2022
Vua đời ta
- Chúa Nhật Lễ Chúa Kitô Vua
2 Sm 5:1-3; Tv 122:1-2,3-4,4-5; Cl 1:12-20; Lc 23:35-43
Vua đời ta
Lễ Đức Kitô Vua là một ngày lễ rất gần đây bởi vì lễ này đã cử hành lần đầu tiên năm 1925. Những canh tân phụng vụ thời nào cũng có. Thật vậy, việc cử hành thật sự vương quyền của Chúa Giêsu là ngày lễ Thăng Thiên: Nhưng, trong Chúa nhật cuối cùng này của năm phụng vụ, chúng ta chiêm niệm “Triều đại của Thiên Chúa” đến từ từ xuyên qua, lịch sử và đạt đến sự thực hiện viên mãn vào thời cách chung.
Để mừng lễ Đức Kitô Vua chúng ta, một cách rất nghịch lý, Giáo Hội đưa ra cho chúng ta cảnh tượng mà Chúa Giêsu khai mạc triều đại của Người: ngai vàng của Người là thập giá. Vương miện Người là một vòng gai làm đổ máu khuôn mặt Người… lễ phong vương của Người là một “danh hiệu” của việc kết án tử được đóng đinh bên trên đầu Người. “Đây là vua dân Do Thái! Hai chứng nhân, hai nam tước của Người, là hai tên gian phi bị kết án với Người.
Nghịch lý cao cả của Tin Mừng! Vua ư? Phải! Nhưng chắc chắn không như cách hiểu của những người hoặc muốn đứng về phe Người để hoan hô tôn phong Người hoặc là những đối thủ của Người để lên án Người. Vua “theo cách của Thiên Chúa”!
Nếu Đức Ki-tô là khởi nguyên công trình tạo dựng trong trật tự tự nhiên, thì Ngài cũng là khởi nguyên toàn bộ sự sống siêu nhiên. Ngài là đầu Giáo Hội, thân thể mầu nhiệm của Ngài. Ngài là “Trưởng Tử trên mọi loài thụ sinh” như thế nào, thì Ngài là người đầu tiên từ cõi chết sống lại như vậy, nghĩa là Ngài đã khai mạc sự sống vinh quang; Ngài là Chủ Tể đời sống mới này. Thánh Gioan sẽ nói trong sách Khải Huyền: Chúa Giêsu Ki-tô là “An-pha và Ô-mê-ga, là Đầu và Cuối, là Khởi Nguyên và Tận Cùng” (Kh 22, 13).
Chính Đức Giê-su Ki-tô là tác giả của ơn cứu độ:“Nhờ máu Người đổ ra khi chết trên thập giá,Thiên Chúa đem lại bình an cho mọi loài dưới đất và muôn vật trên trời” (1, 20).
Vua trần gian có thần dân để cai trị, có quan quân để sai khiến, có tiền của mỹ nữ để truy hoan.
Chúa Giêsu trái lại, Người không làm vua theo kiểu thường tình ấy. Người đã khẳng định: “Nước tôi không thuộc về thế gian này” (Ga 18, 36). Vì thế, cung cách của vị vua Giêsu hoàn toàn mới lạ. Tin Mừng hôm nay sẽ nói lên tính cách Vương Quyền ấy của Người.
Dưới hình thức nhạo báng của các thủ lãnh Do thái, của lính tráng, của bản án treo trên thập giá, đã nói!ên vương quyền của Chúa Giêsu: “Hắn đã cứu được người khác, thì cứu lấy mình đi, nếu thật hắn là Đấng Ki tô của Thiên Chúa, người được Thiên Chúa tuyển chọn” (Lc 23, 35). “Đấng Kitô” chính là người được xức dầu, là tước hiệu của vua. “Người Thiên Chúa tuyển chọn” chính là tước hiệu Thiên Sai, là Đấng Cứu Thế. Nhất là lời tuyên xưng của người trộm lành đã nói lên vương quyền của Người: “Khi nào về Nước của Người, xin nhớ đến tôi” (Lc 35, 42).
Tuy nhiên, nước của Chúa Giêsu không nhằm tư lợi cá nhân như các thủ lãnh khiêu khích, cũng không để ra oai quyền uy như bọn lính thách thức. Nước của Người là Nước Tình Yêu, vương quyền của Người là để phục vụ. Vì thế, Người đã không “xuống khỏi thập giá” cách ngoạn mục, nhưng đã “kéo mọi người” lên với Người (Ga 13, 32). Người đã không “cứu lấy chính mình”, nhưng đã “cứu lấy mọi người” khỏi chết muôn đời nhờ cái chết của Người.
Người đã sẵn lòng chịu chết giữa hai tên gian phi, như lời Kinh Thánh rằng: “Người đã hiến thân chịu chết và bị liệt vào hàng phạm nhân” (ls 53, 12). Người đã hoà mình trong đám người tội lỗi, đã chịu chung số phận của họ, Người đã sống và đã chết giữa đám tội nhân, như lời đồn đại về Người: “Bạn của người thu thuế và phường tội lỗi” (Mi 11, 19).
Vâng, vương quyền của Người không cai trị bằng sức mạnh biểu dương, nhưng chinh phục bằng “khối” tình yêu thương. Chính vì thế mà Người đã chiến thắng cơn cám dỗ cuối cùng, là lời thách thức xuống khỏi thập giá, để sẵn lòng chịu chết hầu cứu chuộc con người tội lỗi, chính là thần dân của Người,
Thần dân đầu tiên mà vị Vua có vương miện là mão gai, và ngai vàng là gỗ thánh giá đã chinh phục, chính là người trộm lành. Giữa lúc những kẻ trước đây tung hô vạn tuế nay lại nhạo báng Người, giữa lúc các môn đệ thề sống chết với Người nay lại bỏ trốn hết, thì chỉ có một mình anh, người trộm lành, lên tiếng bênh vực Người: Anh mắng người trộm dữ: “Mày đang chịu chung một hình phạt, vậy mà cả Thiên Chúa, mày cũng không biết sợ! Chúng ta chịu như thế này là đích đáng, vì xứng với việc đã làm. Chứ ông này có làm điều gì trái!” (Lc 35, 40-41). Anh tỏ lòng kính sợ Chúa và ăn năn sám hối, đó là thái độ của người sẵn sàng đón nhận ơn cứu độ.
Song đối với sự hài hòa của vũ trụ là sự hài hòa của các tâm hồn mà việc tha thứ tội lỗi mang lại: sự bình an trong tâm hồn này là thành quả hy tế của Đức Ki-tô.
Khi trích dẫn thánh thi ca ngợi tính ưu việt của Đức Ki-tô này, thánh Phao-lô đã thấy ở đây trước tiên một vũ khí chống lại những lời nói vớ vẩn của các triết gia Cô-lô-xê; nhưng đồng thời thánh nhân cũng đã gặp thấy ở đây diễn ngữ thần học, diễn tả sâu xa thần học của thánh nhân. Biến cố trên đường Đa-mát đã mặc khải cho thánh nhân tầm quan trọng hàng đầu của vai trò Đức Ki-tô. Con người Đức Ki-tô ngự trị trên quan điểm về ơn cứu độ, quan niệm về Giáo Hội, cũng như kinh nghiệm nội tâm của thánh nhân. Đức Ki-tô là tất cả trong mọi sự.
Hôm nay là Chúa nhật cuối cùng của năm phụng vụ. Giáo hội đặt lễ Chúa Kitô Vua vào Chúa Nhật cuối cùng này, cũng có ý nghĩa: đó là ước nguyện sao cho cuối cùng tất cả mọi người đều ở trong Nước Chúa, một nước chỉ có hoà thuận yêu thương, một nước thái bình hạnh phúc.
Phần mỗi người chúng ta, hãy cố gắng xứng đáng là một công dân Nước Chúa, nghĩa là biết sống đúng tính người, sống theo lương tâm, sống hoà thuận, yêu thương, làm việc lành theo lời dạy của Tin Mừng. Chúng ta cũng hãy cố gắng mở mang Nước Chúa bằng cách làm cho thêm nhiều người khác cũng biết sống hoà thuận yêu thương sống theo lương tâm và làm việc lành như vậy.
2022
Niềm tin đời sau
19.11 Thứ bảy Tuần XXXIII
Niềm tin đời sau
Con người sinh ra từ đâu? Sống ở trên đời này để làm gì? Chết rồi sẽ đi về đâu? Đó là những câu hỏi luôn làm bận tâm và bám chặt vào thân phận con người. Các nhà khoa học, những nhà y khoa và các triết thuyết tôn giáo cũng đã tìm hiểu và đưa ra nhiều những câu trả lời khác nhau về cuộc sống mai hậu của loài người. Và dù có đưa ra được những bằng chứng, những công trình nghiên cứu hay những giáo lý riêng của mình đi chăng nữa, thì đó vẫn chỉ là những quan điểm khác nhau. Con người vẫn còn khắc khoải, chờ mong một câu trả lời rõ ràng và xác đáng.
Niềm tin Ki-tô giáo khác hẳn những triết thuyết và các giải thích của những trường phái trên. Niềm tin ấy cho biết một cách cụ thể trong bài Tin mừng ngày hôm nay như thế này, sau khi nhóm Sa-đốc chất vất Chúa Giê-su về sự sống đời sau, họ đưa ra bằng chứng về người phụ nữ đã lấy bảy anh em trong một gia đình, vậy sau khi chết, ai sẽ là người chồng đích thực của bà. Câu trả lời của Chúa Giêsu là, hạnh phúc vĩnh cửu đời sau, trên thiên đàng không còn chuyện dựng vợ gả chồng.
Và Thiên Chúa là Thiên Chúa của kẻ sống chứ không phải của kẻ chết. Thật thế, căn bản của niềm tin vào sự sống lại là chính Chúa Giê-su. Có nghĩa là người Ki-tô hữu chúng ta phải để niềm tin này nuôi dưỡng mọi công việc chúng ta làm, và phải biết sống làm sao ở đời này để xứng đáng thừa hưởng cuộc sống mai sau.
Hay nói cách khác, niềm tin vào sự sống lại nơi người Ki-tô hữu là một ân ban, là một quà tặng Thiên Chúa dành riêng cho chúng ta. Vì thế, ngay tại thế này, chúng ta có nhiệm vụ làm cho quà tặng ấy được sinh hoa kết trái ngay nơi tâm hồn mình. Bằng chứng là chúng ta phải chịu trách nhiệm về mọi tư tưởng, hành động của mình trong đời sống hàng ngày. Hay nói rõ hơn, mọi việc chúng ta làm phải luôn hành động theo luật Chúa dạy và luật tự nhiên.
Luật Chúa dạy là mến Chúa, yêu người. Đây là hai thực tại đan xen lẫn nhau, đòi người Ki-tô hữu cùng lúc thực hành song song để tạo ra hoa trái sinh động. Tôi không thể yêu Chúa nếu như tôi không tôn trọng sự sống, cũng như tôi không thể yêu người nếu như tôi không thực sự mến Chúa.
Câu chuyện chàng thanh niên giàu có trong Tin mừng là một ví dụ điển hình. Anh muốn đi theo Chúa, muốn được hưởng kiến niềm vui Nước Trời, thế nhưng khi được Chúa đề nghị bán hết của cải cho người nghèo, anh lại không dám. Anh chỉ muốn được ở bên Chúa. Anh không quan tâm đến người khác. Như vậy, ơn gọi của anh bị thiếu mất vế sau. Trong lịch sử Giáo hội, hẳn những con người thể hiện hoàn trọn hai vế ấy hẳn là các thánh nhân. Họ không những đã thực hành Lời Chúa dạy một cách hoàn trọn, họ còn yêu thương, giúp đỡ con người một cách đầy đủ. Họ đã giới thiệu Chúa cho mọi người và đưa mọi người về cùng Chúa. Trái tim của họ đầy tràn tình yêu Chúa và cũng nồng nàn hơi ấm tình người.
Đó là những người đã chu toàn đầy đủ mười điều răn Chúa dạy và họ xứng đáng được diện kiến tôn nhan Chúa, sự chết không làm gì được, họ sống một cuộc đời hạnh phúc bất diệt ngay tại thế này. Những mẫu gương ấy chính là nền tảng mẫu mực đưa chúng ta vươn tới niềm hy vọng. Niềm hy vọng được sống trường tồn vĩnh cửu với Chúa Ki-tô phục sinh.
Bên cạnh việc chu toàn 10 điều răn, người Ki-tô hữa còn được thúc đẩy tuân giữ những luật tự nhiên. Xét như những gì là thực tại gần gũi, chúng ta cần bảo vệ môi trường sống, không phá hủy rừng, sử dụng nguồn nước và không khí có trách nhiệm. Xét về mặt luân lý, chúng ta không được can thiệp vào sự sống, không được chọn những cách thức can dự vào sự sống như sử dụng cái chết êm dịu, hay trợ tử; tất cả những việc làm đó đều đi ngược lại luật tự nhiên mà Thiên Chúa đã ấn định. Thiên nhiên, sự sống là quyền của Thiên Chúa, con người được thụ hưởng và có nhiệm vụ cộng tác nhưng không có quyền định đoạt hay phá bỏ.
Tiếc thay con người ngày nay thường nhân danh một chủ thuyết hay một cơ chế nào đó mà họ táng tận lương tâm hủy hoại mạng sống của đồng loại một cách không thương tiếc như tàn phá môi trường sống một cách vô tội vạ, hay lạm dụng chính sức lao động của đồng loại mình để tìm kiếm, đào bới những tài nguyên dẫn tới cạn kiệt. Nơi suy nghĩ của họ, tiền bạc, quyền hành và lợi tức vượt trên tất cả, và hậu quả là những người dân vô tội phải lãnh nhận là mưa lũ, ngập lụt.
Với người Ki-tô hữu, sự sống đời sau được khởi sự từ đời sống này. Một đời sống lấy chính Chúa và đời sống tha nhân làm trung tâm điểm của đời sống mình. Một đời sống được gọi mời phụng thờ Chúa và tôn trọng những giá trị tự nhiên, vì mọi sự đều là của Chúa, thuộc về Chúa. Một khi tuân giữ và thực thi nền giáo lý như vậy, chắc chắn người Ki-tô đã được hưởng trọn niềm vui đời sống mai hậu ngay nơi đời sống thực tại này.
2022
Tôn kính Đền Thờ
18.11 Thứ Sáu Tuần XXXIII
Kh 11:4-12; Tv 144:1,2,9-10; Lc 20:27-40
Tôn kính Đền Thờ
Mỗi khi nhìn thấy hay nhắc tới nhà thờ, trong cảm thức, chúng ta luôn hiểu rằng: nhà thờ là biểu tượng của Giáo Hội. Nơi nhà thờ, chúng ta sẽ dễ dàng gặp Chúa và gặp nhau. Nhà thờ là điểm hội tụ mọi thành phần dân Chúa để tôn thờ Thiên Chúa và chia sẻ bác ái với nhau.
Tuy nhiên, dù nhà thờ vật chất có to lớn, tráng lệ thế nào đi chăng nữa, nếu nó không được xử dụng đúng mục đích là tôn thờ Thiên Chúa và xây dựng tình huynh đệ giữa con người với nhau… thì nhà thờ ấy vô nghĩa!
Hôm nay, Tin Mừng cho thấy, Chúa Giêsu đã nổi nóng và đánh đuổi con buôn ra khỏi đền thờ, vì họ đã xử dụng sai mục đích của nơi thờ phượng. Vì thế, Đức Giêsu đã nói: “Nhà Ta là nhà cầu nguyện, thế mà các ngươi lại biến thành sào huyệt của bọn trộm cắp”.
Khi đánh đuổi con buôn ra khỏi đền thờ, Đức Giêsu đã thánh hiến đền thờ và trả lại cho nó ý nghĩa nguyên tuyền là nơi để thờ phượng Thiên Chúa chứ không phải là chốn trục lợi, kinh doanh, trao đổi, buôn bán…
Trong Tin mừng Gio-an 4, 23 – 24, khi Chúa Giê-su nói với thiếu phụ Sa-ma-ri: “Đã đến giờ các người sẽ thờ phượng Chúa Cha không phải trên núi này hay tại Giê-ru-sa-lem…Nhưng giờ đã đến – và chính là lúc này đây – giờ những người thờ phượng đích thực sẽ thờ phượng Chúa Cha trong Thần Khí và sự thật, vì Chúa Cha tìm kiếm những ai thờ phượng Người như thế. Thiên Chúa là thần khí, và những kẻ thờ phượng Người phải thờ phượng trong thần khí và sự thật.” Hay ta nói cách cụ thể hơn là: “Thờ Phượng trong tinh thần và chân lý.” Nói như vậy không có nghĩa là chúng ta đồng tình với những kẻ đắc ý vì sự lười biếng khô đạo của mình. Họ chủ trương ‘Đạo tại tâm’ cần gì phải đi lễ, đi nhà thờ, hoặc đọc kinh gia đình sáng tối…, vì đó là sự phô trương bề ngoài, là đạo đức giả… miễn là trong tâm tôi tin có Chúa và thần phục tôn thờ Người là được rồi.
Thực sự đó chỉ là những luận điệu giả trá biện minh cho đời sống đức tin kém cỏi của họ. Đúng là có rất nhiều người (nếu không nói là đa số tín hữu, nhất là tín hữu Việt Nam) thích đi nhà thờ, tham gia phong trào nọ, đoàn thể kia, nhưng đời sống đức tin đích thực không có. Họ đi lễ, đọc kinh nhiều, nhưng đời sống lại không có bác ái, không thi hành đức thương yêu như Chúa dạy. Thái độ của họ giống như những người Biệt phái mà Chúa trách ‘đeo những hộp kinh thật lớn, mang những tua áo thật dài… mà nuốt hết tài sản của bà góa’ (Mt 23, 5 – 14); Họ cũng gian tham và có những kẻ lòng dạ độc ác lừa đảo, đánh lận con đen, hoặc trong gia đình còn xào xáo gây gương mù, gương xấu…. Cũng bởi vì thế mà có những người bố đỡ đầu cho tân tòng lừa con thiêng liêng của mình chiếm đoạt đất đai, khiến anh ta tuyên bố bỏ đạo; có những vị chức sắc làm việc lâu năm trong Ban hành giáo lăng nhăng vợ bé hoặc lạc vào những ‘hang động làng chơi’ để cho vợ con ngậm đắng, nước mắt ngắn dài; có những người vào nhà thờ kinh kệ lâu giờ, khóc lóc thảm thiết, nhưng vừa bước ra khỏi đã mắng chửi những ai làm mất lòng mình, nói hành, nói xấu, vu oan giá họa…. Những người ấy Chúa Giêsu đã nói: “Những kẻ tôn kính ta bằng môi bằng miệng còn lòng chúng lại xa ta” (Mt 15,8)
Từ hình ảnh cao quý của đền thờ vật chất, chúng ta khám phá ra ý nghĩa cao trọng của đền thờ tâm hồn. Mỗi người đều là đền thờ tâm hồn cho Thiên Chúa ngự. Đền thờ ấy, không được để cho tính tự kiêu, tự phụ, ích kỷ, bất nhân, dửng dưng, vô cảm ngự trị, vì chúng không thuộc về đặc tính của Thiên Chúa và không phải lựa chọn của chúng ta. Đền thờ tâm hồn chúng ta sẽ có giá trị và xứng đáng để được Chúa ngự vào khi chúng ta tin Chúa tuyệt đối, sống yêu thương, bác ái với người nghèo, cư xử thắm đượm tình huynh đệ với anh chị em… Nếu chúng ta đi ngược lại những điều trên, hẳn ta sẽ dễ rơi vào tình trạng tôn kính Thiên Chúa trên môi trên miệng, còn tâm hồn thì xa Thiên Chúa.
Thực sự Chúa Giê-su không dạy ta không cần đến nhà thờ, vì chính Người đã vào Đền Thờ để phụng sự Thiên Chúa (c. 45), nhưng Người muốn chúng ta thờ phượng Thiên Chúa bằng cả con người, cả cuộc sống chúng ta – phải trí lòng như một, lý thuyết đi đôi với hành động; phải xây dựng Đền thờ Thiên Chúa đích thực trong tâm hồn mình. Nơi đó, mỗi người có thể tôn thờ, phụng sự Thiên Chúa bằng việc ca tụng Chúa vì tình thương và những điều kỳ diệu Người làm trong cuộc sống; bằng việc lắng nghe và sẵn sàng thực thi ý muốn của Người, sống theo sự thật, thực thi công bình và bác ái. Xây dựng Đền thờ đích thực trong tâm hồn để chúng ta có thể bước vào Đền Thờ – Nhà của Thiên Chúa mà không ngại ngùng, hổ thẹn. Chúng ta có thể đến với Chúa như người con thảo đến với cha của mình để cùng với anh em, bên cha bồi đắp tình huynh đệ…
2022
Đức Thánh Cha muốn Giáo hội Hoa Kỳ là một Giáo hội loan báo Tin Mừng
Đức Thánh Cha muốn Giáo hội Hoa Kỳ là một Giáo hội loan báo Tin Mừng
Trong bài phát biểu hôm 15/11/2022 tại đại hội mùa thu của các Giám mục Hoa Kỳ ở Baltimore, Sứ thần Tòa Thánh, Đức Tổng Giám mục Christophe Pierre, đã nhấn mạnh sự cần thiết phải tiếp tục tập trung vào vai trò truyền giáo của Giáo hội trong việc truyền bá sứ điệp Tin Mừng. Các Giám mục Hoa Kỳ đã bầu Đức Tổng Giám mục Timothy Broglio làm tân Chủ tịch Hội đồng giám mục Hoa Kỳ.
Các Giám mục Hoa Kỳ đang tham dự khoá họp mùa thu từ ngày 14 đến 17/11/2022. Hôm 15/11, các ngài đã bầu Đức Tổng Giám mục Timothy Broglio của Tổng Giáo phận Quân đội Hoa Kỳ làm Chủ tịch và Đức Tổng Giám mục William E. Lori của Baltimore làm Phó Chủ tịch Hội đồng Giám mục nước này, với nhiệm kỳ 3 năm.
Giáo hội địa phương truyền giáo
Sứ thần Toà Thánh tại Hoa Kỳ nói rằng một cách để xác định xem Giáo hội có đang sống theo vai trò truyền giáo của mình hay không là xem xét cách thức các Giáo hội địa phương hoạt động như những cộng đoàn truyền giáo, điều mà theo ngài đặc biệt rõ ràng trong việc thể hiện niềm vui phát xuất từ mầu nhiệm Thánh Thể.
Giáo hội – bệnh viện chiến trường
Đức Tổng Giám mục Pierre cũng nhắc các giám mục về việc Giáo hội cần suy tư về hình ảnh Giáo hội như bệnh viện chiến trường được Đức Thánh Cha miêu tả; đó là Giáo hội chữa lành cho những người bị thương tích. Giáo hội thực hành công việc này để đến với những người nhập cư và các bà mẹ trẻ trong sáng kiến “Đồng hành với các bà mẹ gặp khó khăn.”
Giáo dân đảm nhận công việc truyền giáo
Ngài nói rằng Đức Thánh Cha đang khuyến khích Giáo hội Công giáo trở thành “một giáo hội truyền giáo khuyến khích mọi người trở thành nhà truyền giáo.” Một phần quan trọng của công việc đó liên quan đến việc khuyến khích các tín hữu Công giáo “đảm nhận trách nhiệm vì Giáo hội.”
Để thực hiện được điều này, Đại diện Đức Thánh Cha tại Hoa Kỳ lưu ý rằng Giáo hội không thể bỏ qua việc đào tạo tu đức và phụng vụ cho giáo dân. Ngài nói: “Nếu chúng ta đồng hành gần gũi với người dân của mình hơn, thì chúng ta có thể dễ dàng tin tưởng họ hơn và khuyến khích sự phát triển thiêng liêng của họ.” Ngài cũng hỏi các giám mục về cách họ “cổ võ sự thánh thiện thường hằng trong các Giáo hội địa phương của chúng ta” và liệu có đủ nguồn lực thiêng liêng cho các linh mục và giáo dân trong giáo phận của mình hay không.
Đồng hành với người trẻ
Báo cáo của Thượng Hội đồng mới đây cho thấy nhiều người trẻ trong Giáo hội gặp khó khăn trong việc đón nhận giáo huấn của Giáo hội về nhiều vấn đề. Để đáp lại điều này, theo Đức Tổng Giám mục Pierre, “các giám mục phải trình bày đức tin một cách rõ ràng, nhưng cũng nên đồng hành với họ để họ sống đức tin của mình theo cách mang lại cho họ sự bình an trong tâm hồn, cảm nghiệm được chân, thiện và mỹ.”
Phong cách hiệp hành
Trước những thách đố và khủng hoảng, Sứ thần Toà Thánh khuyến khích các Giám mục Hoa Kỳ đừng tê liệt nhưng hãy tự tin tiến bước theo cách hiệp hành qua việc lắng nghe cách kiên nhẫn, đối thoại cách tôn trọng. Ngài thúc giục các Giám mục nhìn nhận những thời điểm thử thách này theo cách mà cuối cùng sẽ dẫn họ đến việc đưa ra một “câu trả lời tràn đầy đức tin” cho câu hỏi “Chúng ta đang ở đâu?” Và quan trọng hơn, cho câu hỏi “Chúng ta đang đi về đâu?”. (CNS 15/11/2022)
Hồng Thủy
