crucifix” (thánh giá). Theo Rufolf Distelberger, Western Decorative Arts (National Gallery of Art 1993), tr. 15: ““crucifix” (thánh giá) xuất phát từ tiếng Latinh là cruci fixus, có nghĩa là [một người] được gắn vào thập giá (cross), và là cây thập giá với hình ảnh Đức Giêsu trên đó, phân biệt với cây thập giá trơn. Còn hình tượng Đức Giêsu trên thập giá trong tiếng Anh gọi là corpus (từ tiếng Latinh có nghĩa là thân xác)”. Vì thế, chúng tôi dịch “cross” là thập giá, “crucifix” là thánh giá, theo tác giả Stêphanô Huỳnh Trụ, Tìm hiểu từ vựng Công giáo, Nxb Tôn Giáo, 2021, mục từ “Thánh giá, thập giá, …”, trang 568-573.
“Thập giá” (cross), tiếng Hán là 十架 (thập là mười, giá là khuôn treo) có nghĩa là mười cái khuôn treo, chứ không có nghĩa là cái giá hình chữ thập. Đúng ra, phải gọi là “thập tự giá” 十字架 (thập là mười, tự là chữ, giá là khuôn treo), có nghĩa là cái giá có hình chữ thập. Tuy nhiên, thuật từ “thập giá” thay cho “thập tự giá” đã có từ lâu và sử dụng quá phổ biến nên đã trở thành thuật ngữ chuyên biệt của Kitô giáo.
“Thánh giá” (crucifix), tiếng Hán là 聖架 (thánh là thuộc về Thiên Chúa, giá là khuôn treo), nghĩa là khuôn được thánh hiến. Đúng ra, phải gọi là “thập tự thánh giá”, nhưng “thánh giá” là từ phổ biến nên trở thành thuật ngữ Kitô giáo. Từ “thánh giá” cũng có lợi điểm là không cần phải tranh cãi cái giá đóng đinh Chúa có hình dáng gì.
https://www.catholic.com/magazine/online-edition/the-upside-down-cross-satanic-or-symbolic
Hector Molina
Lm. Phaolô Nguyễn Minh Chính chuyển ngữ
2023
Thực hành thánh thiện và cần thiết nhất trong đời sống thiêng liêng
“Bằng phương cách giản đơn và chắc chắn này, tôi đã tiến bộ trong sự hiểu biết về Chúa, Đấng mà tôi quyết tâm ở lại cùng Người luôn mãi.”
Mẫu gương điển hình về việc sống ân sủng của giây phút hiện tại là Sư huynh Dòng Carmel, Lawrence của Chúa Phục Sinh. Người quân nhân vào thế kỷ XVII này đã trở thành thợ làm dép và bắt đầu đời tu của mình trong nhà bếp của tu viện với tư cách là một người nấu ăn – một nhiệm vụ mà vị tu sĩ này vốn không thể đảm đương nỗi. Sư huynh Lawrence thừa nhận:
Khi bắt đầu công việc của mình, tôi đã nói với Chúa bằng lòng tin của người con thảo rằng: “Lạy Chúa, vì Chúa ở cùng con, và vì con phải thi hành những bổn phận này theo mệnh lệnh của Chúa, nên con nài xin Chúa ban cho con ơn được ở lại với Chúa và giữ Chúa ở lại với con. Hơn nữa, Chúa ơi, hãy cùng làm việc với con, chấp nhận những nỗ lực của con và chiếm lấy mọi cảm xúc của con.” Vì vậy, trong quá trình làm việc, tôi không ngừng chuyện trò thân mật với Người, đem đến cho Người công việc phục vụ của tôi, và xin Người ban muôn ân sủng.
Sư huynh Lawrence đã tin chắc rằng “chúng ta không cần phải ở trong nhà thờ mới được ở với Chúa. Chúng ta có thể biến trái tim mình thành một nhà nguyện, nơi mà thỉnh thoảng chúng ta có thể ra vào lui tới để chuyện trò với Người một cách nhẹ nhàng, khiêm nhường và yêu thương. Mọi người đều có khả năng chuyện trò thân thuộc với Chúa.” Qua đó, sư huynh Lawrence thấy mình trưởng thành hơn: “Bằng phương cách giản đơn và chắc chắn này, tôi đã tiến bộ trong sự hiểu biết về Chúa, Đấng mà tôi quyết định ở lại cùng Ngài luôn mãi”.
Sư huynh Lawrence chỉ cho chúng ta cách tập sống sự hiện diện của Chúa, điều mà vị tu sĩ này gọi là “thực hành thánh thiện nhất, thông thường nhất, cần thiết nhất trong đời sống thiêng liêng:”
Tập sống sự hiện diện của Chúa là vui thích và trở nên thân thuộc với sự đồng hành thiêng liêng của Người, nói chuyện cách khiêm nhường và đầy yêu thương với Người mọi lúc, mọi nơi, không có luật lệ hay phương pháp nào hết, và đặc biệt là trong những lúc bị cám dỗ, đau khổ, khô khan về mặt thiêng liêng, chán ghét và thậm chí là bất trung và tội lỗi. Bằng sự chú tâm không ngừng vào Chúa, chúng ta sẽ nghiền nát đầu của tên quỷ và làm cho vũ khí của hắn rơi khỏi tay hắn. Những cuộc tĩnh tâm bên trong với Chúa dần dần giải thoát chúng ta bằng cách tiêu diệt lòng tự ái. Vì bạn biết Thiên Chúa ở với bạn trong mọi hành động của bạn, rằng Người ở trong nơi thâm sâu nhất của linh hồn bạn, tại sao không thỉnh thoảng bỏ đi những hoạt động bên ngoài, kể cả những lời cầu nguyện trên môi miệng, để tôn thờ Người trong thâm tâm, để ngợi khen Người, để cầu xin Người, để dâng cho Người trái tim của bạn, và để cảm tạ ơn Người?
Tác giả: Lm. Peter John Cameron, OP
Chuyển ngữ: Phil. M. Nguyễn Hoàng Nguyên
2023
Trị liệu của đời sống chung
Trị liệu của đời sống chung
Đời sống chung, đời sống chia sẻ trong một gia đình hay cộng đồng, vượt ngoài cái tôi riêng và những người quen thân riêng của chúng ta, có thể là phép trị liệu mạnh mẽ bởi vì nó đưa chúng ta vào đời sống người khác,
Bốn mươi năm trước, tác giả Philip Rieff viết một quyển sách có tiêu đề Chiến thắng của Trị liệu (Triumph of the Therapeutic). Về căn bản, ông lập luận rằng ngày nay, ở thế giới phương Tây, quá nhiều người cần trị liệu tâm lý chủ yếu bởi cấu trúc gia đình của họ đã suy yếu và nhiều cấu trúc cộng đồng bị phá vỡ. Ông cho rằng trong những xã hội vẫn còn các gia đình mạnh mẽ và cộng đồng mạnh mẽ, thì ít cần trị liệu cá nhân hơn, người ta có thể dễ dàng xử lý các vấn đề của mình giữa gia đình và cộng đồng. Ngược lại, ở những nơi mà gia đình và cộng đồng suy yếu, chúng ta gần như bị bỏ mặc, tự xử lý những vấn đề của mình với trị liệu viên hơn là với gia đình.
Nếu Rieff đúng, và tôi cho là đúng, thì nó cũng nói lên rằng lời giải đáp cho nhiều vấn đề khiến chúng ta phải đi tư vấn tâm lý, có thể chính là sự tham gia lành mạnh hơn vào đời sống chung, bao gồm đời sống giáo hội, hơn là đi tư vấn tâm lý riêng. Như Parker Palmer từng nêu lên, chúng ta cần sự trị liệu của đời sống chung.
Nói thế nghĩa là sao? Trị liệu của đời sống chung là gì?
Đời sống chung, đời sống chia sẻ trong một gia đình hay cộng đồng, vượt ngoài cái tôi riêng và những người quen thân riêng của chúng ta, có thể là phép trị liệu mạnh mẽ bởi vì nó đưa chúng ta vào đời sống người khác, cho chúng ta một nhịp điệu và kết nối chúng ta với những nguồn lực mạnh hơn là sự thiếu thốn trong đời sống chúng ta.
Tham gia vào đời sống của người khác một cách lành mạnh có thể đưa chúng ta vượt lên những ám ảnh riêng của mình. Nó cũng có thể giữ cho chúng ta bền vững. Đời sống chung thường có một nhịp điệu nhất định và sự đều đặn có thể giúp bình lặng cơn lốc xoáy hỗn loạn của những khắc khoải, trầm cảm và trống vắng thường hủy hoại đời sống chúng ta. Tham gia vào đời sống chung cho chúng ta những việc được xác định rõ ràng để làm, những điểm dừng đều đặn, những sự kiện có cơ cấu và ổn định, và một nhịp điệu – những điều mà không một bác sĩ tâm lý nào có thể cho chúng ta. Đời sống chung liên kết chúng ta với những nguồn lực vượt quá chúng ta, và đôi khi chỉ có chúng mới giúp được chúng ta.
Khi nghiên cứu ở Bỉ, tôi được vinh hạnh tham dự các bài diễn thuyết của Antoine Vergote, một bác sĩ tâm lý học lừng danh và một tâm hồn nhạy bén. Một hôm nọ, tôi hỏi ông về cách xử lý những ám ảnh cảm xúc gây tê liệt, cả với bản thân mình và cả khi muốn giúp đỡ người khác.
Câu trả lời của ông làm tôi kinh ngạc. Về căn bản, ông nói thế này: “Khi cha là linh mục, cha thường bị thôi thúc đưa ra lời khuyên như thế này: “Hãy đưa rắc rối của con đến nhà nguyện! Hãy cầu nguyện. Chúa sẽ giúp con”. Không phải là cách đó sai. Chúa và việc cầu nguyện, có thể và thật sự có ích. Nhưng những vấn đề ám ảnh chủ yếu là những vấn đề do quá tập trung, và cách để phá vỡ nó, chủ yếu là đi ra khỏi con người mình, ra khỏi tâm trí mình, tấm lòng mình, đời sống và không gian của mình. Vậy nên, về chuyện này, tôi khuyên chúng ta nên tìm đến những gì chung, công cộng, từ giải trí, chính trị cho đến công việc. Hãy ra khỏi thế giới khép kín của mình. Hãy kiên quyết đi vào đời sống chung”.
Dĩ nhiên, ông nói tiếp, việc này không giống với cái thôi thúc đơn giản là vùi mình vào những thú vui cho quên đời hay cắm đầu làm việc để quên. Lời khuyên của ông không phải là chúng ta nên chạy trốn khỏi việc xử lý nội tâm đau đớn, mà là việc giải quyết những vấn đề nội tâm riêng tư cũng dựa vào các mối quan hệ bên ngoài, vào những mối quan hệ thân mật lẫn những mối quan hệ chung.
Tôi xin đưa ra một ví dụ: Hơn mười năm qua, tôi dạy thần học ở Học viện Thần học Newman tại Edmonton, Canada. Trường của chúng tôi nhỏ và ấm cúng, nên đời sống chung rất mạnh. Thỉnh thoảng, có người nào đó đang gặp bất ổn hoặc mỏng manh về cảm xúc sẽ tìm đến trường, không phải để ghi danh một khóa học nào đó, mà đơn giản là được ở trong cộng đồng chúng tôi, cầu nguyện với chúng tôi, giao thiệp với chúng tôi và ngồi dự vài lớp học. Lúc nào cũng vậy, tôi thấy họ dần vững vàng và mạnh mẽ lên về cảm xúc, và họ tìm được một sức mạnh mới và sự cân bằng mới, không phải từ những gì họ tiếp thu được trong buổi học cho bằng từ việc họ tham gia vào đời sống sân trường bên ngoài những lớp học đó. Sự trị liệu của đời sống chung đã giúp chữa lành cho họ.
Với tín hữu kitô chúng ta, điều này cũng có nghĩa là sự trị liệu của đời sống giáo hội. Nhờ tham gia đời sống chung của giáo hội cách trọn vẹn hơn và lành mạnh hơn, mà chúng ta mạnh mẽ hơn, vững vàng hơn, ít ám ảnh hơn và tâm hoan ít bị khắc khoải bồn chồn khống chế. Các tu sĩ có những bí quyết đáng để chúng ta học hỏi. Từ lâu họ đã hiểu được, một chương trình đều đặn, một nhịp điệu thường nhật, một việc mà mình phải thực hiện, và kỷ luật của tiếng chuông tu viện kêu gọi mọi người đến dự một hoạt động chung (dù hoạt động đó có hợp ý với người đó vào lúc đó không), chính chúng giữ cho chúng ta tỉnh táo và ổn định về mặt cảm xúc. Đi tham dự thánh lễ đều đặn, cầu nguyện đều đặn với người khác, gặp gỡ đều đặn với ai đó, những bổn phận đều đặn và trách nhiệm đều đặn trong cộng đồng giáo hội không chỉ giúp nuôi dưỡng chúng ta về mặt tâm lý mà còn giúp giữ chúng ta tỉnh táo và ổn định. Trị liệu riêng đôi khi có thể có ích, nhưng đời sống chung và đời sống giáo hội, với nhịp điệu và những đòi hỏi thường nhật đều đặn, hơn bất kỳ thứ gì khác, có thể giúp chúng ta vững vàng trên đôi chân của mình.
J.B. Thái Hòa dịch
2023
CẨM NANG HƯỚNG DẪN SỐNG HẠNH PHÚC CỦA ĐỨC THÁNH CHA PHANXICÔ
CẨM NANG HƯỚNG DẪN SỐNG HẠNH PHÚC CỦA ĐỨC THÁNH CHA PHANXICÔ
Vào tháng 11.2022, Đức Thánh Cha Phanxicô đã xuất bản một cuốn sách bằng tiếng Ý có tựa đề “Ti voglio felice. Il centuplo in questa vita – Tôi muốn bạn hạnh phúc: Gấp trăm lần trong cuộc đời này”. Với 8 chương, cuốn sách bao gồm những suy tư và ý tưởng chính của Đức Thánh Cha như là cẩm nang nhằm giúp mọi người sống hạnh phúc hơn.
CẨM NANG HƯỚNG DẪN SỐNG HẠNH PHÚC
CỦA ĐỨC THÁNH CHA PHANXICÔ
Isabella H. de Carvalho
WHĐ (27.06.2023) – Vào tháng 11.2022, Đức Thánh Cha Phanxicô đã xuất bản một cuốn sách bằng tiếng Ý có tựa đề “Ti voglio felice. Il centuplo in questa vita – Tôi muốn bạn hạnh phúc: Gấp trăm lần trong cuộc đời này”. Với 8 chương, cuốn sách bao gồm những suy tư và ý tưởng chính của Đức Thánh Cha như là cẩm nang nhằm giúp mọi người sống hạnh phúc hơn.
Dưới đây là 10 phương thế để sống hạnh phúc hơn được rút ra từ tập sách của Đức Thánh Cha:
1. Hãy trở nên thánh thiện bằng việc để mình được tự do!
Trong chương thứ nhất có tiêu đề: “Hạnh phúc là một món quà được lãnh nhận”, Đức Thánh Cha giải thích:
“Đừng sợ trở nên thánh thiện. Sự thánh thiện sẽ không lấy đi năng lượng, sức sống hay niềm vui của bạn. Trái lại, bạn sẽ trở thành người mà Chúa Cha đã nghĩ đến khi dựng nên bạn, và bạn sẽ trở nên trung thực với chính con người sâu xa nhất của mình”.
Theo ngài, để nên thánh, chúng ta phải thoát khỏi những điều đang trói buộc chúng ta trong cuộc sống.
“Rất nhiều lần chúng ta nghĩ về sự thánh thiện như một điều phi thường, giống như có những thị kiến hoặc những lời cầu nguyện rất cao siêu. […] Trái lại, nên thánh là một điều gì đó rất khác: Đó là tiến tới sự thánh thiện, tiến tới ánh sáng, và tiến tới ân sủng được ban tặng cho chúng ta. […] Nhưng để bước đi như vậy, cần phải được tự do và cảm thấy tự do, thay vì quá nhiều thứ biến chúng ta thành nô lệ”.
2. Đặt máy định vị (GPS) của bạn hướng tới một điểm đến tuyệt vời: hướng lên cao!
Đức Thánh Cha khuyến khích chúng ta nên có những khát vọng lớn lao và đừng sa lầy vào những vấn đề của trần thế, bởi vì “Thiên Chúa không bao giờ ngừng tin tưởng bạn, dù chỉ một giây” do đó, bạn cũng đừng bao giờ ngừng tin tưởng bản thân mình. Bạn có thể tự vấn: “Tại sao tôi phải nỗ lực hết sức để làm những điều người khác không tin”? Hoặc: “Làm sao tôi có thể ‘bay lên’ trong một thế giới dường như không ngừng bị ghì xuống bởi những vụ bê bối, chiến tranh, gian lận, bất công, hủy hoại môi trường, sự thờ ơ với những người cần được giúp đỡ, vỡ mộng trước những người lẽ ra phải làm gương? Đối diện với những câu hỏi này, thì đâu là câu trả lời?”
Đức Thánh Cha khích lệ: “Bạn chính là câu trả lời. Chính bạn, hỡi các anh chị em của tôi”.
“Này các bạn, các bạn không được dựng nên để ‘sống qua ngày’, để dành cả ngày cho việc cân bằng giữa bổn phận và ý thích; các bạn được dựng nên để bay vút lên cao. […] Các bạn sẽ nhận ra điều này khi ngước nhìn lên trời lúc cầu nguyện, và nhất là khi chiêm ngưỡng Chúa Giêsu trên thập giá. Các bạn sẽ nhận ra rằng, từ trên thập giá Chúa Giêsu không bao giờ lên án nhưng ôm lấy bạn và khích lệ bạn, bởi vì Người tin tưởng bạn ngay cả những khi bạn không còn tin tưởng vào chính mình. […] Hãy đặt máy định vị của cuộc đời bạn hướng tới một điểm đến tuyệt vời: hướng lên cao!
3. Bơi ngược dòng nhưng không chống lại người khác
Trong một thế giới mà sự chia rẽ về chính trị, xã hội, văn hóa và kinh tế tạo ra những bè phái ngày càng đối nghịch nhau, Đức Thánh Cha kêu gọi chúng ta “hãy tìm kiếm sự can đảm mà chúng ta cần để bơi ngược dòng” và trở nên giống Chúa Giêsu hơn.
“Thử thách hàng ngày không phải là bơi ngược dòng chống lại người khác, giống như kiểu của những người luôn cho mình là nạn nhân, những người theo thuyết âm mưu, và những người luôn đổ lỗi cho người khác; mà là chống lại dòng chảy tai hại của tính ích kỷ, khép kín và cứng nhắc của chính mình, vốn thường tìm kiếm những nhóm người có cùng chí hướng để tồn tại. Không phải chống lại người khác nhưng, thay vào đó, là bơi ngược dòng để trở nên giống Chúa Giêsu hơn. Vì Chúa Giêsu dạy chúng ta hãy đối phó với cái ác chỉ bằng sức mạnh dịu dàng và khiêm tốn của điều tốt. […] Tôi khuyến khích các bạn hãy là những nhà cách mạng, hãy lội ngược dòng; và hãy nổi dậy chống lại nền văn hóa coi mọi thứ là nhất thời và rốt cuộc là tin rằng bạn không có khả năng chịu trách nhiệm, không có khả năng yêu thương thực sự. […] Nhưng hãy can đảm để trở nên hạnh phúc”.
4. Hãy giữ cho ngọn lửa yêu mến Đức Kitô luôn sống động
Đức Thánh Cha khuyến khích đừng quên cảm giác lần đầu tiên chúng ta “phải lòng với Chúa Giêsu” và hãy quay trở lại với cảm giác đó trong những lúc khó khăn.
“Chúa không muốn những người nam, nữ miễn cưỡng đi theo Người mà trong lòng không có chút niềm vui nào. Chúa Giêsu muốn người ta hiểu rằng được ở với Người mang lại niềm hạnh phúc vô biên, niềm hạnh phúc có thể được đổi mới mỗi ngày trong cuộc đời chúng ta. […] Chúng ta trở thành những người rao giảng của Chúa Giêsu không phải bằng cách mài giũa vũ khí hùng biện: Bạn có thể nói, nói, và nói… nhưng nếu không còn điều gì khác…. Thì làm sao chúng ta có thể trở thành những người rao giảng về Chúa Giêsu? Bằng cách giữ cho đôi mắt của chúng ta lấp lánh hạnh phúc đích thực”.
Ngài giải thích:
“Vì lý do này, giống như Đức Trinh Nữ Maria, Kitô hữu hãy giữ cho ngọn lửa tình yêu của mình sống động: đó là yêu mến Chúa Giêsu. Chắc chắn cuộc sống luôn có đó những thử thách; nhưng chúng ta vẫn cần phải tiến lên cho dù lạnh giá, gió ngược, và nhiều cay đắng. Các Kitô hữu biết con đường dẫn đến ngọn lửa thánh thiêng đã bừng cháy nơi họ một lần và mãi mãi”.
5. Học cách phân biệt tiếng của Thiên Chúa và tiếng của ma quỷ
Đức Thánh Cha cho chúng ta một số lời khuyên về cách phân biệt giữa tiếng Thiên Chúa thúc giục chúng ta làm điều tốt và tiếng ma quỷ cố gắng cám dỗ chúng ta làm điều ác.
“Người ta có thể học cách phân biệt hai tiếng nói này: Thiên Chúa và ma quỷ nói hai ngôn ngữ khác nhau, nghĩa là Thiên Chúa và ma quỷ có những cách trái ngược nhau để gõ cánh cửa trái tim của chúng ta.
Tiếng của Thiên Chúa không bao giờ ép buộc: Thiên Chúa tự đề xuất, và không áp đặt chính mình. Trái lại, tiếng của ma quỷ dụ dỗ, tấn công, cưỡng ép: Nó khơi dậy những ảo tưởng chói lọi, những cảm xúc đầy hấp dẫn nhưng thoáng qua. […] Tiếng của Thiên Chúa là tiếng nói có chân trời, trong khi tiếng nói của ma quỷ dẫn đến chân tường, dồn bạn vào một góc”.
Ngoài ra, ngài giải thích rằng ma quỷ “muốn chúng ta tập trung vào nỗi sợ hãi về tương lai hoặc nỗi buồn về quá khứ” trong khi Thiên Chúa nói với chúng ta về hiện tại và truyền cảm hứng giúp chúng ta tiến bước.
Cuối cùng, ngài nói thêm rằng Thiên Chúa và ma quỷ sẽ gợi ra những câu hỏi khác nhau trong tâm trí chúng ta: Thiên Chúa sẽ hỏi: “Điều gì tốt cho tôi?” trong khi nhiều khả năng ma quỷ sẽ hỏi: “Tôi cảm thấy muốn làm gì?”
6. Hãy nhớ rằng đối lập với “Tôi” là “Chúng ta”, không phải “Bạn”
Đức Thánh Cha cũng cho chúng ta một cách khác để suy nghĩ và liên hệ với những người xung quanh chúng ta — bằng cách xem họ như những đối tác tiềm năng để cùng xây dựng một cộng đoàn hòa bình, thay vì những kẻ thù riêng lẻ.
“Kinh thánh cho chúng ta biết rằng những giấc mơ vĩ đại là những giấc mơ có khả năng đơm hoa kết trái, có khả năng gieo rắc hòa bình, tình huynh đệ, niềm vui, giống như hôm nay: ngay tại đây, đó là những giấc mơ vĩ đại vì coi mọi người như là ‘chúng ta’. Một lần kia, có một linh mục hỏi tôi: “Hãy cho con biết, từ đối lập với ‘Tôi’ là gì. Và tôi đã ngây thơ rơi vào cái bẫy và nói rằng ‘ngược lại với “Tôi” là “Bạn”‘ – ‘Không, thưa Đức Thánh Cha: Đây là mầm mống của chiến tranh. Đúng ra, ngược lại với “Tôi” là “Chúng ta”’. Nếu tôi nói: Đối lập với “Tôi” là “Bạn”, tôi tạo ra chiến tranh; nếu tôi nói đối lập với ích kỷ của bản thân là “chúng ta”, thì tôi tạo ra hòa bình; tôi tạo ra cộng đoàn, tôi mang đến những giấc mơ về tình bạn, về hòa bình”.
“Chúng ta đừng từ bỏ những giấc mơ vĩ đại. Chúng ta đừng chỉ giải quyết những gì là cần thiết. Chúa không muốn chúng ta thu hẹp tầm nhìn của mình hoặc dừng lại bên vệ đường cuộc đời. Ngài muốn chúng ta dũng cảm và vui vẻ chạy đua hướng tới những mục tiêu cao cả. Chúng ta không được dựng nên để mơ về những kỳ nghỉ hay những ngày cuối tuần, nhưng để biến những giấc mơ của Thiên Chúa thành hiện thực trên thế giới này. Thiên Chúa ban cho chúng ta có khả năng ước mơ, để chúng ta có thể đón nhận vẻ đẹp của cuộc sống”.
7. Hãy tiến về miền Galilê!
Đức Thánh Cha dùng ví dụ về các môn đệ đi đến Galilê sau khi Đức Kitô phục sinh như một sự khích lệ đối với chúng ta về một đức tin sống động và tích cực tiến về phía trước và không bám chặt vào quá khứ.
“Những người phụ nữ đang tìm Chúa Giêsu tại ngôi mộ; họ đến đây để nhớ lại những gì họ đã trải nghiệm với Người, mà giờ đây đã qua đi mãi mãi. […] Có một loại đức tin có thể trở thành ký ức về một điều gì đó đã từng tốt đẹp, giờ đây chỉ còn là sự hồi tưởng. Nhiều người – trong đó có chúng ta – trải qua một ‘đức tin về ký ức’ như thể Chúa Giêsu là một người nào đó trong quá khứ […]. Một đức tin được hình thành từ những thói quen, những điều từ quá khứ, những kỷ niệm thời thơ ấu đáng yêu, nhưng không còn là một đức tin lay động bản thân hay thách thức bản thân nữa. Trái lại, đi đến Galilê có nghĩa là nhận ra rằng đức tin, nếu là một đức tin sống động, thì phải thúc giục bản thân phải lên đường trở lại. Đức tin phải đổi mới hàng ngày những bước đầu tiên của cuộc hành trình, sự ngạc nhiên của cuộc gặp gỡ đầu tiên. Và đức tin phải tiếp tục tin tưởng, không nghĩ rằng mình đã biết tất cả, nhưng chấp nhận sự khiêm tốn của những người để cho mình ngạc nhiên trước đường lối của Thiên Chúa. Chúng ta thường sợ hãi trước những điều ngạc nhiên của Thiên Chúa. […] Vậy thì chúng ta hãy đến Galilê để khám phá ra rằng Thiên Chúa không thể bị cất đi trong ký ức tuổi thơ của chúng ta, nhưng Ngài đang sống động và đầy bất ngờ”.
Đức Phanxicô nhấn mạnh Galilê không phải là một nơi hư cấu mà là bối cảnh cuộc sống của chúng ta: “Chúa Phục Sinh đang mời gọi các môn đệ của Người hãy đến đó ngay bây giờ: Người yêu cầu chúng ta hãy đến Galilê, đến ‘Galilê’ đích thực của cuộc sống hàng ngày, đến những con đường chúng ta đi lại hàng ngày, những ngóc ngách của thành phố chúng ta. Ở đó, Chúa đi trước chúng ta và hiện diện trong cuộc sống của những người xung quanh chúng ta, những người chia sẻ cuộc sống hàng ngày, nơi ở, công việc, khó khăn và hy vọng của chúng ta”.
8. Hãy thương xót (vì bạn cần được xót thương)
Đức Thánh Cha nhắc nhở chúng ta rằng chúng ta cần phải có lòng thương xót đối với người khác bởi vì chúng ta cũng cần được xót thương và chúng ta sẽ bị phán xét dựa trên lòng thương xót.
“Vậy tôi xin các bạn hãy tái khám phá những việc làm thương xót về mặt thể lý: cho kẻ đói ăn; cho kẻ khát uống; cho kẻ rách rưới ăn mặc; viếng kẻ liệt cùng kẻ tù rạc; cho khách đỗ nhà; chuộc kẻ làm tôi; và chôn xác kẻ chết. Đồng thời, chúng ta cũng đừng coi thường những việc làm thương xót về đàng thiêng liêng: lấy lời lành mà khuyên người; mở dậy kẻ mê muội; yên ủi kẻ âu lo; răn bảo kẻ có tội; tha kẻ dể ta; nhịn kẻ mất lòng ta; và cầu cho kẻ sống và kẻ chết”.
Đức Thánh Cha giải thích:
“Như bạn có thể thấy, lòng thương xót không chỉ bao hàm việc trở thành một ‘người tốt cũng không phải chỉ là sự đa cảm. Nhưng lòng thương xót là thước đo tính xác thực của chúng ta với tư cách là môn đệ của Chúa Giêsu, và tính khả tín của chúng ta với tư cách là Kitô hữu trong thế giới ngày nay”.
“Lòng thương xót của Thiên Chúa là sự giải thoát và là hạnh phúc của chúng ta. Sống trong lòng thương xót, và vì thế, chúng ta không thể không có lòng thương xót. Lòng thương xót là không khí mà chúng ta hít thở nên đừng trở nên quá nghèo nàn để có thể đặt ra bất kỳ điều kiện nào. Chúng ta cần phải tha thứ vì chúng ta cần được thứ tha”.
9. Chúng ta chỉ có thể mang lên Thiên đàng những gì mình đã chia sẻ với người khác
“Bạn không thể làm tôi hai chủ: Thiên Chúa và tiền của”, Đức Thánh Cha lặp đi lặp lại nhiều lần trong chương thứ IV, có tiêu đề “Hạnh phúc không phải chỉ là sống qua ngày”. Ngài mời gọi chúng ta đừng đặt tất cả sự an toàn của mình vào của cải trần thế.
“Một tâm hồn xao xuyến vì ham muốn của cải là một con tim đầy khao khát của cải nhưng trống rỗng về Thiên Chúa. Đó là lý do tại sao Chúa Giêsu thường cảnh báo những người giàu có, bởi vì họ rất mạo hiểm khi đặt sự an toàn của mình vào của cải thế gian này, trong khi đó, sự an toàn, sự an toàn tối hậu, là ở nơi Thiên Chúa”.
“Nếu mỗi người chúng ta làm giàu không phải cho riêng mình mà là để phục vụ người khác, thì trong trường hợp này, trong hành động liên đới này, sự quan phòng của Thiên Chúa trở nên hữu hình. Nhưng nếu một người chỉ tích lũy cho riêng mình, thì điều gì sẽ xảy ra khi họ được Thiên Chúa gọi ra khỏi đời này? Chẳng ai có thể mang theo tài sản của mình, bởi vì – như bạn biết đấy – tấm khăn liệm không có túi! Chia sẻ luôn luôn tốt hơn, vì chúng ta chỉ có thể mang theo mình lên Thiên đàng những gì chúng ta đã chia sẻ với người khác”.
10. Mỗi ngày hãy nhớ rằng Thiên Chúa yêu thương bạn
Đức Thánh Cha nhấn mạnh:
“Thiên Chúa yêu chúng ta nhiều đến nỗi Ngài vui mừng và hài lòng về chúng ta. Ngài yêu chúng ta bằng tình yêu nhưng không, nghĩa là một tình yêu vô hạn và không mong được đền đáp.
Sự thật tiên quyết mà tôi muốn nói với từng người trong các bạn là: ‘Thiên Chúa yêu thương bạn’. Dù bạn đã nghe hay chưa về điều này thì cũng không có gì khác biệt. Tôi muốn nhắc bạn về rằng: Thiên Chúa yêu thương bạn. Đừng bao giờ nghi ngờ điều này, bất kể điều gì có thể xảy đến với bạn trong cuộc sống. Trong mọi khoảnh khắc, bạn đều được Thiên Chúa yêu thương vô hạn”.
Nt. Anna Ngọc Diệp, OP
Dòng Đa Minh Thánh Tâm