2023
Thư của Đại hội thường lệ lần thứ XVI của Thượng Hội đồng Giám mục gửi Dân Chúa
Anh chị em thân mến,
Khi tiến trình của Khoá họp thứ nhất của Đại hội thường lệ lần thứ XVI của Thượng Hội đồng Giám mục sắp kết thúc, chúng tôi muốn cùng với tất cả anh chị em tạ ơn Thiên Chúa vì kinh nghiệm tốt đẹp và phong phú mà chúng tôi đang trải qua. Chúng tôi sống thời gian hồng phúc này trong sự hiệp thông sâu xa với tất cả anh chị em. Chúng tôi đã được nâng đỡ nhờ những lời cầu nguyện của anh chị em, cùng với anh chị em gánh vác những kỳ vọng, những vấn nạn, và cả những nỗi sợ hãi của anh chị em. Như Đức Thánh Cha Phanxicô đã yêu cầu cách đây hai năm, một tiến trình lắng nghe và phân định lâu dài đã bắt đầu, mở ra cho toàn thể Dân Chúa, không loại trừ ai, để “cùng nhau bước đi” dưới sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần, các môn đệ thừa sai dấn thân đi theo Chúa Giêsu Kitô.
Khoá họp mà chúng tôi được quy tụ ở Rôma từ ngày 30 tháng 9 là một bước quan trọng trong tiến trình này. Trong nhiều phương diện, đây là một trải nghiệm chưa từng có. Lần đầu tiên, theo lời mời của Đức Thánh Cha Phanxicô, những người nam nữ, nhờ bí tích Rửa tội, được mời ngồi cùng một bàn để tham gia, không chỉ vào các cuộc thảo luận, mà còn vào các cuộc bỏ phiếu cho Đại hội Thượng Hội đồng Giám mục này. Cùng nhau, trong sự bổ sung cho nhau về ơn gọi, đặc sủng, và tác vụ của mình, chúng tôi đã chăm chú lắng nghe Lời Chúa và kinh nghiệm của người khác. Bằng việc sử dụng phương pháp đối thoại trong Thánh Thần, chúng tôi khiêm tốn chia sẻ sự giàu có và nghèo khó của các cộng đoàn của chúng ta từ khắp các Châu lục, cố gắng nhận ra những gì Chúa Thánh Thần muốn nói với Giáo hội ngày nay. Nhờ đó, chúng tôi cũng cảm nghiệm được tầm quan trọng của việc thúc đẩy trao đổi hỗ tương giữa truyền thống Latinh và các truyền thống Kitô giáo Đông phương. Ngoài ra, sự tham gia của các đại biểu huynh đệ từ các Giáo hội và Cộng đoàn Giáo hội khác đã làm phong phú sâu sắc các cuộc thảo luận của chúng tôi.
Đại hội của chúng tôi diễn ra trong bối cảnh một thế giới đang gặp khủng hoảng, nơi mà những vết thương và sự bất bình đẳng đáng xấu hổ vang vọng một cách đau đớn trong trái tim chúng tôi và tạo cho công việc của chúng tôi một sức hút đặc biệt, nhất là khi một số anh chị em trong chúng tôi đến từ những quốc gia nơi chiến tranh đang hoành hành. Chúng tôi cầu nguyện cho các nạn nhân của bạo lực chết chóc, không quên những người vì tình trạng nghèo đói và tham nhũng buộc phải bước vào con đường di cư nguy hiểm. Chúng tôi bày tỏ tình liên đới và cam kết cùng với những người nam nữ trên khắp thế giới đang nỗ lực xây dựng công lý và hòa bình.
Theo lời mời của Đức Thánh Cha, chúng tôi đã dành một không gian thinh lặng ý nghĩa để nuôi dưỡng sự lắng nghe tôn trọng giữa chúng tôi và ước muốn hiệp thông trong Chúa Thánh Thần. Trong buổi canh thức đại kết khai mạc Đại hội, chúng tôi cảm nghiệm được niềm khao khát hiệp nhất gia tăng như thế nào khi thầm lặng chiêm ngắm Đức Kitô chịu đóng đinh. Thật vậy, thập giá là ngai toà duy nhất của Đấng, khi trao hiến mạng sống để cứu rỗi thế gian, đã giao phó các môn đệ của mình cho Chúa Cha, để “tất cả nên một” (Ga 17, 21). Hiệp nhất kiên vững trong niềm hy vọng mà sự Phục Sinh của Đức Kitô mang lại, chúng tôi phó thác cho Người ngôi nhà chung của chúng ta, nơi mà tiếng kêu gào của trái đất và tiếng than khóc của người nghèo ngày càng khẩn thiết vang lên: “Laudate Deum!” (“Hãy chúc tụng Thiên Chúa!”), như Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã nhắc lại ngay khi bắt đầu công việc của chúng tôi.
Ngày qua ngày, chúng tôi cảm nhận được lời kêu gọi cấp bách phải hoán cải mục vụ và sứ vụ. Vì ơn gọi của Giáo hội là loan báo Tin Mừng không phải bằng cách tập trung vào chính mình, nhưng bằng cách phục vụ tình yêu vô biên mà Thiên Chúa yêu thương thế gian (x. Ga 3, 16). Khi được hỏi về những kỳ vọng đối với Giáo hội nhân dịp Thượng hội đồng này, những người vô gia cư sống gần Quảng trường Thánh Phêrô đã trả lời: “Tình yêu!”. Tình yêu này phải luôn là trái tim nồng cháy của Giáo hội, tình yêu Ba Ngôi và Thánh Thể, như Đức Thánh Cha đã nhắc lại vào ngày 15 tháng 10, nửa chặng đường Đại hội của chúng tôi, khi gợi lên sứ điệp của Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu. Chính “sự tín thác” mang lại cho chúng tôi sự táo bạo và tự do nội tâm mà chúng tôi đã trải nghiệm, không ngần ngại bày tỏ những điểm đồng nhất, những khác biệt, những ước muốn, và những thắc mắc của mình một cách tự do và khiêm tốn.
Còn bây giờ thì sao? Chúng tôi hy vọng rằng khoảng thời gian từ bây giờ cho đến Khoá họp thứ hai vào tháng 10 năm 2024 sẽ cho phép mọi người tham gia một cách cụ thể vào tính năng động của sự hiệp thông mang tính sứ mạng được biểu thị bằng từ “Synod” (Thượng Hội đồng, Hiệp hành). Đây không phải là về ý thức hệ, mà là về một trải nghiệm bắt nguồn từ Truyền thống Tông đồ. Như Đức Thánh Cha đã nhắc nhở khi khai mạc tiến trình này, “sự hiệp thông và sứ mạng có thể có nguy cơ vẫn còn là những thuật ngữ hơi trừu tượng nếu chúng ta không trau dồi một sự thực hành mang tính giáo hội thể hiện tính cụ thể của tính hiệp hành (…) khuyến khích sự tham gia thực sự của mỗi người và tất cả mọi người” (Ngày 9 tháng 10 năm 2021). Có nhiều thách đố và vô số vấn đề: Bản tổng hợp của Khoá họp thứ nhất sẽ nêu rõ những điểm nhất trí mà chúng tôi đã đạt được, nêu bật những vấn đề còn bỏ ngỏ và cho biết chúng tôi sẽ tiếp tục công việc như thế nào.
Để tiến triển trong việc phân định, Giáo hội nhất thiết phải lắng nghe mọi người, khởi đi từ những người nghèo nhất. Điều này đòi hỏi một lộ trình hoán cải và cũng là lộ trình ngợi khen: “Lạy Cha là Chúa Tể trời đất, con xin ngợi khen Cha, vì Cha đã giấu kín không cho bậc khôn ngoan thông thái biết những điều này, nhưng lại mặc khải cho những người bé mọn” (Lc 10, 21)! Đó là lắng nghe những người không có quyền lên tiếng trong xã hội hoặc những người cảm thấy bị loại trừ, thậm chí bởi Giáo hội; lắng nghe những người là nạn nhân của chủ nghĩa phân biệt chủng tộc dưới mọi hình thức – đặc biệt, ở một số khu vực mà nền văn hóa của người dân bản địa bị khinh miệt. Trên hết, trong tinh thần hoán cải, Giáo hội thời đại chúng ta có nhiệm vụ lắng nghe những người từng là nạn nhân của sự lạm dụng do các chi thể trong thân thể giáo hội gây ra, và đưa ra một cam kết cụ thể và mang tính cơ cấu để đảm bảo rằng điều này không tái diễn nữa.
Giáo hội cũng cần lắng nghe giáo dân, người nam cũng như người nữ, vì tất cả đều được kêu gọi nên thánh nhờ ơn gọi Phép Rửa: chứng tá của các giáo lý viên, những người trong nhiều hoàn cảnh là những người đầu tiên loan báo Tin Mừng; lắng nghe sự đơn sơ và sinh động của trẻ em; sự nhiệt thành của người trẻ, những thắc mắc và cầu xin của họ; lắng nghe những giấc mơ, sự khôn ngoan và ký ức của người cao niên. Giáo hội cần lắng nghe các gia đình, những mối quan tâm mang tính giáo dục của họ, và chứng tá Kitô giáo mà họ cống hiến trong thế giới ngày nay. Giáo hội cần chào đón tiếng nói của những người mong muốn được tham gia vào các thừa tác vụ giáo dân hoặc vào các cơ cấu phân định và đưa ra quyết định.
Để tiến xa hơn trong việc phân định hiệp hành, Giáo hội đặc biệt cần thu thập nhiều hơn nữa những lời chia sẻ và kinh nghiệm của các thừa tác viên chức thánh: các linh mục, những cộng tác viên chính yếu của các giám mục, những người mà thừa tác vụ bí tích của họ là không thể thiếu đối với đời sống của toàn thân thể; các phó tế, qua tác vụ của mình, thể hiện mối quan tâm của toàn thể Giáo hội trong việc phục vụ những người dễ bị tổn thương nhất. Giáo hội cũng cần để cho mình được chất vấn bởi tiếng nói ngôn sứ của đời sống thánh hiến, người lính canh chú tâm trước những lời mời gọi của Thánh Thần. Giáo hội cũng cần phải chú ý đến tất cả những người không chia sẻ cùng đức tin với mình, nhưng đang tìm kiếm sự thật, và trong họ, Thánh Thần cũng hiện diện và hoạt động, Đấng “ban cho mọi người khả năng được kết hợp với mầu nhiệm vượt qua” (Hiến chế Gaudium et Spes, 22).
“Thế giới mà chúng ta đang sống và thế giới mà chúng ta được mời gọi yêu thương và phục vụ, ngay cả trong những mâu thuẫn của nó, đòi hỏi Giáo hội phải tăng cường sự hiệp lực trong mọi lĩnh vực sứ mạng của mình. Chính lộ trình hiệp hành này là lộ trình mà Thiên Chúa mong đợi nơi Giáo hội của thiên niên kỷ thứ ba” (Đức Thánh Cha Phanxicô, ngày 17 tháng 10 năm 2015). Chúng ta đừng sợ hãi để đáp lại lời kêu gọi này. Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ Giáo hội, người đầu tiên lên đường, đồng hành với chúng ta trong cuộc hành hương. Trong niềm vui cũng như nỗi buồn, Mẹ chỉ cho chúng ta thấy Con của Mẹ, và mời gọi chúng ta tín thác. Chính Người, Chúa Giêsu, là niềm hy vọng duy nhất của chúng ta!
Thành Vatican, ngày 25 tháng 10 năm 2023
Dòng Đa Minh Thánh Tâm
Chuyển ngữ từ: synod.va/en (25.10.2023)
2023
Cách thức thảo luận và bỏ phiếu tài liệu Tổng hợp của Thượng Hội đồng
TÀI LIỆU TỔNG HỢP CỦA THƯỢNG HỘI ĐỒNG
Vẫn là Thượng Hội đồng Giám mục
Trong cuộc họp báo, ông Ruffini nói thêm rằng “đây cũng là cơ hội để tái khẳng định bản chất và thẩm quyền của Đại hội, ngay cả khi có sự hiện diện của các thành viên không phải là Giám mục. Người ta nhấn mạnh rằng đây là một Hội đồng tư vấn. Sự tham gia của những người không phải giám mục được quy định trong Tông hiến Episcopalis communio – sự Hiệp thông của Giám mục. Giai đoạn gặp gỡ mà chúng ta đang trải qua không phải là một khởi đầu mới mà là một bước khác trong tiến trình hiệp hành đã được Episcopalis communio vạch ra. Đặc tính Giám mục của Đại hội không bị tổn hại bởi sự hiện diện của các thành viên không có chức Giám mục”.
Ông Ruffini cũng khẳng định: “Tiến trình hiệp hành sẽ tiếp tục trong phiên họp thứ hai và kết thúc vào năm tới”.
Thảo luận và bỏ phiếu tài liệu tổng hợp
Vào chiều thứ Tư 25/10/2023, sau cuộc bỏ phiếu về Lá thư gửi Dân Chúa, các tham dự viên thảo luận về văn bản của tài liệu chung kết. Chỉ những thành viên đủ điều kiện bỏ phiếu mới có thể bỏ phiếu. Sáng thứ Năm 26/10, các cuộc thảo luận tiếp tục trong các nhóm nhỏ và vào ban chiều trong phiên họp khoáng đại.
Thêm buổi họp
Theo ông Ruffini, “để có thêm thời gian thảo luận, Đại hội đã quyết định tổ chức thêm một cuộc họp khoáng đại vào sáng thứ Sáu. Cuộc họp sáng thứ Sáu tập trung thu thập các đề xuất cho giai đoạn tiếp theo của tiến trình Thượng Hội đồng trước phiên họp năm tới”.
Các đề xuất của các nhóm hay cá nhân
Ông Ruffini nêu rõ: “Mỗi nhóm nhỏ và mỗi cá nhân thành viên có thể gửi đề xuất loại bỏ, bổ sung hoặc thay thế các đoạn trong Báo cáo, với những điểm được gọi là ‘modi’ [sửa đổi]. Đặc biệt, ‘sửa đổi’ của từng nhóm nhỏ phải được thông qua lần lượt với đa số tuyệt đối những người hiện diện có quyền bỏ phiếu. Ngoài ‘sửa đổi’ tập thể, các thành viên luôn có thể gửi ‘sửa đổi’ cá nhân, dù có được trình bày trong nhóm hay được nhóm chấp thuận hay không. Văn bản cuối cùng của Báo cáo tổng hợp của Đại hội sẽ được đọc vào sáng thứ Bảy 28/10 và biểu quyết vào chiều cùng ngày”.
2023
Phỏng vấn sơ Simona Brambilla, tân Tổng Thư ký Bộ Tu sĩ
Sơ Simona Brambilla, người Ý sinh năm 1965, đã từng là bề trên tổng quyền của Dòng Thừa sai Consolata. Sơ học chuyên môn về điều dưỡng và có bằng thạc sĩ tâm lý tại Viện Tâm lý học của Đại học Giáo hoàng Gregoriana. Từ năm 2019, sơ là thành viên của Bộ Tu sĩ trước khi được bổ nhiệm là Tổng thư ký của Bộ này.
Trong một cuộc phỏng vấn, với câu hỏi: “Là nữ tu Dòng Thừa sai Consolata, đoàn sủng của Hội dòng ảnh hưởng như thế nào đến sứ vụ mới của sơ?”, sơ cho biết:
Cuộc sống và kinh nghiệm của tôi gắn liền với đoàn sủng của Hội dòng, vì thế những gì tôi cảm nhận, suy nghĩ, làm và sống đều mang dấu vết của ngọn lửa đoàn sủng này. Chính do ân ban từ trên nên đoàn sủng định hình căn tính của những người và cộng đoàn được chia sẻ hồng ân này, làm cho cộng đoàn và các thành viên được kiên vững, cụ thể, linh động, cởi mở và đối thoại. Đối với tôi, Đoàn sủng Thừa sai ad gentes của chúng tôi trong dấu chỉ của sự an ủi thể hiện một ân sủng to lớn, vì thế tôi tạ ơn Thiên Chúa và Đức Maria An ủi Rất thánh. Kinh nghiệm tiếp xúc hiệu quả với các thực tại, các dân tộc, các nền văn hóa, các Giáo hội địa phương, các hình thức Đời sống Thánh hiến ở châu Phi, châu Mỹ, châu Á và châu Âu đã biến đổi và củng cố trong tôi ý thức rằng cuộc gặp gỡ với người khác là một nguồn tăng trưởng, trao đổi hồng ân, ân sủng. Sứ vụ dạy tôi rằng, nếu đúng là chúng ta được sai đi “gieo” Tin Mừng, thì cũng đúng là chính Thiên Chúa đã gieo và làm cho các hồng ân của Người phát triển khắp nơi: chúng ta tỏ lòng biết ơn bằng cách nhận ra, đón nhận và cùng nhau cử hành hồng ân đó. Tôi tin rằng, ngay cả trong công việc phục vụ mới được giao phó, tôi cũng được kêu gọi coi trọng sự gặp gỡ và chân nhận, chào đón và tôn vinh những biểu hiện sự sống mà Thiên Chúa đã gieo trồng và làm cho lớn lên nơi con người, các dân tộc, trong các nền văn hóa và trong các đoàn sủng.
Đức Thánh Cha đã chọn một nữ tu để giữ chức vụ này, vậy việc bổ nhiệm có thể được xem dưới góc nhìn của Thượng hội đồng không?
Tính hiệp hành có nghĩa là “cùng nhau bước đi” hướng tới Thiên Chúa, tôn trọng và hài hoà sự đa dạng trong Tình yêu. Điều này cũng đúng cho sự đa dạng giữa các ơn gọi và đoàn sủng cũng như giữa chiều kích nam và nữ của nhân loại. Tính hiệp hành là một lời mời gọi sống các mối quan hệ đích thực, thẳng thắn và tôn trọng, nhân bản và Kitô giáo đích thực, vun trồng sự trao đổi, hỗ tương và đối thoại. Đó là điều tôi tin tưởng sâu sắc và nhờ Ân sủng, tôi đã vui mừng cảm nghiệm được điều đó trong đời mình, với các anh chị em, những người nam nữ thánh hiến, các linh mục, giáo dân nam nữ, những người cùng đồng hành với tôi, cùng vui mừng, đau khổ, mơ ước, làm việc và cầu nguyện.
Trong bài giảng Thánh lễ ngày 02/02/2022, Đức Thánh Cha nói “Chúa không quên ban cho chúng ta những dấu chỉ để mời gọi chúng ta vun trồng một tầm nhìn đổi mới về đời sống thánh hiến”. Đời sống thánh hiến phải được canh tân như thế nào? Theo sơ, cần phải tái khởi động và đào sâu tầm quan trọng của đời sống thánh hiến đối với Giáo hội ngày nay như thế nào? Làm thế nào để giải quyết cuộc khủng hoảng ơn gọi?
Tôi rất vui được suy tư về những câu hỏi quan trọng này trong cách thức hiệp hành, nghĩa là cùng với những người nam nữ thánh hiến. Bắt đầu phục vụ tại Bộ Tu sĩ, tôi cảm thấy cần thiết và mong muốn đặt mình vào trường học của những người có kiến thức và khôn ngoan hơn mình và những người đã có thời gian dài cống hiến khả năng và năng lượng tâm trí, con tim và linh hồn để đồng hành với các cuộc hành trình của các tu sĩ nam nữ trong các lãnh vực khác nhau. Tôi có nhiều điều cần học từ mỗi người mà tôi sẽ gặp gỡ trong Bộ Tu sĩ và tôi sẽ cần sự khôn ngoan, lời khuyên, sự giúp đỡ của tất cả mọi người để hiểu biết những thực tại khác nhau, để có thể đóng góp cho các tu sĩ điều tốt đẹp. Tôi sẵn sàng đón nhận di sản năng động đặc biệt này của Giáo hội.
Cá nhân tôi tin rằng lắng nghe tất cả mọi người, những trải nghiệm và hành trình của họ là một bước nền tảng để Thánh Thần hướng dẫn chúng ta, mở rộng con tim, cảm thức nội tâm để đón nhận ánh sáng, hương vị và tiếng nói của Thánh Thần, để Người chỉ cho chúng ta con đường cùng nhau bước đi.
Đối với tôi, ngày nay chủ đề về sự bé nhỏ đáng được nghiên cứu và chú ý cách đặc biệt. Tôi được đánh động bởi những lời của Đức Thánh Cha trong cuộc gặp gỡ các linh mục tu sĩ ở Kazakhstan ngày 15/9/2022: “Tất nhiên, khi đối diện với nhiều thách đố của đức tin – đặc biệt là những thách đố liên quan đến sự tham gia của các thế hệ trẻ -, cũng như đối diện với những vấn đề và khó khăn của cuộc sống và nhìn vào các con số, trong bối cảnh rộng lớn của một đất nước như tại đây, người ta có thể cảm thấy ‘nhỏ’ và bất tương xứng. Tuy nhiên, nếu chúng ta tiếp nhận cái nhìn đầy hy vọng của Chúa Giêsu, chúng ta sẽ khám phá ra một điều đáng ngạc nhiên: Tin Mừng nói rằng sự bé nhỏ, khó nghèo về tinh thần, là một mối phúc, là mối phúc đầu tiên (xem Mt 5,3), bởi vì sự nhỏ bé làm chúng ta khiêm nhường trước quyền năng của Thiên Chúa và để chúng ta không đặt nền tảng hành động của Giáo hội dựa trên khả năng của chúng ta. Đây là một hồng ân! Tôi nhắc lại: có một ân sủng giấu ẩn khi là một Giáo hội nhỏ, một đoàn chiên nhỏ; thay vì phô trương sức mạnh, các con số, cơ cấu của chúng ta và mọi hình thức khác do con người, chúng ta để mình được Chúa hướng dẫn và khiêm tốn đặt mình bên cạnh mọi người. Không giàu về điều gì và nghèo về mọi thứ, chúng ta bước đi với sự đơn sơ, gần gũi với anh chị em đồng bào của mình, mang niềm vui của Tin Mừng vào những hoàn cảnh của cuộc sống. Như men trong bột và như hạt giống nhỏ nhất được gieo vào đất (x. Mt 13,31-33), chúng ta sống trong những biến cố vui buồn của xã hội mà chúng ta đang sống, để phục vụ nó từ bên trong”.
Như vậy, tôi tin những gì Đức Thánh Cha nói với đàn chiên bé nhỏ ở Kazakhstan cũng có thể giúp ích và khích lệ đời sống thánh hiến nói chung, vốn thường lo lắng về sự suy giảm số lượng và sức sống, ít nhất là ở một số nơi trên thế giới.
Tại Thượng Hội đồng, Đức Thánh Cha đã mời gọi các tham dự viên trở thành một dàn giao hưởng. Vậy lời mời này có thể mở rộng đến đời sống thánh hiến trong Giáo hội hoàn vũ không?
Cũng trong bài nói chuyện ở Kazakhstan, Đức Thánh Cha đã khẳng định: “Việc trở nên bé nhỏ nhắc chúng ta rằng chúng ta không tự lập. Chúng ta cần Chúa, nhưng cũng cần người khác, cần tất cả những người khác: cần anh chị em của những hệ phái khác, của niềm tin tôn giáo khác với chúng ta, tất cả mọi người nam nữ có thiện chí. Với tinh thần khiêm tốn, chúng ta nhận ra rằng chỉ cùng nhau, đối thoại và chấp nhận lẫn nhau, chúng ta mới có thể thực sự đạt được điều gì đó tốt đẹp cho mọi người”.
Như thế, ở đây lời mời gọi “cùng nhau thực hiện điều gì đó tốt đẹp cho mọi người” được mở rộng, toàn diện, vượt qua những ranh giới của các liên kết địa lý, văn hoá, tôn giáo, chính trị, v.v. Hơn thế nữa, những ai đang bước đi trong đời sống thánh hiến được mời gọi cùng nhau chơi bản hoà tấu vui tươi của việc bước theo Chúa Kitô, thể hiện tính độc đáo của mỗi đoàn sủng. Chúng tôi đã có nhiều kinh nghiệm ý nghĩa về việc cùng chơi bản hoà tấu: cộng đoàn và các dự án liên dòng, các con đường suy tư và đào tạo chung, nhiều sáng kiến khác nhau do Liên hiệp các Bề trên Tổng quyền tổ chức.
Từng là một nhà truyền giáo ở Mozambique, có một khía cạnh nào sơ sẽ mang theo khi đến với “sứ vụ” mới ở Vatican không?
Hồng ân truyền giáo ở Mozambique, chính xác là giữa người dân Macua ở phía bắc đất nước, đã biến đổi tôi một cách sâu sắc. Với lòng biết ơn, tôi mang theo mình tất cả những trải nghiệm mãnh liệt trong những năm tháng đó, những mối quan hệ đầy ý nghĩa đã chạm đến và hoán cải tâm hồn tôi, sự phong phú của sự khôn ngoan nguyên thủy của Macua đã mở ra cho tôi những chân trời nhân bản và thiêng liêng mới, sự hỗ tương của việc truyền giáo, và nhiều hồng ân khác mà Chúa đã ban cho tôi qua cuộc gặp gỡ với một dân tộc có tâm hồn sôi nổi, ấm áp, mãnh liệt và nhạy cảm như vậy.
Có một câu tục ngữ Macua đặc biệt cuốn hút tôi và luôn là nguồn cảm hứng cho tôi: “Chúa không giống như Mặt trời chỉ đi xuyên qua thế giới, nhưng giống Mặt trăng đi cùng các vì sao”.
Đó là một câu tục ngữ rất hiệp hành! Mặt trăng, đối với người Macua, là tinh tú khiêm tốn chiếu sáng màn đêm và khiến nó trở nên hấp dẫn và huyền bí. Tinh tú khiêm tốn bởi vì, theo cách diễn đạt của sự khôn ngoan đại chúng, trong khi Mặt trời chiếu sáng rực rỡ trên bầu trời, làm tắt đi ánh sáng của các ngôi sao khác vào ban ngày thì Mặt trăng lại thích tồn tại cùng với ánh sáng của các ngôi sao và hành tinh trong bầu trời về đêm. Mặt trời, đối với người Macua, du hành một mình, là vị vua và chúa tể duy nhất trong ngày. Ngược lại, Mặt trăng du hành cùng bạn bè, tồn tại trong chân trời của sự hiệp thông và chia sẻ. Mặt trời sáng đến mức bạn không thể nhìn vào. Trong khi bạn có thể ngắm nhìn Mặt trăng, tận hưởng khung cảnh của bầu trời đầy sao và được truyền cảm hứng bởi ánh sáng của nó.
Sự huyền bí của Mặt trăng đã làm say mê nhiều nhà tư tưởng, nhà thơ, ngôn sứ và các thánh. Đức Thánh Cha đã nhắc lại điều này nhiều lần. Trăng đưa chúng ta trở lại chủ đề về hiệp hành, đối thoại, về bản giao hưởng của những ánh sáng khác nhau cùng nhau tồn tại, chiếu sáng và tô điểm cho cùng một bầu trời.
Có một câu tục ngữ khác về mặt trăng của người Macua đồng hành cùng tôi: “Có người ngắm Trăng ở trên trời, có người có Trăng trong lòng”. Cầu mong ánh sáng kín đáo của Mặt trăng chiếu vào trái tim mỗi người chúng ta và biến tâm hồn thành nơi cư ngụ của Thiên đàng, ngày càng mở ra cho nó sự tinh tế dịu dàng và trung kiên của những người không tỏa sáng bằng ánh sáng của mình nhưng chỉ biết ơn và hạnh phúc khi cùng với những người khác trở thành một phản ánh khiêm tốn của Ánh sáng Thiên Chúa, Đấng yêu thương sưởi ấm, che chở và biến đổi các thụ tạo của Người bằng tình yêu dịu dàng và mạnh mẽ.
Ngọc Yến – Vatican News
Nguồn: vaticannews.va/vi
2023
Bài Học Khiêm Nhường
4.11
Thánh Charles Borromeo, Tiến Sĩ
Rm 11:1-2,11-12,25-29; Tv 94:12-13,14-15,17-18; Lc 14:1,7-11
Bài Học Khiêm Nhường
Tin Mừng hôm nay thuật lại rằng hôm đó Chúa Giêsu đến dùng bữa tại nhà một đầu mục nhóm Biệt phái. Nhận thấy ở đó có những thực khách háo hức chọn chỗ nhất, Chúa Giêsu liền nói với họ một dụ ngôn, trong đó Ngài mời gọi người ta hãy sống khiêm nhường bằng cách chọn lấy địa vị sau chót: khi anh được mời đi ăn cưới, anh đừng ngồi vào chỗ nhất, kẻo lỡ có nhân vật nào quan trọng cũng được mời… Trái lại, khi được mời, anh hãy ngồi vào chỗ cuối.
Xét bề ngoài, thì đây chỉ là một vấn đề lịch sự, bởi vì xếp chỗ ngồi là việc của chủ nhà, chứ không phải của người dự tiệc. Tuy nhiên, việc chọn chỗ cuối như thế phải được thực hiện một cách đơn sơ, tự nhiên, chứ nếu tìm chỗ cuối với hậu ý và hy vọng được mời lên chỗ cao hơn, thì đó là một sự khiêm nhường giả tạo, một sự kiêu ngạo tinh tế.
Chúa Giêsu nhắc nhở những người được mời bằng những lời khôn ngoan thường tình. Người ta thường dạy rằng: tốt hơn là chọn một chỗ ở cuối bàn. Lúc đó, người khách sẽ được vinh dự trước mặt mọi người, khi chủ nhà đến yêu cầu lên chỗ cao hơn. Trái lại, thật là sỉ nhục khi điều ngược lại xảy ra, vì khách được mời nằm trên những chiếc ghế trường kỷ mà ăn, nên khó dậy mà đổi chỗ một cách trang nghiêm, nếu mình phải nhường chỗ cho một người khác. Kẻ hạ mình xuống sẽ không có nguy cơ bị hạ nhục trước mặt kẻ khá
Lời khuyến cáo của Chúa Giêsu còn tiềm ẩn một ý nghĩa sâu sắc hơn. Ðối với Ngài, tiệc cưới tượng trưng cho Nước Thiên Chúa, trong đó kẻ nào nhắc mình lên sẽ bị hạ xuống, còn kẻ hạ mình xuống sẽ được nhắc lên. Vượt ngoài tầm đòi hỏi của xã giao, lời nói của Chúa làm cho con người đi xuống chiều sâu của khiêm nhường và tiến lên chiều cao của Nước Thiên Chúa. Nước Thiên Chúa là một vinh dự, một ân ban, mà chỉ những ai tự hạ và ý thức mình là hư vô mới có thể lãnh nhận. Còn kẻ tưởng mình cao trọng, chắc chắn không thể chiếm hữu Nước Thiên Chúa, và Thiên Chúa chống lại kẻ kiêu căng, nhưng ban ơn cho người khiêm nhường.
Giáo huấn của Chúa Giêsu mang sứ điệp tinh thần khiêm tốn và cách thực thi sống bác ái quảng đại không vụ lợi, không mong được đáp trả như người đời thường nghĩ: “Có qua có lại mới toại lòng nhau”. Giáo huấn khiêm tốn và bác ái đó đã được thánh Phaolô nối tiếp khi chia sẻ với giáo hữu thành Ephêsô: “Anh em hãy ăn ở thật khiêm tốn, hiền từ và nhẫn nại; hãy lấy tình bác ái mà chịu đựng lẫn nhau” (Ep 4,2). Trong thư gửi giáo đoàn Galat, vị Tông đồ còn nhấn mạnh các hoa trái sinh từ Thánh Linh trong đó có đức ái và sự khiêm tốn hiền hòa. (x. Gl 5,22)
Khiêm nhường trước hết hệ tại thái độ xác định vị trí khách quan của mình: tội lỗi trước Đấng Toàn Năng và Chí Thánh. Người khiêm nhường nhìn nhận rằng mọi sự mình có đều do lãnh nhận nơi Chúa, rằng mình là đầy tớ vô dụng, tự mình không là gì khác hơn là tội nhân. Nhưng kẻ khiêm nhường lại không thất vọng, ngã lòng, nhưng sẽ mở tâm hồn đón nhận ơn Chúa, đón nhận năng lực của ân sủng.
Dân Israel đã học hỏi sự khiêm nhường trước hết bằng kinh nghiệm về sự toàn năng của Chúa, Đấng cưú thoát họ. Họ giữ cho kinh nghiệm ấy được sống động bằng cách tưởng nhớ đến kỳ công của Thiên Chúa trong việc phụng tự của họ. Phụng tự đó là trường dạy khiêm nhường. Trong lúc ca tụng và tạ ơn Thiên Chúa, người Israel bắt chước gương vua Đavít khi nhảy múa trước hòm bia để tôn vinh Chúa… Rồi những nhục nhã, thất bại và lưu đày cũng cho họ ý thức về sự bất lực căn bản của con người.
Để sống khiêm nhường đích thực, chúng ta hãy ngắm nhìn Chúa Giêsu Thánh Thể, Đấng đã hạ mình xuống làm tội nhân chịu treo trên Thập Giá, đối với người đời đây đã là địa vị quá thấp hèn, nhưng Chúa còn muốn ẩn thân dưới hình Bánh hình Rượu, bề ngoài bất động, hầu cho ta được thấy sự tiêu hao mình đi vì lợi ích của nhiều người.
Chính lúc chúng ta khiêm hạ và sống bác ái vô vị lợi, chúng ta đang “thêu dệt” công trình nhân cách chính mình trong cuộc sống hằng ngày. Hơn nữa, tinh thần đức tin của chúng ta đang vươn tới núi Sion Thành Thánh, nơi đại hội Giêrusalem của những người tin, đó là đại hội giữa các con đầu lòng của Thiên Chúa là những kẻ đã được ghi tên trên trời, như thư Do Thái phác họa (Dt 12,18-19.22-24a).
Với lời mời gọi và gương sống tự hạ, khiêm nhường của Chúa từ lúc sinh ra cho đến lúc chết trên Thập giá, chúng ta hãy quyết đi vào con đường khiêm nhường bằng cách sống đúng với giới hạn của một thụ tạo nhỏ bé trước mặt Thiên Chúa vô biên, để nhờ đó Ngài sẽ là tất cả cho chúng ta.