2020
Tin vào Chúa như Thánh Tôma
Thánh Tôma tông đồ
Ga 20, 24-29
Thánh Tôma là người Do thái ở miền Galilê. Mặc dầu ít học, nhưng ngài có óc tìm tòi, một ý chí kiên vững, một tinh thần tận tụy hy sinh. Khi được Chúa gọi, ngài đã sẵn sàng bỏ mọi sự đi theo Chúa, và được chọn vào số các Tông đồ.
Tôma đã không tin lời chứng của các môn đệ rằng Chúa Giêsu đã sống lại qua việc Ngài hiện ra với họ. Đức tin của cộng đoàn các môn đệ, những người bạn thân thiết đã cùng ông theo Chúa nhiều năm tháng, không giúp ông tin vào sự sống lại của Chúa. Ông khẳng định mình chỉ có thể tin nếu chính ông được gặp Chúa hiện ra, để xác nhận rằng đó chính là Chúa Giêsu thật qua các vết thương của Ngài. Tuy nhiên, khi Chúa hiện ra với ông, Tôma đã không cần thực hiện việc ‘xác nhận’ đó nhưng vẫn tin Chúa đã thực sự sống lại.
Tin Mừng hôm nay trình thuật cuộc đối thoại giữa thánh Tôma và các Tông đồ khác, hẳn ai cũng biết ngài là người cứng lòng tin, bởi vì thánh nhân đã từng nói: “Nếu tôi không nhìn thấy vết đinh ở tay Người, nếu tôi không thọc ngón tay vào lỗ đinh, nếu tôi không thọc bàn tay vào cạnh sườn Người thì tôi không tin”. Như vậy, với ngài, không thấy là không tin. Thấy thì mới tin. Niềm tin của Tôma chính là: tay phải sờ, mắt phải thấy thì mới có sự thuyết phục. Niềm tin của thánh nhân là niềm tin của lý trí.
Tuy nhiên, Đức Giêsu muốn Tôma, các Tông đồ khác và cả chúng ta ngày hôm nay phải đạt tới mức độ vượt lên trên những gì là khả giác của đời thường, để tiến tới một đức tin trưởng thành, tức là không thấy mà vẫn tin: “Phúc cho những ai không thấy mà tin”.
“Sự hồ nghi của Tôma” là điều mà không ít Kitô hữu ngày nay đang gặp phải, đặc biệt là các bạn trẻ phải rời xa gia đình, xa cộng đoàn giáo xứ thân quen để bước vào môi trường học tập, làm việc mới, nơi có những chủ trương, lối sống, học thuyết dễ khiến đức tin của họ bị chao đảo. Khi đó, họ cũng có cùng tâm trạng với thánh Tôma khi xưa, đó là cảm thấy đức tin của cộng đoàn mà mình đã và đang sống chung không giúp gì cho họ trong việc tìm lại niềm xác tín vào Chúa. Có thể họ vẫn đi lễ, vẫn tham dự các cử hành phụng vụ cùng với cộng đoàn, nhưng lại cảm thấy lạc lõng giữa những người đang sốt sắng cầu nguyện, ca ngợi Chúa. Cái họ cần là một cảm nghiệm cá vị với Chúa.
Khi xưa, Chúa đã đáp ứng “yêu cầu” chính đáng này của thánh Tôma, nhưng Ngài không hiện ra với một mình ông, nhưng là với cộng đoàn các môn đệ có Tôma ở đó. Điều này có nghĩa là hành trình tìm kiếm niềm xác tín cá nhân không thể tách rời khỏi cộng đoàn, nhưng phải được thực hiện trong cộng đoàn và nhờ sự trợ giúp của cộng đoàn. Ngày nay, có lẽ Chúa sẽ không hiện ra cách tỏ tường với mỗi cá nhân để đáp lại mọi yêu cầu phải nhìn thấy Chúa thì mới tin vào Ngài, nhưng Chúa chắc chắn cho ta gặp được Ngài qua những gương sáng sống đức tin ngay trong chính cộng đoàn: đó có thể là một cụ già ít học, lọm khọm chống gậy đến nhà thờ mỗi ngày dù trời mưa gió; hay đó cũng có thể là một người đồng trang lứa, sẵn sàng hy sinh thời gian, công sức để làm việc bác ái.
Cuộc đời chúng ta nếu không có Chúa sẽ “trở lại đường xưa lối cũ” của mê lầm tội lỗi. Không có Chúa mọi nỗ lực cố gắng về đường thiêng liêng trở thành luống công vô ích; nếu vắng bóng Chúa thì tất cả chỉ là “dã tràng xe cát biển đông”.
Lời khẩn cầu của Tôma là lời khẩn cầu Chúa thương xót, cũng là lời khẩn cầu của từng người chúng ta. Thiên Chúa là tình yêu, là Đấng giàu lòng thương xót, và đã yêu thương chúng ta đến cùng (Ga 13,1). Chính vết thương nơi Thánh Tâm Chúa trên Thánh Giá là ấn tín của tình yêu vô biên và vô điều kiện, là nơi tuôn trào Máu và Nước trường sinh, là Nguồn Mạch Lòng Thương Xót.
Sự cứng tin của Tôma như một kinh nghiệm, và cần xem chặng đường niềm tin của ông như một kinh điển cho niềm tin đang dấn bước đi trong cuộc sống. “Đừng cứng lòng!” phải chăng là lời gọi hãy tránh xa những thái độ không phù hợp, để chẳng những tránh được khủng hoảng, mà dường như còn nghe lại từng ngày lời ân cần đã một lần ngỏ với Tôma ở cuối chặng đường gặp gỡ: “Nhưng hãy tin!”
Thánh nhân đã công khai tuyên xưng Chúa là Thiên Chúa, với một niềm tin vững vàng mạnh mẽ, giúp cho mọi người tin thật Chúa Giêsu đã sống lại, như lời Thánh Ghêgôriô Cả đã nói: “Không phải tình cờ, nhưng Chúa đã an bài xảy ra như vậy. Lòng từ bi cao cả của Người đã hành động một cách tuyệt vời, để nhờ người môn đệ hoài nghi ấy sờ vào các thương tích nơi thân thể Thầy mình, mà vết thương cứng lòng tin ở nơi ta được chữa khỏi. Sự cứng lòng tin của Tôma còn giúp ích cho lòng tin của ta hơn là đức tin của các tông đồ khác. Bởi vì ông đã sờ vào Chúa rồi mới tin, nên tâm trí ta cũng rũ bỏ được mọi nghi nan và trở nên vững vàng trong đức tin. Quả vậy, người môn đệ ấy khi nghi nan mà sờ mó thì đã trở thành nhân chứng của sự kiện phục sinh”.
Niềm tin cần phải được kiểm chứng, đó cũng là thái độ của con người ngày hôm nay. Có lẽ do ảnh hưởng của lối sống thực dụng, nên người ta đòi mọi sự đều phải được kiểm chứng, phải được cân đong đo đếm. Thế nhưng, họ không biết được rằng, trong cuộc sống, không phải bất cứ thứ gì cũng có thể chứng minh một cách rạch ròi, đó là chưa kể đến những lãnh vực nhạy cảm như: tình cảm, tình yêu, sự hy sinh, lòng vị tha, sự quảng đại…
Niềm tin vào Chúa phục Sinh đã giúp ông biến đổi cuộc đời. Từ việc ông đòi hỏi phải được nhìn thấy bằng mắt, phải sờ được bằng đôi tay, thì giờ đây, bằng đôi mắt của đức tin và sự cảm nghiệm thiêng liêng, ông đã trở nên một Tông Đồ nhiệt thành cho Chúa. Tương truyền rằng, ngài đã đi sang tận miền Ấn Độ xa xôi để truyền giảng Tin Mừng ơn cứu độ và chịu tử đạo ở đó.
Chúng ta được mời gọi tin tưởng vào Chúa, lắng nghe tiếng Chúa và thực hiện lời của Người. Bởi vì có Chúa thì mọi công lao vất vả của chúng ta sẽ được ban thưởng như mẻ cá ắp đầy lạ lùng. “Hãy ký thác đường đời cho Chúa, tin tưởng vào Người, Người sẽ ra tay” (Tv 37, 5).
Noi gương Thánh Tôma Tông đồ, chúng ta luôn cố gắng tìm tòi học biết niềm tin vào Chúa Kitô, để giúp những người cứng lòng được tin thật Người là Thiên Chúa, là Đấng Cứu độ trần gian.
2020
Lễ Thánh Tôma Tông Đồ
THÁNH TÔ-MA, TÔNG ĐỒ
lễ kính
Ca nhập lễ
Tv 117,28.21
Lạy Chúa, chính Ngài là Thiên Chúa của con,
xin dâng Ngài muôn câu cảm tạ ;
lạy Thiên Chúa con thờ,
xin dâng Ngài vạn tiếng tôn vinh,
vì Ngài đã ban ơn cứu độ.
Lời nguyện nhập lễ
Lạy Thiên Chúa toàn năng, hôm nay chúng con hoan hỷ mừng lễ thánh Tô-Ma Tông đồ. Xin nhận lời thánh nhân cầu thay nguyện giúp mà củng cố lòng tin của chúng con để chúng con được sống muôn đời khi cùng với thánh nhân tuyên xưng Ðức Giêsu Kitô là Chúa. Người là Thiên Chúa hằng sống và hiển trị cùng Chúa, hiệp nhất với Chúa Thánh Thần đến muôn thuở muôn đời.
Bài đọc 1
Bài đọc I Ep 2, 19-22
Bài trích thư thánh Phaolô tông đồ gởi tín hữu Êphêsô
Anh em thân mến,
19 Anh em không còn là người xa lạ và khách qua đường nữa,
nhưng là người đồng hương với các thánh
và là người nhà của Thiên Chúa,
20 anh em được xây dựng trên nền móng các tông đồ và các tiên tri,
với tảng đá góc tường là chính Đức Kitô Giêsu,
21 trong Người, toàn thể công trình xây dựng ăn khớp với nhau
và vươn lên thành đền thánh trong Chúa,
22 trong Người, cả anh em nữa,
trong Chúa Thánh Thần anh em cũng được xây dựng với nhau
thành ngôi nhà của Thiên Chúa.
Đó là Lời Chúa.
Thánh vịnh đáp ca Tv 116, 1. 2 (Đ. Mc 16, 15)
– Lấy trang 74, số 21, [8].
Đ. Hãy đi rao giảng Tin Mừng khắp thế gian.
1 Muôn nước hỡi, nào ngợi khen Chúa,
ngàn dân ơi, hãy tán tụng Ngài. Đ.
2 Vì lượng từ bi Chúa dành cho ta thật bền vững,
lòng tín trung của Ngài tồn tại đến muôn đời.
Alleluia Ga 20, 29
Alleluia, alleluia. Chúa nói: Hỡi Tôma, vì con đã xem thấy Thầy nên con đã tin; phúc cho những ai không thấy mà tin. Alleluia.
Tin Mừng Ga 20, 24-29
Lạy Chúa của con, lạy Thiên Chúa của con!
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Gioan
24 Khi ấy, ông Tôma là một người trong Nhóm Mười Hai,
không ở với họ khi Chúa Giêsu đến.
25 Các môn đệ khác nói với ông: “Chúng tôi đã xem thấy Chúa!”
Nhưng ông trả lời họ rằng:
“Nếu tôi không nhìn thấy dấu đinh ở tay Người,
nếu tôi không xỏ ngón tay vào lỗ đinh,
nếu tôi không thọc bàn tay vào cạnh sườn Người, thì tôi không tin”.
26 Tám ngày sau, các môn đệ lại có mặt trong nhà
và có ông Tôma ở với các ông.
Trong khi các cửa vẫn đóng kín,
Chúa Giêsu đến, đứng giữa họ và nói: “Chúc các con bình an”.
27 Rồi Người nói với ông Tôma:
“Hãy xỏ ngón tay vào đây và hãy xem tay Thầy,
hãy đưa bàn tay con ra và thọc vào cạnh sườn Thầy;
đừng cứng lòng, nhưng hãy tin”.
28 Ông Tôma thưa Người rằng:
“Lạy Chúa của con, lạy Thiên Chúa của con!”
29 Chúa Giêsu nói với ông: “Vì đã xem thấy Thầy, nên con đã tin.
Phúc thay những ai không thấy mà tin”.
Đó là Lời Chúa.
Lời nguyện tín hữu
Anh chị em thân mến,
Đức Kitô Phục Sinh đã cho thánh Tôma chạm đến vết thương trên thân thể Người, để củng cố niềm tin của ông và của chúng ta. Chúa ta cảm tạ Chúa đã ban tặng hồng ân đức tin và tha thiết nguyện xin:
- “Anh em được xây dựng trên nền tảng các Tông Đồ”. Xin cho Đức Thánh Cha và các Đức Giám mục luôn trung tín và nhiệt thành giảng dạy niềm tin tông truyền cho mọi người.
- “Hỡi muôn dân, hãy ngợi khen Chúa”. Xin cho mọi người khi ngắm nhìn vẻ đẹp và sự hùng vĩ của thiên nhiên, biết mở lòng tin nhận và ca tụng Chúa là Đấng sáng tạo.
- “Lạy Chúa tôi, lạy Thiên Chúa của tôi”. Xin cho các bạn trẻ đang gặp khủng hoảng đức tin, nhờ sự nâng đỡ của người thân, được Chúa Thánh Thần làm cho nên vững mạnh/ và trở thành người nâng đỡ đức tin cho bạn bè.
- Chúa nói: “Phúc cho những ai không thấy mà tin”. Xin cho cộng đoàn chúng ta ngày càng kiên vững trong đức tin/ và biết nâng đỡ niềm tin của những người đang gặp thử thách.
Lạy Chúa Giêsu, Chúa đã củng cố đức tin của thánh Tôma Tông Đồ. Xin cũng thương nâng đỡ niềm tin yếu hèn của chúng con/ và giúp chúng con trở nên những người hăng say loan báo Tin Mừng Phục Sinh. Chúa là Đấng hằng sống và hiển trị muôn đời.
Lời nguyện tiến lễ
Lạy Chúa, chúng con dâng lễ vật này để tỏ lòng kính tôn thần phục vụ để kính nhớ thánh Tô-Ma Tông đồ đã tuyên xưng đức tin, xin Chúa thương chấp nhận và gìn giữ ơn thánh Chúa trong chúng con luôn mãi. Chúng con cầu xin …
Lời tiền tụng các Tông Ðồ,
Lạy Chúa là Cha chí thánh, là Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, chúng con tạ ơn Chúa mọi nơi mọi lúc, nhờ Ðức Ki-tô, Chúa chúng con, thật là chính đáng, phải đạo và đem lại ơn cứu độ cho chúng con.
Vì Chúa đã cho Hội Thánh được đứng vững trên nền tảng các Tông Ðồ, để Hội Thánh luôn là dấu chỉ trường tồn sự thánh thiện của Chúa nơi trần gian, và trình bày giáo lý bởi trời cho mọi người.
Vì thế, giờ đây và cho đến muôn đời, cùng với toàn thể đạo binh thiên quốc, chúng con sốt sắng chúc tụng và tung hô Chúa rằng:
Thánh! Thánh! Thánh! …
Ca hiệp lễ
- Ga 20,27
Chúa bảo ông Tô-ma : “Hãy đặt tay vào đây
và nhìn xem những dấu đinh của Thầy.
Đừng cứng lòng nữa, nhưng hãy tin.”
Ha-lê-lui-a.
Lời nguyện hiệp lễ
Lạy Chúa, trong bí tích này, chúng con đã thực sự rước Mình và Máu Ðức Kitô, Con Một Chúa. Cùng với thánh Tô-Ma tông đồ chúng con tuyên xưng Ðức Kitô là Chúa và là Thiên Chúa của chúng con, xin cho chúng con biết lấy cả cuộc đời mà diễn tả niềm tin ấy. Chúng con cầu xin …