2022
Kinh Truyền Tin 23/01: Thánh Thần làm cho Lời Chúa được ứng nghiệm
Kinh Truyền Tin 23/01: Thánh Thần làm cho Lời Chúa được ứng nghiệm
Sau khi cử hành lễ Chúa nhật Lời Chúa trong Đền thờ Thánh Phêrô, vào lúc 12 giờ trưa Chúa nhật 23/01/2022, Đức Thánh Cha xuất hiện tại cửa sổ Dinh Tông toà để đọc kinh Truyền Tin với các tín hữu và khách hành hương hiện diện tại Quảng trường Thánh Phêrô. Trong bài huấn dụ ngắn trước khi đọc kinh, Đức Thánh Cha tập trung vào câu Lời Chúa “Hôm nay đã ứng nghiệm lời Kinh Thánh quý vị vừa nghe”, để nhấn mạnh rằng trải qua muôn thế hệ Lời Chúa vẫn còn nguyên giá trị.
Trải qua muôn thế hệ, Lời Chúa vẫn còn nguyên giá trị
Anh chị em thân mến, chào anh chị em!
Trong Tin Mừng phụng vụ hôm nay, chúng ta thấy Chúa Giêsu bắt đầu rao giảng (Lc 4,14-21). Chúa đến Nazareth, nơi Người lớn lên, và tham dự buổi cầu nguyện trong hội đường. Chúa đứng dậy đọc Sách Thánh, và trong cuộn sách Ngôn sứ Isaia, Người tìm thấy đoạn nói về Đấng Mêsia, Đấng công bố sứ điệp an ủi và giải thoát cho người nghèo và người bị áp bức (Is 61, 1-2). Khi Chúa đọc xong, “mọi người đều chăm chú nhìn Người” (câu 20). Chúa bắt đầu nói: “Hôm nay đã ứng nghiệm lời Kinh Thánh quý vị vừa nghe” (câu 21). Chúng ta hãy dừng lại ở cụm từ “hôm nay”. Đó là lời rao giảng đầu tiên của Chúa Giêsu được ghi lại trong Tin Mừng Luca. “Hôm nay”, được Chúa công bố, trải qua mọi thời đại luôn có giá trị. Lời Chúa luôn là “hôm nay”. Khi anh chị em đọc Lời Chúa, trong tâm hồn anh chị em luôn bắt đầu bằng “hôm nay”, là một điều tốt nếu anh chị em hiểu như vậy. Lời ngôn sứ Isaia đã có từ nhiều thế kỷ trước, nhưng Chúa Giêsu, “trong quyền năng của Thánh Thần” (câu 14), làm cho lời ngôn sứ này trở nên phù hợp và trên hết, được ứng nghiệm và chỉ ra cách lãnh nhận Lời Chúa: “hôm nay”. Không phải như một câu chuyện cổ xưa, “hôm nay” nói với tâm hồn anh chị em.
Lời Chúa phải có sức mạnh của “hôm nay”
Lời của Chúa gây ấn tượng cho những người đồng hương của Người. Mặc dù, bị bao phủ bởi thành kiến, họ không tin Người, nhưng họ nhận ra rằng lời giảng dạy của Người khác với lời giảng dạy của những vị thầy khác (câu 22): họ cảm thấy trong Chúa Giêsu còn có nhiều điều khác nữa. Điều gì vậy? Có sự xức dầu của Chúa Thánh Thần. Thực tế, đôi khi xảy ra là các bài giảng và giáo lý của chúng ta còn chung chung, trừu tượng; không chạm đến tâm hồn và cuộc sống của dân chúng. Tại sao? Bởi vì thiếu sức mạnh của hôm nay, điều mà Chúa Giêsu “lấp đầy ý nghĩa” bởi quyền năng của Thánh Thần. Chúng ta nghe những hội nghị hoàn hảo, những bài phát biểu được xây dựng tốt, nhưng chúng không làm lay động tâm hồn và vì vậy mọi thứ vẫn như trước. Tôi nói điều này với sự tôn trọng nhưng cũng với nỗi đau: có nhiều bài giảng trừu tượng, thay vì đánh thức linh hồn lại làm cho linh hồn ngủ mê. Khi các tín hữu bắt đầu nhìn đồng hồ với câu hỏi “Khi nào bài giảng sẽ kết thúc?”. Điều này làm cho linh hồn ngủ mê.
Rao giảng có nguy cơ này: nếu không có sự xức dầu của Thánh Thần, thì Lời Chúa sẽ nghèo nàn, chỉ là những bài giảng luân lý và các khái niệm trừu tượng; bài giảng trình bày Tin Mừng với sự tách rời, như thể nó ở ngoài thời gian, xa rời thực tế. Nhưng một lời nói mà sức mạnh của hôm nay không làm rung động thì không xứng với Chúa Giêsu và không giúp ích gì cho cuộc sống con người. Đó là lý do tại sao những người rao giảng là những người đầu tiên cảm nghiệm được hôm nay của Chúa Giêsu, để có thể thông truyền điều đó trong ngày hôm nay của người khác. Nếu người giảng Lời Chúa muốn thực hiện một hội nghị thì hãy làm nhưng ở nơi khác, không phải trong lúc giảng, đây là nơi làm lay động tâm hồn.
Lời Chúa biến một ngày bình thường thành “hôm nay”
Anh chị em thân mến, trong Chúa nhật Lời Chúa này, tôi cám ơn tất cả những người rao giảng và loan báo Tin Mừng. Chúng ta hãy cầu nguyện cho họ, để họ sống hôm nay của Chúa Giêsu, quyền năng dịu ngọt của Thánh Thần đã làm cho Kinh Thánh trở nên sống động. Lời Thiên Chúa sống động và hữu hiệu (Dt 4, 12); Lời biến đổi chúng ta, đi vào các sự kiện của chúng ta, chiếu sáng cuộc sống hàng ngày của chúng ta, an ủi và mang lại trật tự. Chúng ta hãy nhớ rằng: Lời biến một ngày bình thường thành hôm nay, trong đó Chúa nói với chúng ta. Vì vậy, chúng ta hãy cầm lấy Tin Mừng trong tay và mỗi ngày chọn một đoạn ngắn đọc đi đọc lại một cách thanh thản. Với thời gian, chúng ta sẽ khám phá ra rằng những lời này dành cho chúng ta, cho cuộc sống của chúng ta. Lời sẽ giúp chúng ta đón nhận mỗi ngày với một cái nhìn tốt đẹp hơn, thanh thản hơn, bởi vì khi Tin Mừng đi vào thế giới hôm nay, thì Tin Mừng tràn đầy Thiên Chúa. Tôi muốn đề nghị với anh chị em điều này, vào các Chúa nhật của năm phụng vụ này, Tin Mừng Luca, Tin Mừng của lòng thương xót, được công bố. Tại sao mỗi ngày, mỗi người không đọc một đoạn ngắn của Tin Mừng này? Chúng ta hãy làm quen với Tin Mừng, Lời sẽ mang lại cho chúng ta sự mới mẻ và niềm vui của Chúa!
Lời Chúa cũng là ngọn đèn dẫn lối cho tiến trình hiệp hành đã bắt đầu trong toàn Giáo hội. Khi chúng ta cố gắng lắng nghe nhau, với sự chú ý và phân định, chúng ta hãy cùng nhau lắng nghe Lời Chúa và Chúa Thánh Thần. Xin Đức Mẹ ban cho chúng ta sự kiên trì để chúng ta được Tin Mừng nuôi dưỡng mỗi ngày.
Ngọc Yến
2022
HOÁN CẢI VÀ LÀM CHỨNG
25.1.2022 Thứ Ba
Thánh Phaolô, Tông Đồ trở lại
2 Sm 6:12-15,17-19; Tv 24:7,8,9,10; Mc 3:31-35
HOÁN CẢI VÀ LÀM CHỨNG
Chúng ta biết ông sinh ra và sống tại Tạcxô. Cuối chương 9 cho biết ông sẽ trở lại quê hương sau khi chạy trốn khỏi Giêrusa-lem thời bị bách hại. Sinh ra tại Tạc-xô, nghĩa là tại thành phố ngoại giáo, trong vùng phát tán Do thái; ông không phải là Do thái gốc Paléstin như các tông đồ khác. Đặc tính của ông là mang hai nền văn hóa.
Ông là Do thái và rất Do thái. Ông gắn bó thâm sâu với luật Do thái và thuộc về nhóm Pha-ri-sêu, ông tuân giữ rất nghiêm nhặt và kỹ lưỡng lề luật mà ông coi là chính yếu cho đời sống của mình. Ong được nhào nặn trong tinh thần Cựu Ước và thuộc nằm lòng Sách thánh. Phaolô mang nặng văn hóa Do thái mặc dầu không sinh ra và lớn lên tại đó.
Nhưng đồng thời ông chịu ảnh hưởng văn hóa Hylạp và Lamã. Sách Công Vụ Tông Đồ cho chúng ta biết ông là công dân La-mã; đàng khác ông nại đến tư cách nầy để xin được xét xử bởi Xêda tại Rôma (Rôma biểu tượng trung tâm của đế chế) để chứng tỏ rằng Kitô giáo đã tưới gội toàn thể thế giới nơi có con người sinh sống.
Như vậy, là công dân Rôma, có văn hóa Hylạp, biết những gì tạo nên nền văn hóa nầy, am hiểu triết lý Hylạp ngay cả tiến xa trong lãnh vực này bằng mò mẫm như diễn từ của ông tại Athen minh chứng. Lãnh hội được hai nền văn hóa, ông cố gắng bằng sức mạnh của những sự kiện làm nên một duy nhất tính nào đó cho chính mình khi đứng giữa hai nền văn hóa. Người ta hiểu vai trò chìa khóa mà Phao-lô nắm giữ để giúp Kitô giáo đi từ cuống rốn Do thái nơi mà ông đã được đào tạo đi đến một điều khác hoàn vũ hơn, đi từ cơ chế tôn giáo của một dân tộc đến đức tin cho mọi dân tộc khác.
Ông là trung gian đáng chú ý, điều đó không phải dễ và ông đã phải trả giá vì những kẻ thù từ phía người Do-thái cũng như từ phía các dân ngoại. Tuy nhiên vừa bám rễ trong lịch sử Do thái vừa bám rễ trong đời sống Hy La, điều đó đã cho Phao-lô hoàn tất vai trò tông đồ dân ngoại mà ông đã được kêu gọi. Thời điểm xảy ra cuộc gặp gỡ trên đường Đamát, chúng ta biết rằng Phaolô là một kẻ bách hại cuồng nhiệt các môn đệ của Chúa Giêsu.
Lần đầu tiên Phaolô được nhắc đến trong Công Vụ Các Tông Đồ, là thành viên tham gia cuộc ném đá thánh Têphanô (một trong bảy phó tế được các tông đồ đặt tay), ông giữ áo choàng cho những kẻ ném đá Têphanô. Hai lần khác, ở đầu sách Công Vụ, Phao-lô được coi là kẻ theo đuổi không ngơi nghỉ các môn đệ của Chúa Giê-su mà ông có thể xác định ở Giê-ru-sa-lem nơi có khá đông người Ki-tô hữu. Vào đầu chương 9 ông tự cho mình sứ mệnh đi đến Đa-mát để tiếp tục lùng bắt. Ông ác cảm với người Kitô hữu đến nỗi ông muốn theo đuổi họ mọi nơi họ quy tụ, để ngăn chặn họ xâm chiếm vùng phát tán Dothái, vào thời đó, nhất là ở Tiểu Á; chính vì lý do đó mà Phaolô muốn đi đến Đamát, ông có trong tay thư của lãnh đạo Dothái giáo tại Giêrusalem để thi hành “chính sách mà ông muốn”: chính sách đàn áp bắt bớ, và để mang tù nhân về Giêrusalem, là những ai đón nhận “Đường”, theo cách gọi của Sách Công Vụ Tông Đồ, con đường (mỹ danh từ để chỉ Giáo Hội phôi thai).
Có thể nói rằng nửa đời về trước Phaolô là một người Biệt phái chính cống, kiêu căng, nhiệt thành với truyền thống cha ông; còn nửa đời sau Phaolô là một vị Tông Đồ thông minh uyên bác, vô cùng nhiệt thành với tình yêu Thiên Chúa, như chính Ngài thú nhận: “Tình yêu Chúa Kitô thúc bách chúng tôi” và xác tín: “Không có gì tách chúng ta ra khỏi lòng mến của Thiên Chúa trong Đức Kitô” (Rm 8, 35-39). Từ đây cuộc đời của Phaolô đã viết nên thiên anh hùng ca. Thiên anh hùng ca của vị Tông Đồ đã sống và đã chết cho Đức Kitô.
Ngài hăng say loan báo Tin Mừng ở Giêrusalem, các vùng Bắc Á, vượt biển sang châu Âu 4 lần để truyền giáo và chịu tử đạo tại Roma.
Phaolô không ngần ngại kể “tôi đã bị lao tù đòn vọt, bao lần suýt chết, năm lần bị người do thái đánh bốn mươi roi bớt một, ba lần bị đánh đòn, một lần bị ném đá, ba lần bị đắm tàu, một đêm một ngày lênh đênh giữa biển khơi”; phải chịu đủ thứ nguy hiểm bởi “phải thực hiện nhiều cuộc hành trình, gặp bao nguy hiểm trên sông, nguy hiểm do trộm cướp, nguy hiểm do đồng bào, nguy hiểm vì dân ngoại, nguy hiểm ở thành phố, trong sa mạc, ngoài biển khơi, nguy hiểm do những kẻ giả danh là anh em; phải vất vả mệt nhọc, thường phải thức đêm, bị đói khát, nhịn ăn nhịn uống và chịu rét mướt trần truồng” (2 Cr 11, 23-27). Tất cả vì Tin Mừng và vì phần rỗi của anh chị em mình.
Khám phá nhân cách, nhân tính của Phao-lô đã mời gọi chúng ta đảm trách nhân tính của mình, tiếp nhận, đón chào nó như một ân huệ được ban cho chúng ta, mà chúng ta phải cảm tạ Thiên Chúa và làm sinh ích cho tha nhân. Chúng ta sẽ thấy điều gì xảy đến cho Phaolô trên đường đi. Ghi chú « lên đường » sẽ cho chúng ta khám phá thêm một cấu tố của nhân cách của Phao-lô ; ông là con người hành trình, luôn chuyển động, tóm lại : một tông đồ đăng trình.
Phaolô đã gặp Chúa Giêsu trên đường, ông đã không rời bỏ lộ trình bao giờ nữa. Ông liên tục hành trình, di chuyển, đi về phía trước, đi tới, vạch kế hoạch, tiếp tục loan báo Tin Mừng đến mút cùng trái đất.
Kinh nghiệm về sự hoán cải của Thánh Phaolô hướng chúng ta lên Thập giá của Đức Kitô và cuộc Phục Sinh của Người. Ở đó, chúng ta sẽ nhận được ánh sáng của Sự Thật – Tình Thương, không ngừng “chiếu xuống” mỗi người chúng ta và giữa lòng Hội Thánh.
Một khi đã gắn bó với Đức Kitô, chúng ta biết đặt Ngài làm mục tiêu tối hậu trong cuộc chinh phục tâm linh. Biết sống cho giây phút hiện tại bằng niềm tin tuyệt đối: Thiên Chúa sẽ hành động ! Như lời Thánh Phaolô đã chia sẻ: “Tôi chỉ chú ý đến một điều, là quên đi chặng đường đã qua, để lao mình về phía trước. Tôi chạy thẳng tới đích, để chiếm được phần thưởng từ trời cao Thiên Chúa đã dành cho kẻ được Người kêu gọi trong Đức Kitô Giêsu” (Pl 3, 13-14).
Sống theo gươngThánh Phaolô, chúng ta sẽ lạc quan trên hành trình tìm Chúa. Đó là con đường lâu dài và và thử thách, để từ đó, ta có thể khám phá Thiên Chúa và ý định của Ngài qua những dấu chỉ trên bản thân và cộng đồng. Vấn đề là, ta hãy để cho Thiên Chúa hành động và mau mắn đáp trả tích cực lời mời gọi sống đời chứng nhân Tin Mừng.
2022
Ngày 25 tháng giêng Thánh Phao-lô Trở Lại
Ngày 25 tháng giêng
Thánh Phao-lô Trở Lại
Lễ kính
Ca nhập lễ
2 Tm 1,12 ; 4,8
Tôi biết tôi tin vào ai, và xác tín rằng : Đức Ki-tô là Vị Thẩm Phán chí công, có đủ quyền năng bảo toàn giáo lý đã được giao phó cho tôi, mãi cho tới ngày Người ngự đến.
Lời nguyện nhập lễ
Lạy Chúa, Chúa đã dùng lời rao giảng của Thánh Phaolô Tông Ðồ để dạy dỗ muôn dân. Hôm nay mừng kỷ niệm ngày thánh nhân trở lại tin theo Ðức Kitô, xin cho chúng con hằng noi theo gương thánh nhân để lại mà tiến đến gần Chúa và trở nên chứng nhân của Tin Mừng. Chúng con cầu xin …
Bài đọc
Cv 22,3-16
Anh hãy đứng lên, chịu phép rửa, thanh tẩy mình cho sạch tội lỗi, miệng kêu cầu danh Đức Giê-su.
Bài trích sách Công vụ Tông Đồ.
3 Hôm đó, ông Phao-lô nói với dân chúng : “Tôi là người Do-thái, sinh ở Tác-xô miền Ki-li-ki-a, nhưng tôi đã được nuôi dưỡng tại thành này ; dưới chân ông Ga-ma-li-ên, tôi đã được giáo dục để giữ Luật cha ông một cách nghiêm ngặt. Tôi cũng đã nhiệt thành phục vụ Thiên Chúa như tất cả các ông hiện nay. 4 Tôi đã bắt bớ Đạo này, không ngần ngại giết kẻ theo Đạo, đã đóng xiềng và tống ngục cả đàn ông lẫn đàn bà, 5 như cả vị thượng tế lẫn toàn thể hội đồng kỳ mục có thể làm chứng cho tôi. Tôi còn được các vị ấy cho thư giới thiệu với anh em ở Đa-mát, và tôi đi để bắt trói những người ở đó, giải về Giê-ru-sa-lem trừng trị.
6 “Đang khi tôi đi đường và đến gần Đa-mát, thì vào khoảng trưa, bỗng nhiên có một luồng ánh sáng chói lọi từ trời chiếu xuống bao phủ lấy tôi. 7 Tôi ngã xuống đất và nghe có tiếng nói với tôi : ‘Sa-un, Sa-un, tại sao ngươi bắt bớ Ta ?’ 8 Tôi đáp : ‘Thưa Ngài, Ngài là ai ?’ Người nói với tôi : ‘Ta là Giê-su Na-da-rét mà ngươi đang bắt bớ.’ 9 Những người cùng đi với tôi trông thấy có ánh sáng, nhưng không nghe thấy tiếng Đấng đang nói với tôi. 10 Tôi nói : ‘Lạy Chúa, con phải làm gì ?’ Chúa bảo tôi : ‘Hãy đứng dậy, đi vào Đa-mát, ở đó người ta sẽ nói cho anh biết tất cả những gì Thiên Chúa đã chỉ định cho anh phải làm.’ 11 Vì ánh sáng chói loà kia làm cho tôi không còn trông thấy nữa, nên tôi đã được các bạn đồng hành cầm tay dắt vào Đa-mát.
12 “Ở đó, có ông Kha-na-ni-a, một người sùng đạo, sống theo Lề Luật và được mọi người Do-thái ở Đa-mát chứng nhận là tốt. 13 Ông đến, đứng bên tôi và nói : ‘Anh Sa-un, anh thấy lại đi !’ Ngay lúc đó, tôi thấy lại được và nhìn ông. 14 Ông nói : ‘Thiên Chúa của cha ông chúng ta đã chọn anh để anh được biết ý muốn của Người, được thấy Đấng Công Chính và nghe tiếng từ miệng Đấng ấy phán ra. 15 Quả vậy, anh sẽ làm chứng nhân cho Đấng ấy trước mặt mọi người về các điều anh đã thấy và đã nghe. 16 Vậy bây giờ anh còn chần chừ gì nữa ? Anh hãy đứng lên, chịu phép rửa và thanh tẩy mình cho sạch tội lỗi, miệng kêu cầu danh Người.”
Đáp ca
Tv 116,1.2 (Đ. Mc 16,15)
Đ.Anh em hãy đi khắp tứ phương thiên hạ, mà loan báo Tin Mừng.
1Muôn nước hỡi, nào ca ngợi Chúa,
ngàn dân ơi, hãy chúc tụng Người !
Đ.Anh em hãy đi khắp tứ phương thiên hạ, mà loan báo Tin Mừng.
2Vì tình Chúa thương ta thật là mãnh liệt,
lòng thành tín của Người bền vững muôn năm.
Đ.Anh em hãy đi khắp tứ phương thiên hạ, mà loan báo Tin Mừng.
Tung hô Tin Mừng
- Ga 15,16
Ha-lê-lui-a. Ha-lê-lui-a. Chúa nói : Chính Thầy đã chọn anh em từ giữa thế gian, để anh em ra đi, sinh được hoa trái, và hoa trái của anh em tồn tại. Ha-lê-lui-a.
Tin Mừng
Mc 16,15-18
Anh em hãy đi khắp tứ phương thiên hạ, loan báo Tin Mừng.
✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mác-cô.
15 Khi ấy, Đức Giê-su hiện ra với Nhóm Mười Một và nói với các ông rằng : “Anh em hãy đi khắp tứ phương thiên hạ, loan báo Tin Mừng cho mọi loài thọ tạo. 16 Ai tin và chịu phép rửa, sẽ được cứu độ ; còn ai không tin, thì sẽ bị kết án. 17 Đây là những dấu lạ sẽ đi theo những ai có lòng tin : nhân danh Thầy, họ sẽ trừ được quỷ, sẽ nói được những tiếng mới lạ. 18 Họ sẽ cầm được rắn, và dù có uống nhằm thuốc độc, thì cũng chẳng sao. Và nếu họ đặt tay trên những người bệnh, thì những người này sẽ được mạnh khoẻ.”
Lời nguyện tiến lễ
Lạy Chúa, chúng con dâng lên Chúa của lễ này, xin Chúa thương chấp nhận. Nguyện xin Thánh Thần Chúa tuôn đổ ánh sáng đức tin vào lòng chúng con, như xưa Người vẫn soi sáng Thánh Phao-Lô Tông Ðồ, để thánh nhân loan truyền vinh quang Chúa. Chúng con cầu xin …
Lời tiền tụng tông đồ
Lạy Chúa là Cha chí thánh, là Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, chúng con tạ ơn Chúa mọi nơi mọi lúc, thật là chính đáng, phải đạo và đem lại ơn cứu độ cho chúng con.
Lạy Chúa là Mục Tử hằng hữu, Chúa không bỏ rơi đoàn chiên Chúa, nhưng nhờ các Thánh Tông Ðồ, Chúa luôn che chở, giữ gìn để đoàn chiên được hướng dẫn nhờ các vị lãnh đạo Chúa đã đặt làm mục tử nhân danh Con Chúa coi sóc đoàn chiên.
Vì thế, cùng với các Thiên thần và tổng lãnh Thiên thần, các Bệ thần và Quản thần, cùng toàn thể đạo binh thiên quốc, chúng con không ngừng hát bài ca chúc tụng vinh quang Chúa rằng:
Thánh! Thánh! Thánh! …
Ca hiệp lễ
Tv 33,6
Hãy đến gần Chúa, bạn sẽ được sáng soi
và không bao giờ phải bẽ mặt hổ ngươi.
Lời nguyện hiệp lễ
Lạy Chúa là Thiên Chúa chúng con, xin cho bí tích chúng con vừa lãnh nhận đốt lửa yêu mến trong lòng chúng con, như xưa thánh Phao-lô tông đồ đã nhờ lửa yêu mến đó mà xả thân lo lắng cho tất cả các giáo đoàn. Chúng con cầu xin …
2022
Những gì các Tu Sĩ và Phó Tế được hay không được phép làm trong các Giáo xứ
Những gì các Tu Sĩ và Phó Tế được hay không được phép làm trong các Giáo xứ
Hỏi: xin cha giải đáp những thắc mắc sau đây :
1- Tại sao Phó tế không được rửa tội cho người lớn và sức dầu cho bệnh nhân ?
2- Các Tu sĩ có được phép giảng, chứng hôn, rửa tội và sức dầu bệnh nhân không ?
Trả lời :
Trước hết, cần nói qua về hàng Giáo sĩ và Tu sĩ trong Giáo Hội như sau:
1- Hàng Tu sĩ nam nữ ( Religious, consecrated men and women) là những người có lời khấn khó nghèo ( poverty) khiết tịnh ( chastity) và vâng phục ( obedience) trong một Tu Hội hay Nhà Dòng được thành lập hợp pháp ( theo giáo luật) để hoạt động trong Giáo Hội,
Giáo sĩ ( clerics) là những người có chức thánh như Phó tế, Linh mục và Giám mục. Giáo sĩ khác với Tu sĩ ở một điểm là giáo sĩ không phải khấn khó nghèo, chỉ khấn vâng phục và khiết tịnh hay độc thân ( celibacy) mà thôi.
Các Tu sĩ thuộc quyền của Bề Trên Tu Hội hay Nhà Dòng liên hệ. Nhưng khi làm việc trong một giáo hội địa phương hay địa phận ( Diocese) thì lại trực thuộc quyền và cho phép của giám mục giáo phận. Nghĩa là nếu giám mục không cho phép thì không Tu Hội hay Nhà Dòng nào được phép hoạt động trong một giáo hội địa phương. ( địa phận).
Các giáo sĩ ( phó tế, linh mục ) trực thuộc một Giám mục địa phương . Giám mục ( cũng là giáo sĩ hay tu sĩ) trực thuộc và chịu trách nhiệm trước Đức Thánh Cha, tức Giám mục Rôma, và là Thủ Lãnh Giáo Hội Công Giáo hoàn vũ, Đấng duy nhất thay mặt Chúa Kitô trong sứ mệnh và trách nhiệm cai quản Giáo Hội , nối nghiệp Thánh Phêrô
Các giáo sĩ là những người được tuyển chọn và huấn luyện để lãnh các chức thánh như Phó Tế, Linh mục và Giám mục để giảng dạy, thánh hóa và coi sóc dân Chúa được trao phó cho các ngài chăm lo về mặt thiêng liêng.
Đứng đầu một Giáo Phận hay Địa Phận ( Diocese) là một Giám mục do Đức Thánh Cha bổ nhiệm để trong coi một giáo hội địa phương hiệp thông trọn vẹn với Giáo Hội Công Giáo hoàn vũ và vâng phục Đức Thánh Cha cũng là Thủ lãnh của Giám mục Đoàn ( College of Bishops).
Giám mục địa phận được gọi là Giám mục chính tòa ( Ordinary=Diocesan Bishop). Giám mục chính tòa có thể có một, hai hay 3 Giám mục phụ tá( Auxiliary Bishops), phụ giúp để điều hành một Giáo phận hay Tổng Giáo phận ( Archdiocese). Giáo mục phụ tá không có quyền kế vị khi Giám mục chính tòa về hưu hay qua đời ( giáo luật số 403, triệt 1).Chỉ có Giám mục Phó ( Coadjutor) được quyền kế vị mà thôi. ( x giáo luật số 403, triệt 3 )
Giám mục chính tòa được sự cộng tác và vâng phục của các linh mục và Phó tế trong Địa phận. Chí có linh mục và Giám mục thuộc hàng Tư Tế ( Sacerdos), phó tế chỉ là giáo sĩ được thụ phong để phụ giúp linh mục và giám mục trong những nhiệm vụ được giáo phó.
Cụ thể, phó tế có năng quyền được công bố Phúc Âm khi giúp lễ cho linh mục hay Giám mục.Phó tế cũng được phép chia sẻ lời Chúa với sự cho phép của linh mục trực thuộc. Phó tế được chứng hôn, cử hành nghi thức an táng khi không có linh mục chủ sự Thánh lễ an táng.. Phó tế cũng được làm phép nước thánh và làm phép các ảnh tượng với công thức trong Nghi thức làm phép của Giáo Hội. Sở dĩ thế, vì nước thánh ( holy water) và các Ảnh tượng Chúa, Đức Mẹ và các Thánh không phải là các Bí tích mà chỉ là Á bí tích thôi ( Sacramentals) nên Phó tế được phép làm. Thêm nữa, Phó tế được rửa tội cho trẻ em, không cho người lớn (adults) vì người lớn là tân tòng ( catechumens) nên phải học đạo trong chương trình gọi la RCIA ( Rites of Christian Initiation for Adults) để chịu 3 Bí Tích Rửa tội, Thêm sức và Thánh Thể một lượt. Do đó, Phó tế không rửa tội cho người lớn vì không được phép Thêm sức cho họ sau khi rửa tôi. Chỉ có giám mục là thừa tác viên chính của bí tích Thêm sức và có thể ủy nhiệm ( delegate ) cho các linh mục trực thuộc cử hành bí tích này.Lai nữa , phó tế không được xức dầu bệnh nhân vì chỉ có linh mục hay giám mục là thừa tác viên của bí tích này mà thôi. Cũng cần nói thêm là chỉ có linh mục và giám mục thuộc hàng tư tế ( sacerdos) nên mới có năng quyền cử hành các bí tích thêm sức, Thánh Thể, Hòa giải, và Sức dầu bệnh nhân. (x. giáo luật số 1007). Phó tế không thuộc hàng tư tế nên không có năng quyền để cử hành các bí tích Thánh Thể, Hòa giái, và Sức dầu bệnh nhân.
Đó là trong trường hợp bình thường.Ngược lại, trong trường hợp nguy tử khi không có linh mục, thì phó tế hay bất cứ giáo dân nào- kể cả người chưa rửa tội- cũng được phép rửa tội với nước và công thức Chúa Ba Ngôi theo ý Giáo Hội. ( x SGLGHCG số 1256 ; giáo luật số 861,triệt 2, số 868 triệt 2 )
2- Về câu hỏi thứ hai, xin được giải thích như sau:
Tu Sĩ nam có thể trở thành giáo sĩ khi được lãnh nhận các chức thánh như Phó tế, Linh mục hay Giám mục.( Đức đương kim Giáo Hoàng Phanxicô là tu sĩ Dòng tên=Jesuit)
Thí dụ , các cha ĐaMinh, Dòng Chúa Cứu Thế, Dòng Tên ( Jesuits) Dòng Ngôi Lời, Dòng Đồng Công v.v.
Các ngài vừa là Tu sĩ vì có lời khấn Dòng vừa là giáo sĩ vì có chức thánh linh mục hay Giám mục.Các linh mục giáo phận- hay còn gọi là các linh mục Triều- chỉ là giáo sĩ mà thôi, không phải là Tu sĩ đích danh,vì không có lời khấn Dòng như đã nói ở trên.
Do đó, nếu là linh mục, thì tu sĩ có thể cử hành tất cả các bí tích trừ bí tích truyền chức thánh ( Holy Orders) dành riêng cho Giám mục. Ngược lại, nếu tu sĩ chỉ có lời khấn Dòng mà không có chức thánh thì không được cử hành bất cứ bí tích nào ( trừ Rửa tội trong trường hợp khẩn cấp, nguy tử) không được giảng Phúc Âm, chứng hôn và cử hành nghi thức an táng, không được làm phép nước thánh và các Ảnh tượng.
Cần nói rõ điều nay, vì có linh mục chánh xứ kia đã cho một nữ tu giảng trong Thánh Lễ và rửa tội cho trẻ em. Đây là điều không được phép làm.
Sở dĩ thế, vì lời khấn –dù là khấn trọng, khấn vĩnh viễn- thì cũng không phải là chức thánh như chức phó tế, linh mục hoặc giám mục, nên không có chức năng ( competence) để cử hành một bí tích nào, trừ bí tích rửa tội trong trường hợp nguy tử và không có linh mục hay phó tế có mặt.
Lời khấn của các tu sĩ có thể được tháo gỡ ( dispense) bởi giám mục địa phương nếu Tu Hôi hay Dòng thuộc địa phận. Nếu không thuộc Giáo phận thì Bề Trên Tổng Quyền của Dòng hay Tu Hôi sẽ tháo lời khấn theo đơn xin với lý do chính đáng. Các linh mục, ngược lại, muốn vô hiệu hóa chức thánh để hồi tục ( defrocking) thì phải có phép của Đức Thánh Cha.
Ước mong những giải đáp trên đây thỏa mãn các câu hỏi được đặt ra.
Lm . Phanxicô Xaviê Ngô Tôn Huấn