PHỤNG VỤ TUẦN THÁNH – Lm. Anmai, CSsR
Nội dung
CHÚA NHẬT LỄ LÁ
LỜI DẪN ĐẦU LỄ – DẪN BÀI ĐỌC – LỜI NGUYỆN TÍN HỮU – LỜI KẾT LỄ – PHẦN RIÊNG CHO NHD
ĐỒ CẦN CHUẨN BỊ
- Tại nơi cử hành nghi thức làm phép lá và khởi đầu cuộc rước:
Sách lễ hoặc sách nghi thức
Micro nếu cần
Nước thánh và dụng cụ rảy nước thánh
Bình hương và tàu hương, nếu có xông hương
Thánh giá đi rước và nến cao
Lá cho cộng đoàn; nên chuẩn bị thêm một số cành lá cho những người không mang theo
Giá sách hoặc bục công bố Tin Mừng, nếu cần
Hai bình hoặc nơi đặt lá một cách gọn gàng, xứng hợp
- Trong cung thánh và tại bàn thờ:
Bàn thờ phải được phủ khăn bàn ít là một khăn trắng
Có nến trên hoặc gần bàn thờ theo quy định chung; Chúa Nhật thường có thể dùng bốn hoặc sáu nến tùy hoàn cảnh
Có thánh giá với tượng Chúa chịu nạn đặt trên hoặc gần bàn thờ
Sách lễ tại ghế chủ tọa hoặc trên bàn thờ theo lúc cần
Chén lễ, đĩa thánh, khăn thánh, khăn lau chén, tấm đậy chén, bình thánh nếu cần, nhưng chỉ dọn trên bàn thờ vào lúc chuẩn bị lễ vật, theo quy định chung của Thánh lễ; không bày sẵn mọi sự từ đầu trên mặt bàn thờ. Theo Quy chế Tổng quát Sách lễ Rôma, bàn thờ phải có ít nhất một khăn trắng; trên hoặc gần bàn thờ có nến sáng và thánh giá; còn trên mặt bàn thờ chỉ đặt những gì cần cho Thánh lễ vào từng thời điểm thích hợp.
- Phẩm phục:
Chủ tế: áo lễ đỏ
Nếu cử hành nghi thức đầu lễ với áo choàng đỏ, thì khi đến bàn thờ phải thay áo lễ đỏ trước khi đọc lời nguyện nhập lễ
Phó tế, nếu có: phẩm phục đỏ theo chức vụ
Các thừa tác viên khác: áo giúp lễ theo quy định
- LỜI DẪN TẬP TRUNG CỘNG ĐOÀN TRƯỚC GIỜ LỄ
NHD:
Kính thưa cộng đoàn phụng vụ, hôm nay toàn thể Hội Thánh long trọng cử hành Chúa Nhật Lễ Lá, ngày mở đầu Tuần Thánh, là tuần lễ thánh nhất trong năm phụng vụ. Hôm nay, chúng ta cùng tưởng niệm việc Chúa Giêsu long trọng tiến vào thành thánh Giêrusalem để hoàn tất mầu nhiệm Vượt Qua của Người.
Phụng vụ hôm nay mang hai tâm tình hòa quyện với nhau: một bên là niềm vui tung hô Đức Kitô là Vua, một bên là sự thinh lặng chiêm ngắm cuộc Thương Khó của Người. Tay chúng ta cầm cành lá để đón mừng Chúa, nhưng lòng chúng ta cũng được mời gọi bước theo Chúa trên con đường thập giá, để cùng được hưởng vinh quang phục sinh với Người.
Xin cộng đoàn sốt sắng hiệp ý tham dự thánh lễ. Những ai có cành lá, xin cầm sẵn trên tay. Chúng ta hãy dọn lòng thanh thản, nghiêm trang và sốt mến để bước vào cử hành thánh thiêng này.
- LỜI DẪN KHAI MẠC NGHI THỨC LÀM PHÉP LÁ
NHD:
Kính mời cộng đoàn đứng.
Hôm nay chúng ta quy tụ nơi đây để cùng toàn thể Hội Thánh tưởng niệm cuộc Chúa Giêsu vào thành thánh Giêrusalem. Xin cộng đoàn hiệp lòng với chủ tế trong nghi thức làm phép lá, để những cành lá trên tay chúng ta trở thành dấu chỉ của lòng tôn kính, tình yêu mến và sự trung thành đối với Đức Kitô, Vua của chúng ta.
Giờ đây, kính mời cộng đoàn giơ cao cành lá và sốt sắng hiệp ý cầu nguyện.
III. SAU KHI LÀM PHÉP LÁ
NHD:
Giờ đây, chủ tế sẽ công bố bài Tin Mừng thuật lại việc Chúa Giêsu long trọng tiến vào thành thánh Giêrusalem. Xin cộng đoàn lắng nghe với lòng tin yêu và tâm tình cảm mến.
- SAU BÀI TIN MỪNG LỄ LÁ – TRƯỚC CUỘC RƯỚC
NHD:
Kính thưa cộng đoàn, với những cành lá đã được làm phép trên tay, giờ đây chúng ta cùng tham dự cuộc rước tưởng niệm Chúa tiến vào thành thánh. Xin cho cuộc rước bên ngoài này cũng trở thành cuộc rước trong tâm hồn, nghĩa là một cuộc trở về thật sự với Chúa, một quyết tâm bước theo Người trong yêu mến, vâng phục và tín thác.
Kính mời cộng đoàn cùng hiệp lòng ca hát và sốt sắng tham dự cuộc rước.
- KHI ĐOÀN RƯỚC VÀO NHÀ THỜ
NHD:
Xin cộng đoàn tiếp tục hiệp ý ca hát để đón Chúa Kitô là Vua vinh hiển tiến vào nhà Cha, và tiến vào chính cõi lòng mỗi người chúng ta hôm nay.
- KHI CHỦ TẾ VÀO CUNG THÁNH, KẾT THÚC CUỘC RƯỚC
NHD:
Cuộc rước tưởng niệm Chúa vào thành thánh kết thúc. Từ đây, thánh lễ được tiếp tục như thường lệ với lời nguyện nhập lễ.
Xin cộng đoàn giữ bầu khí trang nghiêm và hiệp thông trọn vẹn với phụng vụ của Hội Thánh.
VII. LỜI DẪN PHỤNG VỤ LỜI CHÚA
Sau lời nguyện nhập lễ, trước bài đọc I:
NHD:
Giờ đây, chúng ta bước vào phụng vụ Lời Chúa. Những bài đọc hôm nay dẫn chúng ta đi sâu vào mầu nhiệm Người Tôi Trung đau khổ, Đấng đã vâng phục Chúa Cha đến cùng, để cứu độ nhân loại.
Xin cộng đoàn ngồi và sốt sắng lắng nghe Lời Chúa.
VIII. LỜI DẪN BÀI ĐỌC I
NHD:
Bài đọc một trích sách ngôn sứ Isaia trình bày hình ảnh Người Tôi Trung của Thiên Chúa: bị đánh đập, bị sỉ nhục, nhưng không chống trả, vì luôn một niềm tín thác vào Thiên Chúa. Nơi hình ảnh ấy, Hội Thánh nhận ra dung mạo của Chúa Giêsu trong cuộc Thương Khó.
Xin cộng đoàn lắng nghe.
- LỜI DẪN BÀI ĐỌC II
NHD:
Bài đọc hai, trích thư thánh Phaolô tông đồ gửi tín hữu Philípphê, là một bản thánh thi tuyệt đẹp về sự tự hạ của Đức Kitô. Người vốn là Thiên Chúa, nhưng đã hoàn toàn hạ mình, vâng lời cho đến chết, và chết trên thập giá. Chính vì thế, Thiên Chúa đã siêu tôn Người.
Xin cộng đoàn lắng nghe.
- LỜI DẪN TRƯỚC BÀI THƯƠNG KHÓ
NHD:
Kính mời cộng đoàn đứng để nghe công bố Bài Thương Khó của Đức Giêsu Kitô.
Hôm nay, Hội Thánh mời gọi chúng ta không chỉ nghe lại câu chuyện đau thương của Chúa, nhưng còn nhận ra tình yêu vô biên của Người dành cho từng người chúng ta. Xin cho mỗi người biết mở lòng ra để đón nhận tình yêu cứu độ ấy trong thinh lặng, cảm mến và sám hối.
- KHI ĐẾN CÂU “CHÚA GIÊSU TRÚT HƠI THỞ”
NHD:
Kính mời cộng đoàn quỳ gối trong giây lát, để tưởng niệm giờ phút Chúa Giêsu đã hiến mạng sống vì phần rỗi chúng ta.
Sau giây lát thinh lặng:
Kính mời cộng đoàn đứng.
XII. SAU BÀI THƯƠNG KHÓ – TRƯỚC BÀI GIẢNG HOẶC THINH LẶNG
NHD:
Xin cộng đoàn ngồi, và tiếp tục giữ bầu khí thinh lặng sốt sắng để suy niệm cuộc Thương Khó của Chúa.
XIII. SAU BÀI GIẢNG – MỜI TUYÊN XƯNG ĐỨC TIN
NHD:
Giờ đây, trong niềm tin vào Đức Kitô chịu đóng đinh và phục sinh, kính mời cộng đoàn đứng để cùng tuyên xưng đức tin.
XIV. LỜI NGUYỆN TÍN HỮU
Chủ tế:
Anh chị em thân mến,
Đức Kitô đã tự nguyện bước vào cuộc Thương Khó để cứu độ chúng ta. Với lòng tin tưởng và yêu mến, chúng ta cùng dâng lên Chúa những lời nguyện xin tha thiết.
NHD hoặc xướng viên:
Chúng ta cùng cầu xin cho Hội Thánh trên khắp hoàn cầu. Xin cho Hội Thánh luôn trung thành bước theo Chúa Kitô trên con đường khiêm hạ, nghèo khó và hy sinh, để trở nên dấu chỉ sống động của ơn cứu độ giữa trần gian.
Chúng ta cùng cầu xin Chúa.
Cộng đoàn: Xin Chúa nhậm lời chúng con.
Chúng ta cùng cầu xin cho Đức Thánh Cha, các giám mục, linh mục, phó tế và những người sống đời thánh hiến. Xin cho các mục tử và những người tận hiến biết noi gương Chúa Giêsu hiền lành và khiêm nhường, quảng đại hiến thân phục vụ đoàn chiên Chúa đã trao phó.
Chúng ta cùng cầu xin Chúa.
Cộng đoàn: Xin Chúa nhậm lời chúng con.
Chúng ta cùng cầu xin cho các nhà lãnh đạo các quốc gia và cho mọi người đang gánh vác trách nhiệm đối với xã hội. Xin Chúa soi sáng để họ biết kiến tạo hòa bình, cổ võ công lý, bênh vực sự sống và quan tâm đến những người nghèo khổ, yếu thế và bị bỏ rơi.
Chúng ta cùng cầu xin Chúa.
Cộng đoàn: Xin Chúa nhậm lời chúng con.
Chúng ta cùng cầu xin cho những ai đang đau khổ phần hồn phần xác, những người cô đơn, bị phản bội, bị hiểu lầm, những người đang vác thập giá nặng nề trong cuộc sống. Xin cho họ cảm nghiệm được Chúa luôn ở gần, nâng đỡ và ban cho họ niềm hy vọng.
Chúng ta cùng cầu xin Chúa.
Cộng đoàn: Xin Chúa nhậm lời chúng con.
Chúng ta cùng cầu xin cho cộng đoàn giáo xứ chúng ta. Xin cho mỗi người chúng ta biết cầm cành lá bằng đôi tay và cầm thập giá bằng cả cuộc đời; biết theo Chúa không chỉ trong những lúc sốt sắng dễ dàng, mà còn trong những hy sinh âm thầm, những bổn phận hằng ngày và những thử thách của cuộc sống.
Chúng ta cùng cầu xin Chúa.
Cộng đoàn: Xin Chúa nhậm lời chúng con.
Chúng ta cùng cầu xin cho những người đã qua đời, nhất là các linh hồn tổ tiên, ông bà, cha mẹ và thân nhân của chúng ta. Xin Chúa, nhờ cuộc khổ nạn và phục sinh của Đức Kitô, đưa các ngài vào hưởng ánh sáng và bình an muôn đời.
Chúng ta cùng cầu xin Chúa.
Cộng đoàn: Xin Chúa nhậm lời chúng con.
Chủ tế:
Lạy Thiên Chúa là Cha giàu lòng thương xót,xin nhận những lời cầu nguyện chúng con dâng lên trong ngày tưởng niệm Con Cha tiến vào thành thánh để chịu khổ nạn vì chúng con. Xin cho chúng con biết trung thành bước theo Người trên đường thập giá, để mai sau được cùng Người hưởng vinh quang phục sinh. Người hằng sống và hiển trị muôn đời.
Cộng đoàn: Amen.
- LỜI DẪN DÂNG LỄ
NHD:
Giờ đây, chúng ta bước vào phụng vụ Thánh Thể. Xin cộng đoàn hiệp dâng lên Chúa bánh rượu, cùng với chính đời sống mình, những hy sinh, đau khổ, niềm vui, nước mắt, công việc và bổn phận hằng ngày, để tất cả được kết hợp với lễ tế của Đức Kitô trên bàn thờ.
Xin cộng đoàn ngồi.
XVI. LỜI DẪN HIỆP LỄ
Trước kinh Lạy Cha hoặc trước khi rước lễ, có thể dùng một trong hai lời ngắn dưới đây.
Bản 1:
Chúa Giêsu đã hiến thân mình làm lương thực nuôi dưỡng chúng ta trên hành trình thập giá. Giờ đây, với tâm hồn khiêm tốn, thống hối và yêu mến, xin cộng đoàn chuẩn bị đón rước Chúa.
Bản 2:
Đấng hôm nay được tung hô là Vua vinh hiển cũng chính là Đấng sắp hiến mình vì yêu thương chúng ta đến cùng. Xin cho việc rước lễ hôm nay giúp chúng ta gắn bó mật thiết hơn với Chúa, để biết sống trung thành với Người trong mọi hoàn cảnh.
XVII. LỜI CẢM TẠ SAU HIỆP LỄ
Sau hiệp lễ, trước lời nguyện hiệp lễ hoặc sau lời nguyện hiệp lễ, nếu cần lời nhắc ngắn:
NHD:
Chúng ta vừa được nuôi dưỡng bằng Mình và Máu Thánh Chúa Kitô. Xin cho ân sủng của bí tích thánh này giúp chúng ta bước vào Tuần Thánh với một tâm hồn đổi mới, biết yêu mến nhiều hơn, cầu nguyện sâu hơn, và can đảm hơn trong việc vác thập giá theo Chúa mỗi ngày.
XVIII. LỜI KẾT LỄ
NHD:
Thánh lễ Chúa Nhật Lễ Lá đến đây kết thúc. Hôm nay, chúng ta đã cùng tung hô Chúa Giêsu là Vua, và cũng đã cùng chiêm ngắm cuộc Thương Khó của Người. Xin cho những cành lá trên tay không chỉ là dấu chỉ của một ngày lễ long trọng, nhưng là lời nhắc nhở mỗi người chúng ta biết mở cửa tâm hồn đón Chúa ngự đến, biết trung thành đi theo Chúa trong suốt Tuần Thánh này, và trong cả cuộc đời mình.
Xin cộng đoàn lưu ý tham dự đầy đủ các nghi thức trọng đại trong Tam Nhật Thánh, để cùng với toàn thể Hội Thánh sống trọn vẹn mầu nhiệm tử nạn và phục sinh của Chúa.
Kính chúc cộng đoàn một Tuần Thánh thật sốt sắng, thánh thiện và nhiều ơn Chúa.
THỨ NĂM TUẦN THÁNH
THÁNH LỄ TIỆC LY CỦA CHÚA
- CHUẨN BỊ
Phụ trách phụng vụ / Ban lễ sinh chuẩn bị trước
Bàn thờ chính trang hoàng trang trọng nhưng tiết độ, thuận tiện cho việc lột khăn bàn thờ sau lễ.
Nhà tạm chính để trống.
Nơi tạm đặt Mình Thánh Chúa được chuẩn bị xứng hợp, trang nghiêm, có hoa nến cân đối, tạo bầu khí cầu nguyện và thờ lạy.
Chuẩn bị:
Áo lễ trắng.
Bình hương, tàu hương.
Thánh giá nến cao nếu có đoàn rước.
Khăn choàng vai.
Chậu nước, bình nước, khăn thắt lưng dài, khăn lau chân.
Ghế cho những người được chọn tham dự nghi thức rửa chân.
Sách lễ, sách bài đọc, mic, đèn, nến.
Có thể tổ chức đoàn rước long trọng hơn tùy hoàn cảnh mục vụ.
Có thể mời cộng đoàn chầu Thánh Thể đến nửa đêm hoặc lâu hơn tùy điều kiện địa phương. Việc chầu sau nửa đêm cần đơn sơ hơn, vì phụng vụ đã đi sâu vào cuộc Thương Khó của Chúa.
- ĐÓN CỘNG ĐOÀN TRƯỚC LỄ
NHD đọc trước giờ lễ ít phút
Kính thưa cộng đoàn,
hôm nay Hội Thánh long trọng cử hành Thánh lễ Tiệc Ly chiều Thứ Năm Tuần Thánh, mở đầu Tam Nhật Vượt Qua, là trung tâm và đỉnh cao của cả năm phụng vụ. Trong thánh lễ cực thánh này, chúng ta tưởng niệm ba hồng ân lớn lao Chúa Giêsu để lại cho Hội Thánh trong đêm Người bị trao nộp: Bí tích Thánh Thể, chức linh mục thừa tác và giới răn yêu thương phục vụ.
Đây là đêm rất thánh, vừa chan chứa niềm vui, vừa đượm nét trầm buồn. Vui, vì Chúa ở lại với Hội Thánh trong Bí tích tình yêu. Buồn, vì cũng chính đêm nay Chúa bắt đầu bước vào cuộc khổ nạn. Từ bàn tiệc ấm cúng, Người đi vào vườn Cây Dầu; từ cử chỉ trao ban chính mình, Người tiến tới giờ bị phản bội, bị bắt và bị đóng đinh.
Xin cộng đoàn sốt sắng hiệp thông trọn vẹn với phụng vụ. Khi hát Kinh Vinh Danh, chuông sẽ reo vang để diễn tả niềm hân hoan của Hội Thánh; sau đó chuông sẽ lặng tiếng, như để đưa chúng ta vào bầu khí thinh lặng, chiêm niệm và đau thương của những ngày thánh.
Xin cộng đoàn đứng.
III. NGHI THỨC ĐẦU LỄ
Ca đoàn
Hát ca nhập lễ thích hợp. Có thể dùng bài:
“Chúng ta phải được vinh dự nơi thập giá Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta…”
Đoàn rước đầu lễ
Thánh giá nến cao, giúp lễ, phó tế, đồng tế, chủ tế tiến vào cung thánh.
Chủ tế
Nhân danh Cha và Con và Thánh Thần.
Cộng đoàn
Amen.
Chủ tế
Chúa ở cùng anh chị em.
Cộng đoàn
Và ở cùng cha.
Chủ tế
Anh chị em thân mến, trong đêm cực thánh này, chúng ta tưởng niệm bữa Tiệc Ly cuối cùng của Chúa Giêsu với các môn đệ. Người đã yêu thương họ đến cùng, trao ban Mình và Máu Người làm của ăn nuôi sống Hội Thánh, đồng thời dạy chúng ta bài học khiêm nhường phục vụ. Để cử hành thánh lễ sốt sắng, giờ đây chúng ta hãy thành tâm sám hối.
Nghi thức sám hối
Chủ tế
Tôi thú nhận…
Cộng đoàn
… cùng Thiên Chúa toàn năng…
Chủ tế
Xin Thiên Chúa toàn năng thương xót…
Cộng đoàn
Amen.
Ca đoàn – Cộng đoàn
Hát kinh Xin Chúa thương xót.
NHD
Giờ đây, xin cộng đoàn hợp tiếng với toàn thể Hội Thánh hân hoan hát Kinh Vinh Danh. Trong kinh này, chuông sẽ reo vang ca tụng Chúa; rồi từ đó phụng vụ đi vào thinh lặng sâu hơn để cùng Chúa bước vào cuộc Thương Khó.
Ca đoàn – Cộng đoàn
Hát Kinh Vinh Danh. Chuông reo trong suốt kinh Vinh Danh, rồi ngưng.
Chủ tế
Lời nguyện nhập lễ.
(Lời nguyện nhập lễ theo sách lễ)
Cộng đoàn
Amen.
- PHỤNG VỤ LỜI CHÚA
NHD dẫn bài đọc I
Bài đọc thứ nhất đưa chúng ta trở về đêm Vượt Qua của dân Chúa trong Cựu Ước. Con chiên vượt qua năm xưa là hình bóng báo trước Chiên Thiên Chúa là Đức Kitô, Đấng hiến mình để cứu chuộc nhân loại. Xin cộng đoàn lắng nghe.
Đọc viên 1
Công bố bài đọc I.
Đáp ca – Ca đoàn / Cộng đoàn
Hát đáp ca.
NHD dẫn bài đọc II
Trong bài đọc thứ hai, thánh Phaolô truyền lại cho chúng ta truyền thống rất sớm của Hội Thánh về Bữa Tiệc Ly. Chính trong đêm bị trao nộp, Chúa Giêsu đã trao ban Mình và Máu Người, và truyền cho các môn đệ tiếp tục cử hành mầu nhiệm này để tưởng nhớ Người. Xin cộng đoàn lắng nghe.
Đọc viên 2
Công bố bài đọc II.
Ca đoàn – Cộng đoàn
Hát tung hô Tin Mừng.
Phó tế hoặc linh mục công bố Tin Mừng
NHD dẫn Tin Mừng
Tin Mừng hôm nay không chỉ cho chúng ta thấy bàn tiệc Thánh Thể, mà còn cho thấy chiều sâu của bàn tiệc ấy qua cử chỉ rửa chân. Chúa Giêsu là Thầy và là Chúa, nhưng lại cúi xuống phục vụ các môn đệ. Xin cho chúng ta hiểu rằng ai lãnh nhận Thánh Thể cũng phải học sống yêu thương, khiêm nhường và phục vụ. Xin cộng đoàn đứng.
Phó tế / Linh mục
Chúa ở cùng anh chị em…
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Gioan…
Cộng đoàn
Lạy Chúa, vinh danh Chúa.
Sau Tin Mừng
Phó tế / Linh mục
Đó là Lời Chúa.
Cộng đoàn
Lạy Chúa Kitô, ngợi khen Chúa.
- BÀI GIẢNG
Chủ tế giảng
- NGHI THỨC RỬA CHÂN (NẾU CỬ HÀNH)
Nghi thức này là tùy nghi, cử hành sau bài giảng khi thấy có ích lợi mục vụ. Những người được chọn được dẫn đến chỗ thích hợp.
NHD dẫn nghi thức rửa chân
Giờ đây, phụng vụ bước vào nghi thức rửa chân. Đây là dấu chỉ rất cảm động của tình yêu phục vụ. Chúa Giêsu, là Thầy và là Chúa, đã cúi xuống rửa chân cho các môn đệ, để dạy chúng ta rằng trong Hội Thánh, ai càng lớn càng phải biết phục vụ; ai càng gần Chúa càng phải biết cúi xuống vì anh chị em mình.
Xin những người đã được chọn tiến đến chỗ đã dọn sẵn. Xin cộng đoàn hiệp ý cầu nguyện và chiêm ngắm tình yêu tự hạ của Chúa.
Giúp lễ
Đem chậu nước, bình nước, khăn thắt lưng, khăn lau.
Chủ tế
Cởi áo lễ ngoài nếu cần, thắt khăn, tiến đến rửa chân cho những người đã được chọn.
Ca đoàn
Hát những bài thích hợp về bác ái, yêu thương, phục vụ. Có thể chọn:
“Ở đâu có tình yêu thương…”
“Thầy ban cho anh em một điều răn mới…”
hoặc bài tương đương.
Sau khi rửa chân xong
Chủ tế
Rửa tay, mặc lại áo lễ, trở về ghế.
VII. LỜI NGUYỆN TÍN HỮU
Sau bài giảng, hoặc sau nghi thức rửa chân nếu có cử hành, phụng vụ tiếp tục với Lời nguyện tín hữu. Trong thánh lễ này không đọc Kinh Tin Kính.
NHD dẫn
Trong tâm tình cảm tạ Chúa Giêsu Thánh Thể, Đấng đã yêu thương chúng ta đến cùng, giờ đây xin cộng đoàn đứng, hiệp ý dâng lời nguyện xin.
Chủ tế
Anh chị em thân mến,
trong đêm cực thánh này, Chúa Giêsu đã trao cho Hội Thánh kho tàng vô giá là Bí tích Thánh Thể, chức linh mục và giới răn yêu thương. Tin tưởng vào tình yêu cứu độ của Người, chúng ta cùng dâng lời nguyện xin.
Người đọc ý nguyện
Xin cho Hội Thánh trên khắp hoàn cầu luôn kín múc sức mạnh nơi Bí tích Thánh Thể, để trở nên dấu chỉ hiệp nhất, yêu thương và phục vụ giữa lòng thế giới. Chúng ta cùng cầu xin Chúa.
Cộng đoàn: Xin Chúa nhậm lời chúng con.
Xin cho Đức Thánh Cha, các giám mục, linh mục và phó tế luôn là những người quản lý trung tín các mầu nhiệm thánh, sống thánh thiện, khiêm nhường và quảng đại trong sứ vụ phục vụ Dân Chúa. Chúng ta cùng cầu xin Chúa.
Cộng đoàn: Xin Chúa nhậm lời chúng con.
Xin cho những người đang gánh chịu đau khổ, bệnh tật, cô đơn, thất vọng hoặc bị bỏ rơi cảm nhận được sự hiện diện an ủi của Chúa Giêsu, Đấng đã yêu thương nhân loại đến cùng. Chúng ta cùng cầu xin Chúa.
Cộng đoàn: Xin Chúa nhậm lời chúng con.
Xin cho những ai đang sống trong hận thù, chia rẽ, phản bội, khô khan hoặc nguội lạnh được Chúa đánh động, để biết trở về với tình yêu và lòng thương xót của Người. Chúng ta cùng cầu xin Chúa.
Cộng đoàn: Xin Chúa nhậm lời chúng con.
Xin cho cộng đoàn giáo xứ chúng ta biết siêng năng đến với Chúa Giêsu Thánh Thể, sống yêu thương trong gia đình, quảng đại trong phục vụ, và trung thành với Chúa trong những lúc thử thách. Chúng ta cùng cầu xin Chúa.
Cộng đoàn: Xin Chúa nhậm lời chúng con.
Xin cho các linh hồn đã qua đời, nhất là các mục tử, ân nhân và thân nhân của cộng đoàn chúng ta, được hưởng nhan thánh Chúa trên quê trời. Chúng ta cùng cầu xin Chúa.
Cộng đoàn: Xin Chúa nhậm lời chúng con.
Chủ tế kết
Lạy Chúa Giêsu,
trong đêm thánh này, Chúa đã trao ban chính mình làm lương thực cứu độ và nêu gương yêu thương phục vụ cho chúng con. Xin thương nhận lời Hội Thánh cầu xin, và giúp chúng con biết sống điều chúng con cử hành. Chúa hằng sống và hiển trị muôn đời.
Cộng đoàn
Amen.
VIII. PHỤNG VỤ THÁNH THỂ
NHD dẫn dâng lễ
Giờ đây, cùng với bánh rượu tiến dâng trên bàn thờ, xin cộng đoàn dâng lên Chúa cả cuộc đời mình: những hy sinh âm thầm, những lao nhọc, những cố gắng yêu thương, những ước nguyện đổi mới, để tất cả được kết hợp với hy tế của Đức Kitô.
Ca đoàn
Hát ca dâng lễ thích hợp.
Giúp lễ
Chuẩn bị bàn thờ.
Phó tế
Phụ giúp chủ tế nhận lễ vật, chuẩn bị chén thánh, sách lễ, hương.
Chủ tế
Cử hành phần phụng vụ Thánh Thể theo sách lễ.
- HIỆP LỄ
NHD dẫn trước hiệp lễ
Bữa Tiệc Ly năm xưa giờ đây hiện diện giữa chúng ta. Chính Chúa Giêsu sắp đến nuôi dưỡng linh hồn ta bằng Mình và Máu Thánh Người. Xin cộng đoàn chuẩn bị tâm hồn thật sốt sắng để rước Chúa, và xin cho mỗi người biết đón nhận Người với lòng tin yêu, tạ ơn và quyết tâm đổi mới đời sống.
Chủ tế
Đây Chiên Thiên Chúa…
Cộng đoàn
Lạy Chúa, con chẳng đáng…
Ca đoàn
Hát ca hiệp lễ thích hợp về Thánh Thể.
Sau hiệp lễ
NHD
Xin cộng đoàn thinh lặng giây lát để tạ ơn Chúa Giêsu Thánh Thể vừa ngự đến tâm hồn chúng ta trong đêm cực thánh này.
Chủ tế
Đọc lời nguyện hiệp lễ tại ghế.
- KIỆU MÌNH THÁNH CHÚA SANG NƠI TẠM ĐẶT
Sau lời nguyện hiệp lễ, Mình Thánh Chúa được kiệu trọng thể sang nơi tạm đặt. Cuối lễ thường không có phép lành và không có lời giải tán, vì phụng vụ tiếp tục nối sang việc tưởng niệm cuộc Thương Khó của Chúa.
NHD dẫn
Kính thưa cộng đoàn,
giờ đây phụng vụ bước sang một giây phút thật trang nghiêm và cảm động: kiệu Mình Thánh Chúa sang nơi tạm đặt. Từ đây bầu khí vui mừng của bàn tiệc Thánh Thể dần nhường chỗ cho nỗi trầm buồn của đêm Chúa bị trao nộp. Chúa rời phòng Tiệc Ly để đi vào vườn Cây Dầu, nơi Người cô đơn, hấp hối và thưa cùng các môn đệ: “Anh em không thể thức với Thầy một giờ sao?”
Xin cộng đoàn quỳ hoặc đứng trong tâm tình thờ lạy. Xin hiệp ý với chủ tế và đoàn phụng vụ bằng lời ca, sự thinh lặng và lòng yêu mến.
Chủ tế
Đặt Mình Thánh Chúa trên bàn thờ, bỏ hương, quỳ xông hương.
Ca đoàn
Hát bài Thánh Thể thích hợp trong khi xông hương và khi đoàn kiệu di chuyển. Có thể chọn:
“Pange Lingua” / “Con thờ lạy hết tình” / bài Thánh Thể tương hợp.
Đoàn rước
Thánh giá đi đầu nếu theo tập tục địa phương.
Nến cao.
Bình hương.
Giúp lễ.
Phó tế hoặc linh mục mang Mình Thánh Chúa, phủ khăn vai.
Cộng đoàn sốt sắng theo sau bằng lời hát.
Giúp lễ
Cầm nến, hương, hỗ trợ đoàn rước.
Phó tế
Nếu có, nhận Mình Thánh Chúa theo quy định và cùng chủ tế thi hành phần phụng vụ.
Khi tới nơi tạm đặt
Chủ tế
Đặt Mình Thánh Chúa vào nơi tạm đặt, quỳ xông hương.
Ca đoàn
Tiếp tục hát bài thờ lạy Thánh Thể thích hợp.
NHD có thể đọc thật chậm, thật sâu
Lạy Chúa Giêsu Thánh Thể,
đêm nay Chúa đã chọn ở lại với chúng con trong bí tích tình yêu. Nhưng cũng chính đêm nay, Chúa bước vào giờ cô tịch, giờ hấp hối, giờ bị phản bội và bỏ rơi. Xin cho chúng con đừng vô tâm ngủ mê như các môn đệ năm xưa, nhưng biết thức với Chúa, yêu mến Chúa, an ủi Chúa và ở lại với Chúa.
- KẾT THÚC NGHI THỨC VÀ MỜI CHẦU ĐÊM
Sau ít phút thờ lạy, chủ tế và đoàn giúp lễ rút lui trong thinh lặng. Sau đó bàn thờ chính được lột khăn vào lúc thích hợp.
NHD đọc sau khi chủ tế rút vào, hoặc đọc trước khi cộng đoàn bắt đầu chầu
Kính thưa cộng đoàn,
từ giờ phút này, chúng ta bước vào đêm canh thức với Chúa Giêsu nơi vườn Cây Dầu. Hội Thánh mời gọi các tín hữu ở lại bên Chúa trong cầu nguyện và thờ lạy. Xin mỗi người dành cho Chúa một khoảng thời gian xứng đáng trong đêm nay, để đền tạ, cảm mến và kết hợp với Chúa trong giờ phút cô đơn nhất của Người.
Đêm nay Chúa không cần những lời nói lớn lao. Chúa chỉ cần những tâm hồn ở lại. Ở lại để thờ lạy. Ở lại để cảm mến. Ở lại để xin ơn tha thứ. Ở lại để học lại bài học yêu thương và phục vụ. Ở lại để nói với Chúa:
“Lạy Chúa, dù con yếu đuối, con vẫn muốn thức với Chúa một giờ.”
Xin cộng đoàn chia nhau giờ chầu cách trật tự và sốt sắng. Sau nửa đêm, việc thờ lạy nên tiếp tục trong bầu khí đơn sơ và thinh lặng hơn, vì chúng ta đang cùng Chúa bước sâu vào cuộc khổ nạn.
XII. GỢI Ý PHÂN VAI RÕ TRONG THỰC TẾ
Chủ tế
Chủ sự toàn bộ thánh lễ.
Giảng lễ.
Cử hành nghi thức rửa chân nếu có.
Xông hương và kiệu Mình Thánh Chúa.
Đặt Mình Thánh Chúa vào nơi tạm đặt.
Phó tế
Công bố Tin Mừng.
Phụ giúp chủ tế tại bàn thờ.
Có thể hỗ trợ phần kiệu Mình Thánh Chúa.
Điều phối một số cử chỉ phụng vụ theo quy định.
NHD
Dẫn đầu lễ.
Dẫn các bài đọc.
Dẫn nghi thức rửa chân.
Dẫn Lời nguyện tín hữu.
Dẫn phần kiệu Mình Thánh.
Mời gọi cộng đoàn chầu đêm.
Ca đoàn
Ca nhập lễ.
Kinh Vinh Danh.
Đáp ca, Tung hô Tin Mừng.
Ca rửa chân.
Ca dâng lễ, hiệp lễ.
Ca Thánh Thể khi kiệu và đặt Mình Thánh.
Cộng đoàn
Tham dự với lòng sốt sắng.
Đáp các câu đáp.
Hát phần chung.
Hiệp ý cầu nguyện và chầu Thánh Thể.
Giúp lễ
Phục vụ bàn thờ.
Chuẩn bị hương, nến, sách, nước rửa chân.
Hỗ trợ đoàn rước đầu lễ và kiệu Mình Thánh.
THỨ SÁU TUẦN THÁNH
NGÀY TÌNH YÊU BỊ ĐÓNG ĐINH – NGÀY CỨU ĐỘ ĐƯỢC HOÀN TẤT
ĐỒ PHẢI DỌN
– Bàn thờ hoàn toàn trống không, không hoa, không nến, không khăn bàn, diễn tả sự trần trụi và đau thương của ngày Con Thiên Chúa chịu treo trên thập giá. Không gian nhà thờ được giữ trong bầu khí trầm lắng, thinh lặng sâu xa. Thời gian cử hành: khoảng ba giờ chiều, giờ Chúa tắt thở.
– Chuẩn bị áo lễ màu đỏ – màu của Máu Thánh đã đổ ra vì nhân loại; nệm gối cho việc phủ phục; lọng (nếu có); thánh giá để hôn kính; khăn phủ bàn thờ; giá sách; nến hai hoặc bốn cây; bình nước rửa tay sau khi rước lễ; đĩa rước lễ; khăn nhà tạm; bao khăn thánh và các vật dụng cần thiết khác.
– Mọi sự được chuẩn bị đơn sơ nhưng trang nghiêm, không phô trương, để tất cả hướng lòng về mầu nhiệm thập giá – nơi tình yêu và đau khổ gặp nhau, nơi tội lỗi con người và lòng thương xót Thiên Chúa giao nhau.
Chủ tế mặc áo :
Hôm nay là ngày đau buồn vô hạn của toàn thể Hội Thánh. Không có ngày nào trong năm phụng vụ lại mang một bầu khí nặng trĩu và thánh thiêng như hôm nay. Giáo Hội để tang Đức Giêsu – Đấng Cứu Độ đã yêu thương đến cùng. Nhà thờ trở nên lạnh lẽo, trống vắng, phủ một màu tang tóc. Không còn ánh nến rực rỡ, không còn hoa tươi trang trí, không còn tiếng chuông ngân vang. Tất cả chìm vào thinh lặng để cùng chiêm ngắm mầu nhiệm thập giá.
Hôm nay không cử hành Thánh lễ, vì chính Con Chiên Thiên Chúa đã hiến tế một lần là đủ cho muôn đời. Thay vào đó, Hội Thánh long trọng cử hành nghi thức tưởng niệm cuộc Thương Khó và Tử Nạn của Chúa Giêsu. Đây không phải là một buổi tưởng niệm đơn thuần, nhưng là một cuộc tham dự sống động vào chính hy tế cứu độ của Người.
Nghi lễ hôm nay gồm bốn phần:
Phụng vụ Lời Chúa
Cầu nguyện trọng thể
Thờ lạy Thánh giá
Rước lễ
Chủ tế bước ra
Chủ tế mặc phẩm phục đỏ – màu của hy tế, của tình yêu tự hiến, của Máu Thánh đã đổ ra trên đồi Canvê. Không có Ca nhập lễ. Không có tiếng hát mở đầu. Không có lời chào quen thuộc. Tất cả bắt đầu bằng sự thinh lặng sâu thẳm.
Chủ tế tiến lên trước bàn thờ và phủ phục, nằm sấp xuống đất. Cả cộng đoàn cũng quỳ gối thinh lặng. Đó là giây phút linh thiêng nhất, diễn tả sự hạ mình tuyệt đối trước mầu nhiệm cứu độ. Trong thinh lặng ấy, chúng ta như thấy Chúa Giêsu đang nằm trên “giường cực dữ” là cây thập giá, thân xác nát tan, máu đổ ra, chỉ vì yêu thương chúng ta, chỉ vì gánh lấy tội lỗi của chúng ta.
Chúng ta hãy cúi sâu tâm hồn, nhìn lại đời mình, nhìn lại những tội lỗi đã góp phần đóng đinh Chúa. Hãy xin Máu Thánh Người thanh tẩy tâm hồn ta, xin cho lòng ta được đổi mới, được chữa lành, được trở về.
Chủ tế chỗi dậy
Sau giây phút phủ phục, chủ tế đứng lên, tiến về ghế và đọc lời nguyện khai mạc. Lời nguyện xin Thiên Chúa bảo vệ, thánh hóa và củng cố dân Người trong ngày trọng đại này – ngày Con Một Người đã hiến mình vì nhân loại.
Sau lời thưa Amen
Bây giờ bước vào phần thứ nhất: Phụng vụ Lời Chúa.
Có các bài Sách Thánh được công bố, dẫn dắt chúng ta đi sâu vào mầu nhiệm đau khổ và cứu độ. Đỉnh cao là bài Thương Khó Chúa Giêsu theo Tin Mừng. Khi nghe bài Thương Khó, chúng ta không chỉ là người nghe, nhưng là người tham dự. Mỗi lời, mỗi biến cố như đang xảy ra trước mắt chúng ta.
Khi đến câu “…trút hơi thở cuối cùng”
Toàn thể cộng đoàn quỳ gối xuống, thinh lặng, cung kính thờ lạy. Đây là giây phút Chúa Giêsu tắt thở trên thập giá. Trời đất như lặng đi. Tình yêu đạt tới tận cùng. Con Thiên Chúa đã chết – chết thật – vì chúng ta.
Sau Tin Mừng hoặc sau bài giảng
Chúng ta bước sang phần thứ hai: Cầu nguyện trọng thể.
Đây là lời cầu nguyện rộng lớn nhất trong năm phụng vụ. Hội Thánh cầu nguyện cho toàn thế giới, cho mọi thành phần nhân loại, không loại trừ ai. Vì thập giá không dành riêng cho một nhóm người, nhưng cho tất cả.
Có mười lời nguyện:
Cầu cho Hội Thánh được hiệp nhất và thánh thiện
Cầu cho Đức Giáo Hoàng
Cầu cho các giám mục, linh mục, phó tế và toàn thể dân Chúa
Cầu cho các dự tòng
Cầu cho sự hiệp nhất các Kitô hữu
Cầu cho dân Do Thái
Cầu cho những người không tin Đức Kitô
Cầu cho những người không tin Thiên Chúa
Cầu cho các nhà lãnh đạo quốc gia
Cầu cho những người đau khổ, bệnh tật, nghèo đói, bị áp bức
Từng lời nguyện vang lên như nhịp đập của trái tim Hội Thánh. Đúng như lời Chúa đã phán: “Khi nào Ta bị treo lên, Ta sẽ kéo mọi người lên cùng Ta.” Từ thập giá, tình yêu lan tỏa đến mọi dân tộc, mọi tâm hồn.
Sau lời thưa Amen lần cuối
Chúng ta bước vào phần thứ ba: Thờ lạy Thánh giá.
Đây là cao điểm của ngày Thứ Sáu Tuần Thánh. Thập giá – biểu tượng của ô nhục – nay trở thành nguồn ơn cứu độ. Nơi đó, Thiên Chúa đã biến đau khổ thành tình yêu, biến cái chết thành sự sống.
Có hai cách biểu dương Thánh giá:
Cách một
Chủ tế cùng đoàn giúp lễ đi xuống cuối nhà thờ, rước Thánh giá trần lên. Trên đường tiến lên, ba lần dừng lại, mỗi lần nâng cao Thánh giá và hát:
“Đây là gỗ Thánh giá, nơi treo Đấng Cứu Độ trần gian.”
Mỗi lần xướng, giọng hát cao hơn, mạnh hơn, như lời loan báo chiến thắng của tình yêu.
Cộng đoàn đáp:
“Chúng ta hãy đến thờ lạy.”
Mọi người cúi mình, hướng về Thánh giá, lòng tràn đầy tôn kính.
Cách hai
Chủ tế và đoàn giúp lễ rước Thánh giá từ nhà thánh ra. Thánh giá được phủ khăn tím. Khi tiến lên, chủ tế lần lượt mở khăn: phần đầu, rồi cánh phải, rồi toàn bộ. Mỗi lần mở là một bước tiến sâu hơn vào mầu nhiệm: Chúa bị lột trần, bị tước bỏ tất cả, bị phơi bày trước thế gian.
Mỗi lần mở khăn, chủ tế cũng hát:
“Đây là gỗ Thánh giá, nơi treo Đấng Cứu Độ trần gian.”
Cộng đoàn đáp lại:
“Chúng ta hãy đến thờ lạy.”
Chủ tế bước ra
Sau lần xướng thứ ba, Thánh giá được đặt trước cung thánh. Chủ tế cởi giày, tiến lên hôn kính Thánh giá – một cử chỉ khiêm tốn và yêu mến. Tiếp đến là các thừa tác viên và toàn thể cộng đoàn.
Chúng ta tiến lên trong trật tự, với tâm tình thống hối và tín thác. Mỗi cái cúi đầu, mỗi nụ hôn, là một lời thưa “xin vâng” với tình yêu của Chúa. Là một lời xin tha thứ. Là một lời dâng hiến đời mình.
Trong khi đó, có thể hát các bài suy niệm, hoặc các bài ca về thập giá, giúp cộng đoàn đi sâu vào mầu nhiệm.
Nếu đông người, có thể thực hiện cách đơn giản hơn, nhưng vẫn giữ được lòng tôn kính và sốt sắng.
Sau phần hôn kính
Chủ tế nâng cao Thánh giá cho cộng đoàn chiêm ngắm. Chúng ta hãy nhìn lên Đấng bị đâm thâu. Nhìn thân xác tan nát vì roi đòn, vì mão gai, vì những vết thương. Nhưng chính nơi thân xác ấy lại tỏa sáng một tình yêu vô biên.
“Lạy Chúa Kitô, chúng con thờ lạy và ngợi khen Chúa, vì Chúa đã dùng cây Thánh giá mà cứu chuộc thế gian.”
Sau đó, Thánh giá được đặt trên bàn thờ.
Chúng ta bước sang phần thứ tư: Rước lễ.
Chủ tế cùng đoàn giúp lễ sang bàn thờ phụ để rước Mình Thánh Chúa đã được truyền phép từ hôm trước. Không có truyền phép hôm nay, vì hy tế đã hoàn tất trên thập giá.
Chúng ta được mời gọi chuẩn bị tâm hồn với lòng tin, cậy, mến. Khao khát đón Chúa vào lòng, để kết hợp với Người – Đấng đã hiến mạng sống vì ta.
Khi rước Thánh Thể về bàn thờ chính
Chủ tế đặt Mình Thánh trên khăn thánh. Cộng đoàn cùng đọc kinh Lạy Cha – lời kinh của những người con được cứu chuộc.
Sau đó là lời “Đây Chiên Thiên Chúa…”
Mọi người tiến lên rước lễ trong thinh lặng, hoặc với những bài ca nhẹ nhàng, sâu lắng.
Rước lễ xong
Chủ tế đặt Mình Thánh vào nhà tạm. Sau đó đọc lời nguyện hiệp lễ, dâng lời tạ ơn Thiên Chúa vì hồng ân cứu độ.
Sau lời thưa Amen
Không có phép lành cuối lễ. Không có lời giải tán. Nghi thức kết thúc trong thinh lặng.
Chủ tế dang tay trên cộng đoàn, đọc lời nguyện xin Thiên Chúa củng cố ơn cứu độ muôn đời trên dân Người.
Rồi chủ tế lặng lẽ rời đi.
Nhà thờ lại trở về với sự cô tịch. Nhà tạm trống vắng. Không còn ánh sáng, không còn tiếng hát. Chỉ còn lại Thánh giá đứng đó – lặng lẽ mà hùng hồn.
Chính Thánh giá là niềm hy vọng.
Chính Thánh giá là chiến thắng.
Bởi vì, từ nơi cái chết, sự sống đã bừng lên.
Bởi vì, Chúa Kitô đã chiến thắng sự chết.
Và trong thinh lặng của ngày hôm nay, một niềm hy vọng âm thầm đang nảy mầm… chuẩn bị cho ánh sáng Phục Sinh sẽ bừng lên.
THỨ BẢY TUẦN THÁNH
ĐÊM VỌNG PHỤC SINH
BẢN DẪN HOÀN CHỈNH DÙNG NGAY TRONG NHÀ THỜ
- LỜI DẪN ĐẦU LỄ
Người Hướng Dẫn:
Kính thưa cộng đoàn phụng vụ,
Hôm nay là đêm cực thánh, đêm cao trọng nhất trong toàn bộ năm phụng vụ, đêm mà Hội Thánh thức canh để mừng Chúa Giêsu Kitô từ cõi chết sống lại. Sau những ngày trầm lặng, sau cuộc thương khó và cái chết của Chúa trên thập giá, giờ đây chúng ta quy tụ nơi thánh đường để cùng nhau bước vào mầu nhiệm trọng đại nhất của đức tin: mầu nhiệm Phục Sinh.
Đêm nay, chúng ta sẽ đi từ bóng tối ra ánh sáng, từ thinh lặng của nấm mồ đến niềm vui chiến thắng, từ sự chờ đợi âm thầm đến lời tung hô hân hoan. Trong đêm cực thánh này, Hội Thánh mời gọi chúng ta tỉnh thức và cầu nguyện, để nhận ra rằng Chúa Kitô chính là Ánh Sáng chiếu soi trần gian, là Đấng đã chiến thắng tội lỗi và tử thần, và đang mở ra cho nhân loại con đường dẫn tới sự sống muôn đời.
Theo truyền thống rất xa xưa của Hội Thánh, đêm nay là đêm của Chúa. Các tín hữu quy tụ với nến sáng trong tay, giống như những người đang tỉnh thức chờ chủ mình trở về, để khi Người đến, Người sẽ thấy họ đang sẵn sàng và mời họ vào dự tiệc cưới vĩnh cửu.
Thánh lễ đêm nay gồm bốn phần chính:
Thứ nhất là Lễ mừng Ánh sáng, với nghi thức làm phép lửa mới và rước nến Phục Sinh.
Thứ hai là Phụng vụ Lời Chúa, giúp chúng ta đi lại toàn bộ lịch sử cứu độ qua các bài đọc Cựu Ước, Tân Ước và Tin Mừng Phục Sinh.
Thứ ba là Phụng vụ Phép Rửa, trong đó chúng ta nhắc lại lời tuyên hứa khi chịu phép Rửa Tội và được rảy nước thánh.
Thứ tư là Phụng vụ Thánh Thể, đỉnh cao của toàn bộ cử hành, nơi chúng ta được hiệp thông với Chúa Kitô Phục Sinh.
Giờ đây, xin cộng đoàn sốt sắng đứng lên, hướng lòng về cuối nhà thờ để cùng hiệp ý với chủ tế trong nghi thức làm phép lửa mới và làm phép nến Phục Sinh.
- NGHI THỨC MỞ ĐẦU – LỄ MỪNG ÁNH SÁNG
Người Hướng Dẫn:
Kính mời cộng đoàn đứng.
Lúc này, chủ tế cùng đoàn giúp lễ tiến ra nơi đã chuẩn bị sẵn để cử hành nghi thức làm phép lửa mới. Mọi đèn nến trong nhà thờ đều tắt, diễn tả bóng tối của thế gian khi chưa có ánh sáng cứu độ của Đức Kitô.
Ngọn lửa mới sẽ được làm phép trong đêm nay, tượng trưng cho ánh sáng mới của Chúa Phục Sinh. Từ ngọn lửa ấy, cây nến Phục Sinh sẽ được thắp sáng, nhắc cho chúng ta biết rằng chính Đức Kitô là ánh sáng thế gian, là khởi nguyên và cùng đích của mọi loài, là Đấng hôm qua, hôm nay và mãi mãi vẫn là một.
Xin cộng đoàn sốt sắng hiệp thông trong thinh lặng và cầu nguyện.
Khi chủ tế làm phép lửa mới và chuẩn bị nến Phục Sinh
Người Hướng Dẫn:
Chủ tế sẽ ghi trên cây nến Phục Sinh hình thánh giá, chữ Alpha và Omega, cùng niên hiệu của năm hiện tại, để tuyên xưng rằng Chúa Kitô là đầu hết và là cùng đích, là Chúa của thời gian và của lịch sử. Năm nụ hương sẽ được gắn vào cây nến để tưởng nhớ năm dấu thánh của Chúa Giêsu, Đấng đã chịu đóng đinh vì yêu thương nhân loại.
Khi đoàn rước tiến vào nhà thờ
Người Hướng Dẫn:
Giờ đây, cây nến Phục Sinh được thắp sáng từ lửa mới và được long trọng rước vào thánh đường. Xin cộng đoàn hướng nhìn về cây nến Phục Sinh và đáp lại lời xướng của chủ tế với tất cả niềm tin và lòng yêu mến.
Khi chủ tế xướng: “Ánh sáng Chúa Kitô”, xin cộng đoàn đáp: “Tạ ơn Chúa.”
Sau lần xướng thứ nhất
Ánh sáng từ cây nến Phục Sinh sẽ được chuyền cho các người giúp lễ.
Sau lần xướng thứ hai
Ánh sáng tiếp tục được chuyền sang cộng đoàn.
Xin cộng đoàn cẩn thận đón lấy ánh sáng từ người bên cạnh, để toàn thể thánh đường dần dần bừng sáng.
Sau lần xướng thứ ba
Ánh sáng Chúa Kitô giờ đây đã chiếu tỏa khắp thánh đường. Từ một ngọn lửa duy nhất, muôn ngọn nến được thắp sáng. Xin cho ánh sáng ấy không chỉ cháy sáng trong tay chúng ta, mà còn cháy sáng trong tâm hồn mỗi người, để soi đường dẫn lối chúng ta bước theo Chúa Kitô Phục Sinh.
Trước bài công bố Tin Mừng Phục Sinh – Exsultet
Người Hướng Dẫn:
Kính mời cộng đoàn đứng, cầm nến sáng trong tay, và sốt sắng lắng nghe bài công bố Tin Mừng Phục Sinh. Đây là bài ca long trọng ca tụng đêm cực thánh, đêm Chúa Kitô chiến thắng sự chết, đêm Hội Thánh hân hoan vì được tái sinh trong ánh sáng mới.
Xin cộng đoàn chú ý những câu đáp nếu có hát chung.
Sau Exsultet
Người Hướng Dẫn:
Phần thứ nhất của đêm cực thánh đã kết thúc. Giờ đây, chúng ta bước sang phần thứ hai là Phụng vụ Lời Chúa.
Xin cộng đoàn thổi tắt nến và ngồi xuống.
III. PHỤNG VỤ LỜI CHÚA
Lời dẫn chung trước các bài đọc
Người Hướng Dẫn:
Kính thưa cộng đoàn,
Trong đêm cực thánh này, Hội Thánh mời gọi chúng ta lắng nghe lại toàn bộ lịch sử cứu độ. Từ công trình tạo dựng, qua những lời hứa, những giao ước và các kỳ công Thiên Chúa thực hiện cho dân Người, tất cả đều hướng về mầu nhiệm Phục Sinh của Đức Kitô.
Sau mỗi bài đọc sẽ có Thánh vịnh đáp ca và lời nguyện. Xin cộng đoàn hiệp thông cách sốt sắng, để Lời Chúa thấm sâu vào tâm hồn và đổi mới đời sống chúng ta.
- DẪN BÀI ĐỌC I
Người Hướng Dẫn:
Bài đọc thứ nhất trích sách Sáng Thế thuật lại công trình Thiên Chúa tạo dựng trời đất và loài người. Từ khởi đầu của vũ trụ, Thiên Chúa đã dựng nên muôn vật trong tình yêu và sự khôn ngoan. Đêm nay, khi mừng Chúa Phục Sinh, chúng ta cũng được mời gọi nhận ra rằng cùng một Thiên Chúa đã tạo dựng thế giới, cũng chính là Đấng đang tái tạo nhân loại trong Đức Kitô.
Xin cộng đoàn ngồi lắng nghe.
Sau đáp ca và trước lời nguyện
Người Hướng Dẫn:
Kính mời cộng đoàn đứng để hiệp ý trong lời nguyện.
- DẪN BÀI ĐỌC II
Người Hướng Dẫn:
Bài đọc thứ hai kể lại việc tổ phụ Abraham sẵn sàng hiến dâng người con duy nhất của mình theo lệnh Chúa. Đức tin vâng phục của Abraham là hình ảnh báo trước Chúa Cha trao ban chính Con Một của Người để cứu độ trần gian. Chúng ta hãy xin cho mình biết tin tưởng và phó thác như tổ phụ Abraham.
Xin cộng đoàn ngồi.
Sau đáp ca
Kính mời cộng đoàn đứng để cầu nguyện.
- DẪN BÀI ĐỌC III
Người Hướng Dẫn:
Bài đọc thứ ba thuật lại cuộc vượt qua Biển Đỏ của dân Israel. Thiên Chúa đã giải thoát dân Người khỏi cảnh nô lệ Ai Cập và dẫn họ đi qua lòng biển khô cạn. Biến cố ấy là hình ảnh báo trước bí tích Rửa Tội, nhờ đó chúng ta được giải thoát khỏi tội lỗi và bước vào sự sống mới.
Xin cộng đoàn ngồi lắng nghe.
Sau đáp ca
Kính mời cộng đoàn đứng để hiệp ý cầu nguyện.
- DẪN BÀI ĐỌC IV
Người Hướng Dẫn:
Bài đọc thứ tư cho chúng ta thấy tình yêu vĩnh cửu và lòng thương xót không hề thay đổi của Thiên Chúa. Dù dân có lỗi phạm, Chúa vẫn không bỏ rơi, nhưng luôn tìm cách cứu chữa, nâng dậy và dẫn đưa trở về.
Xin cộng đoàn ngồi.
Sau đáp ca
Kính mời cộng đoàn đứng cầu nguyện.
- DẪN BÀI ĐỌC V
Người Hướng Dẫn:
Bài đọc thứ năm là lời mời gọi tha thiết của Thiên Chúa: hãy đến, hãy lắng nghe, hãy lãnh nhận giao ước vĩnh cửu. Đó là lời mời gọi dành cho mỗi người chúng ta trong đêm nay, để mở lòng đón nhận ơn cứu độ Chúa ban.
Xin cộng đoàn ngồi.
Sau đáp ca
Kính mời cộng đoàn đứng để hiệp ý cầu nguyện.
- DẪN BÀI ĐỌC VI
Người Hướng Dẫn:
Bài đọc thứ sáu mời gọi chúng ta bước đi trong ánh sáng của Chúa. Ánh sáng ấy không chỉ soi sáng trí khôn, mà còn hướng dẫn cả cuộc đời, để con người thoát khỏi lầm lạc mà trở về với chân lý và bình an.
Xin cộng đoàn ngồi.
Sau đáp ca
Kính mời cộng đoàn đứng cầu nguyện.
- DẪN BÀI ĐỌC VII
Người Hướng Dẫn:
Bài đọc thứ bảy loan báo lời hứa tuyệt vời của Thiên Chúa: Người sẽ đổ nước trong sạch trên dân Người, sẽ thanh tẩy họ, ban cho họ một quả tim mới và một thần khí mới. Lời hứa ấy được thực hiện cách viên mãn trong Đức Kitô, đặc biệt qua bí tích Rửa Tội mà Hội Thánh sẽ nhắc lại trong đêm nay.
Xin cộng đoàn ngồi lắng nghe.
Sau đáp ca và lời nguyện thứ bảy
Người Hướng Dẫn:
Kính thưa cộng đoàn,
Phần các bài đọc Cựu Ước đã kết thúc. Tất cả lịch sử cứu độ đã dẫn chúng ta tới giây phút trọng đại này. Giờ đây, Hội Thánh cất cao lời ca Vinh Danh để chúc tụng Thiên Chúa, vì Chúa Kitô đã sống lại khải hoàn.
Kính mời cộng đoàn đứng để cùng hát kinh Vinh Danh. Khi hát kinh này, chuông trống sẽ reo vang, diễn tả niềm vui của toàn thể Hội Thánh trong đêm Chúa Phục Sinh.
Sau kinh Vinh Danh
Người Hướng Dẫn:
Chủ tế sẽ dâng lời nguyện của thánh lễ. Xin cộng đoàn tiếp tục đứng hiệp ý.
DẪN BÀI THƯ
Người Hướng Dẫn:
Xin cộng đoàn ngồi.
Bài đọc trích thư Thánh Phaolô Tông Đồ cho chúng ta thấy: Đức Kitô một khi từ cõi chết sống lại thì không còn chết nữa; sự chết không còn quyền gì trên Người. Nhờ cùng chết và cùng sống lại với Chúa Kitô trong bí tích Rửa Tội, chúng ta cũng được mời gọi sống đời sống mới.
Sau bài Thư
Người Hướng Dẫn:
Giờ đây, tiếng Allêluia sẽ lại vang lên sau suốt Mùa Chay đã tạm lắng. Xin cộng đoàn đứng, cùng hân hoan đón mừng Chúa Phục Sinh và sốt sắng đáp lại tiếng tung hô chiến thắng này.
TRƯỚC TIN MỪNG
Người Hướng Dẫn:
Chủ tế sẽ xông hương sách Tin Mừng và công bố Tin Mừng Phục Sinh. Xin cộng đoàn lắng nghe với lòng tin yêu và tâm tình tạ ơn.
SAU TIN MỪNG
Người Hướng Dẫn:
Kính mời cộng đoàn ngồi nghe lời chia sẻ của chủ tế.
- PHỤNG VỤ PHÉP RỬA
Sau bài giảng
Người Hướng Dẫn:
Kính thưa cộng đoàn,
Hôm nay chúng ta không đọc kinh Tin Kính như thường lệ, bởi vì ngay sau đây, chúng ta sẽ cùng nhau nhắc lại lời tuyên hứa khi chịu phép Rửa Tội. Đây là phần thứ ba của nghi lễ, một phần rất trang trọng và cảm động trong đêm cực thánh này.
Chủ tế sẽ làm phép nước. Nước là dấu chỉ của sự sống, của sự thanh tẩy, của ơn tái sinh. Nếu có cử hành bí tích Rửa Tội cho dự tòng, chúng ta càng thêm cảm tạ Chúa, vì Hội Thánh được sinh thêm những người con mới. Còn nếu không có người lãnh nhận bí tích Rửa Tội, thì toàn thể cộng đoàn vẫn được mời gọi đổi mới giao ước Rửa Tội của mình.
Xin cộng đoàn đứng, thắp nến lên và chuẩn bị tâm hồn để long trọng tuyên xưng lại đức tin.
Trước phần lặp lại lời hứa Rửa Tội
Người Hướng Dẫn:
Khi chủ tế hỏi, xin cộng đoàn đáp rõ ràng, sốt sắng, mạnh mẽ và đồng tâm. Chúng ta hãy dùng chính lời thưa của mình để xác nhận lại rằng chúng ta thuộc trọn về Chúa, từ bỏ ma quỷ, từ bỏ tội lỗi và quyết tâm sống xứng đáng là con cái Thiên Chúa.
Khi chủ tế rảy nước thánh
Người Hướng Dẫn:
Chủ tế sẽ rảy nước thánh trên cộng đoàn, nhắc cho chúng ta nhớ lại bí tích Rửa Tội mà mỗi người đã lãnh nhận. Xin cho dòng nước thanh tẩy này làm sống lại trong tâm hồn chúng ta ân sủng ngày chịu phép Rửa, để từ nay chúng ta biết sống như những người đã cùng chết và cùng sống lại với Đức Kitô.
Đang khi rảy nước thánh, xin cộng đoàn hiệp ý hát ca khúc thích hợp, chẳng hạn: “Tôi đã thấy nước…”
Sau rảy nước thánh
Người Hướng Dẫn:
Tiếp theo, cộng đoàn sẽ hiệp ý trong lời nguyện tín hữu, để cầu xin cho Hội Thánh, cho thế giới và cho mọi người được hưởng nhờ ơn cứu độ của Chúa Phục Sinh.
Kính mời cộng đoàn tiếp tục đứng.
- LỜI NGUYỆN TÍN HỮU
Chủ tế mời gọi
(có thể để chủ tế đọc, hoặc nếu cần thì NHD dẫn ngắn trước)
Người Hướng Dẫn:
Anh chị em thân mến, trong đêm cực thánh này, khi mừng Chúa Kitô đã chiến thắng tử thần và đem lại sự sống mới cho nhân loại, chúng ta hãy dâng lên Chúa những lời nguyện xin tha thiết.
Ý nguyện 1
Chúng ta cầu xin cho Hội Thánh trên khắp hoàn cầu, để trong ánh sáng Phục Sinh của Đức Kitô, Hội Thánh luôn trung thành loan báo Tin Mừng cứu độ, trở nên dấu chỉ sống động của niềm hy vọng, bình an và sự sống mới cho thế giới hôm nay.
Cộng đoàn đáp: Xin Chúa nhậm lời chúng con.
Ý nguyện 2
Chúng ta cầu xin cho Đức Thánh Cha, các giám mục, linh mục, phó tế, tu sĩ nam nữ và mọi thành phần Dân Chúa, để ai nấy luôn được đốt nóng bởi lửa yêu mến Chúa, nhiệt thành trong sứ vụ và bền đỗ làm chứng cho Chúa Phục Sinh giữa lòng trần gian.
Cộng đoàn đáp: Xin Chúa nhậm lời chúng con.
Ý nguyện 3
Chúng ta cầu xin cho các dân tộc đang sống trong chiến tranh, hận thù, bất công và đau khổ, để ánh sáng Chúa Kitô Phục Sinh xóa tan bóng tối của bạo lực, đem lại hòa giải, chữa lành và bình an đích thực cho nhân loại.
Cộng đoàn đáp: Xin Chúa nhậm lời chúng con.
Ý nguyện 4
Chúng ta cầu xin cho những anh chị em dự tòng, cho những người đang tìm kiếm Chúa, cho những ai nguội lạnh, xa cách hoặc mất niềm tin, để đêm cực thánh này trở thành giây phút ân sủng, giúp họ mở lòng đón nhận ánh sáng và tình yêu cứu độ của Đức Kitô.
Cộng đoàn đáp: Xin Chúa nhậm lời chúng con.
Ý nguyện 5
Chúng ta cầu xin cho cộng đoàn giáo xứ chúng ta, cho mọi gia đình, cho những người đau yếu, già nua, cô đơn, thất vọng, và cho những ai đang mang nặng khổ đau trong tâm hồn, để Chúa Phục Sinh nâng đỡ, an ủi và ban cho họ niềm vui của sự sống mới.
Cộng đoàn đáp: Xin Chúa nhậm lời chúng con.
Ý nguyện 6
Chúng ta cầu xin cho các linh hồn đã qua đời, nhất là tổ tiên, ông bà, cha mẹ và những người thân yêu của chúng ta, để nhờ công nghiệp của Đức Kitô chịu chết và sống lại, các ngài được hưởng ánh sáng và bình an muôn đời trong Nước Chúa.
Cộng đoàn đáp: Xin Chúa nhậm lời chúng con.
Kết lời nguyện tín hữu,(thường do chủ tế đọc)
Người Hướng Dẫn:
Xin cộng đoàn hiệp ý với lời nguyện kết của chủ tế.
- PHỤNG VỤ THÁNH THỂ
Người Hướng Dẫn:
Giờ đây, chúng ta bước sang phần thứ tư là Phụng vụ Thánh Thể, phần cao trọng nhất của thánh lễ. Sau khi đã đi qua bóng tối để gặp ánh sáng, sau khi đã lắng nghe lịch sử cứu độ, sau khi đã tuyên xưng lại đức tin và được rảy nước thánh, giờ đây chúng ta tiến đến bàn tiệc thánh để được kết hợp với Chúa Kitô Phục Sinh.
Xin cộng đoàn ngồi và hiệp thông sốt sắng trong phần dâng lễ.
Trước kinh Tiền Tụng
Người Hướng Dẫn:
Xin cộng đoàn lưu tâm đặc biệt đến kinh Tiền Tụng, là lời chúc tụng long trọng của Hội Thánh trong đêm cực thánh này. Xin mỗi người nâng tâm hồn lên cùng Chúa, để cùng toàn thể Hội Thánh ca tụng Chúa Cha vì công trình cứu độ được hoàn tất nơi Chúa Kitô Phục Sinh.
Trước kinh Lạy Cha
(nếu cần một lời dẫn ngắn)
Người Hướng Dẫn:
Kính mời cộng đoàn đứng hiệp cùng chủ tế dâng lời kinh Chúa dạy.
Trước rước lễ
Người Hướng Dẫn:
Đây là giây phút hồng phúc khi Chúa Kitô Phục Sinh ban chính Mình và Máu Người làm lương thực nuôi sống linh hồn chúng ta. Xin ai đủ điều kiện rước lễ thì sốt sắng tiến lên; ai chưa thể rước lễ, xin hiệp thông cách thiêng liêng, xin Chúa đến ngự vào tâm hồn và đổi mới đời sống mình.
Xin cộng đoàn tiến lên rước lễ với trật tự, trang nghiêm và sốt sắng.
Sau rước lễ
Người Hướng Dẫn:
Xin cộng đoàn hiệp ý thinh lặng tạ ơn Chúa. Đêm nay, Chúa đã cho chúng ta được dự phần vào mầu nhiệm thánh, được nghe Lời hằng sống, được đổi mới lời hứa Rửa Tội, và được nuôi dưỡng bằng chính Bánh Trường Sinh. Xin cho niềm vui Phục Sinh đêm nay tiếp tục ở lại và sinh hoa kết quả trong đời sống hằng ngày của mỗi người chúng ta.
VII. LỜI KẾT LỄ
Người Hướng Dẫn:
Kính thưa cộng đoàn,
Đêm cực thánh mà chúng ta vừa cử hành là đêm chiến thắng của Chúa Kitô, đêm mà bóng tối đã bị đẩy lui, sự chết bị đánh bại, và sự sống mới được khai mở cho toàn thể nhân loại. Xin cho ánh sáng của cây nến Phục Sinh tiếp tục cháy sáng trong lòng mỗi người chúng ta. Xin cho tiếng Allêluia vừa được cất lên trong thánh đường đêm nay không chỉ dừng lại nơi lời hát, nhưng trở thành nhịp sống, niềm tin và chứng tá của đời Kitô hữu chúng ta.
Xin cho mỗi người ra về sau thánh lễ này với một tâm hồn mới, một niềm vui mới, một đức tin mạnh mẽ hơn, một lòng mến sâu xa hơn, và một quyết tâm sống xứng đáng với ơn gọi làm con cái sự sáng.
Thánh lễ đã hoàn tất, nhưng sứ mạng sống mầu nhiệm Phục Sinh mới bắt đầu. Xin Chúa Kitô Phục Sinh chúc lành cho tất cả chúng ta, cho gia đình chúng ta, cho giáo xứ chúng ta, và cho toàn thế giới đang khát mong bình an, ánh sáng và hy vọng.
Kính mời cộng đoàn đứng để lãnh nhận phép lành cuối lễ.
Lm. Anmai, CSsR
Chi tiết
- Ngày: 24/03/2026
- Tác giả: linh muc Anton Maria Vũ Quốc Thịnh
