2020
Chỉ khi biết mình là ai bạn mới thấy mình có giá trị
Luôn sống cuộc sống của chính mình
“Chỉ khi biết mình là ai bạn mới thấy mình có giá trị!”. Chúng ta có rất nhiều giả định sai khi không thật sự hiểu rõ về bản thân mình, bạn có dám khẳng định rằng mình hoàn toàn biết rõ những nhu cầu cũng như sở thích của bản thân, hay những điều bạn cho là ý muốn của mình đó thật ra là lại bắt nguồn từ suy nghĩ của những người thân như ông bà, cha mẹ, anh chị,…
Có thể bạn đã sống quá lâu theo những giá trị của người khác nên nhìn mọi vật cũng bằng lăng kính của người khác mà không nhận ra lăng kính cá nhân của mình đang bị che lấp dần đi. Chúng ta có thể kiểm tra vấn đề này qua những việc đơn giản như:
Hãy nghĩ xem bạn thích màu nào nhất: xanh, đỏ, tím hay vàng. Có thể bạn luôn nói rằng bạn thích màu xanh dương nhất, nhưng đó có phải là câu trả lời chắc chắn không hay bạn chọn màu xanh dương chỉ đơn giản vì cha bạn cũng từng nói đó là màu mà ông yêu thích nhất. Cách bạn bày trí căn phòng của mình cũng vậy, bạn có xếp đặt quanh mình những đồ vật trang trí theo ý thích của mình? Hay đơn giản chỉ vì đó là ý thích của người yêu hay của cha mẹ bạn chẳng hạn.
Kỹ năng sống: Chỉ khi biết mình là ai bạn mới thấy mình có giá trị!
Hãy để chính mình lên tiếng, tự khám phá ra sở thích thật của mình, đừng cố bó buộc mình theo quan điểm của bất kỳ ai, bất kỳ diều gì, hãy tự khám phá ra sở thích thật sự của mình, và thậm chí khi đó bạn có thể phát hiện ra rằng sở thích của mình thay đổi tùy theo mỗi ngày, tùy theo tâm trạng.
Trong cuộc sống, mỗi người chúng ta có những quan điểm, suy nghĩ của riêng mình! Hãy nhận biết xem mình thích điều gì và không thích điều gì , hãy theo ý thích của bản thân và tôn trọng các quan điểm của mình, không cần phải đi theo cách đánh giá của người khác, miễn là nó giúp bạn cảm thấy thoải mái tự tin khi nhìn nhận tất cả mọi việc.
Hạn chế thói quen so sánh mình với những người khác
Có thể bạn thấy so với mọi người mình chỉ là một hạt cát giữa sa mạc, họ hơn và hơn bạn rất nhiều. Đó là một suy nghĩ lệch lạc của bạn đấy! Đừng so sánh bản thân mình với người khác, có rất nhiều điều không thể xảy ra trong thực tế cuộc sống khi bạn cứ mãi so sánh, hơn thua với những người xung quanh.
Hãy luôn tin rằng: “Tạo hóa ban tặng mỗi người một khả năng làm những điều mà người khác không thể”, tạo hóa ban tặng cho con người những đặc trưng riêng biệt về tính cách, ngoại hình, năng khiếu…
Và con đường tìm kiếm hạnh phúc trong cuộc sống cũng chẳng ai giống ai. Vì vậy, điều bạn cần làm là cố gắng vươn lên, sống hết mình để chứng minh cho họ biết rằng: bạn không hề thua kém họ về tất cả.
Và nhớ rằng, đừng bao giờ lấy họ làm thước đo, làm chuẩn mực để bạn vươn lên khẳng định mình có thể bằng họ. Rồi bạn sẽ cứ nhìn họ mà sống, bắt chước họ, chạy theo sau họ. Vậy thì cuộc sống này chẳng còn ý nghĩa gì!
Học cách chấp nhận và thích nghi với những thay đổi
Nếu gặp thất bại thì bạn nên coi đó là một bài học kinh nghiệm giúp bạn thành công. Bạn sẽ không bao giờ thành công nếu không gặp thất bại, và nên hiểu rằng: Không phải tất cả mọi việc đều có thể như ý muốn. Vì vậy, hãy tĩnh tâm để suy nghĩ về tính cách của bản thân và xác định những điều mình mong muốn để tập trung tất cả cho các mục tiêu đó.
Nếu bạn thấy rằng mình cần phải thay đổi để thích nghi với cuộc sống thì hãy thực hiện ngay. Tuy nhiên, chắc chắn rằng những thay đổi này mang lại niềm hạnh phúc thực sự cho bản thân chứ không phải để gây ấn tượng với mọi người.
Hãy bắt đầu bằng những điều nho nhỏ như giúp đỡ những người xung quanh, tạo thói quen suy nghĩ sâu sắc hay học những điều mới mẻ và các kỹ năng sống. Bạn có thể cải thiện kỹ năng đọc và viết của mình, tạo nhịp sống năng động với các bài tập thể dục, học cách quản lý thời gian hay thay đổi các thói quen…. để ngày càng hoàn thiện bản thân.
Ngừng suy nghĩ tự ti về bản thân
“Chúng ta suy nghĩ và tin như thế nào thì chúng ta sẽ trở thành người như thế ấy”. Chính bạn chứ không phải một ai khác mang lại sự bình an cho mình. Chính bạn đang hạn chế khả năng của bản than về việc suy nghĩ tiêu cực về những điều mình có thể và không thể làm được.
Chúng ta sẽ trở thành những gì chúng ta nghĩ, do đó đừng để bản thân bị hạn chế vì những định kiến hay những suy nghĩ hạn hẹp của chính mình. Hãy khát khao và nghĩ về những điều lớn lao, tốt đẹp hơn.
Cho dù ngoại hình, sức khỏe, vị thế hay khả năng…của bạn là gì đi chăng nữa, hãy luôn tự tin về bản thân mình. Mỗi người trong chúng ta đều đang sở hữu một tài năng tiềm ẩn, điểm mạnh, điểm yếu, tính cách riêng… Hãy khám phá chúng và phát triển thành công hơn. Vì vậy, chẳng có lý do gì để bạn tự ti về bản thân mình yếu kém hơn so người khác.
Việc khó nhất để đưa bạn tới thành công là bạn phải hiểu rõ bản thân mình ở hiện tại, nghe được tiếng nói bên trong của chính mình. Đó là điều mà khóa học Khám phá bản thân có thể đem đến cho bạn.
Câu chuyện về kỹ năng khám phá bản thân: Chiếc xe hơi nhãn hiệu Cadilac
Người ta ai cũng có một tiềm năng to lớn. Nhưng có người suốt cả đời không biết phát huy tiềm năng của mình bắt đầu từ đâu để nó đưa đến thành công. Cho nên họ đành bỏ phí, để trôi đi biết bao nhiêu điều tốt đẹp trong đời.
Câu chuyện về việc sử dụng chiếc Cadilac là một thí dụ nhỏ về triết lý này:
Từ ngày bị người da trắng dồn vào sống trong khu bảo hộ, những thổ dân Indien phải sống cuộc đời vô cùng cơ cực. Mãi đến một ngày, một cơ may đã khiến họ được đổi đời. Qua thăm dò khảo sát, người ta biết bên dưới khu đất dồn dân của người Indien là một vùng mỏ dầu có trữ lượng lớn.
Tin tức được truyền đi khắp nơi, các công ty kéo đến như một bầy ong, tranh nhau trả giá cao cho tù trưởng để giành được quyền khai thác dầu mỏ. Phút chốc bỗng trở nên giàu có, người tù trưởng cũng dự định thay đổi cuộc sống của mình. Ông ta từ bỏ tập quán cưỡi ngựa và đặt mua chiếc xe Cadilac hào nhoáng và cao cấp nhất.
Chiếc xe đẹp đẽ được chở đến cho tù trưởng. Ông nhìn ngắm chiếc xe tới nửa ngày không chán mắt, mở cửa xe ngồi thử, nhún nhảy trên đệm xe êm đềm. Ngồi trong xe tới nửa ngày mà ông cũng chẳng biết chiếc xe được vận hành ra sao. Thế là tù trưởng hạ lệnh cho kẻ hầu người hạ buộc dây vào thanh bảo vệ phía trước, rồi cho hai con ngựa thật khỏe kéo chiếc xe để ông rong chơi đây đó. Tù trưởng còn cắt cử một anh con trai mạnh khỏe vạm vỡ trong bộ lạc điều khiển đôi ngựa kéo xe.
Sau khi trở nên giàu có, có nhiều tiền bạc trong tay, tù trưởng lại bắt đầu học tiếng Anh để trở thành con người văn minh thời thượng, theo kịp trào lưu bên ngoài.
Khi đã học và đọc được ít nhiều tiếng Anh, ông mới giở cuốn tài liệu hướng dẫn sử dụng của chiếc xe hơi ra đọc. Không đọc tài liệu thì thôi, đọc xong bỗng tù trưởng nổi giận đùng đùng.
Thì ra trong cuốn hướng dẫn sử dụng có chỉ dẫn rõ ràng rằng chiếc xe Cadilac ông mua có động cơ 260 sức ngựa. Ông hiểu ra rằng, vì sao chiếc xe cao cấp như vậy mà tốc độ chạy lại không sao nhanh bằng chiếc xe ngựa cũ của ông trước đây. Thì ra, phải cần tới 260 con ngựa kéo xe mới chạy khỏe. Thì ra bọn da trắng bán xe dám lừa dối người Indien, dám ăn bớt 260 con ngựa vốn khi bán phải kèm theo với chiếc xe.
Tù trưởng tức giận, liền viết thư cho công ty ô tô Cadilac với lời lẽ chứng tỏ sự tức giận của mình.
Công ty Cadilac nhận được lá thư của tù trưởng. Song vì tù trưởng quá ư tức giận, hơn nữa trình độ tiếng Anh của ông ta không có bao nhiêu, khiến bức thư vô cùng khó hiểu. Tuy không hiểu chuyện gì nói trong thư, nhưng vì tôn trọng khách hàng, cho nên công ty cử ngay một chuyên viên tới nơi để tìm hiều sự tình.
Chuyên viên tới khu vực bảo hộ của người Indien nhìn thấy hai con ngựa khỏe mạnh đang được buộc vào thanh bảo vệ phía trước chiếc xe Cadilac. Tù trưởng tức giận quát người chuyên viên tại sao không đem theo 260 con ngựa đến. Tù trưởng quát thét hồi lâu, người chuyên viên mới đoán ra được sự tình. Anh ta liền hỏi tù trưởng:
– Chìa khóa xe để đâu?
Tù trưởng lắc đầu đáp:
– Chìa khóa gì: Ta không biết.
Chuyên viên thở dài và cười. Anh tháo hai con ngựa ra khỏi thanh chắn và mời tù trưởng ngồi vào trong xe, anh mở hộp xe lấy ra chiếc chìa khóa để mở công tắc điện. 260 con ngựa được phát động, tiếng máy chạy nhè nhẹ. Chuyên viên quay sang tù trưởng gật đầu, ấn cần số, đạp chân ga, tiếng bánh xe xiết trên mặt đất rào rạo. Lần đầu tiên chiếc xe được mở máy chạy bon bon trên đường với đầy đủ sức mạnh của nó.
Trong mỗi con người, tiềm năng ngủ yên giống như 260 sức ngựa trong động cơ xe Cadilac. Cần tìm cách phát động để tiềm năng phát huy hết sức mạnh, đem lại thành công to lớn trong sự nghiệp của đời người.
Tổng hợp
Nguồn : https://kenhtuyensinh.vn/ky-nang-song-chi-khi-biet-minh-la-ai-ban-moi-thay-minh-co-gia-tri
2020
Không ai soi mói một kẻ tầm thường
Nếu bạn đang lo lắng vì bị chỉ trích bất công, hãy nghĩ đến nguyên tắc sau: “Một lời chỉ trích bất công thường là những lời ca ngợi bị biến hình vì ghen tị. Hãy nhớ, không ai thèm soi mói vì một kẻ tầm thường!”.
Năm 1929, ngành giáo dục nước Mỹ đã có một sự kiện gây náo động dư luận. Giới trí thức từ khắp nơi đổ về Chicago để xem xét thực hư. Vài năm trước, một thanh niên trẻ tên là Robert Hutchins còn làm việc cho Đại Học Yale với tư cách là một người phục vụ, thợ đốn gỗ, trợ giảng và người bán dây phơi quần áo. Vậy mà giờ đây, chỉ sau 8 năm, anh ta đã được giữ chức hiệu trưởng của một trong bốn trường đại học danh tiếng nhất Hoa Kỳ, Đại học Chicago. Tuổi của anh ta ư? Ba mươi. Thật không thể tin nổi! Các nhà giáo có thâm niên lắc đầu. Những lời phê phán đổ ập xuống đầu “kẻ gặp may” này như một trận đá lở. Anh ta thế này, anh ta thế nọ – quá trẻ, thiếu kinh nghiệm – những sáng kiến về giáo dục của anh ta thật ngớ ngẩn, v.v. Ngay cả báo chí cũng góp phần vào trận công kích.
Ngày Robert Hutchins được bổ nhiệm, cha anh đã nghe một người bạn của mình nói: “Sáng nay tôi đã bị sốc khi đọc bài báo viết về con trai anh”.
Và ông đã trở lời: “Vâng. Bài báo thật cay nghiệt, nhưng suy cho cùng thì không ai lại đi soi mói một kẻ tầm thường cả”.
Vâng, nếu một người càng quan trọng, người ta càng cảm thấy hả hê khi hạ bệ anh ta. Hoàng tử xứ Wales, sau này trở thành vua Edward VIII, đã thấm thía hoàn cảnh ấy. Lúc đó, Hoàng tử khoảng 14 tuổi và đang theo học Trường Hải Quân Dartmouth ở Devonshire. Một ngày nọ, một sĩ quan thấy cậu đang ngồi khóc bèn lại gần hỏi thăm. Lúc đầu, cậu khăng khăng không chịu nói, nhưng cuối cùng đành thú thực: cậu đang bị những học viên khác bắt nạt. Vị thiếu tướng lãnh đạo nhà thường liền tập trung tất cả học viên và giải thích rằng Hoàng tử đã không mách, nhưng ông muốn biết tại sao lại có lối đối xử thô lỗ ấy với Hoàng tử.
Sau một hồi ấp úng, cuối cùng những học viên cũng thú nhận rằng họ làm thế chỉ vì muốn sau này, khi đã là những chỉ huy và tướng lĩnh trong Hải quân của Hoàng gia, họ sẽ có thể khoe rằng hồi nhỏ mình từng đánh cả nhà vua!
Vậy đấy! Thế nên ngay cả khi bạn bị đả kích hay chỉ trích thậm tệ, hãy nhớ rằng thực ra đối phương đang muốn chứng tỏ mình là người quan trọng. Điều đó có nghĩa là bạn đang làm tốt công việc và gây được sự chú ý. Nhiều người thường lấy làm hả hê vì đã trả thù được những người giỏi hơn và thành công hơn mình bằng cách gièm pha họ. Nhiều năm trước, Schopenhauer đã nói: “Những kẻ tầm thường lấy làm hả dạ trước những lỗi lầm và dại dột của các vĩ nhân”.
Mấy ai nghĩ một người đường đường là hiệu trưởng Đại học Yale lại có thể là một kẻ bỉ ổi; nhưng đã từng có một vị hiệu trưởng của trường là Timothy Dwight thực sự cảm thấy thích thú với việc hạ nhục một ứng viên đang chạy đua cho chức tổng thống hoa kỳ. Vị hiệu trưởng này cảnh báo rằng nếu người đó đắc cử tổng thống, “chúng ta có thể phải chứng hiến cảnh vợ và con gái mình trở thành nạn nhân của tệ mại dâm được hợp pháp hóa, của thói xúc phạm được núp dưới cái tên nhã nhặn; của sự ruồng bỏ đạo đức và phép tắc, sự nguyền rủa Chúa Trời và loài người”.
Nghe như những lời lăng mạ dành cho Hittler? Nhưng không phải, đó là những lời lăng mạ Thomas Jefferson[1]. Thomas Jefferson nào vậy? Chắc không phải là Thomas Jefferson vĩ đại, tác giả của Bản Tuyên Ngôn độc lập, vị thánh bảo hộ nền dân chủ chứ? Nhưng, đúng là người đó!
Theo bạn, người Mỹ nào từng bị lăng mạ là “kẻ đao đức giả”, “kẻ lừa đảo” và “không hơn một tên giết người là mấy”? Một bức tranh biếm họa trên báo đã vẽ cảnh ông bị kề cổ trên máy chém, lưỡi dao lớn đang sẵn sàng chém xuống. Đám đông cười nhạo và huýt gió chê bai khi thấy ông cưỡi ngựa qua đường. Ông là ai? Là George Washington[2].
Đó là chuyện xảy ra rất lâu rồi. Nhưng có thể nói, bản tính của con người thời nào cũng vậy. Chúng ta hãy xem xét trường hợp của Đô đốc Peary – nhà thám hiểm đã làm cả thế giới giật mình sửng sốt khi đến được Bắc cực trên xe do chó kéo vào ngày mùng 6 tháng 4 năm 1909 – một kỳ tích mà trong nhiều thế kỷ qua, biết bao con người can đảm đã phải chịu đựng cảnh đói khát thậm chí hy sinh mà vẫn chưa làm nổi. Bản thân Peary cũng suýt bỏ mạng vì lạnh và đói; tám ngón chân của ông đã bị đông cứng đến nỗi phải cắt bỏ. Ông phải chống chọi với vô số thảm họa tưởng chừng có thể khiến ông mất trí. Thế nhưng những vị chỉ huy của ông ở Washington lại vô cùng tức tối bởi Peary nhận được quá nhiều lời hoan nghênh ngưỡng mộ từ công chúng. Vì thế, họ buộc tội ông lấy cớ đi thám hiểm để quyên góp tiền bạc, sau đó chỉ “nằm dài và rong chơi ở Bắc cực”. Có lẽ chính họ cũng tin vào điều đó, bởi bạn không thể không tin điều bạn muốn tin. Quyết tâm hạ bệ và cản trở Peary của họ mạnh đến nỗi chỉ khi Tổng thống McKinley hạ lệnh, Peary mới có thể tiếp tục sự nghiệp của mình ở Bắc cực.
Liệu Peary có bị lăng mạ nếu ông chỉ là một nhân viên bàn giấy quèn ở Bộ Hải Quân? Không. Bởi khi đó, ông không đủ tầm quan trọng để bị ghen tức.
Tướng Grant thậm chí còn phải trả qua một chuyện còn tội tệ hơn cả đô đốc Peary. Năm 1862, trướng Grant giành được thắng lợi quan trọng đầu tiên và có tính chất quyết định cho quân miền Bắc – một chiến thắng khiến Grant chỉ sau một đêm đã trở thành thần tượng của cả nước, một chiến thắng vang dội tới tận Châu Âu xa xôi, một chiến thắng khiến chuông nhà thời reo vang, và lửa mừng rực cháy suốt từ Maine đến dọc bờ sông Mississippi. Tuy nhiên, chỉ sáu tuần sau khi giành được thắng lợi to lớn đó, Grant – vị anh hùng của miền bắc – đã bị bắt giam và tước quyền chỉ huy quân đội. Ông đã phát khóc vì bẽ bàng và thất vọng.
Tại sao tướng U.S.Grant lại bị bắt giam ngay khi đang trong thế thắng lợi như chẻ tre? Nguyên nhân chủ yếu là do ông đã làm trỗi dậy nỗi ghen tức và căm tức từ những người chỉ huy cấp cao kiêu căng ngạo mạn.
Vì vậy, nếu bạn đang lo lắng vì bị chỉ trích bất công, hãy nghĩ đến nguyên tắc sau: “Một lời chỉ trích bất công thường là những lời ca ngợi bị biến hình vì ghen tị. Hãy nhớ, không ai thèm soi mói vì một kẻ tầm thường!”.
Trích trong tập sách QUẲNG GÁNH LO ĐI VÀ VUI SỐNG của Dale Carnegie
[1] Thomas Jefferson (1743 – 1826): Tổng thống thứ 3 của Hoa Kỳ, người đấu tranh nhiệt thành cho nền dân chủ và tự do tín ngưỡng. Cùng với vị Tổng thống đầu tiên là George Washington (1732 – 1799) và hai Tổng thống sau này là Abraham Lincoln (1809 – 1865, tổng thống thứ 16) và Theodore Roosevelt (1858 – 1919, Tổng thống thứ 26), Thomas Jefferson được lịch sử Mỹ vinh danh là vĩ nhân, anh hùng dân tộc được tạc tượng vào núi đá ở Rushmore.[2] George Washington (1732 – 1799): Tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ, được xem là cha đẻ của nước Mỹ và là người lãnh đạo cuộc đấu tranh giành độc lập của Mỹ.
2020
Lời Ngỏ Của Thiên Nhiên
Thân gửi các bạn là anh, chị, em tôi trong mọi thụ tạo của Thiên Chúa, nhân dịp Tuần Lễ Laudato Si, tôi muốn chia sẻ với các bạn một số thao thức:
Các bạn thân mến, Thiên Chúa ban cho các bạn thiên nhiên, là chúng tôi đây, đủ để cho các bạn sống dồi dào, khỏe mạnh và hạnh phúc. Chúng tôi là tác phẩm của Chúa dành cho các bạn và là toàn bộ những gì đang có xung quanh các bạn mà không do các bạn tạo ra.
Từ khởi thủy, Thiên Chúa tản bộ trong vườn Eden cùng con người. Trái đất cũng là bí tích để qua đó con người nhìn thấy tình yêu của Thiên Chúa. Bạn hãy thử ngắm bức tranh hoàn mỹ: ngước mắt xem từng đàn chim bay lượn; ngó chung quanh, những ngọn núi hùng vĩ, thác nước đổ xuống hồ, xa xa đồng lúa xanh tươi với những đàn trâu bò gặm cỏ. Nhìn xuống sâu thấy biển bao la, tôm cá bơi từng đàn, những cặp thiên nga bình thản thả mình theo dòng nước. Ngày nay, nơi nào còn giữ được nét tự nhiên hoang sơ đều trở thành nơi nghỉ dưỡng, du lịch lý tưởng.
- Laudato Si – Chúc tụng Chúa
Các bạn có thể đón nhận chúng tôi trong mối tương giao với siêu nhiên và ca tụng vạn vật được tạo dựng bởi Lời. Thiên nhiên đã trở nên thiện mỹ khi Chúa Giêsu bước vào. Thiên Chúa vẫn ở cùng và liên tục sáng tạo cho các bạn (x. Ga 5,18). Chỉ khi nhận ra ân sủng trọn vẹn này, niềm xúc động sâu đậm chính là lời kinh mà tâm hồn các bạn dâng lên Đấng Tối Cao. Hãy ca tụng Ngài với lòng hứng khởi. Mỗi sáng các bạn có thể thốt lên: “Ánh nắng này là của tôi vì Chúa ban cho tôi”. Bình minh tới với ánh dương như trong ngày đầu tiên sáng thế[1].
Ở đây niềm vui thật là gặp gỡ Thiên Chúa đang hiện diện trong thiên nhiên. Từ xa xưa, chúng tôi và các bạn luôn hòa điệu với nhau mà!
Thật vậy, Thiên Chúa đã tặng các bạn “quá chừng” thứ! Không phải Ngài rất hào phóng khi nuôi dưỡng các bạn bằng biết bao sản vật hay sao? Mỗi thế hệ qua đi là từng đợt chuyển giao cách quảng đại và có trật tự một gia tài kếch xù, tiện lợi và hữu ích. Đúng thế, đất đai, không khí, nước, khoáng sản, lâm thổ hải sản là quà tặng các bạn đâu tốn tiền mua. Xin hãy nhìn nhận tôi – thiên nhiên – là cuốn sách tuyệt vời nói về Thiên Chúa, về vẻ đẹp và lòng từ nhân của Ngài.
- Thắc mắc của tôi
Suốt bao năm tháng qua, tôi không hiểu vì sao các bạn lại muốn hủy hoại món quà Thiên Chúa ban, là chúng tôi, người bạn luôn trung thành; từ đó các bạn làm cho môi trường trong lành trên đà mất đi nhanh chóng và… nghĩa là các bạn tự phá hủy mình.
Mỗi ngày, qua bản tin thời sự, tôi thấy chưa bao giờ các bạn phải đối mặt với nhiều tai họa như hiện nay. Có người trong các bạn cũng đã lên tiếng: Hãy cứu lấy tầng ozone, hành tinh đang bị ô nhiễm,… Nhưng hình như các bạn vẫn bó tay và loay hoay trước phương thế giải quyết vấn đề nhân sinh.
Mấy ai có thể nhận ra được sự thay đổi tai hại cho tới lúc hậu quả diễn ra. Tổ chức Y tế thế giới cảnh báo hàng năm có cả tỷ người bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm môi trường và 100 triệu người bị chết vì ô nhiễm vào năm 2030, băng Nam Cực tan sẽ làm 1/4 trái đất bị chìm. Còn Ủy ban Công lý và hòa bình ngày 15-5-2012 nhận định: “Việt Nam sẽ là một trong bốn nước phải gánh chịu hậu quả nghiệt ngã của biến đổi khí hậu. Nguyên nhân do các bạn thiếu quan tâm đến sinh thái và tính bền vững trong phát triển”. Con người ngày nay không coi vi phạm đối với môi trường là lỗi.
Cứ mỗi năm, mùa mưa lại đem ngập lụt tới, mùa nắng thì hạn hán kéo dài,… Điều ấy làm tôi buồn lắm khi nhìn thấy các bạn phải khốn đốn đối mặt với thay đổi nhanh chóng của thời tiết. Tôi e là đã quá trễ khi môi trường của các bạn bị hủy diệt và đe dọa trực tiếp đến sự sống thì lúc đó các bạn mới giật mình.
Thời gian vẫn cứ trôi đi như những cỗ xe vô hình lăn bánh. Thật tiếc là các bạn thường xuyên “quên” nhận biết bởi đâu bạn được được hít thở. Ai cho bạn có ruộng đồng, một đời sống dễ chịu? Bởi đâu bạn được có một phần cầm thú thuần thục làm gia súc và một phần khác làm của ăn?[2] Có thời kỳ các bạn nghĩ mình có thể xẻ núi, lấp biển: “Bàn tay ta làm nên tất cả” và thậm chí muốn “thế Thiên hành đạo”. Nhưng thực tế là “có Trời, có đất, có ta”. Nếu khi làm việc, các bạn quên mình là cộng tác viên của Thiên Chúa, sử dụng tài nguyên thiên nhiên quá mức cho phép, thì có thể gây hại cho chúng tôi và cũng tạo nên những thiệt hại luôn có hậu quả trên chính các bạn, như chúng ta thấy trong nhiều trường hợp.
Khó có gì sánh được, có gì có thể quý báu hơn sức khỏe và đời sống an vui. Tuy nhiên, suốt chặng đường hơn nhiều thập kỷ qua, các bạn đã đi ngược với ý định của Chúa, làm xáo trộn trật tự của thiên nhiên. Đến một ngày nào đó các bạn nhìn lại mới chợt thấy mọi thứ đã không còn tốt cho thế hệ tương lai.
- Giáo Hội nói gì về vấn đề này?
Điều răn thứ năm dạy tín hữu quý trọng sự sống tự nhiên và siêu nhiên, và do đó, cấm xâm phạm đến sự sống con người trong đó có việc làm tổn hại đến thiên nhiên và môi trường – cái nôi của sự sống.
Từ năm 1970, đáp ứng thách đố của ý thức sinh thái, Giáo Hội Công giáo nỗ lực trong việc bảo vệ sinh thái như là công trình của Thiên Chúa.
Thiên nhiên có giá trị nhờ được tạo ra trong tương quan với con người; con người phải làm đúng thiên chức quản lý, không sử dụng tùy tiện mà nâng niu quý trọng tạo phẩm kỳ diệu này. Đây là biểu hiện của quan điểm mới của Giáo Hội về thiên nhiên.
Thiên Chúa tạo dựng vũ trụ và cung cấp điều kiện cơ bản cho quá trình tiến hoá của sự sống. Sự bền vững của cộng đồng sống và sự tồn tại tốt đẹp của loài người phụ thuộc vào việc bảo vệ hệ sinh thái lành mạnh, quần thể đa dạng thực vật và động vật, đất đai màu mỡ, nguồn nước sạch và không khí trong lành. Vì vậy, bảo tồn vẻ đẹp của sinh thái là sứ mạng thiêng liêng.
Thực tế trong thông điệp Laudato Si, Đức Thánh Cha muốn đối thoại về ngôi nhà chung. Cuộc đối thoại toàn cầu rất cần thiết.
Laudato Si kêu gọi có cái nhìn mới về sự vật, thực hiện cách mạng văn hóa triệt để. Bên cạnh đó, thông điệp vẫn hy vọng vì Chúa luôn ở với, chúng ta có thể nỗ lực cá nhân và hợp tác để thay đội cục diện; có thể thức tỉnh tâm hồn mình và hướng tới hoán cải sinh thái, trong đó chúng ta thấy được sự liên kết mật thiết giữa Thiên Chúa và mọi sinh vật, để sẵn sàng lắng nghe tiếng kêu cứu của trái đất.
Sự tôn trọng thiên nhiên rất quan trọng vì “sự sáng tạo là khởi đầu và là nền tảng của mọi hoạt động của Thiên Chúa”. Việc bảo tồn công trình này ngày nay trở thành điều thiết yếu đối với sự sống chung hòa bình của nhân loại.
Nói chung, thiên nhiên chúng tôi là do chính Chúa sáng tạo và Chúa nhận xét là rất tốt đẹp. Chúng tôi không phải là kẻ thù nguy hiểm nhưng chúng tôi có sự hiện diện của Thiên Chúa. “Nếu người ta không tôn trọng quyền sống và cái chết tự nhiên, thì lương tâm con người rốt cuộc sẽ đánh mất ý niệm về môi sinh nhân bản và ý niệm môi trường sống” (Caritas in Veritae. 32).
Vì thế, Đức Thánh Cha mời gọi các cộng đoàn Công giáo trên toàn thế giới cử hành Tuần lễ Laudato Si từ ngày 16-24/05/2020, nhân kỷ niệm 5 năm thông điệp được ban hành: “Tôi lập lại lời kêu gọi khẩn thiết để đối phó với cuộc khủng hoảng sinh thái. Tiếng khóc của Trái đất và tiếng khóc của người nghèo không thể tiếp tục. Chúng ta hãy chăm sóc công trình sáng tạo của Thiên Chúa, Đấng sáng tạo tốt lành của chúng ta”[3].
- Chúng ta hãy làm hoà với nhau nhé!
Tôi mong các bạn thay đổi bằng cách có lối sống đơn giản, thanh đạm, điều độ, dùng ít tài nguyên hơn, bớt tiêu thụ. Ngoài ra, chay tịnh theo tinh thần tôn giáo đem lại lợi ích cho sức khỏe và góp phần bảo vệ môi trường. Nếu có thể, tôi xin được đề nghị nho nhỏ cho sự lựa chọn hàng ngày của các bạn:
Bớt máy lạnh ở nhà cũng như trên xe hơi
Tắt máy xe khi ngừng đèn đỏ, dùng ánh sáng tự nhiên khi có thể hoặc xài đèn năng lượng mặt trời, tắt các thiết bị điện khi ra khỏi phòng…
Tái sử dụng giấy, bao ny lông, đồ nhựa, hạn chế xài những loại dùng một lần rồi bỏ
Dọn dẹp khu phố, ao hồ, bãi biển
Chạy xe đạp, đi bộ hoặc phương tiện công cộng
Trồng cây, ăn thực vật nhiều hơn động vật, ăn trái cây theo mùa
Tái chế các vật phẩm, quần áo cũ, tái sử dụng các vật liệu khác nhau thay vì vứt chúng vào bãi rác sẽ góp phần giảm thiểu lượng rác thải, giúp không gian sống của bạn gọn gàng, thoáng mát hơn. Đó là phong cách sống tiến bộ thân thiện môi trường.
Trồng bông cho ong để giúp hệ sinh thái và là cách gián tiếp nói không với thuốc trừ sâu.
Dành thời gian chiêm ngắm, đi dạo, đắm chìm trong thiên nhiên.
Bảo tồn và sử dụng bền vững các vùng đất ngập nước.
Hạn chế dùng email và in ấn, nên đọc nội dung trên máy tính, cố gắng không in e-mail và giảm việc gửi e-mail nếu không cần thiết[4].
Cầu nguyện cho môi trường, kết hợp các giá trị sinh thái trong đời sống cá nhân và cộng đoàn, tìm cách dành giờ chăm sóc kỹ lưỡng thụ tạo, môi trường sinh thái.
Tóm lại, khi các bạn tôn trọng dấu vết của Đấng Tạo Hóa trong toàn thể thiên nhiên, thì sẽ hiểu rõ hơn căn tính sâu xa và chân thực nhân tính của mỗi người. Nếu sống đúng, thì sự tôn trọng ấy còn giúp chính người trẻ các bạn khám phá những tài năng và năng khiếu của mình nữa!
Chúng ta cùng dâng lên Thiên Chúa Cha toàn năng lời nguyện: Lạy Cha, Đấng đang hiện diện trong vũ trụ bao la và trong các loài thụ tạo nhỏ bé nhất của Cha. Cha dịu dàng ôm ấp tất cả mọi loài hiện hữu. Xin đổ tràn trên chúng con sức mạnh của tình yêu Cha.
Chúc tất cả các bạn luôn dồi dào sức khỏe để có thể sống vui cùng thiên nhiên chúng tôi…
Ngày 17 tháng 5 năm 2020
Trân trọng,
[1] x. Đỗ Trân Duy. Thiên Chúa trong thiên nhiên. http://www.cttd.org/eleanorfarjeon.html. Truy cập ngày 12.04.2020.
[2] Thánh Ghêgôriô, Giám mục Nadien. Bài đọc II Thứ Hai, tuần I Mùa Chay
[3] Lời mời gọi của Đức Thánh Cha, Hồng Thủy dịch – Vatican News (16.05.2020)
[4] Theo Cơ quan Quản lý Môi trường và Năng lượng Pháp, mỗi e-mail gửi đi sẽ tạo ra 19 gram khí CO2 gây tác động đến môi trường. Khi e-mail gửi đến người nhận, nó sẽ được sao chép hàng chục lần bởi các máy chủ mail và máy chủ relay. Mỗi lần sao chép thì lượng điện tiêu thụ tăng. Khi người nhận chuyển tin cho người khác thì CO2 sẽ tiếp tục tăng. Chưa kể khi e-mail được in ra sẽ tạo ra nhiều khí thải hơn từ sức nóng của máy in, mực in và cả giấy in. Người dùng cũng có thể hạn chế dung lượng các file đính kèm và dùng các phần mềm nén file miễn phí như 7zip, Zipgenius hay Winzip. Nếu giảm 10% lượng thư điện tử gửi đi sẽ bớt được một tấn CO2 thải ra trong một năm.
Phương An, CND
Thân gửi các bạn là anh, chị, em tôi trong mọi thụ tạo của Thiên Chúa, nhân dịp Tuần Lễ Laudato Si, tôi muốn chia sẻ với các bạn một số thao thức:
Các bạn thân mến, Thiên Chúa ban cho các bạn thiên nhiên, là chúng tôi đây, đủ để cho các bạn sống dồi dào, khỏe mạnh và hạnh phúc. Chúng tôi là tác phẩm của Chúa dành cho các bạn và là toàn bộ những gì đang có xung quanh các bạn mà không do các bạn tạo ra.
Từ khởi thủy, Thiên Chúa tản bộ trong vườn Eden cùng con người. Trái đất cũng là bí tích để qua đó con người nhìn thấy tình yêu của Thiên Chúa. Bạn hãy thử ngắm bức tranh hoàn mỹ: ngước mắt xem từng đàn chim bay lượn; ngó chung quanh, những ngọn núi hùng vĩ, thác nước đổ xuống hồ, xa xa đồng lúa xanh tươi với những đàn trâu bò gặm cỏ. Nhìn xuống sâu thấy biển bao la, tôm cá bơi từng đàn, những cặp thiên nga bình thản thả mình theo dòng nước. Ngày nay, nơi nào còn giữ được nét tự nhiên hoang sơ đều trở thành nơi nghỉ dưỡng, du lịch lý tưởng.
- Laudato Si – Chúc tụng Chúa
Các bạn có thể đón nhận chúng tôi trong mối tương giao với siêu nhiên và ca tụng vạn vật được tạo dựng bởi Lời. Thiên nhiên đã trở nên thiện mỹ khi Chúa Giêsu bước vào. Thiên Chúa vẫn ở cùng và liên tục sáng tạo cho các bạn (x. Ga 5,18). Chỉ khi nhận ra ân sủng trọn vẹn này, niềm xúc động sâu đậm chính là lời kinh mà tâm hồn các bạn dâng lên Đấng Tối Cao. Hãy ca tụng Ngài với lòng hứng khởi. Mỗi sáng các bạn có thể thốt lên: “Ánh nắng này là của tôi vì Chúa ban cho tôi”. Bình minh tới với ánh dương như trong ngày đầu tiên sáng thế[1].
Ở đây niềm vui thật là gặp gỡ Thiên Chúa đang hiện diện trong thiên nhiên. Từ xa xưa, chúng tôi và các bạn luôn hòa điệu với nhau mà!
Thật vậy, Thiên Chúa đã tặng các bạn “quá chừng” thứ! Không phải Ngài rất hào phóng khi nuôi dưỡng các bạn bằng biết bao sản vật hay sao? Mỗi thế hệ qua đi là từng đợt chuyển giao cách quảng đại và có trật tự một gia tài kếch xù, tiện lợi và hữu ích. Đúng thế, đất đai, không khí, nước, khoáng sản, lâm thổ hải sản là quà tặng các bạn đâu tốn tiền mua. Xin hãy nhìn nhận tôi – thiên nhiên – là cuốn sách tuyệt vời nói về Thiên Chúa, về vẻ đẹp và lòng từ nhân của Ngài.
- Thắc mắc của tôi
Suốt bao năm tháng qua, tôi không hiểu vì sao các bạn lại muốn hủy hoại món quà Thiên Chúa ban, là chúng tôi, người bạn luôn trung thành; từ đó các bạn làm cho môi trường trong lành trên đà mất đi nhanh chóng và… nghĩa là các bạn tự phá hủy mình.
Mỗi ngày, qua bản tin thời sự, tôi thấy chưa bao giờ các bạn phải đối mặt với nhiều tai họa như hiện nay. Có người trong các bạn cũng đã lên tiếng: Hãy cứu lấy tầng ozone, hành tinh đang bị ô nhiễm,… Nhưng hình như các bạn vẫn bó tay và loay hoay trước phương thế giải quyết vấn đề nhân sinh.
Mấy ai có thể nhận ra được sự thay đổi tai hại cho tới lúc hậu quả diễn ra. Tổ chức Y tế thế giới cảnh báo hàng năm có cả tỷ người bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm môi trường và 100 triệu người bị chết vì ô nhiễm vào năm 2030, băng Nam Cực tan sẽ làm 1/4 trái đất bị chìm. Còn Ủy ban Công lý và hòa bình ngày 15-5-2012 nhận định: “Việt Nam sẽ là một trong bốn nước phải gánh chịu hậu quả nghiệt ngã của biến đổi khí hậu. Nguyên nhân do các bạn thiếu quan tâm đến sinh thái và tính bền vững trong phát triển”. Con người ngày nay không coi vi phạm đối với môi trường là lỗi.
Cứ mỗi năm, mùa mưa lại đem ngập lụt tới, mùa nắng thì hạn hán kéo dài,… Điều ấy làm tôi buồn lắm khi nhìn thấy các bạn phải khốn đốn đối mặt với thay đổi nhanh chóng của thời tiết. Tôi e là đã quá trễ khi môi trường của các bạn bị hủy diệt và đe dọa trực tiếp đến sự sống thì lúc đó các bạn mới giật mình.
Thời gian vẫn cứ trôi đi như những cỗ xe vô hình lăn bánh. Thật tiếc là các bạn thường xuyên “quên” nhận biết bởi đâu bạn được được hít thở. Ai cho bạn có ruộng đồng, một đời sống dễ chịu? Bởi đâu bạn được có một phần cầm thú thuần thục làm gia súc và một phần khác làm của ăn?[2] Có thời kỳ các bạn nghĩ mình có thể xẻ núi, lấp biển: “Bàn tay ta làm nên tất cả” và thậm chí muốn “thế Thiên hành đạo”. Nhưng thực tế là “có Trời, có đất, có ta”. Nếu khi làm việc, các bạn quên mình là cộng tác viên của Thiên Chúa, sử dụng tài nguyên thiên nhiên quá mức cho phép, thì có thể gây hại cho chúng tôi và cũng tạo nên những thiệt hại luôn có hậu quả trên chính các bạn, như chúng ta thấy trong nhiều trường hợp.
Khó có gì sánh được, có gì có thể quý báu hơn sức khỏe và đời sống an vui. Tuy nhiên, suốt chặng đường hơn nhiều thập kỷ qua, các bạn đã đi ngược với ý định của Chúa, làm xáo trộn trật tự của thiên nhiên. Đến một ngày nào đó các bạn nhìn lại mới chợt thấy mọi thứ đã không còn tốt cho thế hệ tương lai.
- Giáo Hội nói gì về vấn đề này?
Điều răn thứ năm dạy tín hữu quý trọng sự sống tự nhiên và siêu nhiên, và do đó, cấm xâm phạm đến sự sống con người trong đó có việc làm tổn hại đến thiên nhiên và môi trường – cái nôi của sự sống.
Từ năm 1970, đáp ứng thách đố của ý thức sinh thái, Giáo Hội Công giáo nỗ lực trong việc bảo vệ sinh thái như là công trình của Thiên Chúa.
Thiên nhiên có giá trị nhờ được tạo ra trong tương quan với con người; con người phải làm đúng thiên chức quản lý, không sử dụng tùy tiện mà nâng niu quý trọng tạo phẩm kỳ diệu này. Đây là biểu hiện của quan điểm mới của Giáo Hội về thiên nhiên.
Thiên Chúa tạo dựng vũ trụ và cung cấp điều kiện cơ bản cho quá trình tiến hoá của sự sống. Sự bền vững của cộng đồng sống và sự tồn tại tốt đẹp của loài người phụ thuộc vào việc bảo vệ hệ sinh thái lành mạnh, quần thể đa dạng thực vật và động vật, đất đai màu mỡ, nguồn nước sạch và không khí trong lành. Vì vậy, bảo tồn vẻ đẹp của sinh thái là sứ mạng thiêng liêng.
Thực tế trong thông điệp Laudato Si, Đức Thánh Cha muốn đối thoại về ngôi nhà chung. Cuộc đối thoại toàn cầu rất cần thiết.
Laudato Si kêu gọi có cái nhìn mới về sự vật, thực hiện cách mạng văn hóa triệt để. Bên cạnh đó, thông điệp vẫn hy vọng vì Chúa luôn ở với, chúng ta có thể nỗ lực cá nhân và hợp tác để thay đội cục diện; có thể thức tỉnh tâm hồn mình và hướng tới hoán cải sinh thái, trong đó chúng ta thấy được sự liên kết mật thiết giữa Thiên Chúa và mọi sinh vật, để sẵn sàng lắng nghe tiếng kêu cứu của trái đất.
Sự tôn trọng thiên nhiên rất quan trọng vì “sự sáng tạo là khởi đầu và là nền tảng của mọi hoạt động của Thiên Chúa”. Việc bảo tồn công trình này ngày nay trở thành điều thiết yếu đối với sự sống chung hòa bình của nhân loại.
Nói chung, thiên nhiên chúng tôi là do chính Chúa sáng tạo và Chúa nhận xét là rất tốt đẹp. Chúng tôi không phải là kẻ thù nguy hiểm nhưng chúng tôi có sự hiện diện của Thiên Chúa. “Nếu người ta không tôn trọng quyền sống và cái chết tự nhiên, thì lương tâm con người rốt cuộc sẽ đánh mất ý niệm về môi sinh nhân bản và ý niệm môi trường sống” (Caritas in Veritae. 32).
Vì thế, Đức Thánh Cha mời gọi các cộng đoàn Công giáo trên toàn thế giới cử hành Tuần lễ Laudato Si từ ngày 16-24/05/2020, nhân kỷ niệm 5 năm thông điệp được ban hành: “Tôi lập lại lời kêu gọi khẩn thiết để đối phó với cuộc khủng hoảng sinh thái. Tiếng khóc của Trái đất và tiếng khóc của người nghèo không thể tiếp tục. Chúng ta hãy chăm sóc công trình sáng tạo của Thiên Chúa, Đấng sáng tạo tốt lành của chúng ta”[3].
- Chúng ta hãy làm hoà với nhau nhé!
Tôi mong các bạn thay đổi bằng cách có lối sống đơn giản, thanh đạm, điều độ, dùng ít tài nguyên hơn, bớt tiêu thụ. Ngoài ra, chay tịnh theo tinh thần tôn giáo đem lại lợi ích cho sức khỏe và góp phần bảo vệ môi trường. Nếu có thể, tôi xin được đề nghị nho nhỏ cho sự lựa chọn hàng ngày của các bạn:
Bớt máy lạnh ở nhà cũng như trên xe hơi
Tắt máy xe khi ngừng đèn đỏ, dùng ánh sáng tự nhiên khi có thể hoặc xài đèn năng lượng mặt trời, tắt các thiết bị điện khi ra khỏi phòng…
Tái sử dụng giấy, bao ny lông, đồ nhựa, hạn chế xài những loại dùng một lần rồi bỏ
Dọn dẹp khu phố, ao hồ, bãi biển
Chạy xe đạp, đi bộ hoặc phương tiện công cộng
Trồng cây, ăn thực vật nhiều hơn động vật, ăn trái cây theo mùa
Tái chế các vật phẩm, quần áo cũ, tái sử dụng các vật liệu khác nhau thay vì vứt chúng vào bãi rác sẽ góp phần giảm thiểu lượng rác thải, giúp không gian sống của bạn gọn gàng, thoáng mát hơn. Đó là phong cách sống tiến bộ thân thiện môi trường.
Trồng bông cho ong để giúp hệ sinh thái và là cách gián tiếp nói không với thuốc trừ sâu.
Dành thời gian chiêm ngắm, đi dạo, đắm chìm trong thiên nhiên.
Bảo tồn và sử dụng bền vững các vùng đất ngập nước.
Hạn chế dùng email và in ấn, nên đọc nội dung trên máy tính, cố gắng không in e-mail và giảm việc gửi e-mail nếu không cần thiết[4].
Cầu nguyện cho môi trường, kết hợp các giá trị sinh thái trong đời sống cá nhân và cộng đoàn, tìm cách dành giờ chăm sóc kỹ lưỡng thụ tạo, môi trường sinh thái.
Tóm lại, khi các bạn tôn trọng dấu vết của Đấng Tạo Hóa trong toàn thể thiên nhiên, thì sẽ hiểu rõ hơn căn tính sâu xa và chân thực nhân tính của mỗi người. Nếu sống đúng, thì sự tôn trọng ấy còn giúp chính người trẻ các bạn khám phá những tài năng và năng khiếu của mình nữa!
Chúng ta cùng dâng lên Thiên Chúa Cha toàn năng lời nguyện: Lạy Cha, Đấng đang hiện diện trong vũ trụ bao la và trong các loài thụ tạo nhỏ bé nhất của Cha. Cha dịu dàng ôm ấp tất cả mọi loài hiện hữu. Xin đổ tràn trên chúng con sức mạnh của tình yêu Cha.
Chúc tất cả các bạn luôn dồi dào sức khỏe để có thể sống vui cùng thiên nhiên chúng tôi…
Ngày 17 tháng 5 năm 2020
Trân trọng,
[1] x. Đỗ Trân Duy. Thiên Chúa trong thiên nhiên. http://www.cttd.org/eleanorfarjeon.html. Truy cập ngày 12.04.2020.
[2] Thánh Ghêgôriô, Giám mục Nadien. Bài đọc II Thứ Hai, tuần I Mùa Chay
[3] Lời mời gọi của Đức Thánh Cha, Hồng Thủy dịch – Vatican News (16.05.2020)
[4] Theo Cơ quan Quản lý Môi trường và Năng lượng Pháp, mỗi e-mail gửi đi sẽ tạo ra 19 gram khí CO2 gây tác động đến môi trường. Khi e-mail gửi đến người nhận, nó sẽ được sao chép hàng chục lần bởi các máy chủ mail và máy chủ relay. Mỗi lần sao chép thì lượng điện tiêu thụ tăng. Khi người nhận chuyển tin cho người khác thì CO2 sẽ tiếp tục tăng. Chưa kể khi e-mail được in ra sẽ tạo ra nhiều khí thải hơn từ sức nóng của máy in, mực in và cả giấy in. Người dùng cũng có thể hạn chế dung lượng các file đính kèm và dùng các phần mềm nén file miễn phí như 7zip, Zipgenius hay Winzip. Nếu giảm 10% lượng thư điện tử gửi đi sẽ bớt được một tấn CO2 thải ra trong một năm.
Phương An, CND
2020
Đại dịch và tội sinh thái của chúng ta
Đại dịch và tội sinh thái của chúng ta
Khi thiên nhiên quay trở lại với Venice và Cox’s Bazar thì đó là một lời nhắc nhở rằng chúng ta phải thay đổi.
Người Bangladesh tập trung trên bờ để ngắm cảnh hoàng hôn trên bãi biển Inani, gần Cox’s Bazar[1]. Cá heo và vẻ rực rỡ buổi sáng trên bãi biển đã quay trở lại khu vực kể từ khi khách du lịch bị lệnh phong tỏa coronavirus cấm đến đó. (Ảnh: AFP)
Vào giữa tháng 4, một nhà sinh vật học đã quay một đoạn video cảm động về một con sứa lướt qua dòng nước sạch phản chiếu những danh thắng của Venice, thành phố Ý từng là một trong những điểm đến du lịch nổi tiếng nhất thế giới trước khi đại dịch Covid-19 ập vào.
Venice đã bị bỏ hoang kể từ khi nước Ý bị đại dịch tàn phá vào ngày 9 tháng 3. Đoạn video về loài sứa này đã lan truyền trên phương tiện truyền thông xã hội và một số người đã tỏ ra phấn khởi cho rằng thiên nhiên đang trở lại thành phố.
Venice, một di sản thế giới, được mệnh danh là một trong những thành phố lãng mạn nhất châu Âu nhờ các điểm tham quan về môi trường, kiến trúc và văn hóa. Di sản của nó cũng đã trở thành một gánh nặng khi ước tính có khoảng 30 triệu khách du lịch ghé thăm mỗi năm.
Venice thở hổn hển khi nước trong các con kênh của nó trở nên đục ngầu vì sự chuyển động không ngừng của những con thuyền quá tốc độ và những chiếc tàu du lịch. Ngoài ô nhiễm do du lịch, chất thải hóa dầu từ khu công nghiệp Porto Marghera gần đó cũng bị đổ lỗi cho việc làm hỏng hệ sinh thái của nó.
Cách đó hàng ngàn dặm, thành phố biển Cox’s Bazar của Bangladesh cũng trải qua một sự hồi sinh tự nhiên kể từ khi đất nước bước vào một cuộc phong tỏa toàn quốc vì Covid-19 vào ngày 26.
Sau nhiều năm, cá heo đã được phát hiện đang nô đùa ở Vịnh Bengal gần những bãi biển trống vắng vào tháng Tư. Cây Sagorlota (vẻ rực rỡ bãi biển buổi sáng), một thành phần then chốt của hệ sinh thái bãi biển, đã trở lại và phát triển xum xuê. Loại thảo mộc này, còn được gọi là cây muống biển, được cho là đã tuyệt chủng ở Cox’s Bazar do sự đi lại không kiềm chế của khách du lịch, ô nhiễm và việc xây dựng các tòa nhà dọc theo các bãi biển.
Mặc dù Cox’s Bazar không thu hút nhiều khách du lịch nước ngoài, nhưng đây là điểm đến phổ biến nhất đối với khách du lịch Bangladesh, là những người quá ít quan tâm đến bãi biển cát trải dài nhất thế giới này và để mặc cho nó bị rác rến phủ đầy.
Việc tái lập tự nhiên ở Venice, Cox’s Bazar và các nơi khác trên thế giới có thể là một trong số ít những khía cạnh tích cực trong thời điểm khó khăn to lớn này của thế giới.
Virus corona và suy thoái môi trường
Chúng ta đổ lỗi cho ai trong một cuộc khủng hoảng mà chúng ta chưa từng thấy ngay cả trong những cơn ác mộng tồi tệ nhất của chúng ta?
Có thể một ngày nào đó chúng ta sẽ biết điều gì thực sự gây ra thảm họa quốc tế này, hoặc có thể nó vẫn không được giải quyết như bí ẩn của Tam giác quỷ Bermuda. Ngay cả khi khu chợ cá Vũ Hán là đáng chê trách, thế giới không thể phủ nhận vai trò của mình trong việc không thể ngăn chặn việc giết hại tràn lan các loài động vật hoang dã và chim chóc để làm thức ăn và thuốc uống trong nhiều năm qua ở Trung Quốc và các nơi khác trên thế giới.
Trong nhiều năm qua, cuộc tấn công của loài người không chỉ giới hạn ở động vật hoang dã mà còn nhắm vào hầu hết mọi khía cạnh của thiên nhiên. Chúng ta tiếp tục trả giá. Ô nhiễm nặng nề trong không khí, đất và nước được quy trách nhiệm cho chín triệu ca tử vong mỗi năm, khoảng 16% tổng số ca tử vong.
Nhưng chúng ta đã không thay đổi và tiếp tục bám vào nỗi ám ảnh của chúng ta về một nền văn hóa duy tiêu dùng và phát triển kinh tế tàn nhẫn với giá phải trả là sinh thái.
Thật khó mà không đồng ý với những chuyên gia cho rằng có lẽ có một mối liên hệ trực tiếp giữa các đại dịch như Covid-19 và sự suy thoái môi trường. Trong nhiều thập kỷ, chúng ta đã phá hủy các khu rừng và tham gia buôn bán động vật hoang dã bất hợp pháp khiến con người tiếp xúc gần gũi với động vật hoang dã và từ từ tạo điều kiện cho một thảm họa ồ ạt.
Ở nhiều nước thuộc thế giới thứ ba như Bangladesh, chỉ một nhúm người tin rằng sự phát triển và bảo tồn tự nhiên có thể song hành với nhau. Vì vậy, nạn phá rừng, xâm lấn sông ngòi và cưỡng đoạt động vật hoang dã là chuyện rất phổ biến.
Gạt bỏ các cuộc biểu tình trong và ngoài nước, Bangladesh đã tiến lên phía trước với hai nhà máy chạy bằng than đốt gần rừng ngập mặn Sundarbans nổi tiếng, một động thái gây ra mối đe dọa lớn đối với môi trường và động vật hoang dã.
Những bóng ma của những hành vi sinh thái sai trái của chúng ta đã quay trở lại ám ảnh chúng ta. Tổ chức Y tế Thế giới gần đây đã cảnh báo rằng virus corona mới có thể không biến mất hoàn toàn khỏi thế giới, điều đó có nghĩa là chúng ta sẽ không sớm được tha thứ tội lỗi chống lại tự nhiên.
Tồn tại hay không tồn tại
Năm 2015, Thông điệp mang tính đột phá về môi trường của Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô “Laudato si”, đã gọi ô nhiễm là “một thứ tội” và đánh mạnh vào “những loại phát triển vô trách nhiệm”, gây ra những thiệt hại không thể khắc phục được cho môi trường.
Đức Thánh Cha cũng nhắc nhở chúng ta về những gì chúng ta thường hay quên: “Khi nói đến “môi trường”, người ta muốn nói về sự liên hệ đã có giữa thiên nhiên và xã hội đang hiện diện nơi đó. Điều này không cho phép chúng ta hiểu thiên nhiên như là một cái gì đó khác biệt với chúng ta hay chỉ là một khung cảnh đơn thuần chúng ta sống trong đó”. (Chương 4, Sinh thái học toàn vẹn).
Quá thường xuyên, chúng ta không nhận ra chúng ta cũng là một phần của tự nhiên và làm hại thiên nhiên có nghĩa là chúng ta đang hủy hoại bản thân và mối quan hệ của chúng ta với thiên nhiên.
Ngay cả trước khi Covid-19 ngẩng cái đầu xấu xí của nó lên, Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô đã thảo luận về “những tội sinh thái” trong Thượng hội đồng Giám mục cho vùng Amazon vào tháng 10 năm ngoái. Ngài thậm chí còn gợi ý về việc cập nhật giáo lý Hội thánh Công giáo để đưa vào một định nghĩa về “tội sinh thái”.
Những lời kêu gọi mạnh mẽ và nồng nhiệt của Ngài về việc chấm dứt văn hóa vứt bỏ và tình yêu đối với thiên nhiên đã gây được tiếng vang trên khắp thế giới, nhưng vẫn còn một câu hỏi về việc thế giới đã chú ý hay thay đổi được bao nhiêu.
Suốt nhiều năm, Liên Hợp Quốc đã hành động không đủ để cứu hành tinh của chúng ta khỏi ô nhiễm và suy thoái mặc dù có một loạt các hội nghị về biến đổi khí hậu và Liên Hợp Quốc không thể đồng thuận với hai nước gây ô nhiễm nhiều nhất, là Hoa Kỳ và Trung Quốc.
Công việc tiên phong của cựu phó tổng thống Mỹ Al Gore về biến đổi khí hậu đã được đánh giá cao trên toàn cầu. Cộng đồng quốc tế đã không giải quyết thỏa đáng tình trạng “khẩn cấp hành tinh” ngày càng gia tăng mà ông cảnh báo.
Lời kêu gọi của nhà hoạt động môi trường người Thụy Điển Greta Thunberg đã truyền cảm hứng cho hàng triệu người trên thế giới đứng lên vì công bằng khí hậu, nhưng vẫn còn phải xem những nỗ lực của cô ấy có thể mang lại bao nhiêu tác động.
Không có gì – không có cuốn sách, tài liệu, bài phát biểu hay hội nghị tuyệt vời nào – có thể là đủ để cứu môi trường trừ khi chúng ta thay đổi lòng dạ của chúng ta và xem bản thân là một phần của thiên nhiên.
Một ngày nào đó đại dịch virus corona sẽ kết thúc. Câu hỏi đặt ra là liệu chúng ta có trở lại với cuộc sống bình thường với tư cách là những con người đã được thay đổi và có tình yêu đối với thiên nhiên và động vật hoang dã. Nếu không, con sứa của Venice sẽ chết đi và cây hoa muống rực rỡ buổi sáng trên bãi biển của Cox’s Bazar sẽ lại biến mất.
Lịch sử và các thế hệ tương lai sẽ không tha thứ cho chúng ta vì chúng ta đã để lại phía sau mình một hành tinh tồi tệ hơn, bị đại dịch và biến đổi khí hậu gây họa.
_______________
[1] ND: Cox’s Bazar là một thị xã, một cảng cá và là nơi đóng trụ sở của chính quyền quận Cox’s Bazar ở Bangladesh. Ở đây nổi tiếng với bãi biển cát rộng và là bãi biển cát tự nhiên dài nhất thế giới. Rock Ronald Rozario
Phê-rô Phạm Văn Trung dịch từ ucanews.com