2020
Hàn Lâm viện Tòa Thánh kêu gọi trách nhiệm, cộng tác và liên đới chống đại dịch
Hàn Lâm viện Tòa Thánh kêu gọi trách nhiệm, cộng tác và liên đới chống đại dịch
Hàn Lâm viện Tòa Thánh về Sự sống phát hành một tài liệu về những bài học mà gia đình nhân loại có thể học được từ đại dịch Covid-19, và kêu gọi mọi người phát triển một luân lý đứng trước rủi ro, trong đó mọi người có trách nhiệm và liên đới để bảo vệ những người dễ bị tổn thương nhất trong xã hội.
Ngày 22/07/2020, Hàn Lâm viện về Sự sống của Tòa Thánh đã ban hành tài liệu với tựa đề “Cộng đồng nhân loại trong thời đại dịch. Những suy tư ‘ngược dòng’ về sự sống”, suy tư về những hậu quả của khủng hoảng y tế do virus corona gây ra.
Những bài học từ đại dịch
Tài liệu bắt đầu với câu hỏi: Chúng ta đã học được những bài học nào từ đại dịch? Câu trả lời đó là “bài học về sự mỏng dòn yếu đuối” của tất cả mọi người, đặc biệt những người bệnh trong các bệnh viện, các tù nhân trong các nhà tù, những người tị nạn tại các trại tị nạn.
Những bài học khác nữa là ý thức rằng sự sống là một quà tặng; đại dịch làm cho chúng ta hiểu rằng tất cả nối kết với nhau và “sự khai thác hủy hoại đất đai” và các lựa chọn kinh tế dựa trên sự tham lam và tiêu thụ quá mức cũng có hậu quả đối với sự lây lan của virus.
Sự lệ thuộc lẫn nhau và sự dễ bị tổn thương chung của mọi người
Tài liệu nhắc lại cần chú ý nhiều hơn đến “sự lệ thuộc lẫn nhau và sự dễ bị tổn thương chung của mọi người”, bởi vì trong khi “các quốc gia đóng cửa biên giới”, một số thậm chí hoài nghi lẫn nhau, “virus không công nhận biên giới”. Do đó, Hàn Lâm viện Tòa Thánh kêu gọi “tổng hợp các nỗ lực” để chia sẻ thông tin, cung cấp viện trợ và phân bổ nguồn lực. Đặc biệt cũng phải chú ý đến việc phát triển các phương pháp điều trị và vắc-xin: trong lĩnh vực này, trên thực tế, “sự thiếu phối hợp và hợp tác” là một trở ngại trong việc điều trị Covid-19.
Luân lý đứng trước rủi ro: trách nhiệm, hợp tác và liên đới
Tài liệu của Tòa Thánh khẳng định trước hết tầm quan trọng của “luân lý đứng trước rủi ro nguy hiểm”, trong đó liên quan đến trách nhiệm cụ thể đối với những người mà sức khỏe, tính mạng và nhân phẩm gặp những mối nguy hiểm lớn nhất. Tiếp đến, Tòa Thánh kêu gọi “những nỗ lực toàn cầu và hợp tác quốc tế” để việc “tiếp cận với các loại thuốc thiết yếu và chăm sóc sức khỏe” được công nhận là “quyền phổ quát của con người”. Cuối cùng, Hàn Lâm viện Tòa Thánh mong muốn cổ võ sự liên đới có trách nhiệm, biết nhận ra phẩm giá bình đẳng của mỗi người, đặc biệt là những người khốn khổ. Tài liệu kết thúc với lời mời có “thái độ hy vọng”: “Đã đến lúc để tưởng tượng và thực hiện một dự án cùng chung sống của con người, cho phép một tương lai tốt hơn” cho tất cả mọi người. (CSR_5360_2020)
Hồng Thủy
2020
Đức Hồng Y Scola chất vấn các chỉ trích Đức Phanxicô: “Giáo hoàng là giáo hoàng”
Đức Hồng Y Angelo Scola, người về nhì trong mật nghị bầu giáo hoàng gần đây nhất đã lên tiếng hai lần trong các tuần vừa qua để chống những người, đặc biệt là trong Giáo hội, đã thường xuyên và ngày càng tấn công Đức Phanxicô. Ngài tuyên bố: “Đây là một dấu hiệu rất mâu thuẫn và cho thấy một sự suy yếu nhất định của dân Chúa, nhất là trong giới trí thức. Đó là một thái độ sai lầm nặng vì họ quên ‘giáo hoàng là giáo hoàng’.”
Trong một cuộc phỏng vấn được đăng trên trang mạng của Tòa Tổng Giám mục Milan nhân dịp kỷ niệm 50 năm chịu chức linh mục của ngài, ngày 18 tháng 7, Đức Hồng y tuyên bố: “Sự công nhận giáo hoàng trong giáo hội, không phải do tính khí, do văn hóa, sự nhạy cảm, hay tình bạn, hoặc mình chia sẻ hoặc không chia sẻ các hiểu biết của mình.”
Ngài nói tiếp: “Giáo hoàng là người đảm bảo tối hậu, triệt để và chính thức sự hiệp nhất của Giáo hội, và chắc chắn là thông qua việc thực hiện mang tính công đồng của tác vụ của thánh Phêrô”.
Đức Hồng Y Angelo Scola đã lên tiếng mạnh mẽ chống lại những người thường xuyên và ngày càng tấn công Đức Phanxicô.
Sau đó, ngài đề cập đến vô số cách thức mà các cuộc tấn công đã được đưa ra để tấn công Đức Phanxicô trong những năm qua, cựu hồng y tòa thượng phụ Venise và Tổng Giám mục giáo phận Milan tuyên bố,: “Tôi xem các hình thức tuyên bố, thư từ, bài viết, giả định phán xét về hành động của ngài, nhất là so sánh khó chịu với các giáo hoàng tiền nhiệm, một hiện tượng tiêu cực dứt khoát phải được loại bỏ càng sớm càng tốt.
Cả trong cuộc phỏng vấn và trong lời nói đầu mới của ấn bản thứ nhì quyển tiểu sử của ngài “Tôi đánh cược vào tự do” (Ho scommesso sulla Libertà cùng viết với nhà báo Ý Luigi Geninazzi và phát hành vào ngày 13 tháng 6, Đức Hồng y nhấn mạnh việc “tìm hiểu Giáo hoàng” (imparare il papa), một thành ngữ ngài có được từ Thánh Gioan-Phaolô II.
Ngài cho biết: “Có nghĩa là phải khiêm nhường và kiên nhẫn để đồng cảm với lịch sử cá nhân của ngài, cách ngài nói lên đức tin của mình, đưa ra các lựa chọn về lãnh đạo và quản trị. Điều này còn cần thiết hơn trong quan hệ với giáo hoàng Châu Mỹ La Tinh, người có tâm lý và cách tiếp cận khác với người châu Âu chúng ta.” Hồng y nhắc lại “có một cái gì tương tự cũng đã xảy ra với Đức Gioan-Phaolô II.”
Hồng y Scole tuyên bố: “Tôi thực sự ngưỡng mộ và xúc động trước khả năng phi thường của Đức Phanxicô, ngài gần gũi với tất cả mọi người, đặc biệt những người bị loại trừ, những người bị dưới ách của loại “văn hóa vứt bỏ” như ngài nhắc nhở chúng ta trong quyết tâm muốn truyền đạt Tin Mừng cho thế giới của ngài.
Đức Hồng Y Scola: “Ngay từ khi còn nhỏ, tôi đã được học ‘giáo hoàng là giáo hoàng’, người mà tín hữu công giáo phải yêu mến, tôn trọng và vâng lời.”
Hơn nữa, “một vài cử chỉ của Đức Phanxicô đã đánh động tôi rất nhiều và chắc chắn nó rất có ý nghĩa cho mọi người, ngay cả đối với những người không tin. Với tính khí của tôi, tôi sẽ không thể làm được, nhưng mỗi người đều có tính cách riêng của mình.”
Trong lời nói đầu quyển tiểu sử của mình, Hồng y 78 tuổi có một quan hệ thân tình với Đức Gioan-Phaolô II và Đức Bênêđictô XVI đã viết: “Đức Phanxicô tìm cách lay động lương tâm bằng cách đặt câu hỏi về phong tục tập quán thâm căn cố đế trong Giáo hội, và càng lúc càng đẩy mạnh hơn, có thể nói như vậy. Điều này có thể gây một số hoang mang và đảo lộn nhưng các cuộc tấn công ngày càng gay gắt và vô lễ hơn bao giờ hết chống con người của ngài, đặc biệt là những người ở bên trong Giáo hội là sai.”
Đức Hồng y Scola nói thêm: “Ngay từ khi còn nhỏ, tôi đã được học ‘giáo hoàng là giáo hoàng’, người mà tín hữu công giáo phải yêu mến, tôn trọng và vâng lời vì ngài là dấu hiệu hữu hình và là người đảm bảo sự hiệp nhất của Giáo hội để đi theo Chúa Kitô. Hơn nữa, sự hiệp thông với người kế vị ngai Thánh Phêrô không phải là vấn đề văn hóa, tình cảm con người hay một cảm nhận tình cảm nhưng đúng hơn là nó liên quan đến chính bản chất của giáo hội.”
Kết luận về sự chỉ trích mạnh mẽ chống Đức Phanxicô, Đức Hồng y tiếp tục nói lên nỗi lo của mình trước các “tranh cãi và chia rẽ ngày càng trở nên cay đắng hơn dù phải trả giá bằng sự thật và bác ái.” Nhưng, ngài cho biết: “Tôi không thấy nguy cơ của việc ly giáo; nhưng tôi ngại sự quay về một cuộc tranh luận hậu công đồng giữa những người bảo thủ và những người cấp tiến về vấn đề di sản của công đồng Vatican II.”
Ngài thấy trong việc này “nổi lên các tông giọng kích động” của một “quan điểm ngược lại khô cằn” giữa “những người giữ truyền thống cứng nhắc” và “những người cho rằng phải thích ứng hành động theo đòi hỏi của thế giới”. Nhưng cũng như Đức Phanxicô, Đức Hồng y Scola tin rằng cách để vượt qua các căng thẳng này là giao phó cho Chúa Thánh Thần, Đấng không để bị khống chế bởi lô-gic của các phe đối lập.”
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
2020
Đừng đam mê quyền lực
Thứ Bảy Tuần XVI Mùa Thường Niên Năm chẵn
THÁNH GIACÔBÊ, TÔNG ĐỒ
Mt 20, 20-28
ĐỪNG ĐAM MÊ QUYỀN LỰC
Thánh Giacôbê, quê quán tại Bethsaida, là con ông Giêbêđê và là anh em với thánh Gioan. Ngài là một trong ba Tông đồ, ngoài những biến cố quan trọng trong cuộc đời công khai của Chúa, còn được phúc chứng kiến sự kiện biến hình trên núi Tabor và thảm cảnh trong vườn Cây Dầu. Lòng nhiệt thành của hai anh em đã khiến Chúa đặt cho cái tên là ‘Con Sấm Sét’.
Thánh Giacôbê đã tiến hành công cuộc tông đồ tại Giuđêa và Samaria. Theo truyền tụng, thánh nhân đã đến rao giảng Phúc Âm tại Tây Ban Nha. Khi trở lại Palestine vào năm 44, ngài đã trở thành vị Tông Đồ đầu tiên được phúc tử vì đạo dưới thời vua Hêrôđê Agrippa. Thi hài thánh nhân được cải về Santiago de Compostela bên Tây Ban Nha, và nơi đây đã trở thành một trong những nơi hành hương nổi tiếng thời Trung Cổ, và là một đền thánh đức tin cho toàn thể Châu Âu.
Khi đang đi dọc theo bờ biển Galilê, Chúa Giêsu nhìn thấy Giacôbê và Gioan, con ông Giêbêđê, đang vá lưới, Người đã gọi họ, và đặt cho tên là Boannerges, nghĩa là “con của sấm sét”.
Mọi sự bắt đầu khi một số ngư phủ trên biển hồ Tibêria được Chúa Giêsu thành Nagiarét mời gọi theo Người. Họ đã đáp lời mời gọi của Chúa Giêsu, đi theo, và sống với Người gần ba năm trời. Họ đã chia sẻ đời sống thường nhật của Chúa Giêsu, làm chứng nhân cho những lời cầu nguyện, cũng như lòng nhân lành và quyền năng của Người dành cho các tội nhân và những người đau khổ. Họ chăm chú lắng nghe lời Chúa, những lời họ chưa từng bao giờ được nghe.
Suốt ba năm chung sống với Chúa, các Tông Đồ cảm nghiệm một thực tại rồi ra sẽ chiếm đoạt họ mãi mãi, đó là cuộc sống với Chúa Giêsu. Đó là một kinh nghiệm phá vỡ nếp sống trước kia của họ; họ phải từ bỏ mọi sự – gia đình, nghề nghiệp, và tài sản của họ – để đi theo Người. Tóm lại, họ đã được dẫn vào một con đường sống hoàn toàn mới mẻ.
Một ngày nọ, Chúa Giêsu mời gọi Giacôbê đi theo Người. Giacôbê là anh của Gioan, và là con của bà Salômê, một phụ nữ đã dùng tài sản để giúp Chúa Giêsu và sau cùng cũng có mặt trên núi Canvê. Giacôbê đã biết Chúa Giêsu trước khi được Chúa gọi. Cùng với Phêrô và em trai mình, Giacôbê được Chúa Giêsu yêu thương cách riêng. Ngài là một trong ba vị được chứng kiến biến cố Biến Hình trên núi Tabor. Ngài cũng có mặt khi Chúa cho con gái ông Giairô sống lại, và là một trong ba Tông Đồ cùng đi với Chúa Giêsu vào vườn Cây Dầu lúc khởi đầu cuộc Thương khó.
Theo các trình thuật Phúc Âm, như các Tông đồ, Giacôbê cũng có những khuyết điểm rõ ràng và không thể chối cãi. Tuy nhiên, bên cạnh những khiếm khuyết ấy, thánh nhân cũng có một tâm hồn và một con tim vĩ đại. Chúa Giêsu lúc nào cũng nhẫn nại với Ngài cũng như với các Tông đồ khác. Thầy Chí Thánh cho các ngài thời gian để hấp thụ những bài học mà Người đã dùng sự khôn ngoan và tình thương để truyền dạy cho họ.
Thánh Gioan Kim khẩu viết: “Chúng ta hãy xét Chúa đặt câu hỏi tương tự như một lời mời gọi và một lời kích lệ như thế nào. Chúa không nói: ‘Ngươi có thể chịu thất bại được không? Ngươi có dám chịu đổ máu không?’ nhưng Chúa lại hỏi: ‘Ngươi có thể uống…’ Để khích lệ họ, Chúa còn thêm: ‘… chén Ta sẽ uống hay không?’ Tưởng nghĩ đến việc uống chính chén của Chúa đã đưa các Tông đồ đến sự đáp ứng quảng đại hơn. Chúa Giêsu gọi cuộc Khổ nạn của Người là ‘phép rửa’ để nhấn mạnh những đau khổ của Người sẽ là nguyên nhân cho cuộc thanh tẩy toàn thế giới.”
Xu hướng tự nhiên khiến con người thích được người khác phục vụ. Những ai càng được nhiều người phục vụ, cung phụng thì càng có thế giá, cao trọng và được kính nể. Còn những ai nai lưng ra phục vụ người khác thì chẳng có giá trị bao nhiêu; Họ bị xem là những kẻ thấp hèn.
Trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu đã đem lại cho chúng ta cài nhìn rất mới mẻ. Cái nhìn đó cho thấy người cao trọng, người đáng ca ngợi là người biết phục người khác. Có thể nói đây là một cái nhìn làm thay đổi toàn bộ tương quan của con người với nhau. Tương quan của con người giờ đây được xây dựng bằng sự phục vụ lẫn nhau chứ không phải bằng sự áp đặt. Giá trị của con người giờ đây không căn cứ trên quyền lực hay chức quyền nữa nhưng căn cứ trên sự phục vụ. Ai càng phục vụ nhiều thì càng trở nên người cao trọng.
Cám dỗ lớn nhất của con người là đam mê quyền lực, ai cũng mong muốn được ăn trên ngồi trốc, được mọi người tung hô kính trọng… để rồi từ đó làm mọi cách (cho dù là đê tiện thấp hèn) để đạt được mục đích chức quyền…
Các môn đệ Chúa Giêsu trước Phục Sinh cũng thế, các ngài mang trong mình tư tưởng quyền lực, các ngài từng hỏi khéoThầy Giêsu xem ai được làm quan to nhất trong Nước Người. Còn “hai vị kia” thì lo lót chạy trước hai cái ghế nhị tam ở bên tả và bên hữu Thầy.
Khi suy niệm về cuộc đời thánh Giacôbê tông đồ, chúng ta được lợi rất nhiều khi nhìn thấy những khuyết điểm của Thánh nhân cũng như của các Tông đồ khác. Các Ngài không can trường, không khôn ngoan, mà cũng chẳng đơn sơ. Chúng ta thấy các ngài đôi khi rất ham hố, hay tranh cãi, và thiếu đức tin. Tuy nhiên, thánh Giacôbê là vị Tông đồ đầu tiên được tử đạo.
Như thế, hiển nhiên là sự phù trợ của Thiên Chúa cũng có thể thực hiện những phép lạ nơi chúng ta. Ngày nay trên thiên quốc, thánh Giacôbê ắt phải tri ân Thiên Chúa rất nhiều vì đã hướng dẫn ngài trên con đường khác với con đường ngài đã mơ tưởng trước đó. Thiên Chúa là Đấng tốt lành, vô cùng khôn ngoan, và đầy yêu thương vượt quá trí tưởng của chúng ta. Trong nhiều trường hợp, Người không ban cho chúng ta những điều chúng ta xin, nhưng đó lại là điều thích hợp và lợi ích nhất cho chúng ta.
2020
Thứ Bảy Tuần XVI – Mùa Thường Niên
Thứ Bảy Tuần XVI – Mùa Thường Niên
Ca nhập lễ
Tv 53,6.8
Này con được Thiên Chúa phù trì,
thân con đây, Chúa hằng nâng đỡ.
Con tự nguyện dâng Ngài lễ tế,
lạy Chúa, con xưng tụng danh Ngài,
vì danh Ngài thiện hảo.
Lời nguyện nhập lễ
Lạy Chúa xin tỏ lòng nhân hậu với các tín hữu Chúa và rộng tay ban phát mọi ơn lành để chúng con thêm lòng tin cậy mến và chuyên cần tuân giữ những điều Chúa truyền dạy. Chúng con cầu xin …
Bài đọc I Jr 7, 1-11
Phải chăng đền thờ, nơi danh Ta được kêu khấn,
đã trở thành hang trộm cướp sao?
Bài trích sách tiên tri Jêrêmia
1 Có lời Chúa phán với tiên tri Jêrêmia rằng:
2 “Ngươi hãy đứng nơi cửa đền thờ Chúa, và loan báo lời này:
Hãy nghe lời Chúa hỡi toàn thể Giuđa,
là những người vào thờ lạy Chúa qua cửa này.
3 Chúa các đạo binh là Thiên Chúa của Israel, phán thế này:
Các ngươi hãy cải thiện lối sống và hành động của các ngươi,
Ta sẽ cho các ngươi trú ngụ tại chốn này.
4 Các ngươi đừng tin theo những lời dối trá nói rằng:
“Đây là đền thờ Chúa, đền thờ Chúa, đền thờ Chúa!”.
5 Vì nếu các ngươi cải thiện lối sống và hành động của các ngươi,
nếu các ngươi đối xử công minh với nhau,
6 không ức hiếp ngoại kiều, cô nhi và quả phụ,
cũng không đổ máu người vô tội tại chốn này,
và không chạy theo các thần ngoại lai mà mang họa vào thân,
7 Ta sẽ cho các ngươi trú ngụ tại chốn này,
tại phần đất Ta đã ban cho tổ phụ các ngươi vĩnh viễn.
8 Nhưng này, các ngươi tin tưởng vào những lời dối trá,
không sinh ích gì.
9 Sao? Trộm cướp, giết người, ngoại tình, thề dối,
dâng hương cho thần Baal,
chạy theo các thần ngoại lai mà các ngươi không biết,
10 rồi các ngươi đến đứng trước mặt Ta
trong đền thờ này là nơi danh Ta được kêu khấn, và các ngươi nói rằng: “Chúng ta thoát nguy rồi”, sau đó tiếp tục làm những điều ghê tởm ấy”.
11 Phải chăng đền thờ này,
nơi danh Ta được kêu khấn trước mắt các ngươi,
đã trở thành hang trộm cướp sao?
Nhưng Ta đây, Ta đã thấy rõ”, Chúa phán như thế.
Đó là Lời Chúa.
Thánh vịnh đáp ca Tv 83, 3. 4. 5-6a+8a. 11 (Đ. 2)
Đ. Lạy Chúa toàn năng, khả ái thay cung điện của Ngài.
3 Hồn con mòn mỏi khát khao vào tiền đình nhà Chúa.
Cả cõi lòng và thân xác con reo mừng
trong Thiên Chúa hằng sống. Đ.
4 Ngay chim sẻ còn kiếm được nhà,
và chim én tìm ra tổ ấm đặt con:
Nơi bàn thờ Chúa, lạy Chúa toàn năng,
là Vua và là Thiên Chúa của con. Đ.
5 Phúc cho những ai ở trong nhà Chúa,
họ sẽ ca ngợi Chúa đến muôn đời.
6a Phúc cho người tựa nương vào Chúa,
8a càng tiến lên họ càng thêm mạnh sức. Đ.
11 Thật một ngày ở trong tiền đình nhà Chúa,
quý hơn cả ngàn ngày,
con chọn ở cửa nhà Thiên Chúa
hơn sống trong trại bọn ác nhân. Đ.
Alleluia Gc 1, 21bc
Alleluia, alleluia. Anh em hãy ngoan ngoãn đón nhận Lời đã gieo trong lòng anh em, Lời ấy có sức cứu độ linh hồn anh em. Alleluia.
Tin Mừng Mt 13, 24-30
Hãy cứ để cả hai mọc lên cho đến mùa gặt.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Matthêu
Khi ấy,
24 Chúa Giêsu nói một dụ ngôn khác cho dân chúng:
“Nước Trời ví như người kia gieo giống tốt trong ruộng mình.
25 Trong khi mọi người ngủ,
kẻ thù của ông đến gieo cỏ lùng vào ngay giữa lúa, rồi đi mất.
26 Khi lúa lớn lên và trổ bông thì cỏ lùng cũng xuất hiện.
27 Tôi tớ chủ nhà đến nói với ông:
“Thưa ông, ông đã không gieo giống tốt trong ruộng ông sao?
Vậy từ đâu mà có cỏ lùng?”
28 Ông đáp: “Kẻ thù của ta đã làm như thế”.
Người tôi tớ nói: “Nếu ông muốn, chúng tôi xin đi nhổ cỏ”.
29 Chủ nhà đáp: “Không được, kẻo khi nhổ cỏ lùng,
các anh làm bật luôn cả rễ lúa.
30 Hãy cứ để cả hai mọc lên cho đến mùa gặt.
Và đến ngày mùa, ta sẽ bảo thợ gặt:
“Các anh hãy nhổ cỏ lùng trước, rồi bó lại từng bó mà đốt đi,
sau mới thu lúa lại chất vào kho lẫm cho ta”.
Đó là Lời Chúa.
Lời nguyện tiến lễ
Lạy Chúa là Cha nhân từ, Chúa đã dùng hiến tế duy nhất của Ðức Kitô trên thập giá làm cho các hy lễ theo luật Môsê được đầy đủ ý nghĩa. Xin thánh hoá lễ vật chúng con dâng với cả tấm lòng thành, cũng như xưa Chúa đã vui lòng thánh hoá lễ vật của Aben. Nhờ đó, hiến lễ mỗi người chúng con dâng lên để tôn vinh Danh Thánh sẽ giúp mọi người đạt tới ơn cứu độ. Chúng con cầu xin …
Lời Tiền Tụng Chúa Nhật Thường Niên
Lạy Chúa là Cha chí thánh, là Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, chúng con tạ ơn Chúa mọi nơi mọi lúc, nhờ Ðức Ki-tô, Chúa chúng con, thật là chính đáng, phải đạo và đem lại ơn cứu độ cho chúng con.
Vì chính Người, khi sinh ra đã đổi mới con người cũ, khi chịu khổ hình, đã tẩy xoá tội lỗi chúng con, khi từ cõi chết sống lại, đã khai lối vào chốn trường sinh, và khi lên cùng Chúa là Cha, Người đã mở cửa Nước Trời.
Vì thế, cùng với toàn thể Thiên thần và các thánh, chúng con hát bài ca chúc tụng Chúa và không ngừng tung hô rằng:
Thánh! Thánh! Thánh! …
Ca hiệp lễ
Tv 110,4-5
Chúa đã truyền tưởng niệm
những kỳ công của Người.
Chúa là Đấng từ bi nhân hậu.
Ai kính sợ Người, Người ban phát của ăn.
Lời nguyện hiệp lễ
Lạy Chúa, xin phù trợ chúng con là đoàn dân Chúa. Chúa đã lấy bánh bởi trời và nuôi dưỡng chúng con, xin cũng giúp chúng con từ bỏ nếp sống cũ và hân hoan bước vào đời sống mới. Chúng con cầu xin …